Europese Commissie > EJN > Rechtsbijstand > Nederland

Laatste aanpassing: 24-06-2005
Printversie Voeg toe aan favorieten

Rechtsbijstand - Nederland

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Wat zijn de proceskosten en wie moet ze normaliter betalen? 1.
2. Wat is rechtsbijstand? 2.
3. Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand? 3.
4. Kan rechtsbijstand worden verkregen voor alle geschillen? 4.
5. Hoe kom ik te weten of ik al dan niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand? 5.
6. Wie kiest mijn advocaat als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand? 6.
7. Waar kan ik een aanvraagformulier voor rechtsbijstand verkrijgen? Wat moet ik doen als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand? 7.
8. Welke documenten moet ik bij mijn verzoek om rechtsbijstand voegen? Waar moet ik mijn verzoek om rechtsbijstand indienen ? 8.
9. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan al mijn proceskosten betaald? 9.
10. Wie betaalt de overige kosten als ik in aanmerking kom voor gedeeltelijke rechtsbijstand? 10.
11. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan ook de kosten vergoed van het beroep dat ik eventueel na het proces instel? 11.
12. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan die dan worden ingetrokken in de loop van het proces (of zelfs na het proces)? 12.
13. Als ik niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan ik dan tegen die beslissing in beroep gaan? 13.

 

1. Wat zijn de proceskosten en wie moet ze normaliter betalen?

De proceskosten bestaan uit salarissen en voorschotten van de advocaten, procureurs en verder (noodzakelijke) gerechtskosten (griffierechten), kosten van getuigen, deskundigen en deurwaarders (mits u die inschakelt). De kosten variëren naar gelang van de omvang en de aard van de zaak. Vooraf kan geen exact bedrag worden genoemd. In beginsel wordt de verliezende partij veroordeeld tot het betalen van de kosten van de tegenpartij.

Het honorarium van de advocaat vormt het grootste deel van de totale kosten. Voor dit honorarium bestaat geen vastgesteld uurtarief. Het tarief varieert niet alleen per kantoor, maar kent ook tal van zaaks- en resultaatgerichte varianten.

2. Wat is rechtsbijstand?

Algemeen

In het dagelijkse leven kan een ieder te maken krijgen met juridische problemen. Dan kan juridisch advies worden gevraagd bij verschillende rechtsbijstandverleners. Ook kan juridische informatie nodig zijn voordat een belangrijke beslissing wordt genomen.

Indien een rechtzoekende procedeert bij de rechtbank (behalve bij de sector kanton, voor zaken met een waarde van minder dan € 5.000,-, en de sector bestuursrecht), het gerechtshof en de Hoge Raad is hij/ zij verplicht om een advocaat in te schakelen. Anders neemt de rechter de zaak niet in behandeling.

Gesubsidieerde rechtsbijstand

Minder draagkrachtigen rechtzoekenden kunnen aanspraak maken op door de overheid gesubsidieerde rechtsbijstand. Gesubsidieerde rechtsbijstand wil zeggen dat overheid een deel van de kosten voor haar rekening neemt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Binnen het Nederlandse stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand kan een minder draagkrachtige rechtzoekende kosteloos bij een van de 30 juridische loketten in Nederland terecht voor informatie (ook over alternatieve mogelijkheden om geschillen op te lossen zoals mediation), doorverwijzing (naar andere instanties, een rechtsbijstandverlener of een mediator), een analyse van zijn juridisch probleem en kortdurend juridisch advies.

Voor verdergaande rechtshulp kan de minder draagkrachtige rechtzoekende terecht bij een advocaat tegen een inkomensafhankelijke eigen bijdrage. Deze advocaat kan ook namens de rechtzoekende (in of buiten rechte) optreden. De advocaat dient hiervoor namens de rechtzoekende een aanvraag voor toevoeging van een advocaat in te dienen bij de Raad voor Rechtsbijstand die vervolgens de advocaat en de desbetreffende rechtzoekende informeert over diens beslissing op de aanvraag voor toevoeging van een advocaat. De Raad voor Rechtsbijstand is de overheidsinstantie die toeziet op het verlenen van rechtsbijstand aan minder draagkrachtigen. In Nederland zijn er vijf Raden voor Rechtsbijstand met ieder een eigen gebied.

Vanaf 10 mei 2005 kunnen mensen die recht hebben op gesubsidieerde rechtsbijstand van de overheid financiering krijgen voor een medisch onderzoek in een letselschadezaak.

Voor meer informatie over mediation als doorverwijsvoorziening bij de juridische loketten: zie thema alternatieve wijzen van geschillenbeslechting.

3. Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand?

Gesubsidieerde rechtsbijstand wordt ter zake van in de Nederlandse rechtssfeer liggende rechtsbelangen verleend aan natuurlijke personen of rechtspersonen wier financiële draagkracht het vastgestelde maximale beschikbare inkomen niet overschrijdt. Voor de beoordeling of iemand in aanmerking komt voor gefinancierde rechtsbijstand wordt door de Raad voor Rechtsbijstand gekeken naar het (gezins)inkomen en naar het (gezins)vermogen. Alleenstaanden met een netto-inkomen tot €1518,- en een vermogen tot €7.300,- komen voor gefinancierde rechtsbijstand in aanmerking, voor gehuwden/samenwonenden/ eenoudergezinnen ligt de inkomensgrens op €2135,- netto en de vermogensgrens op €10.500. Er geldt een extra vermogensvrijstelling voor de eigen woning van €65.344,-. Ontvangers van rechtsbijstand moeten een inkomensafhankelijke eigen bijdrage betalen. De eigen bijdrage bedraagt in 2005 minimaal € 90,- en maximaal € 769,- . In bepaalde gevallen zijn minder draagkrachtige rechtzoekenden bij strafzaken geen eigen bijdrage verschuldigd. .

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De inkomensgrenzen die gelden voor het in aanmerking komen van gesubsidieerde rechtsbijstand zijn wettelijk vastgesteld en worden jaarlijks aangepast.

Bovenstaande bedragen gelden voor 2005

Meer informatie over inkomensgrenzen en de hoogte van de eigen bijdrage vindt u in de brochure “Inkomensgrenzen en eigen bijdragen gesubsidieerde rechtsbijstand” en op de site van de Raden voor Rechtsbijstand.

4. Kan rechtsbijstand worden verkregen voor alle geschillen?

Nee. Er wordt geen gesubsidieerde rechtsbijstand verleend voor zaken met een waarde van minder dan € 90,-.

Gesubsidieerde rechtsbijstand op basis van toevoeging van een advocaat wordt niet verleend voor zaken met een waarde van minder dan € 180,-

Ook wordt geen gesubsidieerde rechtsbijstand verleend wanneer:

  • het verzoek kennelijk ongegrond is;
  • de kosten van de rechtsbijstand niet in redelijke verhouding staan tot het belang van de zaak;
  • het verzoek betrekking heeft op een strafzaak waarbij het aannemelijk is dat slechts een lage boete zal worden opgelegd;
  • het verzoek wordt gedaan door een rechtspersoon die is opgericht met het doel een gerechtelijke procedure te voeren;
  • de zaak de uitoefening van een zelfstandig beroep of bedrijf betreft, tenzij * voorzetting van het beroep of bedrijf (voorzover het niet gevoerd wordt in de vorm van een rechtspersoon) afhankelijk is van het resultaat van de verzochte rechtsbijstand of ** het beroep of bedrijf ten minste één jaar geleden is beëindigd, de aanvrager in eerste aanleg als verweerder bij een procedure is betrokken of betrokken is geweest en de kosten van rechtsbijstand niet op een andere manier kunnen worden vergoed;
  • de zaak wordt voorgelegd aan een met rechtspraak belast internationaal college of daarmee vergelijkend internationaal college dat zelf in vergoeding van rechtsbijstand voorziet; of
  • de zaak een belang betreft dat de verzoeker zelf kan behartigen zonder procesvertegenwoordiging.

5. Hoe kom ik te weten of ik al dan niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand?

Informatie over het Nederlandse rechtsbijstandssysteem kunt u krijgen van een advocaat, het juridisch loket of de Raad voor Rechtsbijstand. Zij kunnen informatie verstrekken over het rechtsbijstandssysteem en over de vraag of men al dan niet in aanmerking komt voor rechtsbijstand.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

6. Wie kiest mijn advocaat als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand?

U kunt zelf een advocaat kiezen, ongeacht of u wel of niet in aanmerking komt voor rechtsbijstand. Als u hulp wenst bij de keuze van een advocaat, kunt u contact opnemen met de Raad voor Rechtsbijstand of de Orde van Advocaten .

Als u niet in Nederland woont, kunt het beste contact opnemen met de Raad voor Rechtsbijstand in Den Haag, (adres: Postbus 450, 2501 CL Den Haag. Tel. 070-3701414). Als u in Nederland woont, kunt u contact opnemen met de Raad voor Rechtsbijstand in het rechtsgebied van uw woonplaats.

7. Waar kan ik een aanvraagformulier voor rechtsbijstand verkrijgen? Wat moet ik doen als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand?

Normaliter vult uw eigen advocaat het aanvraagformulier voor toevoeging van een advocaat voor rechtsbijstand in. Hij handelt al het papierwerk af. De eigen bijdrage voor rechtsbijstand moet aan de advocaat betaald worden.

8. Welke documenten moet ik bij mijn verzoek om rechtsbijstand voegen? Waar moet ik mijn verzoek om rechtsbijstand indienen ?

Als u rechtsbijstand aanvraagt, moet u momenteel bewijsstukken over uw inkomen en vermogen en documentatie over de zaak bijvoegen (zie vraag 4 ). Uw advocaat weet welke documenten moeten worden meegestuurd met het aanvraagformulier. Een aanvraagformulier is ook verkrijgbaar bij de Raad voor Rechtsbijstand. De raad voor rechtsbijstand registreert alle aanvragen. Meer informatie hierover vindt u in de brochures: "U wilt rechtsbijstand". In de loop van 2006 wordt het mogelijk te volstaan met verstrekking van uw sofinummer aan de Raad voor Rechtsbijstand voor een beoordeling van uw draagkracht, althans voor die rechtzoekenden waarvan de financiële gegevens bekend zijn bij de belastingdienst en die staan ingeschreven in de Gemeentelijke Basisadministratie.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

9. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan al mijn proceskosten betaald?

Nee, rechtsbijstand dekt alleen het honorarium van de advocaat. Griffierechten en andere vergoedingen vallen er niet onder. Als u in aanmerking komt voor rechtsbijstand, kunt u om vermindering van de griffierechten vragen. In dat geval zorgt uw advocaat voor de nodige aanvraagformulieren. De proceskosten kunnen worden teruggevorderd van de wederpartij.

Maar als u in het ongelijk wordt gesteld, en in de kosten van de tegenpartij wordt veroordeeld, dient u deze kosten wel te betalen. Hiervoor krijgt u geen vergoeding.

10. Wie betaalt de overige kosten als ik in aanmerking kom voor gedeeltelijke rechtsbijstand?

Gedeeltelijke rechtsbijstand bestaat in Nederland niet.

11. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan ook de kosten vergoed van het beroep dat ik eventueel na het proces instel?

Voor het instellen van beroep of voor een proces voor een hogere rechter moet een nieuw verzoek om gesubsidieerde rechtsbijstand worden ingediend. De ontvanger moet ook een nieuwe eigen bijdrage voor gesubsidieerde rechtsbijstand betalen.

12. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan die dan worden ingetrokken in de loop van het proces (of zelfs na het proces)?

Ja, gesubsidieerde rechtsbijstand kan worden ingetrokken als het besluit is genomen op grond van verstrekte onjuiste of onvolledige informatie, als de ontvanger de eigen bijdrage voor rechtsbijstand en overige kosten die voor zijn rekening komen niet betaalt,als de financiële draagkracht van de ontvanger aanzienlijk is toegenomen. of als er al een toevoeging voor gesubsidieerde rechtsbijstand is verleend die het rechtsbelang van de rechtzoekende bij de zaak al omvat.

13. Als ik niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan ik dan tegen die beslissing in beroep gaan?

Ja. Tegen die beslissing kunt u bezwaar maken bij de Raad voor Rechtsbijstand in het desbetreffende gebied. Tegen de beslissing op het bezwaar staat beroep open bij de rechtbank binnen het rechtsgebied waar de desbetreffende Raad voor Rechtsbijstand is gevestigd. De beroepsmogelijkheden inclusief termijnen staan vermeld in het besluit zelf of in een begeleidend schrijven.

Nadere inlichtingen

Bij de telefonische informatielijn (Postbus 51: www.postbus51.nl) van de gezamenlijke ministeries kunt u allerlei brochures op het gebied van rechtsbijstand in Nederland aanvragen, dan wel via de site van het Ministerie van Justitie in Nederland (onder publicaties). Meer informatie over rechtsbijstand en contactgegevens kunt u vinden op de site van de Raden voor Rechtsbijstand (www.rvr.org) dan wel de site van de Stichting Juridisch Loket.

« Rechtsbijstand - Algemene informatie | Nederland - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 24-06-2005

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk