Europese Commissie > EJN > Bevoegdheid van de rechtbanken > Luxemburg

Laatste aanpassing: 21-12-2006
Printversie Voeg toe aan favorieten

Bevoegdheid van de rechtbanken - Luxemburg

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De originele taalversie is bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


Als u een gerechtelijke procedure aanhangig wilt maken, moet u zien te achterhalen welke rechtbank bevoegd is om uw zaak te behandelen, met andere woorden, welke rechtbank jurisdictie heeft. Als u de verkeerde rechtbank kiest of als er een geschil ontstaat over de bevoegdheid van de rechtbank, loopt u het risico dat uw zaak ernstige vertraging oploopt of zelfs dat uw eis wordt verworpen wegens onbevoegdheid.



 

INHOUDSOPGAVE

A. Moet ik mij wenden tot een gewone rechtbank of tot een gespecialiseerde rechtbank? A.
B. Als de gewone rechtbanken bevoegd zijn, hoe kan ik dan te weten komen welke van die rechtbanken bevoegd is voor mijn zaak? B.
I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone burgerlijke rechtbanken van eerste aanleg? I.
II. Territoriale bevoegdheid (Is de rechtbank van stad A of die van stad B bevoegd voor mijn zaak?) II.
1. De basisregel van de territoriale bevoegdheid 1.
2. Uitzonderingen op de basisregel 2.
a) Wanneer mag ik kiezen tussen de rechtbank van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel) en een andere rechtbank? a)
b) Wanneer moet ik kiezen voor een andere rechtbank dan die van de woonplaats van de verweerder (rechtbank aangewezen door de basisregel)? b)
c) Mogen de partijen zelf een rechtbank, die normaal gezien niet bevoegd zou zijn, aanwijzen? c)
C. Als een gespecialiseerde rechtbank bevoegd is, hoe kan ik dan te weten komen tot welke rechtbank ik mij moet wenden? C.
I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone burgerlijke rechtbanken van eerste aanleg? I.
II. Territoriale bevoegdheid (Is de rechtbank van stad A of die van stad B bevoegd voor mijn zaak?) II.
1. De basisregel van de territoriale bevoegdheid 1.
2. Uitzonderingen op de basisregel 2.

 

A. Moet ik mij wenden tot een gewone rechtbank of tot een gespecialiseerde rechtbank?

In het Groothertogdom Luxemburg is de gewone rechtbank in burgerlijke en handelszaken de Tribunal d’arrondissement (arrondissementsrechtbank). Aangezien het Groothertogdom Luxemburg in twee arrondissementen is ingedeeld, zijn er twee arrondissementsrechtbanken: één te Luxemburg en één te Diekirch.

De arrondissementsrechtbank neemt kennis van alle burgerlijke en handelszaken, tenzij krachtens de wet een andere rechtbank bevoegd is.

Anders dan in andere landen zijn er in het Groothertogdom Luxemburg geen specifieke handelsrechtbanken; de handelszaken worden behandeld door gespecialiseerde kamers van de arrondissementsrechtbank. Voor handelszaken geldt er echter wel een vereenvoudigde procedure.

Gespecialiseerde rechtbanken zijn in hoofdzaak bevoegd voor:

  • geringe vorderingen: indien de waarde van vordering niet hoger is dan 10 000 EUR, is de vrederechter (Juge de Paix) bevoegd. In het Groothertogdom Luxemburg zijn er drie vrederechters (Luxemburg, Esch-sur-Alzette en Diekirch), die elk voor een bepaald grondgebied bevoegd zijn. Soms is het moeilijk de waarde van een vordering te bepalen: hetzij omdat het geschil meerdere onderdelen heeft, hetzij omdat de vordering moeilijk in geld kan worden uitgedrukt. In geval van twijfel verdient het aanbeveling het advies van een advocaat in te winnen;
  • arbeidsrechtelijke zaken: de arbeidsrechtbank (Tribunal du travail) neemt kennis van geschillen in verband met de uitvoering van een arbeidsovereenkomst. In het Groothertogdom Luxemburg zijn er drie arbeidsrechtbanken (Luxemburg, Esch-sur-Alzette en Diekirch), die elk voor een bepaald grondgebied bevoegd zijn. Bovendien heeft elke arbeidsrechtbank een afdeling die bevoegd is voor geschillen tussen arbeiders en patroons, en een afdeling die bevoegd is voor geschillen tussen werknemers en werkgevers;
  • huurgeschillen: krachtens de wet nemen de vrederechters kennis van geschillen in verband met de uitvoering van huurovereenkomsten, ongeacht de waarde van de vordering. Indien het geschil echter betrekking heeft op de vaststelling van de huurprijs, moet de zaak vooraleer zij aanhangig kan worden gemaakt bij de vrederechter worden voorgelegd aan de huurcommissie (commission des loyers) van de betrokken gemeente;
  • burengeschillen: de vrederechters nemen kennis van de meeste burengeschillen, die bijvoorbeeld betrekking hebben op erfdienstbaarheden of mandeligheid. Indien de zaak echter leidt tot een schadeclaim, is het bedrag van de vordering bepalend: voor schadeclaims van meer dan 10 000 EUR is de arrondissementsrechtbank bevoegd;
  • socialezekerheidszaken: krachtens de wet neemt de Arbitrageraad voor Sociale Zekerheid (Conseil arbitral de la sécurité sociale) kennis van socialezekerheidszaken. De Arbitrageraad is gevestigd te Luxemburg en is bevoegd voor het gehele grondgebied van het Groothertogdom Luxemburg;
  • zaken betreffende de voogdij over minderjarigen: indien er in het kader van een echtscheidingsprocedure geschillen rijzen betreffende de voogdij over een minderjarige, doet de arrondissementsrechtbank daarover (meestal in kort geding) uitspraak. Buiten de echtscheidingprocedure om of na de echtscheiding is de voogdij- en jeugdrechtbank (tribunal des tutelles et de la jeunesse) van Luxemburg of Diekirch bevoegd;
  • te grote schuldenlast: krachtens de wet neemt de vrederechter kennis van zaken betreffende te grote schuldenlast.

B. Als de gewone rechtbanken bevoegd zijn, hoe kan ik dan te weten komen welke van die rechtbanken bevoegd is voor mijn zaak?

I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone burgerlijke rechtbanken van eerste aanleg?

De vrederechters nemen kennis van burgerlijke en handelszaken indien de waarde van de vordering (exclusief rente en kosten) niet hoger is dan 10 000 EUR. Voor vorderingen van meer dan 10 000 EUR is de arrondissementsrechtbank bevoegd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De arrondissementsrechtbank is hoe dan ook bevoegd voor alle rechtsvorderingen die niet in geld kunnen worden uitgedrukt (bv. in familiezaken).

II. Territoriale bevoegdheid (Is de rechtbank van stad A of die van stad B bevoegd voor mijn zaak?)

1. De basisregel van de territoriale bevoegdheid

In principe is de rechtbank van de verblijfplaats van de verweerder bevoegd. Deze regel wordt ingegeven door de wens de verweerder te beschermen, daar deze zich wellicht gemakkelijker zal kunnen verdedigen voor de rechtbank die het dichtst bij zijn woonplaats is gelegen.

Indien de verweerder een natuurlijke persoon is, is de rechtbank van zijn woon- of verblijfplaats bevoegd. Voor een rechtspersoon (vennootschap, vereniging) is dat de plaats van vestiging, d.w.z. in de regel de plaats van de maatschappelijke zetel. Soms zijn het hoofdkantoor en de maatschappelijke zetel niet op hetzelfde adres gevestigd; in dat geval kan de zaak aanhangig worden gemaakt bij de rechtbank van de plaats van het hoofdkantoor. Voor grote vennootschappen met meerdere filialen kan de zaak aan de rechtbank van de plaats van een van deze filialen worden voorgelegd.

2. Uitzonderingen op de basisregel
a) Wanneer mag ik kiezen tussen de rechtbank van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel) en een andere rechtbank?

Inzake overeenkomsten: de verzoeker kan de zaak aanhangig maken bij de rechtbank van de woonplaats van de verweerder dan wel, afhankelijk van de aard van de overeenkomst, bij de rechtbank van de plaats van levering van het goed of van de plaats van uitvoering van de dienst.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Inzake aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad of burgerlijke partijstelling in het kader van een strafprocedure: het verzoek kan worden ingesteld bij de rechtbank van de verblijfplaats van de verweerder dan wel bij de rechtbank van de plaats waar de schade is geleden of van de plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan.

Inzake onroerende goederen: de verzoeker kan de zaak aanhangig maken bij de rechtbank van de plaats waar het betrokken onroerend goed is gelegen.

b) Wanneer moet ik kiezen voor een andere rechtbank dan die van de woonplaats van de verweerder (rechtbank aangewezen door de basisregel)?

Inzake echtscheiding: de rechtbank van de echtelijke verblijfplaats is bevoegd. Indien de echtgenoten ieder een andere verblijfplaats hebben, is de rechtbank van de laatste gemeenschappelijke verblijfplaats bevoegd.

Inzake nalatenschappen is de rechtbank van de laatste woonplaats van de erflater bevoegd.

Inzake huurovereenkomsten is de rechtbank bevoegd van de plaats waar het onroerend goed is gelegen.

Inzake arbeidsrecht is de rechtbank van de plaats waar de arbeid wordt verricht bevoegd. In bepaalde gevallen waarin de werkgever een procedure instelt tegen een in een andere lidstaat verblijvende werknemer, is echter de rechtbank van de verblijfplaats van de werknemer bevoegd.

c) Mogen de partijen zelf een rechtbank, die normaal gezien niet bevoegd zou zijn, aanwijzen?

Het Luxemburgse recht erkent de geldigheid van een “forumkeuzebeding”, waarbij de contractpartijen voor de behandeling van hun eventuele geschillen een bepaalde rechter aanwijzen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Dergelijke forumkeuzebedingen zijn met name van belang bij geschillen tussen partijen die elk hun verblijfplaats in een ander land hebben. Met behulp van een forumkeuzebeding kan immers vooraf worden bepaald aan welke rechter eventuele geschillen zullen worden voorgelegd. Tussen de lidstaten van de Europese Unie worden de geldigheidsvoorwaarden voor dergelijke forumkeuzebedingen beheerst door Verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad van 22 december 2001.

Een forumkeuzebeding is ook mogelijk voor zuiver interne geschillen. Overeenkomstig artikel 18 van het nieuwe Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Code de procédure civile) kunnen de partijen aan de vrederechter een geschil voorleggen waarvoor deze - gezien de waarde van de vordering of de regels inzake territoriale bevoegdheid – normaal gezien niet bevoegd zou zijn. De overeenkomst tussen de partijen kan uitdrukkelijk zijn of kan blijken uit het feit dat de verweerder ter terechtzitting verschijnt zonder protest aan te tekenen.

Een forumkeuzebeding is alleen geldig indien beide partijen daar daadwerkelijk mee hebben ingestemd. Voor het bewijs van deze overeenkomst gelden de regels van het gemene recht.

De vrijheid van de partijen om een forumkeuze uit te brengen is in bepaalde gevallen aan wettelijke beperkingen onderworpen. Zo voorziet de wet inzake consumentenbescherming in de nietigheid van forumkeuzebedingen die ertoe strekken de consument het recht te ontzeggen zich tot de gewone rechter te wenden.

C. Als een gespecialiseerde rechtbank bevoegd is, hoe kan ik dan te weten komen tot welke rechtbank ik mij moet wenden?

Bovenkant paginaBovenkant pagina

I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone burgerlijke rechtbanken van eerste aanleg?

De bij de Luxemburgse wet ingestelde gespecialiseerde rechtbanken (arbeidsrechtbank, vrederechter als rechter in huurzaken, de Administratieve Rechtbank (Tribunal administratif) en de Arbitrageraad voor Sociale Zekerheid) nemen in eerste aanleg kennis van alle aan hen toegewezen zaken, ongeacht de hoogte van de vordering.

Zo is de vrederechter, die normaal gezien alleen bevoegd is wanneer de waarde van de vordering niet hoger is dan 10 000 EUR, niet aan dit grensbedrag gebonden wanneer het gaat om huurgeschillen.

II. Territoriale bevoegdheid (Is de rechtbank van stad A of die van stad B bevoegd voor mijn zaak?)

1. De basisregel van de territoriale bevoegdheid

In de regel is de rechtbank van de verblijfplaats van de verweerder bevoegd, doch voor de gespecialiseerde rechtbanken gelden er uitzonderingen.

Zo is in principe de arbeidsrechtbank van de plaats waar de arbeid wordt verricht bevoegd en niet de arbeidsrechtbank van de woonplaats van een van de partijen. Evenzo moet een huurgeschil worden voorgelegd aan de rechtbank van de plaats waar de verhuurde woning is gelegen.

Hierbij zij opgemerkt dat de Administratieve Rechtbank en de Arbitrageraad voor Sociale Zekerheid voor het gehele grondgebied van het Groothertogdom Luxemburg bevoegd zijn.

2. Uitzonderingen op de basisregel

Aangezien de bevoegdheden van de gespecialiseerde rechtbanken toegewezen bevoegdheden zijn, kunnen de partijen in principe niet kiezen voor een andere rechtbank dan de door de wet aangewezen rechtbank.

Daar het meestal gaat om bevoegdheden die de openbare orde raken (bv. op het gebied van het arbeidsrecht) moet de rechter zich ambtshalve onbevoegd verklaren, zelfs indien de partijen geen exceptie van onbevoegdheid hebben opgeworpen.

« Bevoegdheid van de rechtbanken - Algemene informatie | Luxemburg - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 21-12-2006

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk