Komisja Europejska > EJN > Pomoc sądowa > Hiszpania

Ostatnia aktualizacja: 07-12-2007
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Pomoc sądowa - Hiszpania

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Jakie są koszty procesu sądowego i kto je zazwyczaj ponosi? 1.
2. Na czym polega pomoc prawna? 2.
3. Czy mogę skorzystać z pomocy prawnej? 3.
4. Czy pomoc prawna przysługuje w przypadku wszystkich sporów? 4.
5. Czy istnieje odrębna procedura odnosząca się do sytuacji wyjątkowych? 5.
6. Gdzie można uzyskać formularz wniosku o pomoc prawną? 6.
7. Jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o pomoc prawną? 7.
8. Gdzie należy złożyć wniosek o pomoc prawną? 8.
9. Jak sprawdzić czy kwalifikuję się do uzyskania pomocy prawnej? 9.
10. Co powinienem zrobić, jeśli przysługuje mi pomoc prawna? 10.
11. Kto wybiera adwokata dla osoby, której przyznano pomoc prawną? 11.
12. Czy przyznanie pomocy prawnej jest równoznaczne z pokryciem wszystkich kosztów postępowania wnioskodawcy? 12.
13. Jeżeli przysługuje mi częściowa pomoc prawna, kto ponosi pozostałe koszty? 13.
14. Jeżeli przysługuje mi pomoc prawna, to czy obejmuje ona również koszty wszelkich odwołań po zakończeniu postępowania? 14.
15. Jeżeli przysługuje mi pomoc prawna, to czy po może ona zostać cofnięta? 15.
16. Jeżeli nie przysługuje mi pomoc prawna, czy mogę odwołać się od decyzji? 16.

 

1. Jakie są koszty procesu sądowego i kto je zazwyczaj ponosi?

  • W Hiszpanii dostęp do wymiaru sprawiedliwosci jest darmowy. Nie są z tego tytułu pobierane żadne opłaty. Wstąpienie na drogę sądową wiąże się jednak zwykle z pewnymi kosztami. Należą do nich przede wszystkim:
    • honoraria radców prawnych i adwokatów
    • koszt publikacji ogłoszeń w dziennikach urzędowych
    • kaucje wymagane w przypadku niektórych apelacji
    • honoraria biegłych
  • Koszty takie opłacane są zazwyczaj z góry przez zaangażowane strony. Przy zakończeniu procesu, sąd musi zdecydować, która ze stron zostanie ostatecznie zobowiązana do poniesienia kosztów; w Hiszpanii srodek ten nosi nazwę „condena en costas” (nakaz zapłaty kosztów) i podlega zasadzie „płaci przegrywający”.

2. Na czym polega pomoc prawna?

W Hiszpanii pomoc prawna („asistencia jurídica gratuita”) przysługuje członkom społeczeństwa, których nie stać na pokrycie kosztów procesowych.

Osoby, którym przyznana zostaje pomoc prawna, nie muszą ponosić następujących kosztów:

  1. koszt przedprocesowej porady prawnej
  2. honoraria radców prawnych i adwokatów
  3. koszt publikacji ogłoszeń w dziennikach urzędowych
  4. kaucje wymagane w przypadku niektórych apelacji
  5. honoraria biegłych.

Ponadto, wyłącznie w odniesieniu do sporów transgranicznych, w następstwie nowelizacji Ustawy o pomocy prawnej przez Ustawę nr 16/2005 z dnia 18 czerwca 2005 r. dostosowującą ją do wymogów dyrektywy nr 2002/8/WE, osoby, którym przyznano pomoc prawną, nie muszą ponosić kosztów:

Do góryDo góry

  • tłumaczen ustne
  • tłumaczenie dokumentów
  • koszty podróży, o ile wymagane jest osobiste stawiennictwo wnioskodawcy
  • obrona przez adwokata i reprezentacja przez prokuratora, nawet jesli osobiste stawiennictwo nie jest konieczne, lecz wymaga tego sąd w celu zagwarantowania równosci stron.

3. Czy mogę skorzystać z pomocy prawnej?

  1. wszyscy obywatele Wspólnoty nieposiadający wystarczających srodków (w przypadku sporów transgranicznych pomoc przysługuje wyłącznie osobom fizycznym);
  2. obywatele państw spoza Wspólnoty, którzy legalnie mieszkają w Hiszpanii, bądź których prawo do uzyskania pomocy wynika z międzynarodowych konwencji (np. konwencji dotyczących aspektów uprowadzenia dziecka za granicę) na tych samych warunkach, co w przypadku obywateli Wspólnoty;
  3. w sprawach z zakresu prawa pracy - każda osoba zatrudniona, niezależnie od posiadanego obywatelstwa i stanu zamożnosci;
  4. stowarzyszenia i fundacje działające jako instytucje pożytku publicznego.

Osoba ubiegająca się o pomoc spełnia kryterium braku wystarczających srodków w przypadku, gdy łączny dochód miesięczny jej samej oraz jej rodziny nie przekracza dwukrotnej kwoty Minimalnego Krajowego Wynagrodzenia (“salario mínimo interprofesional”), którego wysokosć co roku podawana jest przez rząd. W 2005 r. minimalne wynagrodzenie miesięczne wynosiło 513 EUR. W przypadku sporów transgranicznych uzyskiwanie dochodu wyższego od podanego powyżej nie stanowi przeszkody do przyznania pomocy prawnej, o ile osoba ubiegająca się nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania ze względu na różnicę kosztów utrzymania pomiędzy państwem członkowskim, w którym mieszka a Hiszpanią.

Do góryDo góry

4. Czy pomoc prawna przysługuje w przypadku wszystkich sporów?

Pomoc prawna dostępna jest we wszystkich sprawach, zarówno spornych, jak i niespornych, które wiążą się z kwotami przewyższającymi 900 EUR. Pomoc obejmuje wszelkie rodzaje postępowania, apelacje oraz wykonanie orzeczeń. W sprawach wiążących się z mniejszymi kwotami, w których uczestnictwo radcy prawnego lub adwokata nie jest obowiązkowe, pomoc prawna może być świadczona, jeżeli druga strona jest reprezentowana przez prawnika, bądź na wyraźne zarządzanie sędziego lub sądu w celu zapewnienia równości stron.

5. Czy istnieje odrębna procedura odnosząca się do sytuacji wyjątkowych?

Przez wzgląd na okoliczności sprawy lub jej niecierpiący zwłoki charakter, sędzia lub sąd może zarządzić tymczasowe przyznanie radcy prawnego lub adwokata ze skutkiem natychmiastowym. Niezależnie od przyznania prawnika, wniosek o udzielenie pomocy prawnej może jednak zostać oddalony w przypadku, gdy osoba ubiegająca się nie wykaże, że nie posiada wystarczających środków zgodnie z procedurą przewidzianą w trybie zwykłym.

6. Gdzie można uzyskać formularz wniosku o pomoc prawną?

Formularz uzyskać można w Wydziałach Informacji Prawnej (Servicio de orientación jurídica) Izb Radców Prawnych (Colegios de Abogados), Biurach Starszych Sędziów (Decanatos) na terenie sądów oraz w lokalnych Komisjach ds. Pomocy Prawnej (Comisiones provinciales de Asistencia Jurídica Gratuita).

Do góryDo góry

W przypadku sporów transgranicznych należy posługiwać się formularzem okreslonym przez Komisję w decyzji z dnia 9 listopada 2004 r.

7. Jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o pomoc prawną?

Dokumenty zawierające:

  1. informacje na temat sytuacji finansowej wnioskodawcy oraz członków jego rodziny;
  2. informacje na temat sytuacji osobistej i rodzinnej wnioskodawcy;
  3. informacje na temat formy ochrony prawnej, o jaką ubiega się wnioskodawca;
  4. szczegółowe informacje na temat stron w procesie.

Zgodnie ze wskazaniem Hiszpanii, w przypadku sporów transgranicznych formularz można wypełnić w języku hiszpańskim.

8. Gdzie należy złożyć wniosek o pomoc prawną?

Wniosek o pomoc prawną należy złożyć w Izbie Radców Prawnych w lokalizacji sądu własciwego do rozpatrzenia głównej sprawy lub w Sądzie Wyższym („Juzgado decano”) w miejscu zamieszkania. Organami własciwymi do odbioru wniosków w przypadku sporów transgranicznych są Izby Radców Prawnych. Organem przekazującym wniosek jest Izba Radców Prawnych własciwa dla zwykłego miejsca pobytu lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy.

Obywatele krajów europejskich będących sygnatariuszami Porozumienia europejskiego w sprawie przekazywania wniosków o przyznanie pomocy sądowej mogą kierować wnioski do organu centralnego wyznaczonego w tym celu przez własny kraj.

Wniosek należy złożyć przed wszczęciem postępowania, bądź też - w przypadku, gdy wnioskodawca jest pozwanym - w terminie odpowiedzi na pozew. Niezależnie od tego, czy wnioskodawca jest powodem czy pozwanym, może on jednak ubiegać się o pomoc prawną w terminie późniejszym, o ile jest w stanie wykazać, iż jego sytuacja finansowa uległa zmianie.

Do góryDo góry

9. Jak sprawdzić czy kwalifikuję się do uzyskania pomocy prawnej?

Izba Radców Prawnych może zadecydować wstępnie, co następuje:

  1. wnioskodawca zostaje poinformowany, że jego wniosek zawiera braki, które należy uzupełnić w terminie 10 dni pod rygorem zamknięcia sprawy;
  2. wniosek zostaje uznany za niedopuszczalny lub bezzasadny, o czym poinformowana zostaje Komisja ds. Pomocy Prawnej;
  3. wniosek uznany zostaje za zgodny z ustawowymi wymogami, w uznaniu czego w terminie 15 dni powołany zostaje radca prawny oraz poinformowana zostaje Izba Adwokacka w celu wyznaczenia adwokata w terminie 3 dni; Izba Radców Prawnych przekazuje także wniosek do ostatecznego zatwierdzenia przez Komisję ds. Pomocy Prawnej.

W przypadku, gdy Izba Radców Prawnych nie udzieli odpowiedzi w terminie 15 dni, wnioskodawca może zwrócić się bezposrednio do Komisji ds. Pomocy Prawnej, która bezzwłocznie stwierdza, czy zachodzi koniecznosć tymczasowego wyznaczenia adwokata i radcy prawnego do czasu weryfikacji informacji i dokumentów.

Ostateczną decyzję w sprawie przyznania pomocy prawnej podejmuje Komisja ds. Pomocy Prawnej w terminie 30 dni od daty otrzymania kompletnego wniosku. W przypadku braku decyzji po upływie 30 dni, ratyfikowane zostają tymczasowe decyzje Izby Radców Prawnych i Izby Adwokackiej.

Wnioskodawca zostaje powiadomiony o tresci decyzji w terminie trzech dni, podobnie jak Izba Radców Prawnych i Izba Adwokacka, sędzia lub sąd rozpatrujący sprawę bądź starszy członek sądu, w przypadku, gdy postępowanie jeszcze się nie rozpoczęło.

10. Co powinienem zrobić, jeśli przysługuje mi pomoc prawna?

  1. Wnioskodawca będący powodem składa wniosek przed wszczęciem postępowania w Izbie Radców Prawnych w lokalizacji sądu własciwego do rozpatrzenia sprawy głównej bądź w Sądzie Wyższym („Juzgado decano”) w miejscu zamieszkania.
  2. Wnioskodawca będący pozwanym składa wniosek przed odpowiedzią na pozew. Złożenie wniosku przez pozwanego nie powoduje zawieszenia procesu, przy czym sąd, z własnej inicjatywy lub na wniosek pozwanego, może zawiesić postępowanie do czasu wydania decyzji w sprawie przyznania bądź nieprzyznania nieodpłatnej pomocy prawnej.

W przypadku sporów transgranicznych, gdzie uzyskanie pomocy prawnej ma na celu podjęcie czynnosci prawnych w innym państwie członkowskim, wniosek można również złożyć w Izbie Radców Prawnych (w przypadku osób zamieszkałych w Hiszpanii, które zaangażowane są w spór w innym państwie) w zwykłym miejscu pobytu lub zamieszkania wnioskodawcy.

Do góryDo góry

11. Kto wybiera adwokata dla osoby, której przyznano pomoc prawną?

Radcę prawnego z zasady wyznacza Izba Radców Prawnych według grafiku. Wnioskodawca może jednak wybrać własnego radcę prawnego, o ile zgodzi się on zrezygnować z honorarium.

12. Czy przyznanie pomocy prawnej jest równoznaczne z pokryciem wszystkich kosztów postępowania wnioskodawcy?

Pomoc prawna obejmuje następujące koszty:

  1. koszt przedprocesowej porady prawnej
  2. honoraria radców prawnych i adwokatów
  3. koszt publikacji ogłoszeń w dziennikach urzędowych
  4. kaucje wymagane w przypadku niektórych apelacji
  5. honoraria biegłych
  6. 80% upust w przypadku taksy notarialnej i opłat za odpisy z Rejestru Nieruchomosci i Rejestru Handlowego.

Ponadto, w przypadku sporów transgranicznych pomoc prawna obejmuje koszt tłumaczenia ustnego i tłumaczenia dokumentów, a także koszty podróży, o ile sąd, do którego została wniesiona sprawa, uzna za konieczne osobiste stawiennictwo wnioskodawcy.

13. Jeżeli przysługuje mi częściowa pomoc prawna, kto ponosi pozostałe koszty?

Jeżeli są one wyższe niż dwukrotna wartość kwoty minimalnego krajowego wynagrodzenia, lecz nie są wyższe niż czterokrotna wartość tej kwoty, w wyjątkowych przypadkach Komisja ds. Pomocy Prawnej może przyznać pomoc przez wzgląd na sytuację osobistą i rodzinną wnioskodawcy.

W takich przypadkach, o tym, które koszty zostają objęte pomocą prawną decyduje w już sam Komitet. Koszty procesowe nieobjęte zakresem pomocy prawnej pokrywa wnioskodawca do chwili zasądzenia kosztów jednej ze stron. W przypadku orzeczenia na niekorzyść strony drugiej, to od niej wnioskodawca otrzymuje zwrot wszelkich poniesionych przez siebie kosztów procesowych.

Do góryDo góry

W przypadku obywateli zamieszkałych w innym państwie UE, zasada ta stosowana jest w sposób ostrożny, z uwzględnieniem środków finansowych wnioskodawcy w kraju jego zamieszkania, w celu uniknięcia działania dla niego krzywdzącego.

14. Jeżeli przysługuje mi pomoc prawna, to czy obejmuje ona również koszty wszelkich odwołań po zakończeniu postępowania?

Nieodpłatna pomoc prawna obejmuje wszystkie etapy postępowania prawnego, w tym także składanie odwołań oraz wykonanie orzeczeń.

W przypadku postępowania egzekucyjnego wszczynanego po upływie dwóch lat od daty ostatecznego orzeczenia konieczne jest jednak ponowne złożenie wniosku o nieodpłatną pomoc prawną.

Pomoc prawna nie może być wykorzystywana na użytek innego postępowania niż to, dla którego została przyznana.

15. Jeżeli przysługuje mi pomoc prawna, to czy po może ona zostać cofnięta?

Decyzja przyznająca pomoc prawną może zostać uchylona w przypadku, gdy została uzyskana dzięki podaniu przez wnioskodawcę nieścisłych lub nieprawdziwych informacji bądź pominięciu określonych faktów.

Wypłata pomocy prawnej może zostać wstrzymana w przypadku, gdy w ciągu trzech lat sytuacja beneficjenta ulegnie poprawie.

W obydwu przypadkach stosuje się ta sama zasada ogólna: koszt ponosi strona, która przegrywa sprawę.

16. Jeżeli nie przysługuje mi pomoc prawna, czy mogę odwołać się od decyzji?

Wnioskodawca może odwołać się od decyzji w sprawie pomocy prawnej zwracając się na piśmie do Komisji ds. Pomocy Prawnej w terminie pięciu dni licząc od daty powiadomienia od decyzji. Odwołanie rozpatrywane jest przez właściwy sąd.

Dalsze informacje

Jaki wpływ ma wniosek o nieodpłatną pomoc prawną na przebieg sprawy głównej?

W przypadkach, gdy możliwosć skorzystania z danego prawa podlega ograniczeniom czasowym, złożenie wniosku o nieodpłatną pomoc prawną skutkuje zawieszeniem biegu terminu.

Czym zajmuje się adwokat („procurador”)?

W Hiszpanii adwokat (procurador) jest przedstawicielem zawodów prawniczych, który może występować w sądzie, w przeciwieństwie do radcy prawnego (abogado). Adwokaci reprezentują swoich klientów w sądzie w trakcie całego procesu.

« Pomoc sądowa - Informacje ogólne | Hiszpania - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 07-12-2007

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania