Europese Commissie > EJN > Rechtsorde > Malta

Laatste aanpassing: 06-07-2006
Printversie Voeg toe aan favorieten

Rechtsorde - Malta

 

INHOUDSOPGAVE

Grondwet Grondwet
Primaire wetgeving Primaire wetgeving
Afgeleide/secundaire wetgeving Afgeleide/secundaire wetgeving
Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens
Europees Gemeenschapsrecht Europees Gemeenschapsrecht
Engels common law Engels common law
Gewoonterecht Gewoonterecht

 

De rechtsorde in Malta wordt, naast door het Gemeenschapsrecht, vooral beheerst door primaire wetgeving (wetten van het parlement) en secundaire of afgeleide wetgeving. Voorts wordt soms verwezen naar het Engelse common law en het gewoonterecht. De hiërarchie der rechtsbronnen blijkt uit de hierboven verstrekte lijst. In Malta is er geen rechtersrecht: de rechters leggen het recht uit zoals dat is neergelegd in de verschillende wetteksten. Dit betekent echter niet dat precedenten uit de rechtspraak niet gezaghebbend zijn. In het algemeen zullen rechters – behoudens om zwaarwichtige redenen – niet afwijken van gevestigde beginselen die in de rechtspraak zijn geformuleerd. In de praktijk zullen lagere rechters ook de door een hogere rechter geformuleerde beginselen inzake rechtskwesties in acht nemen.

Grondwet

Malta heeft een geschreven grondwet. Deze grondwet voorziet in de bescherming van de fundamentele mensenrechten van burgers en in de scheiding van de uitvoerende, rechterlijke en wetgevende macht. In Malta, een liberale parlementaire democratie, worden regelmatig algemene verkiezingen gehouden. De president is het staatshoofd, terwijl de uitvoerende macht bij de eerste minister en het kabinet berust. Het House of Representatives (volksvertegenwoordiging) bestaat uit 65 volksvertegenwoordigers en wordt om de 5 jaar gekozen.

De grondwet van Malta is de hoogste wet van het land. De voorrang van de grondwet houdt in dat geen enkele wet daarmee in strijd mag zijn. De rechters kunnen de grondwettigheid van een wet van het parlement toetsen. Een wet die door een rechter ongrondwettig wordt verklaard, is wat de ongrondwettige bepalingen ervan betreft nietig.

Primaire wetgeving

De primaire wetgeving is in de regel neergelegd in de Chapters of the Laws (wetshoofdstukken). In Malta zijn er momenteel 476 Chapters of the Laws. De belangrijkste rechtsregels, namelijk die van het burgerlijk recht, het handelsrecht, het strafrecht en het procesrecht, zijn gecodificeerd.

Een Bill (wetsontwerp) wordt wet volgens de ‘Westminster’-procedure, d.w.z. dat de instemming van het House of Representatives en van de president van Malta is vereist. In het parlement verloopt de procedure als volgt: een wetsontwerp wordt ingediend bij het House of Representatives, eventueel na raadpleging van de belanghebbende instanties (meestal in het kader van een witboek). Bij de tweede lezing wordt er in het House of Representatives een debat gevoerd over de beginselen van het wetsontwerp. Daarna wordt het wetsontwerp grondig geanalyseerd door een commissie (Committee stage); zonodig wordt het wetsontwerp dan gewijzigd. Het wetsontwerp en de wijzigingen worden dan in de derde lezing aangenomen door het House of Representatives.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Tenzij anders is bepaald in het wetsontwerp, treedt de wet van het parlement in werking op de datum van de afkondiging ervan, d.w.z. de datum waarop de president instemt met de wet en deze wordt bekendgemaakt. Ook in de wet zelf kan echter een datum van inwerkingtreding worden vastgesteld. In dat geval kan de wet op een bepaalde datum in zijn geheel in werking treden, of kunnen voor de verschillende artikelen onderscheiden data van inwerkingtreding worden vastgesteld.

Wetten van het parlement worden opgesteld in het Maltees en in het Engels; in geval van tegenstrijdigheden tussen de twee teksten heeft de Maltese tekst voorrang, tenzij in de wet anders is bepaald.

Afgeleide/secundaire wetgeving

Het parlement kan de bevoegdheid om regulations (verordeningen) vast te stellen, delegeren aan ministers of aan ondergeschikte regelgevingsinstanties. Het gaat onder meer om ministeries en andere publiekrechtelijke organen. In een wet van het parlement kunnen aldus de hoofdlijnen van een regeling zijn opgenomen, waarbij de bevoegde minister wordt gemachtigd om de noodzakelijke gedetailleerde bepalingen in te voeren in de vorm van rules (regels), regulations en orders (beschikkingen), die worden uitgevaardigd op basis van de machtigingswet. Daarnaast worden organen in de machtigingswet meestal gemachtigd om bye-laws (uitvoeringsregelingen) vast te stellen, gewoonlijk in de vorm van een order (beschikkin) of een prohibition (verbod).

Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens

Bij Wet XIV van 1987 werd het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens (EVRM) in het Maltese recht opgenomen. Geen enkele Maltese wet mag in strijd zijn met de in het EVRM verankerde rechten en vrijheden; dat wordt getoetst door de rechter.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Europees Gemeenschapsrecht

Wet V van 2003 (de 'European Union Act') voorziet onder meer in de toetreding van Malta tot de Europese Unie. Vanaf 1 mei 2004 zijn het Toetredingsverdrag en alle besluiten van de Europese Unie bindend voor Malta en maken zij deel uit van de nationale wetgeving. Elke nationale wet die in strijd is met de verplichtingen van Malta uit het hoofde van het Verdrag heeft - wat de onverenigbare bepalingen ervan betreft - geen rechtskracht.

Engels common law

Een andere rechtsbron is het Engelse common law. Volgens vaste rechtspraak wordt het Engelse common law toegepast wanneer er een leemte is in het Maltese publiek recht.

Gewoonterecht

Een andere rechtsbron is het gewoonterecht. Het gewoonterecht heeft betrekking op regels die reeds vele jaren bestaan en als dusdanig kracht van wet hebben gekregen. Gewoonterecht heeft over het algemeen de volgende kenmerken:

  • het gaat om ongeschreven recht, d.w.z. niet neergelegd in wetgeving;
  • het staat vast, in die zin dat de gewoonterechtelijke beginselen of regels duidelijk zijn omschreven;
  • de toepassing ervan is in elk individueel geval duidelijk in die zin dat de eraan ontleende rechten met zekerheid kunnen worden vastgesteld; en
  • het is gedurende jaren continu toegepast. Een gewoonterechtelijke regel met deze kenmerken kan worden erkend en toegepast door de Maltese rechters. Het gewoonterecht kan bijvoorbeeld worden toegepast in het handelsrecht.

Nadere inlichtingen

  • Justice and Local Government English

« Rechtsorde - Algemene informatie | Malta - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 06-07-2006

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk