Europese Commissie > EJN > Rechtsbijstand > Portugal

Laatste aanpassing: 26-09-2006
Printversie Voeg toe aan favorieten

Rechtsbijstand - Portugal

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Wat zijn de proceskosten en wie moet ze normaliter betalen? 1.
2. Wat is rechtsbijstand? 2.
3. Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand? 3.
4. Kan rechtsbijstand worden verkregen voor alle geschillen? 4.
5. Bestaat er een specifieke procedure voor spoedeisende gevallen? 5.
6. Waar kan ik een aanvraagformulier voor rechtsbijstand verkrijgen? 6.
7. Welke documenten moet ik bij mijn verzoek om rechtsbijstand voegen? 7.
8. Waar moet ik mijn verzoek om rechtsbijstand indienen? 8.
9. Hoe kom ik te weten of ik al dan niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand? 9.
10. Wat moet ik doen als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand? 10.
11. Wie kiest mijn advocaat als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand? 11.
12. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan al mijn proceskosten betaald? 12.
13. Wie betaalt de overige kosten als ik in aanmerking kom voor gedeeltelijke rechtsbijstand? 13.
14. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan ook de kosten vergoed van het beroep dat ik eventueel na het proces instel? 14.
15. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan die dan worden ingetrokken in de loop van het proces (of zelfs na het proces)? 15.
16. Als ik niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan ik dan tegen die beslissing in beroep gaan? 16.

 

1. Wat zijn de proceskosten en wie moet ze normaliter betalen?

De proceskosten hebben betrekking op de betaling van kosten en de honoraria van degene die u bij de rechtbank vertegenwoordigt (advocaat, advocaat-stagiair of procureur);

  1. De kosten omvatten de griffierechten en andere kosten;
  2. De griffierechten omvatten de betaling, door personen die van de rechtbank gebruik maken, van de openbare dienst van de administratie van Justitie; de bedragen worden vastgesteld aan de hand van een tabel waarin de economische waarde van de zaak als criterium wordt gebruikt; bij beroepsprocedures worden de kosten door de verliezende partij betaald; incidentele kosten worden afzonderlijk vastgesteld maar zijn afhankelijk van het bedrag van de vordering;
  3. De proceskosten bestaan uit de vergoeding van uitgaven, betalingen die verschuldigd zijn aan instanties voor certificaten die door de rechtbank niet op eigen initiatief zijn verkregen, documenten, adviezen, plattegronden, overige inlichtingen of bewijsstukken en diensten die de rechtbank heeft verlangd, compensatie voor personen die toevalligerwijs bij het proces zijn betrokken, met inbegrip van de in de wet vastgelegde vergoedingen, reis- en verblijfkosten, vergoeding van postzegels, telefoongesprekken, telegrammen, faxen of communicatie met telematische middelen, vergoeding van de aankoop van magneetbanden die voor het opnemen van bewijsmiddelen noodzakelijk waren en vergoeding aan de winnende partij van diens eigen kosten en diens advocatenkosten;
  4. het honorarium van de gerechtsmedewerker wordt door hem/haar vastgesteld; daartoe moet hij/zij rekening houden met de tijd die aan de zaak is besteed, de moeilijkheid van de zaak, het belang van de verleende dienst, de financiële middelen van de betrokkenen, de met de rechtszaak behaalde resultaten en de gangbare tarieven in soortgelijke omstandigheden in hetzelfde arrondissement;
  5. de verantwoordelijkheid voor de betaling van de kosten is gebaseerd op een rechterlijke beslissing die kracht van gewijsde heeft en ligt bij de verliezende partij of bij de partij die profijt heeft gehad bij de vordering;
  6. sommige processen zijn uit hoofde van een wettelijke bepaling vrijgesteld van de betaling van griffierechten; dit geldt ook voor sommige partijen bij een proces;
  7. in civielrechtelijke procedures worden de definitieve griffierechten bij de beëindiging van het proces vastgesteld; zij worden derhalve in termijnen betaald, waarbij een vierde wordt gestort bij de indiening van het verzoekschrift of inleidend verzoekschrift, de memorie van repliek of de indiening van de beroepsgronden; in de meeste beroepsprocedures worden vervolg-griffierechten, die gelijk zijn aan de eerste griffierechten, doorgaans betaald na de kennisgeving inzake de vaststelling van de datum van de laatste zitting;
  8. De winnende partij krijgt de bedragen aan eerste en vervolg-griffierechten en de ter dekking van de uitgaven betaalde bedragen gerestitueerd.

2. Wat is rechtsbijstand?

Rechtsbijstand is het in de grondwet en in de wetgeving verankerde systeem waarmee wordt gewaarborgd dat niemand om sociale of culturele redenen of vanwege ontoereikende financiële middelen belemmerd wordt zijn rechten te kennen, te doen gelden of verdedigen.

Er zijn drie vormen van rechtsbijstand:

a.Juridische informatie, waarmee wordt beoogd te informeren over het recht en de rechtsorde door te zorgen voor een optimale uitoefening van die rechten en het vervullen van de bij wet bepaalde plichten, met name doordat bij de gerechten en juridische diensten geleidelijk informatiecentra worden opgericht, en
b.Rechtsbijstand, die omvat:
b.1.Juridisch advies, verzorgd door juridische adviesbureaus die het gehele nationale grondgebied dienen te bestrijken en waar de burgers gratis juridisch advies van juristen kunnen krijgen. Juridisch advies kan het verrichten van buitengerechtelijke demarches of informele verzoeningsmechanismen met zich meebrengen;
b.2.Procesbijstand, die in de volgende vormen wordt verleend:
b.2.1.gehele of gedeeltelijke vrijstelling van de betaling van griffierechten en andere proceskosten;
b.2.2.uitstel van de betaling van griffierechten en andere proceskosten;
b.2.3.de toewijzing van een advocaat en betaling van diens honorarium of de betaling van het honorarium van de door de verzoeker gekozen advocaat.

Laatstgenoemde vorm van de procesbijstand kan terzelfder tijd als een van de eerste twee worden toegekend.

3. Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand?

Recht op rechtsbijstand (juridisch advies en procesbijstand) hebben de volgende personen:

Bovenkant paginaBovenkant pagina

  • Portugese onderdanen en EU-onderdanen die kunnen aantonen dat zij onvoldoende financiële draagkracht hebben om het honorarium van de advocaat en alle of een deel van de normale andere kosten van een gerechtelijke procedure te betalen;
  • Vreemdelingen en staatlozen die hun gewone verblijfplaats in Portugal hebben;
  • Vreemdelingen die niet in Portugal wonen, voor zover de wetgeving van de betrokken landen rechtsbijstand toekent aan Portugese onderdanen;
  • Rechtspersonen en verenigingen die kunnen aantonen dat zij onvoldoende financiële draagkracht hebben om het honorarium van de advocaat en alle of een deel van de normale andere kosten van een gerechtelijke procedure te betalen;
  • Maatschappijen en zelfstandige handelaren, in zaken die betrekking hebben op het beoefenen van de handel en individuele etablissementen met beperkte aansprakelijkheid, wanneer de griffierechten en overige proceskosten aanzienlijk hoger liggen dan hun geraamde financiële draagkracht, met name ten aanzien van de omzet, de waarde van het vermogen of aandelenkapitaal en het personeelsbestand.

4. Kan rechtsbijstand worden verkregen voor alle geschillen?

Rechtsbijstand kan worden toegekend voor het oplossen van ieder soort rechtskwestie of geschil en is, met name wat procesbijstand betreft, niet afhankelijk van enige voorafgaande beoordeling van het doel of de complexiteit van de in te stellen of ingestelde vordering, de waarde of de procedurele vorm daarvan.

5. Bestaat er een specifieke procedure voor spoedeisende gevallen?

Er bestaat geen specifieke procedure voor spoedeisende gevallen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Er zij echter op het volgende gewezen:

  • de betrokkene kan altijd, vooral bij spoedeisende rechtsvorderingen, zijn/haar zaak voorleggen aan een advocaat, advocaat-stagiair of procureur, die het verzoek om rechtsbijstand volgens de specifieke procedureregels die in dit geval gelden zal coördineren;
  • wanneer, in geval van een verzoek om rechtsbijstand terwijl het proces al loopt, de eiser vraagt om aanstelling van een advocaat, wordt de lopende termijn onderbroken door opname in het dossier van het document waaruit de aanvraag van rechtsbijstand bij de sociale zekerheid blijkt;
  • de termijn voor de afsluiting van de administratieve procedure en de beslissing over het verzoek om procesbijstand bedraagt 30 dagen. Is deze termijn eenmaal verstreken zonder dat een beslissing is genomen, dan wordt het verzoek geacht stilzwijgend te zijn ingewilligd.

6. Waar kan ik een aanvraagformulier voor rechtsbijstand verkrijgen?

Aanvraagformulieren voor procesbijstand kunnen kosteloos op de volgende wijze worden verkregen:

  • in papieren versie bij een openbaar informatiebureau voor sociale zekerheid.
  • In elektronische vorm op de website  www.seg-social.pt English - português.

7. Welke documenten moet ik bij mijn verzoek om rechtsbijstand voegen?

Het bewijs van het gebrek aan financiële draagkracht kan in iedere geschikte vorm worden overgelegd. Derhalve kan ieder stuk waaruit blijkt dat de aanvrager onvoldoende financiële draagkracht heeft om alle of een deel van de normale kosten van een gerechtelijke procedure te betalen bij de aanvraag worden gevoegd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

8. Waar moet ik mijn verzoek om rechtsbijstand indienen?

Aanvragen om procesbijstand moet bij een informatiebureau voor sociale zekerheid worden afgegeven, op een van de volgende wijzen:

  • persoonlijk;
  • per fax;
  • per post;
  • per e-mail (nog niet beschikbaar).

9. Hoe kom ik te weten of ik al dan niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand?

De definitieve beslissing over de aanvraag om rechtsbijstand wordt schriftelijk aan de verzoeker ter kennis gebracht door het bureau voor sociale zekerheid dat de aanvraag heeft behandeld.

Indien deze kennisgeving niet binnen een termijn van 30 dagen plaatsvindt wordt het verzoek geacht stilzwijgend te zijn ingewilligd. In de laatstgenoemde situatie, en uit voorzorg, (er kan namelijk een opschorting van de termijn zijn geweest of de kennisgeving kan per post zijn verzonden nadat de eerder genoemde termijn van 30 dagen is verstreken) dient, voordat met de gerechtelijke procedure wordt begonnen, contact te worden opgenomen met de autoriteiten op het gebied van sociale zekerheid om na te gaan wat de stand is betreffende het verzoek om rechtsbijstand.

10. Wat moet ik doen als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand?

Indien de toegekende rechtsbijstand ook de toewijzing van een advocaat omvat wordt de kennisgeving van dit besluit tevens gezonden aan de orde van advocaten of aan de kamer van procureurs die beschikken over een termijn van tien dagen vanaf de datum van deze kennisgeving om deze aan te stellen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Deze aanstelling wordt aan de verzoeker en de aangestelde advocaat ter kennis gebracht en, in gevallen waarin de aanvraag is ingediend terwijl de gerechtelijke procedure al loopt, omvat deze kennisgeving tevens de duidelijke verwijzing dat de aanvankelijke termijn opnieuw begint te lopen.

In de kennisgeving inzake het besluit tot aanstelling van de advocaat wordt aan de verzoeker uitdrukkelijk melding gemaakt van de naam en het kantoor van de advocaat en van de verplichting van laatstgenoemde om medewerking te verlenen.

De verzoeker dient derhalve onmiddellijk contact op te nemen met de aangestelde advocaat, die hem/haar de nodige informatie zal verstrekken.

Indien de toegekende rechtsbijstand alleen de gehele of gedeeltelijke vrijstelling of uitstel van betaling van de griffierechten en de andere proceskosten dekt, moet de verzoeker bij het aanspannen van de procedure een document overleggen waaruit blijkt dat genoemde rechtsbijstand is toegekend.

11. Wie kiest mijn advocaat als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand?

In gevallen waarin toewijzing van een advocaat wordt gevraagd en toegekend, is het aan de orde van advocaten of de kamer van procureurs de wettelijke vertegenwoordiger te kiezen en aan te stellen.

12. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan al mijn proceskosten betaald?

Wanneer rechtsbijstand is toegekend in de vorm van volledige vrijstelling van de betaling van griffierechten en de andere proceskosten en van betaling van het honorarium van de advocaat, worden alle proceskosten door de rechtsbijstand gedekt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

13. Wie betaalt de overige kosten als ik in aanmerking kom voor gedeeltelijke rechtsbijstand?

De kosten die niet door de rechtsbijstand worden gedekt worden door de verzoeker betaald.

14. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan ook de kosten vergoed van het beroep dat ik eventueel na het proces instel?

Procesbijstand wordt gehandhaafd ten behoeve van het beroep, ongeacht de beslissing ten gronde in de zaak.

15. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan die dan worden ingetrokken in de loop van het proces (of zelfs na het proces)?

Wanneer procesbijstand is toegekend, kan die in de loop van het proces worden ingetrokken:

  1. als de verzoeker voldoende financiële middelen verkrijgt om zelf de kosten te kunnen dragen;
  2. als uit nieuwe documenten blijkt dat de argumenten op basis waarvan de rechtsbijstand werd verleend, ongegrond waren;
  3. als de documenten op basis waarvan rechtsbijstand werd verleend, vals verklaard worden door een rechterlijke beslissing met kracht van gewijsde.

16. Als ik niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan ik dan tegen die beslissing in beroep gaan?

Ten aanzien van de beslissing over de aanvraag om procesbijstand is beroep bij een hoger administratief orgaan of een toezichthoudende instantie niet mogelijk maar beroep bij de rechter kan wel worden ingesteld middels een verzoek aan het bureau voor sociale zekerheid dat de aanvraag heeft onderzocht.

De bevoegdheid om de uiteindelijke beslissing over het beroep te nemen ligt bij de rechtbank van het arrondissement waar het bureau zich bevindt of, indien het beroep hangende de procedure is aangetekend, de rechtbank waar de procedure loopt.

Nadere inlichtingen

  1. Nadere inlichtingen over het Portugese systeem inzake rechtsbijstand kunnen worden verkregen bij:

    Direcção – Geral da Administração Extrajudicial

    Rua de Alcolena n º 1

    P - 1400-004 Lisboa

    Tel.: 351 213041340

    Fax: 351 213041349

    www.dgae.mj.pt português

    correio@dgae.mj.pt

  2. Op de toegang tot het recht en tot de rechter zijn met name de volgende wetsteksten van toepassing:
    • Artikel 20 português van de grondwet van de Portugese Republiek;
    • Wet nr. 30-E/2000 van 20 december 2000 (tot wijziging van de regeling inzake de toegang tot het recht en tot de rechter, waarbij de beoordeling van de aanvragen tot rechtsbijstand aan de diensten van de sociale zekerheid wordt toevertrouwd);
    • Regeringsbesluit nr. 150/2002 van 19.02 (schaal van de honoraria van de wettelijke vertegenwoordigers voor procesbijstand)
    • Wetsdecreet nr. 224-A/96 português van 26 november 1996 (waarbij de code inzake de gerechtkosten wordt goedgekeurd).

« Rechtsbijstand - Algemene informatie | Portugal - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 26-09-2006

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk