Kummissjoni Ewropea > NGE > Ordni Legali > Olanda

L-aħħar aġġornament: 02-08-2006
Verżjoni għall-istampar Immarka din il-paġna

Ordni Legali - Olanda

 

LISTA TAL- KONTENUT

1. Atti jew għejun tad-dritt 1.
2. Għejun oħra tad-dritt 2.
3. Il-ġerarkija ta’ l-għejun tad-dritt 3.
4. Id-dħul fis-seħħ tar-regoli internazzjonali 4.
5. L-awtoritajiet responsabbli għall-adozzjoni tar-regolamenti 5.
6. Il-proċess leġiżlattiv 6.
7. Kif jidħlu fis-seħħ ir-regoli nazzjonali 7.
8. Mezzi biex jinsabu soluzzjonijiet għall-kunflitti bejn ir-regoli leġiżlattivi 8.

 

1. Atti jew għejun tad-dritt

Il-Kostituzzjoni tipprovdi l-qafas għall-organizzazzjoni ta’ l-istat Olandiż u tagħmel il-bażi tal-leġiżlazzjoni.

It-trattati bejn l-Olanda u stati oħra huma għajn prinċipali tad-dritt. L-Artikolu 93 tal-Kostituzzjoni jistipula li d-dispożizzjonijet tat-trattati u tad-deċiżjonijiet ta’ istituzzjonijiet internazzjonali jista’ jkollhom effett dirett fuq is-sistema legali Olandiża, f’liema każ dawn id-dispożizzjonijet jieħdu preċedenza fuq il-liġijiet Olandiżi. Għalhekk, ir-regolamenti statutorji li japplikaw fir-Renju ta’ l-Olanda ma japplikawx jekk ikunu inkompatibbli ma’ dawn id-dispożizzjonijiet. Għalhekk, ir-regolamenti ta’ l-Unjoni Ewropea stabbiliti fit-trattati, ir-regolamenti u d-direttivi huma għajn prinċipali tad-dritt fl-Olanda.

Il-Kuntratt Soċjali għar-Renju ta’ l-Olanda tirregola r-relazzjonijiet bejn it-tliet partijiet tar-Renju (l-Olanda u ż-żewġ partijiet overseas, in-Netherlands Antilles u Aruba).

Il-liġijiet isiru fuq livell nazzjonali.

Permezz ta’ delegazzjoni bil-liġi, il-gvern ċentrali jista’ jagħmel (aktar) regoli fl-ordnijiet fil-kunsill u f’regolamenti ministerjali. Jistgħu jsiru ordnijiet indipendenti fil-kunsill (li ma joħorġux mil-liġi), imma dawn ma jistgħux ikunu infurzati b’disopożizzjoni penali.

Il-Kostituzzjoni tagħti awtorità regolatorja lill-entitajiet aktar fil-baxx bid-dritt pubbliku (provinċji, muniċipalitajiet u bordijiet ta’ l-ilma).

2. Għejun oħra tad-dritt

Il-prinċipji ġenerali tad-dritt huma ta’ rilevanza għall-gvern u sabiex issir il-ġustizzja. Xi kultant, il-liġi timplika dawn il-prinċipji, ngħidu aħna fil-Kodiċi Ċivili (li d-dritt ikun raġonevoli u ġust). Il-qorti tista’ wkoll tirregola lilha nnifisha skond il-prinċipji ġenerali tal-liġi meta tagħti d-deċiżjoni tagħha.

FuqFuq

Il-konswetudni hija għajn oħra tad-dritt. Fil-prinċipju, il-konswetudni hija rilevanti biss jekk id-dritt jirreferi għaliha, imma l-qorti tista’ tqis il-konswetudni fid-deċiżjoni tagħha, jekk ikun hemm xi kunflitti. Il-konswetudni ma tistax tkun għajn ta’ dritt biex jiġi stabbilit reat kriminali (Art. 16 tal-Kostituzzjoni).

Il-preċedenti legali huma għajn tad-dritt, billi d-deċiżjonijiet tal-qorti għandhom sinifikat ikbar mill-każ speċifiku li tkun ingħatat id-deċiżjoni fir-rigward tiegħu. Id-deċiżjonijiet ta’ qrati superjuri tal-ġustizzja jservu bħala gwida. Dawk tal-Qorti Suprema huma partikularment awtorevoli billi l-kompitu ta’ din il-qorti tal-ġustizzja huwa li tippromwovi l-uniformità fid-dritt. F’każijiet ġodda, għalhekk, il-qorti inferjuri tikkonsidra deċiżjoni tal-Qorti Suprema meta tagħti deċiżjoni.

3. Il-ġerarkija ta’ l-għejun tad-dritt

L-Art. 94 tal-Kostituzzjoni tgħid li xi regoli leġiżlattivi iternazzjonali jieħdu preċedenza ġerarkika: id-dispożizzjonijiet statutorji li jkunu inkompatibbli ma’ dawn ir-regoli ma japplikawx. Id-dritt Ewropew, min-natura tiegħu, jieħu preċedenza fuq id-dritt nazzjonali. Wara jiġi l-Kuntratt Soċjali, il-Kostituzzjoni u l-Atti tal-Parlament. Dawn jiġu qabel regolamenti oħra. L-Atti tal-Parlament jiġu adottati mill-gvern u l-Istati Ġenerali flimkien (ir-rappreżentanti eletti tal-popli).

Tistipula wkoll li liġi tista’ titlef biss l-effett tagħha kompletament jew parzjalment b’riżultat ta’ liġi sussegwenti. Barra minn hekk, hemm regola ġenerali ta’ l-interpretazzhoni li biha l-liġijiet speċifiċi jiġu qabel il-liġijiet ġenerali.

FuqFuq

Fit-tradizzjoni kontinentali, id-dritt jitqies bħala għajn superjuri tal-liġi mill-preċedenti legali.

4. Id-dħul fis-seħħ tar-regoli internazzjonali

It-Trattati jeħtieġu l-approvazzjoni ta’ l-iStates General, li tista’ tkun jew taċita jew espliċita. Tinħtieġ l-approvazzjoni espliċita ta’ maġġoranza ta’ żewġ terzi għal trattat li jkun fih dispożizzjonijiet li jitbiegħdu mill-Kostituzzjoni.

It-trattati jiġu ppublikati fit-Traktatenblad, il-Bulettin tat-Trattati. Dawn jitqiesu li jkunu ġew ippubblikati mar-Renju kollu sa mill-ewwel jum tat-tieni xhar kalendarju mid-data tal-ħruġ tal-Bulettin meta jkunu ġew ippubblikati. L-Att dwar ir-Renju tas-7 ta’ Lulju 1994 li fih Regolamenti dwar l-Approvazzjoni u l-Pubblikazzjoni tat-Trattati u l-Pubblikazzjoni tad-Deċiżjonijiet ta’ Organizzazzjonijiet Internazzjonali Organizations fihom dispożizzjonijiet dwar dan.

Fir-rigward ta’ l-istrumenti legali, ir-regolamenti ta’ l-Unjoni Ewropea, min-natura tagħhom, għandhom effett dirett fuq is-sistema legali nazzjonali. Struments legali oħra, bħalma huma d-direttivi, huma mmirati lejn l-Istati Membri u jridu jiġu trasposti u implimentati fid-dritt nazzjoni. Id-dritt Ewropew jiġi implimentat fil-livelli kollha tar-regolamentazzjoni nazzjonali. Għalhekk, skond il-livell u s-suġett ta’ l-implimentazzjoni, dan jiġi implimentat fil-liġijiet, fl-ordnijiet tal-kunsill jew fir-regolamenti ministerjali.

5. L-awtoritajiet responsabbli għall-adozzjoni tar-regolamenti

Il-gvern jinnegozja trattati u ftehim internazzjonali. Madanakollu, ir-Renju ma jistax jintrabat b’dawn it-trattati sakemm ma jiġu approvati mill-iStates General.

FuqFuq

Premissa bażika hija li l-elementi essenzjali ta’ dispożizzjonijet sinifikanti li jorbtu liċ-ċittadini huma stabbiliti bil-liġi. Il-liġijiet (inkluża l-Kostituzzjoni) jiġu adottati mill-gvern (jiġifieri r-Re u l-Ministri) u l- iStates General f’daqqa.

Il-gvern huwa awtorizzat joħroġ ordnijet tal-kunsill. Normalment, il-Parlament ma jkunx involut f’dan, għajr f’dawk l-okkażjonijiet meta l-ordnijiet tal-kunsill jintbagħtu għall-approvazzjoni lil-Lower House, f’liema każ ikollu ftit kontroll.

Il-ministri individwali jista’ jfassal regolamenti ministerjali. Ir-responsabbiltà ministerjali lejn il-parlament tapplika wkoll f’dan il-każ.

Ir-regolamenti ta’ l-entitajiet aktar baxxi skond id-dritt pubbliku jiġu adottati mir-rappreżentanti tal-poplu fil-livelli varji (l-istati provinċjali, il-kunsill muniċipali, il-kunsill elett tal-bord ta’ l-ilma).

6. Il-proċess leġiżlattiv

Il-Kostituzzjoni ma taħsibx għal “setgħa leġiżlattiva”. Il-liġijiet isiru b’deċiżjoni konġunta tal-gvern u l-iStates General. Il-proposti leġiżlattivi jistgħu jiġu ppreżentati mill-gvern jew il-Lower House ta’ l-iStates General. Il-Kunsill ta’ l-Istat jagħti parir dwar il-proposti leġiżlattivi, kif ukoll dwar l-ordnijiet tal-kunsill. L-imsieħba soċjali l-oħra ġeneralment jiġu kkonsultati meta tkun qed titħejja proposta leġiżlattiva. Il-Lower House għandha d-dritt li tagħmel emendi. Nornalment, il-Kunsill tal-Ministri jadotta proposti leġiżlattivi u jibgħathom lill-Kunsill ta’ l-Istat għar-rakkommandazzjoni tiegħu. Il-gvern iwieġeb għal dik ir-rakkomandazzjoni billi jfassal rapport ieħor. Imbagħad, il-gvern jibgħat il-proposta leġiżlattiva – bi kwalunkwa emendi meħtieġa – lil-Lower House b’Messaġġ Irjali. Il-proposta tista’ tiġi emendata waqt li tkun qed tiġi mitħaddta mil-Lower House. Kif tiġi aċċettata mil-Lower House, l-Upper House tiddibatti l-proposta. F’dan l-istadju, ma jistgħu jsiru l-ebda emdendi oħra; l-Upper House tista’ biss tilqa’ jew tiċħad il-proposta leġiżlattiva. Kif tiġi aċċettata mill-Upper House, il-kap ta’ l-istat jirratifika l-proposta u din issir liġi.

FuqFuq

7. Kif jidħlu fis-seħħ ir-regoli nazzjonali

Il-liġijiet jiġu ffirmati mir-Re u rratifikati mill-ministru responsabbli. Sabiex tidħol fis-seħħ, il-liġi trid l-ewwel tiġi ppubbikata fl-iStaatsblad (Bulettin ta’ l-Atti u d-Digrieti) (L-Art. 88 tal-Kostituzzjoni). Il-Ministru tal-Ġustizzja huwa responsabbli għall-pubblikazzjoni tal-liġi. Normalment, it-test tal-liġi jgħid meta l-liġi se tidħol fis-seħħ.

Bl-istess mod, l-ordnijiet tal-kunsill ma jistgħux jidħlu fis-seħħ qabel ma jkunu ġew ippubblikati fl-iStaatsblad. Ir-regolamenti ministerjali jiġu ppublikati fin-Nederlandsche Staatscourant, il-Gazzetta tal-Gvern ta’ l-Olanda.

Il-bye-laws provinċjali u muniċipali ma jorbtux qabel ma jkunu ġew ippubblikati (ara, ngħidu aħna, l-Art. 139 ta’ l-Att dwar il-Muniċipalitajiet).

8. Mezzi biex jinsabu soluzzjonijiet għall-kunflitti bejn ir-regoli leġiżlattivi

Fl-istadju tat-tħejjija, il-liġijiet u l-ordnijiet tal-kunsill l-ewwel jiġu ċċekkjati mill-Ministeru tal-Ġustizzja, li jivverifika, inter alia, il-legalità (il-konformità mad-dritt superjuri) u l-konsistenza ma’ regoli oħra. Il-Kunsill ta’ l-Istat iqis ukoll dawn iż-żewġ elementi fir-rakkomandazzjoni tiegħu.

M’hemm l-ebda dispożizzjonijet barra mir-regoli msemmija aktar ’il fuq dwar il-kunflitti (is-superjuri qabel l-inferjuri, il-ġodda qabel il-qodma, l-ispeċjali qabel il-ġenerali). Il-qorti ma tistax tiċċekkja l-liġi mal-Kostituzzjoni, imma tista’ tiċċekkjaha mar-regoli leġiżlattivi internazzjonali. Jekk il-liġijiet jinstabu inkompatibbli, f’każijiet speċifiċi, il-qorti trid issib soluzzjoni għal dan. Dan jista’ wkoll jipprovdi l-bażi biex il-gvern jipproponi emenda tal-liġi.

Ir-regolamenti – kif ukoll deċiżjonijiet oħra – ta’ entitajiet aktar ’l isfel skond id-dritt pubbliku (bħalma huma l-provinċji, il-muniċipalitajiet u l-bordijiet ta’ l-ilma) jistgħu jiġu annullati minn entitajiet ogħla tal-gvern bħalma hija l-Kuruna, fuq il-bażi ta’ inkompatibilità mad-dritt jew ma’ l-interess ġenerali. Il-qrati jistgħu wkoll jiddikkjaraw li dawn ir-regolamenti ma jorbtux

« Ordni Legali - Informazzjoni Ġenerali | Olanda - Informazzjoni Ġenerali »

FuqFuq

L-aħħar aġġornament: 02-08-2006

 
  • Liġi Komunitarja
  • Liġi Internazzjonali

  • Belġju
  • Bulgarija
  • Repubblika Ċeka
  • Danimarka
  • Ġermanja
  • Estonja
  • Irlanda
  • Greċja
  • Spanja
  • Franza
  • Italja
  • Ċipru
  • Latvja
  • Litwanja
  • Lussemburgu
  • Ungerija
  • Malta
  • Olanda
  • Awstrija
  • Polonja
  • Portugall
  • Rumanija
  • Slovenja
  • Slovakkja
  • Finlandja
  • Isvezja
  • Renju Unit