Europese Commissie > EJN > Rechtsbijstand > Spanje

Laatste aanpassing: 12-01-2009
Printversie Voeg toe aan favorieten

Rechtsbijstand - Spanje

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Wat zijn de proceskosten en wie moet ze normaliter betalen? 1.
2. Wat is rechtsbijstand? 2.
3. Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand 3.
4. Kan rechtsbijstand worden verkregen voor alle geschillen? 4.
5. Bestaat er een specifieke procedure voor spoedeisende gevallen? 5.
6. Waar kan ik een aanvraagformulier voor rechtsbijstand verkrijgen? 6.
7. Welke documenten moet ik bij mijn verzoek om rechtsbijstand voegen? 7.
8. Waar moet ik mijn verzoek om rechtsbijstand indienen? 8.
9. Hoe kom ik te weten of ik al dan niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand? 9.
10. Wat moet ik doen als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand? 10.
11. Wie kiest mijn advocaat als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand? 11.
12. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan al mijn proceskosten betaald? 12.
13. Wie betaalt de overige kosten als ik in aanmerking kom voor gedeeltelijke rechtsbijstand? 13.
14. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan ook de kosten vergoed van het beroep dat ik eventueel na het proces instel? 14.
15. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan die dan worden ingetrokken in de loop van het proces (of zelfs na het proces)? 15.
16. Als ik niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan ik dan tegen die beslissing beroep instellen? 16.

 

1. Wat zijn de proceskosten en wie moet ze normaliter betalen?

  • In Spanje zijn de informatiediensten voor het publiek op het gebied van de rechtspleging gratis. Voor deze diensten zijn geen kosten of rechten verschuldigd. Naar de rechter stappen brengt over het algemeen echter wel kosten met zich mee. De belangrijkste kosten zijn:
    • honoraria van advocaten en procureurs;
    • kosten van publicatie van aankondigingen in officiële bladen;
    • stortingen die worden geëist voor het instellen van bepaalde beroepsmiddelen;
    • kosten van deskundigen.
  • Deze kosten moeten normaliter door de betrokken partij worden betaald. Aan het einde van het proces dient de rechtbank te beslissen welke partij uiteindelijk de kosten moet dragen; in Spanje heet dit “condena en costas” (veroordeling in de kosten). Het algemene principe hierbij is dat de verliezer betaalt.

2. Wat is rechtsbijstand?

In Spanje is kosteloze rechtsbijstand (“asistencia jurídica gratuita”) een recht voor burgers die aantonen dat zij de proceskosten niet kunnen betalen.

Mensen aan wie rechtsbijstand wordt verleend, zijn vrijgesteld van de volgende kosten:

  1. advisering voorafgaand aan het proces;
  2. honoraria van advocaten en procureurs;
  3. kosten van publicatie van aankondigingen in officiële bladen;
  4. stortingen die worden geëist voor het instellen van bepaalde beroepsmiddelen;
  5. kosten van deskundigen.

Nadat de Rechtsbijstandswet bij Wet nr. 16/2005 van 18 juli 2005 is aangepast aan Richtlijn 2003/8/EG, zijn de begunstigden van rechtsbijstand bovendien ook vrijgesteld van de volgende kosten (zij het alleen bij grensoverschrijdende geschillen):

Bovenkant paginaBovenkant pagina

  • kosten van tolken;
  • kosten voor de vertaling van stukken;
  • reiskosten wanneer de betrokkene in persoon moet verschijnen;
  • verweer door een advocaat dan wel vertegenwoordiging door een procureur, zelfs wanneer persoonlijke verschijning niet is vereist, mits dit wordt gelast door de rechter om de gelijkheid der partijen te waarborgen.

3. Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand

  1. alle onderdanen van de Europese Unie die aantonen dat zij ontoereikende financiële middelen hebben (bij grensoverschrijdende geschillen komen alleen natuurlijke personen in aanmerking);
  2. onderdanen van andere staten die rechtmatig in Spanje verblijven of die op grond van internationale overeenkomsten gelijkgesteld zijn met onderdanen van de EU (zoals verdragen inzake internationale kinderontvoering) onder dezelfde voorwaarden als EU-onderdanen;
  3. in arbeidszaken: alle werknemers, ongeacht nationaliteit of financiële draagkracht;
  4. verenigingen van openbaar nut en stichtingen.

Om op grond van financiële draagkracht in aanmerking te kunnen komen, mag het totale maandinkomen van u en uw gezin niet hoger zijn dan tweemaal het nationale minimumloon (“salario mínimo interprofesional”) dat jaarlijks door de overheid wordt vastgesteld. In 2005 bedroeg het minimumloon 513 euro per maand. Zelfs wanneer deze drempel wordt overschreden, kan er bij grensoverschrijdende geschillen rechtsbijstand worden verleend indien er wordt bewezen dat de betrokkene de proceskosten niet kan dragen omdat de kosten van levensonderhoud in zijn lidstaat veel hoger zijn dan in Spanje.

4. Kan rechtsbijstand worden verkregen voor alle geschillen?

Rechtsbijstand is verkrijgbaar voor alle, al dan niet contentieuze zaken met een waarde van meer dan 900 euro en geldt voor alle procedures, beroepszaken en de tenuitvoerlegging van vonnissen. In zaken waarbij het om een kleiner bedrag gaat, waarvoor de diensten van een advocaat en procureur niet verplicht zijn, kan rechtsbijstand worden aangevraagd wanneer de wederpartij door een advocaat of procureur wordt vertegenwoordigd of wanneer de rechter of het gerecht het uitdrukkelijk beveelt om te waarborgen dat beide partijen op gelijke voet staan.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

5. Bestaat er een specifieke procedure voor spoedeisende gevallen?

Op grond van de omstandigheden van het geval of de spoedeisendheid daarvan kan de rechter of het gerecht gelasten dat een advocaat en een procureur met onmiddellijke ingang voorlopig worden aangesteld. Onverminderd die aanstelling kan rechtsbijstand echter worden geweigerd als de betrokken persoon niet overeenkomstig de normale procedure kan aantonen dat hij onvoldoende financiële draagkracht heeft.

6. Waar kan ik een aanvraagformulier voor rechtsbijstand verkrijgen?

Het formulier is verkrijgbaar bij de diensten voor juridische voorlichting (Servicio de orientación jurídica) van de ordes van advocaten (Colegios de Abogados), de bureaus van de hogere rechters (Decanatos) bij de gerechten en de provinciale commissies voor kosteloze rechtsbijstand (Comisiones provinciales de Asistencia Jurídica Gratuita).

Bij grensoverschrijdende geschillen moet het bij de beschikking van de Commissie van 9 november 2004 vastgestelde modelformulier worden gebruikt.

7. Welke documenten moet ik bij mijn verzoek om rechtsbijstand voegen?

Documenten ter staving van:

  1. uw eigen financiële situatie en de financiële situatie van uw gezin;
  2. uw persoonlijke en gezinsomstandigheden;
  3. de gevraagde rechtsbescherming;
  4. de identiteit van de procespartijen.

Voor grensoverschrijdende geschillen heeft Spanje verklaard dat het modelformulier in het Spaans moet worden ingevuld.

8. Waar moet ik mijn verzoek om rechtsbijstand indienen?

Het aanvraagformulier voor rechtsbijstand moet worden ingediend bij de orde van advocaten in de plaats waar zich het gerecht bevindt waar het hoofdgeschil zal worden behandeld of bij de “Juzgado decano” (enkelvoudig gerecht met een beperkte territoriale competentie) van uw woonplaats. Voor grensoverschrijdende geschillen zijn deze orden van advocaten aangewezen als de autoriteiten die belast zijn met de ontvangst van verzoeken. De orde van advocaten van de plaats waar de verzoeker zijn woonplaats of gewone verblijfplaats heeft, is belast met de verzending van verzoeken.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Onderdanen van Europese landen die partij zijn bij de Europese Overeenkomst inzake het verzenden van verzoeken om rechtsbijstand kunnen hun aanvraag indienen bij de centrale autoriteit die door hun land daartoe is aangewezen.

U moet uw aanvraag indienen voordat u de procedure aanspant of, als u de gedaagde bent, voordat u uw verweerschrift indient. U kunt, ongeacht of u eiser of gedaagde bent, echter ook in een later stadium om rechtsbijstand verzoeken, mits u kunt aantonen dat uw financiële situatie is veranderd.

9. Hoe kom ik te weten of ik al dan niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand?

De Orde van advocaten kan de volgende voorlopige beslissingen nemen:

  1. u ervan in kennis stellen dat de aanvraag gebreken vertoont die binnen tien dagen moeten worden verholpen, en dat het verzoek niet in behandeling zal worden genomen als u niet aan die eis voldoet;
  2. de aanvraag niet-ontvankelijk of ongegrond verklaren en de commissie voor kosteloze rechtsbijstand dienovereenkomstig informeren;
  3. verklaren dat de aanvraag aan de wettelijke eisen voldoet, in welk geval binnen twee weken een advocaat zal worden aangesteld en de orde van procureurs op de hoogte gesteld zal worden, zodat die binnen drie dagen een procureur kan aanstellen; de orde van advocaten zal tevens een verzoek om definitieve goedkeuring bij de commissie voor kosteloze rechtsbijstand indienen.

Als de orde van advocaten niet binnen twee weken antwoordt, kunt u rechtstreeks een verzoek indienen bij de commissie voor kosteloze rechtsbijstand, die onmiddellijk beslist voorlopig een procureur en een advocaat aan te stellen terwijl zij de verstrekte informatie en documenten onderzoekt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De definitieve beslissing over het al dan niet verlenen van rechtsbijstand moet door de commissie voor kosteloze rechtsbijstand binnen dertig dagen na ontvangst van de complete aanvraag genomen worden. Als na dertig dagen nog geen beslissing is genomen, worden de voorlopige beslissingen van de orde van advocaten en van de orde van procureurs bekrachtigd.

De verzoeker wordt binnen drie dagen in kennis gesteld van de beslissing, net als de orde van advocaten, de orde van procureurs en de rechter of de rechterlijke instantie die de zaak behandelt, of het voorzitterschap van het gerecht als de procedure nog niet is begonnen.

10. Wat moet ik doen als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand?

  1. Als u de eiser bent, moet u uw aanvraag, voordat de zaak aanhangig wordt gemaakt, bij de orde van advocaten indienen in de plaats waar zich het gerecht bevindt waar het hoofdgeschil zal worden behandeld of bij de “Juzgado decano” van uw woonplaats.
  2. Als u de gedaagde bent, moet u uw aanvraag indienen voordat u uw verweerschrift indient. Een door de gedaagde ingediende aanvraag schorst het proces niet; maar de rechter kan ambtshalve of op verzoek van de gedaagde de procedure schorsen in afwachting van de beslissing inzake de toewijzing of afwijzing van de kosteloze rechtsbijstand.

Wanneer bij grensoverschrijdende geschillen rechtsbijstand wordt gevraagd om in een andere lidstaat gerechtelijke stappen te ondernemen, kunnen in Spanje wonende personen die bij een geschil in een andere lidstaat zijn betrokken, de aanvraag ook indienen bij de orde van advocaten van de plaats waar zij hun woonplaats of gewone verblijfplaats hebben.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

11. Wie kiest mijn advocaat als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand?

In de regel wordt de advocaat door de orde van advocaten aangesteld volgens een roulatiesysteem. U kunt echter uw eigen advocaat kiezen, mits deze ermee instemt geen kosten in rekening te brengen.

12. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan al mijn proceskosten betaald?

Rechtsbijstand vergoedt de volgende kosten:

  1. advisering voorafgaand aan het proces;
  2. honoraria van advocaten en procureurs;
  3. kosten van publicatie van aankondigingen in officiële bladen;
  4. stortingen die worden geëist voor het instellen van bepaalde beroepsmiddelen;
  5. kosten van deskundigen;
  6. en 80% korting op de kosten van notariële akten en van certificaten van het kadaster en het handelsregister.

Bij grensoverschrijdende geschillen dekt rechtsbijstand bovendien: de kosten van tolken; de kosten voor de vertaling van stukken; reiskosten wanneer de geadieerde rechter verlangt dat de verzoeker in persoon aanwezig is.

13. Wie betaalt de overige kosten als ik in aanmerking kom voor gedeeltelijke rechtsbijstand?

Als uw maandinkomen hoger is dan tweemaal, maar lager dan viermaal het nationale minimumloon, kan de commissie voor kosteloze rechtsbijstand u in uitzonderlijke gevallen rechtsbijstand toekennen in verband met uw persoonlijke en gezinsomstandigheden.

In dergelijke gevallen beslist de commissie zelf welke kosten precies vergoed moeten worden. De proceskosten die niet vergoed worden, dient u zelf te betalen, in afwachting van de uitspraak van het gerecht met betrekking tot de kosten. Als de wederpartij in de kosten wordt veroordeeld, kunt u op hem of haar de proceskosten verhalen die u uit eigen zak moest betalen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Voor burgers uit andere EU-lidstaten, wordt dit voorschrift met de nodige omzichtigheid toegepast en wordt er rekening gehouden met de financiële middelen van de verzoeker in de woonstaat, teneinde hem niet te benadelen.

14. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan ook de kosten vergoed van het beroep dat ik eventueel na het proces instel?

Kosteloze rechtsbijstand omvat alle fasen van de procedure, inclusief het instellen van beroep en de tenuitvoerlegging.

Wanneer echter pas meer dan twee jaar na het eindvonnis tot tenuitvoerlegging wordt overgegaan, moet een nieuw verzoek om gratis rechtsbijstand worden ingediend.

Rechtsbijstand kan niet gebruikt worden voor andere procedures dan die waarvoor hij werd toegekend.

15. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan die dan worden ingetrokken in de loop van het proces (of zelfs na het proces)?

De beslissing tot verlening van rechtsbijstand kan worden herroepen als die genomen is op basis van een onjuiste verklaring of door vervalsing of verzwijging van gegevens door de verzoeker.

De betaling van rechtsbijstand kan worden stopgezet als de financiële situatie van de ontvanger binnen drie jaar verbetert.

In beide gevallen geldt de algemene regel: de kosten worden gedragen door de partij die de zaak verliest.

16. Als ik niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan ik dan tegen die beslissing beroep instellen?

U kunt binnen vijf dagen na de datum waarop de beslissing u ter kennis is gebracht, bij de commissie voor rechtsbijstand schriftelijk beroep instellen tegen een beslissing inzake rechtsbijstand. Uw beroep wordt door het bevoegde gerecht behandeld.

Nadere inlichtingen

Welke gevolgen heeft een verzoek om gratis rechtsbijstand voor de behandeling van het hoofdgeschil

Wanneer voor de uitoefening van een recht een termijn is voorgeschreven, wordt die termijn door de indiening van een verzoek om kosteloze rechtsbijstand geschorst.

Wat is een procureur (“procurador”)?

In Spanje mag de beroepsjurist die voor het gerecht optreedt normaliter niet dezelfde zijn als de advocaat (abogado); dit is de procureur (procurador). Procureurs vertegenwoordigen hun cliënten voor het gerecht gedurende het hele proces.

« Rechtsbijstand - Algemene informatie | Spanje - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 12-01-2009

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk