Europese Commissie > EJN > Bevoegdheid van de rechtbanken > Slovenië

Laatste aanpassing: 16-12-2008
Printversie Voeg toe aan favorieten

Bevoegdheid van de rechtbanken - Slovenië

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De originele taalversie is bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

A. Moet ik mij wenden tot een gewone rechtbank of tot een gespecialiseerde rechtbank? A.
B. Als de gewone rechtbanken bevoegd zijn, hoe kan ik dan te weten komen welke van die rechtbanken bevoegd is voor mijn zaak? B.
I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone burgerlijke rechtbanken van eerste aanleg en zo ja, welke rechtbank is dan bevoegd voor mijn zaak? I.
II. Territoriale bevoegdheid (Is de rechtbank van stad A of die van stad B bevoegd voor mijn zaak)? II.
1. De basisregel van de territoriale bevoegdheid 1.
2. Uitzonderingen op de basisregel 2.
a) Wanneer mag ik kiezen tussen de rechtbank van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel) en een andere rechtbank? a)
b) Wanneer moet ik kiezen voor een andere rechtbank dan die van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel)? b)
c) Mogen de partijen zelf een rechtbank, die normaal gezien niet bevoegd zou zijn, aanwijzen? c)
C. Als een gespecialiseerde rechtbank bevoegd is, hoe kan ik dan te weten komen tot welke rechtbank ik mij moet wenden? C.

 

A. Moet ik mij wenden tot een gewone rechtbank of tot een gespecialiseerde rechtbank?

In Slovenië zijn de lokale gerechten (okrajna sodišča) en de districtsgerechten (okrožna sodišča) bevoegd voor civiele zaken in eerste aanleg. Zij doen uitspraak in alle typisch civielrechtelijke zaken en geschillen (toekenning van schadevergoeding, eigendomskwesties, familiegeschillen). De bevoegdheidsafbakening tussen de lokale gerechten en de districtsgerechten wordt behandeld onder punt B.

Voor handelszaken in eerste aanleg zijn daarentegen alleen de districtsgerechten bevoegd. Handelsgeschillen zijn de geschillen waarbij een van de procespartijen een rechtspersoon is (onderneming, instelling, vereniging). Ook geschillen waarbij een van de procespartijen de staat of een lokale autonome autoriteit (bv. een gemeente) is, zijn handelsgeschillen.

Krachtens de wet zijn de arbeids- en socialezekerheidsgerechten bevoegd voor arbeidsgeschillen, zelfs wanneer de zaak betrekking heeft op een civiel geschil. Arbeidsgeschillen hebben betrekking op de verhouding tussen de werkgever en de werknemer en op een schending van de rechten en verplichtingen uit hoofde van die verhouding. Arbeidsgerechten zijn bevoegd voor individuele arbeidsgeschillen (geschillen in verband met de arbeidsrelatie en de daarmee samenhangende eigendomsrechten), collectieve arbeidsgeschillen (geschillen waarbij een van de partijen gewoonlijk een vakbond of een soortgelijke werknemersvertegenwoordiging is), geschillen in verband met de rechtmatigheid van stakingen en het in de Sloveense wetgeving neergelegde medebeslissingsrecht van de werknemers (recht op deelname van de werknemers aan het beheer van de onderneming). Socialezekerheidsgerechten zijn bevoegd voor het recht op invaliditeitsuitkeringen, pensioenen, ziekteverzekering, werkloosheidsuitkeringen, en het recht op gezinsbijslagen en sociale uitkeringen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Aangezien de bevoegdheidskwestie pas wordt behandeld nadat een vordering is ingesteld bij een gerecht (alvorens een gerecht een zaak behandelt, moet het nagaan of het wel bevoegd is), is het raadzaam eerst een advocaat te raadplegen om onnodige vertraging te vermijden. Een gerecht moet in alle procedures aandacht besteden aan de bevoegdheidskwestie en nagaan of er geen ander orgaan bevoegd is voor de zaak (bv. een administratief orgaan). Indien dit het geval is, moet het gerecht de vordering van de eiser niet-ontvankelijk verklaren, wat leidt tot vertraging en voor de eiser extra kosten met zich meebrengt.

Informatie over de rechterlijke organisatie, de adressen en de bevoegdheid van de gerechten is beschikbaar op de website van het Vrhovno sodišče Republike Slovenije (Hooggerechtshof van de Republiek Slovenië): http://www.sodisce.si Deutsch - English - slovenšcina.

B. Als de gewone rechtbanken bevoegd zijn, hoe kan ik dan te weten komen welke van die rechtbanken bevoegd is voor mijn zaak?

Een vordering kan bij elk gerecht in de Republiek Slovenië worden ingesteld, waarbij echter de regels inzake de materiële bevoegdheid (welk gerecht is bevoegd om uitspraak te doen over de grond van de zaak) en de territoriale bevoegdheid in acht moeten worden genomen. De relevante basisgegevens, waaronder het adres van elk Sloveens lokaal gerecht en elk Sloveens districtsgerecht, zijn beschikbaar op het bovenvermelde internetadres.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De bevoegdheid om in eerste aanleg uitspraak te doen of de mogelijkheid om over een specifieke vordering uitspraak te doen, valt toe aan zowel de lokale gerechten als de districtsgerechten. Op basis van de volgende factoren wordt vastgesteld welk gerecht bevoegd is om uitspraak te doen in een zaak:

  • de waarde van de (aan het geschil ten grondslag liggende) vordering en
  • de rechtsgrond van de aan het geschil ten grondslag liggende rechtsverhouding (inhoud en voorwerp van het geschil).

De algemene regel is dat een districtsgerecht uitspraak doet in belangrijke geschillen, die belangrijke bedragen betreffen en ingrijpende gevolgen hebben voor het leven of de levensstandaard van een partij, dan wel dat het uitspraak doet wanneer het gaat om juridisch complexe geschillen omdat met name wetgeving over complexe en gevoelige kwesties moet worden toegepast (bv. echtscheiding, alimentatie voor kinderen).

De hoge gerechten, waarvan er in Slovenië vier zijn, doen uitspraak in tweede aanleg en het is niet mogelijk direct bij hen een vordering in te stellen. De hoge gerechten doen uitspraak op beroep tegen beslissingen van de lokale gerechten en de districtsgerechten. Zij doen ook uitspraak in bevoegdheidsgeschillen tussen de lokale gerechten en de districtsgerechten van hun ressort.

Het Vrhovno sodišče Republike Slovenije (Hooggerechtshof van de Republiek Slovenië) doet uitspraak op beroep tegen arresten van de hoge gerechten, met name wanneer het gaat om de toetsing en de bescherming van de wettigheid. Bij procedures voor het Hooggerechtshof moeten partijen zich laten bijstaan door een advocaat, aangezien alleen gekwalificeerde advocaten voor het Hooggerechtshof bepaalde specifieke proceshandelingen mogen verrichten.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone burgerlijke rechtbanken van eerste aanleg en zo ja, welke rechtbank is dan bevoegd voor mijn zaak?

Zoals hierboven uiteengezet, is de bevoegdheid in eerste aanleg verdeeld tussen de lokale gerechten en de districtsgerechten, maar tussen deze twee soorten rechterlijke instanties bestaat er geen strikt hiërarchisch verband. De bevoegdheid van de gerechten is geregeld bij wet, maar over het algemeen is het zo dat de districtsgerechten zaken behandelen die juridisch en feitelijk complexer zijn.

Overeenkomstig de wet zijn de lokale gerechten (in Slovenië zijn er in totaal 44) bevoegd voor de volgende zaken:

  • eigendomsvorderingen, indien de waarde van de vordering niet meer bedraagt dan 2 000 000 SIT;
  • alimentatiegeschillen die niet worden behandeld in het kader van huwelijksgeschillen of van geschillen tot vaststelling of betwisting van vaderschap of moederschap;
  • schending van eigendomsrechten;
  • erfdienstbaarheden en lasten/zekerheden;
  • huur- en pachtgeschillen.

De districtsgerechten (in Slovenië zijn er in totaal 11) zijn bevoegd voor de volgende zaken:

  • eigendomsvorderingen, indien de waarde van de betwiste vordering meer bedraagt dan 2 000 000 SIT;
  • geschillen tot vaststelling of betwisting van vaderschap of moederschap;
  • huwelijksgeschillen;
  • alimentatiegeschillen die worden behandeld in het kader van huwelijksgeschillen of van geschillen tot vaststelling of betwisting van vaderschap of moederschap;
  • geschillen betreffende de bescherming en opvoeding van kinderen;
  • geschillen betreffende auteursrechten, en geschillen betreffende de bescherming of het gebruik van uitvindingen en handelsmerken of het recht een handelsnaam te gebruiken en mededingingsgeschillen;
  • handelsgeschillen;
  • faillissementsgeschillen.

Geschillen in eerste aanleg over intellectuele-eigendomsrechten behoren uitsluitend tot de bevoegdheid van het districtsgerecht van Ljubljana. Dit districtsgerecht is ook bevoegd voor vorderingen inzake kosteloze rechtsbijstand, inzake internationale rechtsbijstand en inzake rechtsbijstand voor procedures tot erkenning van buitenlandse rechterlijke beslissingen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

II. Territoriale bevoegdheid (Is de rechtbank van stad A of die van stad B bevoegd voor mijn zaak)?

In beginsel kan een vordering worden ingesteld bij elk van de bovengenoemde in eerste aanleg bevoegde gerechten. Het gerecht waarbij een vordering is ingesteld, moet eerst nagaan of het bevoegd is. Indien het vaststelt dat het territoriaal niet bevoegd is, kan het zich onbevoegd verklaren en de zaak doorsturen naar een ander gerecht, mits het de tegenpartij daarvan in kennis stelt. Het moet deze procedure toepassen wanneer een andere rechtbank bij uitsluiting territoriaal bevoegd is (zie punt 2b). Desalniettemin wordt er bij de vaststelling van de territoriale bevoegdheid een aantal algemene regels toegepast die ervoor moeten zorgen dat de kosten worden beperkt en dat de zaak zo spoedig mogelijk wordt behandeld.

De Sloveense wetgeving bevat een regel inzake algemene en specifieke territoriale bevoegdheid, afhankelijk van het voorwerp van het geschil en de procespartijen. Dit wordt nader toegelicht in de volgende punten.

1. De basisregel van de territoriale bevoegdheid

Krachtens deze basisregel moet een vordering tegen een natuurlijke of rechtspersoon worden ingesteld bij het gerecht van de woonplaats van de verweerder of van het hoofdkantoor van een rechtpersoon. In het geval van buitenlandse natuurlijke of rechtspersonen, is het gerecht met algemene territoriale bevoegdheid het gerecht van de plaats waar de natuurlijke persoon in de Republiek Slovenië verblijft of waar de buitenlandse rechtspersoon zijn filiaal heeft.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2. Uitzonderingen op de basisregel

In een aantal gevallen biedt de wet partijen de mogelijkheid een vordering in te stellen bij een ander gerecht dan het gerecht met algemene territoriale bevoegdheid. In specifiek omschreven gevallen (wat betreft het voorwerp of de inhoud van het geschil) kan een partij een vordering alleen instellen bij één enkel gerecht (hierna 'exclusieve territoriale bevoegdheid' genoemd).

Indien een eiser een vordering instelt bij een gerecht dat territoriaal niet bevoegd is, verklaart dat gerecht zich onbevoegd en verwijst het de zaak naar het bevoegde gerecht, waar de zaak wordt voortgezet alsof ze daar was ingesteld.

a) Wanneer mag ik kiezen tussen de rechtbank van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel) en een andere rechtbank?

Zoals reeds vermeld, kunnen in bepaalde gevallen twee gerechten tegelijk territoriaal bevoegd zijn. In dat geval kan de belanghebbende partij kiezen bij welk gerecht hij de vordering instelt.

Dit soort bevoegdheid is geregeld in de artikelen 49 tot en met 65 van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering. Hieronder worden enkel de belangrijkste gevallen toegelicht alsook de gevallen die ingrijpende gevolgen hebben voor het leven of de levensstandaard van de partijen.

Voor alimentatiegeschillen is niet alleen het gerecht met algemene territoriale bevoegdheid bevoegd, maar ook het gerecht van de woonplaats van de eiser (alimentatiegerechtigde). De mogelijkheid een gerecht te kiezen staat ook open voor partijen bij huwelijksgeschillen (echtscheidingszaken), waarvoor ook het gerecht van de laatste echtelijke woning bevoegd is. Voor geschillen tot vaststelling of betwisting van vaderschap of moederschap is ook het gerecht bevoegd van de woonplaats van het kind dat krachtens de Sloveense wet een vordering mag instellen. Voor niet-contractuele schadegeschillen (gewoonlijk verkeersongevallen) is het gerecht bevoegd van de plaats waar het schadebrengende feit heeft plaatsgevonden (plaats van het verkeersongeval) dan wel het gerecht van de woonplaats van de gelaedeerde. Voor contractuele geschillen is het gerecht bevoegd van de plaats die is aangeduid als de plaats van nakoming van de contractuele verbintenissen; dit geldt ook voor geschillen betreffende wisselbrieven of cheques (gerecht van de plaats van betaling).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Andere gevallen waarin partijen een keuzemogelijkheid hebben, zijn opgenomen in het wetboek van burgerlijke rechtsvordering.

b) Wanneer moet ik kiezen voor een andere rechtbank dan die van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel)?

In bepaalde specifieke gevallen voorziet de wet in een speciale territoriale bevoegdheid en wijst zij een bepaald gerecht aan dat exclusief bevoegd is voor specifieke zaken. Deze zogenaamde exclusieve territoriale bevoegdheid geldt voor:

  • geschillen in verband met onroerende goederen en de schending van eigendomsrechten (het gerecht van de plaats waar het onroerende goed is gelegen, is bevoegd);
  • geschillen in verband met vliegtuigen en schepen (het gerecht van de plaats waar het logboek van het vliegtuig of schip wordt bewaard, is bevoegd);
  • geschillen in verband met beslag of faillissement (bevoegd is het gerecht van de plaats waar het gerecht is gevestigd waarvoor de beslag- of faillissementsprocedure wordt gevoerd).
c) Mogen de partijen zelf een rechtbank, die normaal gezien niet bevoegd zou zijn, aanwijzen?

Overeenkomstig de Sloveense wetgeving mogen partijen in specifieke gevallen overeenkomen welk gerecht in eerste aanleg bevoegd zal zijn. Middels een dergelijke overeenkomst kunnen de partijen een ander gerecht aanwijzen dan het krachtens de wet territoriaal bevoegde gerecht. Er moet wel worden beklemtoond dat de partijen geen overeenkomst mogen sluiten over het ratione materiae bevoegde gerecht (dat gerecht wordt alleen krachtens wet aangewezen, zie toelichting hierboven).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Partijen mogen overeenkomen dat een in eerste aanleg rechtsprekend gerecht dat anders territoriaal niet bevoegd zou zijn, hun zaak mag behandelen. De basisvoorwaarde waaraan de partijen moeten voldoen, is dat het aangewezen gerecht ratione materiae bevoegd moet zijn (cf. de bevoegdheidsverdeling tussen de lokale gerechten en de districtsgerechten). Een overeenkomst is evenmin mogelijk wanneer een gerecht krachtens de wet exclusief bevoegd is (cf. het vorige punt).

Een overeenkomst tussen partijen moet schriftelijk worden vastgelegd en moet betrekking hebben op een specifiek geschil dat voortvloeit uit hun rechtsverhouding. De schriftelijke overeenkomst moet door de eiser bij zijn inleidende vordering voor het gerecht worden gevoegd. Het is belangrijk erop te wijzen dat een overeenkomst inzake territoriale bevoegdheid niet in de loop van de procedure kan worden gesloten, d.w.z. nadat reeds een vordering is ingesteld bij een gerecht (zonder dat bij deze vordering een dergelijke overeenkomst is gevoegd).

C. Als een gespecialiseerde rechtbank bevoegd is, hoe kan ik dan te weten komen tot welke rechtbank ik mij moet wenden?

Het Sloveense rechtssysteem kent geen gespecialiseerde civiele of handelsrechtbanken (bv. speciale familierechtbanken voor huwelijksgeschillen of geschillen tussen ouders en kinderen), daar de lokale gerechten en de districtsgerechten of hun civiele en handelskamers uitspraak doen in alle geschillen. De rechtbanken hebben kamers ingesteld (civiele zaken, handelszaken, beslagzaken, niet-contentieuze zaken, erfeniszaken). In het algemeen beslissen gespecialiseerde rechters van deze kamers over geschillen en nemen zij rechterlijke beslissingen.

Alleen voor arbeidsgeschillen bestaan er gespecialiseerde rechtbanken (bevoegdheid en organisatie: zie inleiding).

Nadere inlichtingen

  • Ministerie van Justitie English - slovenšcina
  • Hooggerechtshof van de Republiek Slovenië Deutsch - English - slovenšcina

« Bevoegdheid van de rechtbanken - Algemene informatie | Slovenië - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 16-12-2008

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk