Europese Commissie > EJN > Rechtsbijstand > Italië

Laatste aanpassing: 23-03-2005
Printversie Voeg toe aan favorieten

Rechtsbijstand - Italië

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Wat zijn de proceskosten en wie moet ze normaliter betalen? 1.
2. Wat is rechtsbijstand? 2.
3. Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand? 3.
4. Kan rechtsbijstand worden verkregen voor alle geschillen? 4.
5. Bestaat er een specifieke procedure voor spoedeisende gevallen? 5.
6. Waar kan ik een aanvraagformulier voor rechtsbijstand verkrijgen? 6.
7. Welke documenten moet ik bij mijn verzoek om rechtsbijstand voegen? 7.
8. Waar moet ik mijn verzoek om rechtsbijstand indienen? 8.
9. Hoe kom ik te weten of ik al dan niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand? 9.
10. Wat moet ik doen als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand? 10.
11. Wie kiest mijn advocaat als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand? 11.
12. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan al mijn proceskosten betaald? 12.
13. Wie betaalt de overige kosten als ik in aanmerking kom voor gedeeltelijke rechtsbijstand? 13.
14. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan ook de kosten vergoed van het beroep dat ik eventueel na het proces instel? 14.
15. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan die dan worden ingetrokken in de loop van het proces (of zelfs na het proces)? 15.
16. Als ik niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan ik dan tegen die beslissing in beroep gaan? 16.

 

1. Wat zijn de proceskosten en wie moet ze normaliter betalen?

(Wettelijke grondslagen) - De regels betreffende classificaties en procedures inzake de proceskosten, waaronder rechtsbijstand, zijn neergelegd in Presidentieel Decreet nr. 115 van 30 mei 2002 (Staatsblad nr. 139/2002), dat de geconsolideerde tekst inzake gerechtskosten bevat.

Wet nr. 794 van 13 juni 1942 en de latere wijzigingen van die wet bevatten bepalingen betreffende het honorarium voor de behandeling van civiele, handels-, administratieve en belastingzaken; de vergoeding voor individuele juridische diensten wordt betaald op basis van de bij Ministeriele Verordening nr. 585 van 1994 goedgekeurde tarieven.

(Proceskosten) - De kosten (in ruime zin) van gerechtelijke procedures in civiele en handelszaken omvatten de gerechtskosten en de onkosten en het honorarium in verband met procesvertegenwoordiging.

De kosten van een procedure bestaan uit een vast recht voor inschrijving op de zittingsrol en andere eventuele kosten (zoals advisering door deskundigen en vergoedingen voor afschriften van stukken).

Het vast recht, dat genoemd wordt in geconsolideerde tekst nr. 115 van 2002, is verschuldigd in elke aanleg en voor elk civiel proces, inclusief faillissementsprocedures en voluntaire rechtspleging, behalve wanneer hiervan bij wet vrijstelling is verleend.

Dit recht is met name niet verschuldigd in procedures inzake familiezaken, de staat van personen, zoals bepaald in Boek IV van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (bijvoorbeeld in zaken betreffende scheiding van tafel en bed, bepalingen over minderjarigen en huwelijkgsgoederenrecht), procedures inzake conservatoire maatregelen (zoals beslaglegging op tegoeden); procedures inzake onroerend goed, procedures voor het afdwingen van de levering of afgifte van een zaak, procedures inzake de betaling van alimentatie voor kinderen, alle procedures inzake kinderen (bijv. procedures inzake het ouderlijk gezag) en de regels over competentie en jurisdictie.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De redenen voor een vrijstelling moeten in een verklaring van de partijen in de conclusie van het gedinginleidend document zijn opgenomen.

Het vast recht is niet verschuldigd in het geval van civiele claims in strafzaken wanneer alleen maar om veroordeling van de delinquent wordt verzocht; als om schadevergoeding wordt verzocht, ook voorlopig, is het recht verschuldigd als het verzoek wordt gehonoreerd.

De kosten varieren tussen minimaal 62 EUR en maximaal 930 EUR, naar gelang van de aard en waarde van de zaak.

(Betalingsverplichtingen) - Elke partij moet de kosten dragen van de gestelde of gevraagde proceshandelingen en schiet ze voor ten behoeve van de handelingen die voor de procedure noodzakelijk zijn, wanneer de wet of de rechter daarin voorziet (bijv. de kosten van deskundig advies). Wanneer een partij in aanmerking komt voor rechtsbijstand, draagt de staat de kosten.

Het vast recht moet betaald worden door de partij die de zaak aanhangig maakt, het eerste beroepschrift indient of, in geval van executieprocedures, een verzoek om overdracht of verkoop indient.

De waarde van de zaak wordt door de partijen in de conclusie van het inleidend document aangegeven; een partij die haar eis wijzigt, een tegeneis indient of uit eigen beweging intervenieert en daarbij de waarde van de zaak verhoogt, is een aanvullend recht verschuldigd.

(Criterium voor toewijzing van de kosten) - Als algemeen principe geldt dat de rechter in het eindvonnis de verliezende partij ertoe veroordeelt de proceskosten van de winnende partij te vergoeden.

De rechter heeft discretionaire bevoegdheden met betrekking tot de toewijzing van de kosten en kan gelasten dat die gedeeltelijk of geheel worden betaald, met inachtneming van het resultaat van het geding. Hij moet rekening houden met de mate van gegrondheid van de vordering in haar geheel. De beslissing kan worden aangevochten.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De verliezende partij moet de kosten en het honorarium van de advocaat van de winnende partij van het geding betalen, plus de bedragen van de vergoedingen van de ambtshalve of door de partijen aangestelde deskundigen, zoals berekend door de rechter. De verliezende partij moet tevens de andere met het voeren van een procedure samenhangende kosten betalen; deze worden, samen met de kosten voor de betekening van het vonnis, vastgesteld door de griffier van het gerecht.

2. Wat is rechtsbijstand?

Rechtsbijstand komt overeen met het Italiaanse stelsel van "patrocinio a spese dello Stato" ("door de overheid betaalde verdediging voor het gerecht") ten behoeve van de verdediging van minvermogenden, en houdt in dat dergelijke personen vrijgesteld worden van de betaling van bepaalde kosten (bekend als ten laste van de staat geboekte kosten) en dat de overheid andere kosten voorschiet.

Wanneer een persoon recht heeft op rechtsbijstand, hoeft hij het vast recht, de vaste bedragen voor ambtshalve verrichte kennisgevingen, alsmede bepaalde andere vergoedingen (registratierechten, hypotheekrechten en kadastrale rechten) en vergoedingen voor afschriften niet te betalen.

De overheid schiet de volgende kosten voor:

  1. het honorarium en de onkosten van de advocaat;
  2. de reiskosten en onkosten van rechters, functionarissen en gerechtsdeurwaarders voor het verrichten van handelingen buiten de zetel van het gerecht waar de zaak dient;
  3. de reiskosten en onkosten van getuigen, rechtbankpersoneel en deskundige adviseurs van de partijen, alsmede de kosten die de laatstgenoemden hebben gemaakt bij de uitoefening van hun taak;
  4. de kosten van publicatie van kennisgevingen inzake de uitspraak van de rechter;
  5. de kosten van ambtshalve verrichte kennisgevingen.
De overheid heeft recht op verhaal van de kosten. Wanneer zij het geld niet terugkrijgt van de verliezer, kan zij terugbetaling eisen van de partij die rechtsbijstand krijgt, als deze door het winnen van de zaak of op grond van en de schikking ten minste zes keer het bedrag van de gemaakte kosten ontvangt of ingeval van afstand van geding of verval van rechtsvordering. Er zijn speciale bepalingen om het verhaal te waarborgen wanneer de zaak van de zittingsrol wordt verwijderd of wordt stopgezet als gevolg van het feit dat de partijen geen actie ondernemen of de wettelijke voorschriften moet in acht nemen.

3. Kom ik in aanmerking voor rechtsbijstand?

In civiele procedures en niet-contentieuze zaken (zoals scheiding van tafel en bed, voogdij over kinderen of beslissingen over het ouderlijk gezag) hebben minvermogenden recht op rechtsbijstand, als hun argumenten niet kennelijk ongegrond zijn.

Iedereen met een belastbaar inkomen van minder dan 9269,22 EUR, blijkens de meest recente belastingaangifte, heeft recht op rechtsbijstand. De inkomensdrempel wordt om de twee jaar aangepast bij verordening van het Ministerie van Justitie op basis van het indexcijfer van de consumptieprijzen van het Italiaanse Bureau voor de Statistiek (ISTAT).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Wanneer de betrokken partij samenwoont met een huwelijkspartner of met andere gezinsleden, wordt het totale gezinsinkomen, inclusief het inkomen van de verzoeker, als het inkomen in aanmerking genomen.

Bij het vaststellen van het inkomensplafond wordt ook rekening gehouden met wettelijk belastingvrije inkomsten.

Wanneer persoonlijkheidsrechten in het geding zijn of in processen waarin de belangen van de verzoeker conflicteren met die van de andere gezinsleden met wie hij/zij samenwoont, wordt uitsluitend het persoonlijke inkomen in aanmerking genomen.

Buitenlandse onderdanen en staatlozen die rechtmatig woonachtig zijn in Italie op het ogenblik van het ontstaan van de rechtsbetrekking of het feit waarop het aan te spannen geding betrekking heeft, krijgen dezelfde rechten als Italiaanse onderdanen; dit geldt ook voor organisaties of verenigingen zonder winstoogmerk die geen economische activiteit uitoefenen.

4. Kan rechtsbijstand worden verkregen voor alle geschillen?

Rechtsbijstand is beschikbaar voor alle civiele geschillen en niet-contentieuze procedures.

Rechtsbijstand kan niet worden verkregen in zaken betreffende de cessie van schuldvorderingen en andere rechten van derden, tenzij de cessie wordt verricht met het oog op de betaling van eerder bestaande schuldvorderingen of rechten.

5. Bestaat er een specifieke procedure voor spoedeisende gevallen?

Er is geen specifieke procedure voor spoedeisende gevallen. De beslissingen moeten echter snel genomen worden (binnen tien dagen) en op grond van een uit de bepalingen over rechtsbijstand af te leiden algemeen principe moet de voor de verlening van rechtsbijstand verantwoordelijke instantie in spoedgevallen onverwijld een beslissing nemen.

6. Waar kan ik een aanvraagformulier voor rechtsbijstand verkrijgen?

Na de recente invoering van nieuwe bepalingen ter zake werkt het Ministerie van Justitie aan de opstelling van een rechtsbijstandsformulier voor het indienen van een aanvraag bij de voor de verlening van rechtsbijstand verantwoordelijke instantie.

Iedereen die denkt dat hij aan de wettelijke eisen voldoet kan zonder gebruikmaking van voorgedrukte formulieren in elke fase of stand van de procedure een verzoek om rechtsbijstand indienen, maar men moet de aanvraag op straffe van niet-ontvankelijkheid wel ondertekenen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De handtekening moet gelegaliseerd worden door de raadsman van de verzoeker of in overeenstemming met artikel 38 van Presidentieel Decreet nr. 2000/445 (de aanvraag moet in aanwezigheid van een personeelslid van het gerecht ondertekend worden, maar mag ook ingediend worden samen met een niet-gewaarmerkte fotokopie van een document dat de identiteit aantoont van degene die de handtekening heeft geplaatst).

De aanvraag kan per fax of e-mail verzonden worden, als de desbetreffende formaliteiten in acht worden genomen.

7. Welke documenten moet ik bij mijn verzoek om rechtsbijstand voegen?

De aanvraag moet op gewoon (ongezegeld) papier worden gedaan en is niet-ontvankelijk als de volgende gegevens ontbreken:
  1. het verzoek om rechtsbijstand en het onderwerp van de procedure, als die al aangespannen is;
  2. de persoonsgegevens van de betrokkene en van diens gezinsleden, alsmede hun fiscale nummers;
  3. een verklaring van de verzoeker waaruit blijkt dat zijn inkomen rechtsbijstand rechtvaardigt en waarin het totale in acht te nemen inkomen wordt vermeld;
  4. de verbintenis om, totdat het proces is beeindigd, kennis te geven van belangrijke schommelingen in het inkomen in het afgelopen jaar, binnen dertig dagen na het verstrijken van een jaar vanaf de indiening van het verzoek of van eerdere mededelingen over veranderingen.
Om ontvankelijk verklaard te kunnen worden moet de aanvraag een omschrijving van de feitelijke en juridische situatie bevatten die gebruikt kan worden om te beoordelen of de vordering niet kennelijk ongegrond is, met specifieke vermelding van de bewijsstukken die men voornemens is over te leggen.

In het geval van een in het buitenland verworven inkomen moeten onderdanen van niet- EU-lidstaten een certificaat van het desbetreffende consulaat bijvoegen waarin de juistheid van de verklaring wordt bevestigd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Als daarom gevraagd wordt door de rechter of de betrokken orde van advocaten, moet de verzoeker op straffe van niet-ontvankelijkheid van de aanvraag documenten overleggen die de juistheid van zijn of haar verklaring aantonen.

8. Waar moet ik mijn verzoek om rechtsbijstand indienen?

Slechts de verzoeker of diens advocaat mag de aanvraag indienen, of deze kan per aangetekende brief verzonden worden naar de orde van advocaten van het district waarin de rechter zetelt die de zaak behandelt of, als de zaak niet aanhangig is, naar de plaats waar de rechter zetelt die bevoegd is om kennis te nemen van het hoofdgeschil.

Als de zaak zich in de cassatiefase bevindt, is de bevoegde instantie de orde van advocaten van het district waar de rechter zetelt die de betwiste uitspraak heeft gedaan.

De orde van advocaten verleent de verzoeker binnen tien dagen rechtsbijstand, als hij ervan overtuigd is dat het inkomen het vastgestelde plafond niet overschrijdt en dat de vordering van de verzoeker niet kennelijk ongegrond is.

Wanneer een civiele schadeclaim in een strafzaak wordt ingediend, moet de aanvraag binnenkomen of worden ingediend bij het kantoor van de rechter die deze claim zal behandelen.

9. Hoe kom ik te weten of ik al dan niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand?

Afschriften van het besluit waarin de orde van advocaten de aanvraag toewijst, afwijst of niet-ontvankelijk verklaart, worden naar de betrokken verzoeker en de rechter verzonden. Als de verzoeker zich in hechtenis bevindt, wordt het afschrift van het besluit verzonden overeenkomstig de bepalingen van het Wetboek van Strafvordering.

10. Wat moet ik doen als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand?

11. Wie kiest mijn advocaat als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand?

Verzoekers die rechtsbijstand hebben gekregen mogen een advocaat voordragen uit de lijst van advocaten die rechtsbijstand verlenen; deze lijsten worden opgesteld door de ordes van advocaten van het district van het beroepsgerecht van de rechter die bevoegd is om kennis te nemen van het hoofdgeschil of de rechter voor wie de zaak aanhangig is.

Verzoekers die rechtsbijstand hebben gekregen kunnen tevens een deskundige aanwijzen, als wettelijk in die mogelijkheid is voorzien.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Als de zaak in cassatie wordt behandeld, wordt de advocaat gekozen uit de lijst die is opgesteld door de ordes van advocaten van het district van het beroepsgerecht waar de rechter zetelt die de betwiste uitspraak heeft gedaan.

De genoemde lijst bevat advocaten die om plaatsing daarop verzocht hebben en die de vereiste kwalificaties hebben om clienten te vertegenwoordigen.

De orde van advocaten neemt de beslissing om advocaten op de lijst op te nemen op basis van de bekwaamheden van de advocaat; bovendien moeten de advocaten ten minste zes jaar beroepservaring hebben en mogen er tegen hem of haar geen tuchtrechtelijke maatregelen zijn genomen.

Advocaten kunnen te allen tijde van de lijst worden verwijderd. De lijst wordt jaarlijks vernieuwd en op alle gerechtelijke bureaus van het district voor het publiek beschikbaar gesteld.

Als de zaak van de zittingsrol wordt verwijderd op grond van het feit dat de partijen geen actie ondernemen (krachtens artikel 309 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering), moet de advocaat die de ontvanger van rechtsbijstand vertegenwoordigt, verzoeken om een verklaring dat de vordering is vervallen. Verzuim hiervan is een tuchtrechtelijke kwestie.

12. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan al mijn proceskosten betaald?

Ontvangers van rechtsbijstand zijn vrijgesteld van de verplichting tot betaling van bepaalde kosten, terwijl andere kosten door de overheid worden voorgeschoten, zoals is bepaald in artikel 131 van de geconsolideerde tekst nr. 2002/115. De bijstand dekt alle in de wet genoemde kosten van de procedure, waaronder de aanstelling van een deskundige door de partijen. Maar de kosten van buitengerechtelijke advisering vallen niet onder de rechtsbijstand.

Het honorarium en de onkosten van de advocaat van de verzoeker worden aan het einde van elke fase of aanleg van de rechtspleging en in ieder geval in het eindvonnis door de rechter berekend.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Ook het honorarium en de onkosten van de assistent van de rechter en van elke deskundige die namens de verzoeker optreedt, worden betaald.

De ontvanger van rechtsbijstand en de betrokken partijen, waaronder de openbare aanklager, worden in kennis gesteld van de betalingsopdracht en kunnen deze aanvechten.

De advocaat van de verzoeker, de assistent van de rechter en de deskundige van de verzoeker kunnen van hun client geen andere bezoldiging of vergoeding vragen of ontvangen dan die waarin door de wet is voorzien. Overeenkomsten die hiermee in strijd zijn, zijn nietig; schending van dit verbod is een zwaar disciplinair vergrijp.

In het geval van een civiele claim in een strafzaak worden de kosten van de procedure geregeld in artikel 108 van de geconsolideerde tekst. De ontvanger van rechtsbijstand heeft echter, in de regel, dezelfde rechten als degenen die onder de algemene regels vallen.

13. Wie betaalt de overige kosten als ik in aanmerking kom voor gedeeltelijke rechtsbijstand?

In de regels over rechtsbijstand is niets bepaald over gedeeltelijke rechtsbijstand.

14. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, worden dan ook de kosten vergoed van het beroep dat ik eventueel na het proces instel?

Rechtsbijstandverlening dekt elke fase en aanleg van de rechtspleging en alle afgeleide of ermee samenhangende procedures (zoals tenuitvoerlegging).

Als de ontvanger van rechtsbijstand zijn zaak verliest, kan hij/zij echter de rechtsbijstand niet gebruiken om het vonnis aan te vechten, met uitzondering van schadeclaims in verband met strafzaken.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

15. Als ik in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan die dan worden ingetrokken in de loop van het proces (of zelfs na het proces)?

Als er in de loop van het proces veranderingen optreden in het inkomen van de ontvanger waardoor niet langer wordt voldaan aan de criteria voor de verlening van rechtsbijstand, zal de rechter die de zaak behandelt de bijstand intrekken.

De rechter kan de rechtsbijstand tevens te allen tijde intrekken, als blijkt dat niet is voldaan aan de criteria voor de verlening van rechtsbijstand of dat de betrokkene als eiser of als verweerder kwade trouw of grove schuld kan worden verweten.

Bij verandering van de omstandigheden wordt de intrekking van kracht vanaf het tijdstip waarop deze is vastgesteld; in de overige gevallen geldt de intrekking met terugwerkende kracht en moet het door de overheid betaalde bedrag terugbetaald worden.

Als blijkt dat valse verklaringen zijn afgegeven, verzoekt de afdeling financien om intrekking van de rechtsbijstand en zendt zij de bewijsstukken naar de openbare aanklager die bevoegd is voor het instellen van strafvervolging.

Op verzoek van de gerechtelijke autoriteiten of op initiatief van de afdeling financien kan in de loop van de procedure opnieuw gecontroleerd worden of nog aan de criteria voor de verlening van rechtsbijstand is voldaan.

Op valse verklaringen met betrekking tot het inkomen staat een gevangenisstraf van een tot vijf jaar en een geldboete van 309,87 EUR tot 1549,37 EUR. De straf wordt verhoogd als de valse verklaring ertoe heeft geleid dat de declarant rechtsbijstand heeft gekregen of dat de rechtsbijstand is voortgezet.

De veroordeling leidt tot intrekking van de rechtsbijstand met terugwerkende kracht en terugvordering van de door de overheid betaalde bedragen bij de overtreder.

16. Als ik niet in aanmerking kom voor rechtsbijstand, kan ik dan tegen die beslissing in beroep gaan?

Als de orde van advocaten ter plaatse het verzoek om rechtsbijstand afwijst of niet-ontvankelijk verklaart, kan de verzoeker een nieuw verzoek indienen bij de rechter die de zaak behandelt. Deze zal hierover een beslissing nemen in de vorm van een beschikking.

Nadere inlichtingen

Bescherming van verlaten kinderen; procedures inzake ouderlijk gezag

Wet nr. 149 van 28 maart 2001 (gepubliceerd in Staatsblad nr. 96/2001) heeft de verplichting tot toewijzing van een advocaat ingevoerd in procedures betreffende de verlatenverklaring van kinderen en in procedures inzake het ouderlijk gezag (beperking van het gezag en ontzetting uit het gezag).

De wet, die aanvullende uitvoeringsbepalingen behoeft, zal op 1 juli 2003 in werking treden (Wetsbesluit nr. 126/2002).

Tot die tijd blijft geconsolideerde tekst nr. 115/2002 gelden voor processen op grond van Wet nr. 184/1983 (procedures inzake de verklaring van beschikbaarheid voor adoptie en inzake adoptie). Op grond van artikel 143 van de geconsolideerde tekst moet de overheid betalen:

  1. het honorarium en de onkosten van de advocaat, ambtshalve aangestelde deskundigen en deskundigen die namens de partijen optreden;
  2. de aan rechters, openbare ambtenaren en gerechtsdeurwaarders verschuldigde vergoedingen en onkosten voor werkzaamheden die buiten het gerecht zijn verricht;
  3. onkosten en vergoeding voor getuigen en notarissen;
  4. de aan gerechtsdeurwaarders verschuldigde rechten en vergoedingen voor kennisgeving en tenuitvoerlegging.
Op zaken betreffende het ouderlijk gezag zijn de regels betreffende de niet-contentieuze rechtspleging van toepassing.

Procedures voor het uitzetten van onderdanen van niet-EU-landen

In uitzettingsprocedures betreffende onderdanen van niet-EU-landen vergoedt de overheid het honorarium en de onkosten van de advocaat en van de assistent van de rechter, zoals die worden berekend door de rechter die de zaak behandelt.

Beroep kan worden ingesteld bij de voorzitter van het desbetreffende gerechtelijk bureau.

Door de openbare aanklager ingestelde procedures inzake onderbewindstelling en curatele

De kosten worden betaald overeenkomstig de algemene regels.

De vergoeding voor deskundige adviseur van de persoon die onder curatele of onder bewind wordt geplaatst of van de assistent van de rechter, worden echter door de overheid voorgeschoten.

Wanneer het gerecht uitspraak heeft gedaan, heeft de overheid het recht om de curatoren en bewindvoerders om betaling te verzoeken als de rechter op basis van de overgelegde documenten of het door de afdeling financien verrichte onderzoek vaststelt dat het inkomen het wettelijk vastgestelde plafond voor rechtsbijstand in civiele zaken overschrijdt.

« Rechtsbijstand - Algemene informatie | Italië - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 23-03-2005

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk