Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Νομική συνδρομή > Πορτογαλία

Τελευταία ενημέρωση: 25-09-2006
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Νομική συνδρομή - Πορτογαλία

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Αυτή τη στιγμή επικαιροποιείται και θα είναι διαθέσιμη στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Ποιο είναι το κόστος μιας δίκης και ποιον επιβαρύνει υπό κανονικές συνθήκες το κόστος αυτό; 1.
2. Τι σημαίνει ο όρος "νομική συνδρομή"; 2.
3. Ποιος δικαιούται νομική συνδρομή; 3.
4. Παρέχεται νομική συνδρομή για όλα τα είδη νομικών διαφορών; 4.
5. Υπάρχει ειδική διαδικασία κατεπείγοντος; 5.
6. Πού μπορώ να προμηθευτώ το έντυπο αίτησης για την παροχή νομικής συνδρομής; 6.
7. Ποια έγγραφα πρέπει να επισυνάψω στην αίτηση για την παροχή νομικής συνδρομής; 7.
8. Πού πρέπει να υποβάλω την αίτηση για την παροχή νομικής συνδρομής; 8.
9. Πως μπορώ να γνωρίζω εάν δικαιούμαι ή όχι νομική συνδρομή; 9.
10. Εάν δικαιούμαι νομική συνδρομή, τι πρέπει να κάνω; 10.
11. Εάν γίνει δεκτό ότι δικαιούμαι νομική συνδρομή, ποιος θα επιλέξει το δικηγόρο μου; 11.
12. Εάν πληρώ τις προϋποθέσεις χορήγησης νομικής συνδρομής, θα καλυφθούν όλα τα δικαστικά μου έξοδα; 12.
13. Εάν πληρώ τις προϋποθέσεις για μερική νομική συνδρομή, ποιος θα καταβάλει τα υπόλοιπα έξοδα; 13.
14. Εάν πληρώ τις προϋποθέσεις χορήγησης νομικής συνδρομής, θα καλύπτεται κάθε ένδικο μέσο που ενδεχομένως θα ασκήσω μετά τη δίκη; 14.
15. Εάν πληρώ τις προϋποθέσεις χορήγησης νομικής συνδρομής, μπορεί η συνδρομή αυτή να ανακληθεί πριν από το πέρας της δίκης; 15.
16. Εάν κριθεί ότι δεν πληρώ τις προϋποθέσεις για την παροχή νομικής συνδρομής, μπορώ να προσφύγω κατά της απορριπτικής αυτής απόφασης; 16.

 

1. Ποιο είναι το κόστος μιας δίκης και ποιον επιβαρύνει υπό κανονικές συνθήκες το κόστος αυτό;

Το κόστος μιας δίκης περιλαμβάνει τα δικαστικά έξοδα και την αμοιβή του επαγγελματία νομικού [δικηγόρου (advogado ή solicitador) ή ασκουμένου δικηγόρου]:

α) Στα δικαστικά έξοδα περιλαμβάνονται τα δικαστικά τέλη για τα έξοδα διαδικασίας·

β) Τα δικαστικά τέλη αντιστοιχούν στην πληρωμή, εκ μέρους των προσώπων που προσφεύγουν στα δικαστήρια, της δημόσιας υπηρεσίας απονομής της δικαιοσύνης· το ποσό καθορίζεται σύμφωνα με το νόμο, βάσει κλίμακας που έχει ως κριτήριο την οικονομική αξία της διαφοράς· στις εφέσεις, λαμβάνεται υπόψη το ποσό της καταδίκης· για τα παρεμπίπτοντα ζητήματα τα δικαστικά τέλη καθορίζονται με αυτόνομο τρόπο, αλλά σε συνάρτηση με το ποσό της διαφοράς·

γ) Τα έξοδα διαδικασίας συνίστανται στην επιστροφή των εξόδων που καταβλήθηκαν από το δικαστήριο, των πληρωμών που οφείλονται για έξοδα αντιγράφων τα οποία δεν γίνονται αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο, για έγγραφα, γνώμες, σχέδια και άλλα ενημερωτικά στοιχεία ή αποδεικτικά στοιχεία και υπηρεσίες που ζήτησε το δικαστήριο, αμοιβές οφειλόμενες σε παρεμβαίνοντες παρεμπιπτόντως στο πλαίσιο της δίκης, περιλαμβανομένων των αποζημιώσεων που προβλέπονται από το νόμο, για έξοδα μεταφοράς και διαμονής, για ταχυδρομικά τέλη, τηλεφωνικές συνδιαλέξεις, τηλεγραφήματα, τηλεομοιοτυπίες ή χρήση ηλεκτρονικών μέσων, στην επιστροφή των εξόδων αγοράς μαγνητικών υποθεμάτων που είναι απαραίτητα για την καταχώρηση των αποδείξεων και στην επιστροφή στο νικήσαντα διάδικο των αμοιβών και εξόδων δικηγόρου·

δ) Η αμοιβή του επαγγελματία νομικού καθορίζεται από τον ίδιο· για τον σκοπό αυτό οφείλει να λάβει υπόψη τον χρόνο που αφιέρωσε στην υπόθεση, τη δυσχέρεια της υπόθεσης, τη σημαντικότητα της παρασχεθείσας υπηρεσίας, τα περιουσιακά στοιχεία των ενδιαφερομένων, τα επιτευχθέντα αποτελέσματα από την επίλυση της διαφοράς και τις εφαρμοζόμενες τιμές, σε αντίστοιχες καταστάσεις, στην ίδια εδαφική περιφέρεια·

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

ε) Η ευθύνη της καταβολής των δικαστικών τελών απορρέει από καταδικαστική απόφαση με ισχύ δεδικασμένου και βαραίνει τον ηττηθέντα διάδικο ή εκείνον που επωφελήθηκε από την άσκηση αγωγής·

στ) Σε ορισμένες δίκες, προβλέπεται, δυνάμει νομικής διάταξης, απαλλαγή της καταβολής δικαστικών τελών και το ίδιο ισχύει για ορισμένους διαδίκους·

ζ) Τα δικαστικά τέλη σε αστικές υποθέσεις ρευστοποιούνται οριστικά κατά το τέλος της δίκης· το ποσό πάντως καταβάλλεται προοδευτικά, εφόσον το ένα τέταρτο καταβάλλεται κατά τη στιγμή της κατάθεσης του δικογράφου ή της εισαγωγικής αίτησης, του υπομνήματος αντικρούσεως ή των ένδικων μέσων· στις περισσότερες αγωγές, ένα μεταγενέστερο δικαστικό τέλος, ποσού ίσου με εκείνο του αρχικού δικαστικού τέλους, επίσης οφείλεται και καταβάλλεται, κατά κανόνα, μετά την επίδοση της ημερομηνίας της τελικής συνεδρίασης·

η) Ο νικήσας διάδικος επιτυγχάνει επιστροφή των καταβληθέντων ποσών, με τη μορφή αρχικών και μεταγενέστερων δικαστικών τελών καθώς και των ποσών που καταβλήθηκαν για την κάλυψη των εξόδων.

2. Τι σημαίνει ο όρος "νομική συνδρομή";

Η νομική συνδρομή είναι ένα σύστημα σύμφωνο με το Σύνταγμα, το οποίο διέπεται από το νόμο που προβλέπει κανείς να μην συναντά δυσχέρειες ή αδυναμία, λόγω της κοινωνικής ή πολιτιστικής του κατάστασης ή λόγω ανεπάρκειας οικονομικών πόρων, στο να γνωρίζει, να προβάλει ή να υπερασπίζεται τα δικαιώματά του.

Η νομική συνδρομή περιλαμβάνει δύο πτυχές:

α) την παροχή νομικών πληροφοριών - που στοχεύει στο να καταστεί γνωστό το δίκαιο και η έννομη τάξη, ώστε να διασφαλιστεί μια καλύτερη άσκηση των δικαιωμάτων, καθώς και η εκπλήρωση των προβλεπόμενων από το νόμο καθηκόντων, ιδίως με την προοδευτική σύσταση υπηρεσιών υποδοχής στα δικαστήρια και στις δικαστικές υπηρεσίες.

β) την δικαστική συνδρομή, που περιλαμβάνει:

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

β).1 Παροχή νομικών συμβουλών, που οργανώνεται από τα γραφεία παροχής νομικών συμβουλών, που καλύπτουν όλη την εθνική επικράτεια, στα οποία μπορούν να προσφεύγουν οι πολίτες για να έχουν δωρεάν νομικές συμβουλές από επαγγελματίες νομικούς. Η παροχή νομικών συμβουλών μπορεί να επεκταθεί σε εξώδικα διαβήματα ή να περιλαμβάνει άτυπους μηχανισμούς συμβιβασμού.

β).2 Δικαστική αρωγή, που περιλαμβάνει:

β).2.1 την απαλλαγή, εν όλω ή εν μέρει, από δικαστικά τέλη και άλλα δικαστικά έξοδα·

β).2.2 την αναστολή της καταβολής των δικαστικών τελών και άλλων δικαστικών εξόδων·

β).2.3 είτε τον διορισμό δικηγόρου και την καταβολή της αμοιβής του, είτε την καταβολή της αμοιβής δικηγόρου που επιλέχθηκε από τον προσφεύγοντα.

Η τελευταία αυτή πλευρά της δικαστικής συνδρομής μπορεί να συνυπάρχει με μια από τις δύο πρώτες πλευρές.

3. Ποιος δικαιούται νομική συνδρομή;

Οι δικαιούχοι νομικής συνδρομής (παροχή νομικών πληροφοριών και δικαστική αρωγή) είναι οι ακόλουθοι:

  • οι Πορτογάλοι πολίτες και οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αποδεικνύουν ότι δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους για να καταβάλουν την αμοιβή των επαγγελματιών νομικών και για να καλύψουν εν όλω ή εν μέρει τα συνήθη έξοδα μιας δίκης·
  • οι αλλοδαποί ή απάτριδες που έχουν συνήθη διαμονή στην Πορτογαλία·
  • οι αλλοδαποί μη κάτοικοι Πορτογαλίας, στο βαθμό που η δικαστική συνδρομή χορηγείται επίσης στους Πορτογάλους από νόμους των οικείων κρατών τους·
  • τα νομικά πρόσωπα και οι εταιρείες που αποδεικνύουν ότι δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους για να καταβάλουν την αμοιβή των επαγγελματιών νομικών και για να καλύψουν εν όλω ή εν μέρει τα συνήθη έξοδα μιας προσφυγής στο δικαστήριο·
  • οι εταιρείες και οι έμποροι, ιδίω ονόματι, στις υποθέσεις σχετικά με την άσκηση του εμπορίου και οι μεμονωμένες επιχειρήσεις περιορισμένης ευθύνης, όταν τα δικαστικά τέλη και τα λοιπά έξοδα διαδικασίας ανέρχονται σε ποσό σαφώς ανώτερο των οικονομικών τους δυνατοτήτων που υπολογίζονται, ιδίως, σε συνάρτηση με τον κύκλο εργασιών, την αξία του κεφαλαίου ή των στοιχείων ενεργητικού και του αριθμού των εργαζομένων.

4. Παρέχεται νομική συνδρομή για όλα τα είδη νομικών διαφορών;

Η νομική συνδρομή μπορεί να χορηγηθεί για την επίλυση κάθε είδους νομικού ζητήματος ή διαφοράς, χωρίς να εξαρτάται, ιδίως στην περίπτωση της δικαστικής συνδρομής, από καμία προηγούμενη εκτίμηση του αντικειμένου της πολυπλοκότητας ή της αξίας της διαφοράς ή της διαδικαστικής της μορφής, είτε η διαφορά έχει υποβληθεί ενώπιον του δικαστηρίου είτε πρόκειται να υποβληθεί.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

5. Υπάρχει ειδική διαδικασία κατεπείγοντος;

Δεν προβλέπεται καμία ειδική διαδικασία για επείγουσες περιπτώσεις.

Πάντως, υπενθυμίζουμε τα ακόλουθα:

  • Ο ενδιαφερόμενος μπορεί σε κάθε περίπτωση, ιδίως σε περιπτώσεις κατεπείγοντος, να αναθέσει την υπόθεσή του σε δικηγόρο (advogado ή solicitador) ή ασκούμενο δικηγόρο, που θα συμβάλει στο συντονισμό της αίτησης χορήγησης δικαστικής συνδρομής με τους διαδικαστικούς κανόνες που εφαρμόζονται στη συγκεκριμένη περίπτωση·
  • όταν η αίτηση χορήγησης δικαστικής συνδρομής υποβάλλεται ενώ η αγωγή έχει ήδη ασκηθεί και ο ενάγων ζητά τον διορισμό δικηγόρου, η προθεσμία διακόπτεται με την εισαγωγή στον φάκελο του εγγράφου που πιστοποιεί την υποβολή της αίτησης για χορήγηση δικαστικής συνδρομής ενώπιον των υπηρεσιών κοινωνικής ασφάλισης·
  • η προθεσμία για την ολοκλήρωση της διοικητικής διαδικασίας και την απόφαση επί της αιτήσεως χορήγησης δικαστικής συνδρομής είναι 30 ημέρες. Εάν η προθεσμία αυτή λήξει χωρίς να έχει ληφθεί απόφαση, θεωρείται ότι η αίτηση έγινε σιωπηρά δεκτή.

6. Πού μπορώ να προμηθευτώ το έντυπο αίτησης για την παροχή νομικής συνδρομής;

Το έντυπο αίτησης για την παροχή νομικής συνδρομής μπορεί να χορηγηθεί δωρεάν ως ακολούθως:

  • σε έντυπη μορφή, σε οποιαδήποτε υπηρεσία κοινωνικής ασφάλισης που είναι ανοικτή στο κοινό.
  • σε ψηφιακή μορφή, στην ακόλουθη διεύθυνση : www.seg-social.pt English - português.

7. Ποια έγγραφα πρέπει να επισυνάψω στην αίτηση για την παροχή νομικής συνδρομής;

Η απόδειξη της ανεπάρκειας των οικονομικών πόρων μπορεί να γίνει με οποιοδήποτε κατάλληλο μέσο. Μπορούν επίσης να επισυναφθούν στην αίτηση όλα τα δικαιολογητικά που χρησιμεύουν για να αποδείξουν ότι ο αιτών δεν διαθέτει επαρκείς οικονομικούς πόρους για να καλύψει εν όλω ή εν μέρει τις συνήθεις δαπάνες μιας δίκης.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

8. Πού πρέπει να υποβάλω την αίτηση για την παροχή νομικής συνδρομής;

Η αίτηση για την παροχή νομικής συνδρομής μπορεί να υποβληθεί σε οποιαδήποτε υπηρεσία κοινωνικής ασφάλισης που είναι ανοικτή στο κοινό, με τους ακόλουθους τρόπους:

  • αυτοπροσώπως
  • με τηλεομοιοτυπία
  • με ταχυδρομική αποστολή
  • με ηλεκτρονική αποστολή (δεν είναι ακόμη διαθέσιμη).

9. Πως μπορώ να γνωρίζω εάν δικαιούμαι ή όχι νομική συνδρομή;

Η τελική απόφαση σχετικά με την αίτηση χορήγησης νομικής συνδρομής κοινοποιείται γραπτώς στον αιτούντα από την υπηρεσία κοινωνικής ασφάλισης στην οποία υπέβαλε την αίτησή του.

Εάν η κοινοποίηση αυτή δεν γίνει εντός της προθεσμίας των 30 ημερών από της καταθέσεως της αιτήσεως, η αίτηση θεωρείται ότι έγινε δεκτή σιωπηρά.

Στην τελευταία αυτή περίπτωση και για λόγους πρόληψης (διότι μπορεί να επήλθε αναστολή των προθεσμιών ή αποστολή της κοινοποίησης μέσω ταχυδρομείου μετά τη λήξη της προθεσμίας των 30 ημερών), ο ενδιαφερόμενος πρέπει να ζητήσει πληροφορίες για την έκβαση της αιτήσεώς του στις υπηρεσίες κοινωνικής ασφάλισης προτού προσφύγει στη δικαιοσύνη.

10. Εάν δικαιούμαι νομική συνδρομή, τι πρέπει να κάνω;

Εάν η χορηγηθείσα νομική συνδρομή περιλαμβάνει το διορισμό δικηγόρου, η κοινοποίηση της απόφασης αυτής γίνεται επίσης και στον αντίστοιχο δικηγορικό σύλλογο (των advogados ή solicitadores) που διαθέτουν προθεσμία 10 ημερών, από της ημερομηνίας της εν λόγω κοινοποίησης, για να προβούν στο διορισμό.

Ο διορισμός αυτός κοινοποιείται στον αιτούντα και στον ορισθέντα δικηγόρο και στις περιπτώσεις όπου η αίτηση υποβλήθηκε ενώ είχε ήδη ασκηθεί η αγωγή, η κοινοποίηση αυτή πρέπει να συνοδεύεται με ειδική μνεία του γεγονότος ότι η αρχική προθεσμία αρχίζει εκ νέου.

Η κοινοποίηση της απόφασης του διορισμού του δικηγόρου γίνεται με ειδική μνεία, όσον αφορά τον αιτούντα, του ονόματος του δικηγόρου και της επωνυμίας του δικηγορικού γραφείου καθώς και του καθήκοντος συνεργασίας με αυτόν.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Κατά συνέπεια, ο αιτών οφείλει να έλθει αμέσως σε επαφή με τον δικηγόρο, ο οποίος θα του δώσει τις απαραίτητες πληροφορίες.

Εάν η χορηγηθείσα νομική συνδρομή περιλαμβάνει αποκλειστικά την πλήρη ή μερική απαλλαγή ή την αναστολή της καταβολής του δικαστικού τέλους και των λοιπών δικαστικών εξόδων, ο αιτών θα πρέπει να επισυνάψει στην αίτησή του ένα δικαιολογητικό έγγραφο για τη χορήγηση αυτή.

11. Εάν γίνει δεκτό ότι δικαιούμαι νομική συνδρομή, ποιος θα επιλέξει το δικηγόρο μου;

Στην περίπτωση που ο διορισμός δικηγόρου ζητείται και χορηγείται, αρμοδιότητα έχει ο αντίστοιχος δικηγορικός σύλλογος (των advogados ή solicitadores) να επιλέξει και να διορίσει τον πληρεξούσιο δικηγόρο.

Αυτό δεν ισχύει εάν ο ενδιαφερόμενος επέλεξε εκ των προτέρων το δικηγόρο του.

12. Εάν πληρώ τις προϋποθέσεις χορήγησης νομικής συνδρομής, θα καλυφθούν όλα τα δικαστικά μου έξοδα;

Στην περίπτωση που η χορηγηθείσα δικαστική συνδρομή συνίσταται στην πλήρη απαλλαγή του δικαστικού τέλους και των λοιπών εξόδων της διαδικασίας και στην καταβολή της αμοιβής του δικηγόρου, περιλαμβάνονται όλα τα δικαστικά έξοδα.

13. Εάν πληρώ τις προϋποθέσεις για μερική νομική συνδρομή, ποιος θα καταβάλει τα υπόλοιπα έξοδα;

Τα έξοδα που δεν καλύπτονται από τη νομική συνδρομή καταβάλλονται από τον αιτούντα.

14. Εάν πληρώ τις προϋποθέσεις χορήγησης νομικής συνδρομής, θα καλύπτεται κάθε ένδικο μέσο που ενδεχομένως θα ασκήσω μετά τη δίκη;

Η νομική συνδρομή διατηρείται στην περίπτωση άσκησης ένδικου μέσου, ανεξάρτητα από την απόφαση επί της ουσίας της υποθέσεως.

15. Εάν πληρώ τις προϋποθέσεις χορήγησης νομικής συνδρομής, μπορεί η συνδρομή αυτή να ανακληθεί πριν από το πέρας της δίκης;

Αφ’ ης στιγμής χορηγηθεί νομική συνδρομή, μπορεί να ανακληθεί πριν από το πέρας της δίκης:

α) Εάν ο αιτών απέκτησε επαρκείς οικονομικούς πόρους για να ανταπεξέλθει στα έξοδα της δίκης·

β) Εφόσον νέα έγγραφα αποδεικνύουν τον αβάσιμο χαρακτήρα των λόγων για τους οποίους χορηγήθηκε η νομική συνδρομή·

γ) Εάν τα δικαιολογητικά στα οποία βασίστηκε η χορήγηση της νομικής συνδρομής κηρύχθηκαν πλαστά με απόφαση η οποία έχει ισχύ δεδικασμένου.

16. Εάν κριθεί ότι δεν πληρώ τις προϋποθέσεις για την παροχή νομικής συνδρομής, μπορώ να προσφύγω κατά της απορριπτικής αυτής απόφασης;

Η απόφαση σχετικά με την αίτηση παροχής νομικής συνδρομής δεν δύναται να αποτελεί αντικείμενο ένστασης ή ιεραρχικής προσφυγής, αλλά μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο δικαστικής προσφυγής που θα απευθυνθεί στην υπηρεσία κοινωνικής ασφάλισης η οποία αποφάνθηκε επί της αιτήσεως.

Δικαιοδοσία για την εξέταση της προσφυγής και την έκδοση τελεσίδικης απόφασης έχει το δικαστήριο της περιφέρειας στην οποία είναι εγκατεστημένη η εν λόγω υπηρεσία ή στην περίπτωση που η προσφυγή υποβλήθηκε ενώ είχε ήδη ασκηθεί αγωγή, το αρχικά επιληφθέν δικαστήριο.

Πρόσθετες πληροφορίες

α) Μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για το πορτογαλικό σύστημα νομικής συνδρομής στην ακόλουθη διεύθυνση:

Direcção – Geral da Administração Extrajudicial

Rua de Alcolena n º 1

P - 1400-004 Lisboa

Tel.: 351 213041340

Fax: 351 213041349

www.dgae.mj.pt português

correio@dgae.mj.pt

β) Η πρόσβαση στο δίκαιο και στα δικαστήρια διέπεται ιδίως από τα ακόλουθα κανονιστικά κείμενα:

  • Άρθρο 20 português του Συντάγματος της Πορτογαλικής Δημοκρατίας·
  • Νόμος αριθ. 30-E/2000, της 20ής Δεκεμβρίου 2000 (που τροποποιεί το καθεστώς πρόσβασης στο δίκαιο και στα δικαστήρια και χορηγεί στις υπηρεσίες κοινωνικής ασφάλισης αρμοδιότητα για την εκτίμηση των αιτήσεων παροχής νομικής συνδρομής)·
  • Διάταγμα (portaria) αριθ. 150/2002, της 19.02 (κλίμακα αμοιβών των επαγγελματιών νομικών στο πλαίσιο της δικαστικής συνδρομής)·
  • Νομοθετικό διάταγμα αριθ. 224-Α/96 português, της 26ης Νοεμβρίου 1996 (που εγκρίνει τον κώδικα των δικαστικών εξόδων).

« Νομική συνδρομή - Γενικές Πληροφορίες | Πορτογαλία - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 25-09-2006

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο