Europese Commissie > EJN > Bevoegdheid van de rechtbanken > Hongarije

Laatste aanpassing: 20-02-2008
Printversie Voeg toe aan favorieten

Bevoegdheid van de rechtbanken - Hongarije

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De originele taalversie is bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


Als u een gerechtelijke procedure wilt beginnen, zult u moeten weten welke rechtbank bevoegd is voor uw zaak. Als u de verkeerde rechtbank kiest of als er een geschil ontstaat over de bevoegdheid van de rechtbank, loopt u het risico dat uw zaak een ernstige vertraging oploopt of zelfs dat uw eis wordt verworpen wegens onbevoegdheid.

De bepalingen die van toepassing zijn op de bevoegdheid van de rechtbanken worden gehanteerd in alle procedures die volgens de wet aanhangig worden gemaakt, ongeacht of de procespartijen binnenlandse of buitenlandse natuurlijke of rechtspersonen zijn, tenzij een internationale overeenkomst anders bepaalt.



 

INHOUDSOPGAVE

A. Moet ik mij wenden tot een gewone rechtbank of tot een gespecialiseerde rechtbank? A.
B. Als de gewone rechtbanken bevoegd zijn, hoe kan ik dan te weten komen welke van die rechtbanken bevoegd is voor mijn zaak? B.
I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone burgerlijke rechtbanken van eerste aanleg en zo ja, welke rechtbank is dan bevoegd voor mijn zaak? I.
II. Territoriale bevoegdheid (is de rechtbank van stad A of die van stad B bevoegd voor mijn zaak)? II.
1. De basisregel van de territoriale bevoegdheid 1.
2. Uitzonderingen op de basisregel 2.
a) Wanneer mag ik kiezen tussen de rechtbank van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel) en een andere rechtbank? a)
b) Wanneer moet ik kiezen voor een andere rechtbank dan die van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel)? b)
c) Mogen de partijen zelf een rechtbank, die normaal gezien niet bevoegd zou zijn, aanwijzen? c)
C. Als een gespecialiseerde rechtbank bevoegd is, hoe kan ik dan te weten komen tot welke rechtbank ik mij moet wenden? C.

 

A. Moet ik mij wenden tot een gewone rechtbank of tot een gespecialiseerde rechtbank?

Krachtens artikel 16 van wet LXVI van 1997 betreffende de organisatie en het bestuur van gerechten kent Hongarije maar één gespecialiseerde rechtbank: de arbeidsrechtbank, die voornamelijk zaken behandelt die verband houden met werk.

De arbeidsrechtbank is een gerecht van eerste aanleg dat de volgende zaken behandelt:

  1. geschillen die voorafgaan aan het sluiten van arbeidsovereenkomsten en die betrekking hebben op rechten die voortkomen uit een arbeidsverhouding nadat het dienstverband is beëindigd,
  2. geschillen die verband houden met een collectieve overeenkomst tussen de partijen die bevoegd zijn een dergelijke overeenkomst aan te gaan of tussen hen en een derde met betrekking tot de rechten die voortkomen uit de collectieve overeenkomst,
  3. de tenuitvoerlegging van vorderingen op grond van onrechtmatig gedrag in verband met stakingen en andere wijzen van actie voeren of met de vrijheid van vereniging.

Vorderingen uit hoofde van de wet betreffende de verhoudingen tussen werknemers en werkgevers die rechtstreeks verband houden met het dienstverband kunnen in bepaalde arbeidsconflicten ook ten uitvoer worden gelegd.

De bevoegdheid van de arbeidsrechtbank omvat arbeidsinspecties, bestuursrechtelijke besluiten over veiligheid op het werk, bestuursrechtelijke besluiten van het kantonnale of stedelijke arbeidscentrum ingevolge de wet werkgelegenheidbevordering en werkloosheidsuitkeringen, en de gerechtelijke herziening van besluiten op het gebied van de sociale zekerheid, die worden behandeld overeenkomstig de regels die gelden voor de behandeling van bestuurszaken.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Voor arbeidsgeschillen geldt dat de arbeidsrechtbank voor het rechtsgebied waar het hoofdkantoor van de werkgever is gevestigd of waar de bedrijfslocatie is gevestigd waar de werknemer werkzaam is of was, exclusief bevoegd is.

Voor zaken die verband houden met de dienstbetrekking van beroepsmilitairen geldt dat de bevoegde rechtbank de arbeidsrechtbank is die bevoegd is voor het rechtsgebied waar het orgaan dat de prejudiciële beslissing in eerste aanleg heeft genomen is gevestigd. De stedelijke arbeidsrechtbank van Boedapest behandelt rechtsvorderingen die zijn ingesteld door undercoveragenten van de civiele, militaire en nationale veiligheidsdiensten en de politie.

De gespecialiseerde rechtbank behandelt geen zaken in hoger beroep. Dit doet een gewone rechtbank, met name de kantonrechtbank die bevoegd is voor het rechtsgebied waar de arbeidsrechtbank is gevestigd.

B. Als de gewone rechtbanken bevoegd zijn, hoe kan ik dan te weten komen welke van die rechtbanken bevoegd is voor mijn zaak?

I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone burgerlijke rechtbanken van eerste aanleg en zo ja, welke rechtbank is dan bevoegd voor mijn zaak?

Vonnissen in eerste aanleg worden gewezen door:

  • lokale rechtbanken (gemeentelijke en districtsrechtbanken) en
  • kantonrechtbanken (stedelijke rechtbank van Boedapest).

Vonnissen in tweede aanleg worden gewezen door:

  • kantonrechtbanken (stedelijke rechtbank van Boedapest) in zaken waarvoor de lokale rechtbanken (gemeentelijke en districtsrechtbanken) in eerste aanleg bevoegd zijn,
  • de hoven van beroep in zaken waarvoor de kantonrechtbanken (stedelijke rechtbank van Boedapest) in eerste aanleg bevoegd zijn,
  • het hooggerechtshof in zaken waarvoor de hoven van beroep in eerste aanleg bevoegd zijn (artikel 233/A) en in zaken die zijn opgesomd in artikel 235, lid 3.

Het hooggerechtshof beslist in herzieningszaken (bijzonder rechtsmiddel).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Alle rechtsvorderingen die volgens de wet niet worden verwezen naar kantonrechtbanken vallen onder de bevoegdheid van lokale rechtbanken.

De in het antwoord op vraag 1 genoemde geschillen op arbeidsgebied vallen onder de bevoegdheid van de arbeidsrechtbanken.

De bevoegdheid van kantonrechtbanken in eerste aanleg omvat:

  1. rechtsvorderingen betreffende vermogensrechten, waarin het bedrag van de vordering meer bedraagt dan 5 miljoen HUF, tenzij de rechtsvordering wordt ingesteld door een echtpaar samen met of in het kader van een echtscheidingsprocedure;
  2. rechtsvorderingen die worden ingesteld om schade vergoed te krijgen die is veroorzaakt door personen die handelden uit hoofde van hun functie in overheidsdienst;
  3. geschillen betreffende auteursrechten en verwante rechten, met inbegrip van vorderingen tot tenuitvoerlegging van rechten en kostenvorderingen die onder gezamenlijk juridisch beheer vallen, rechtsvorderingen betreffende industrieel eigendom, en zaken in verband met rechten die zijn vastgelegd in artikel 86, leden 3 en 4 van het burgerlijke wetboek;
  4. rechtsvorderingen betreffende het internationale goederenvervoer of vervoersovereenkomsten;
  5. rechtsvorderingen betreffende ondernemingen, waaronder:
    1. rechtsvorderingen die strekken tot herroeping van de beslissing van een rechtbank om een verzoek tot registratie goed te keuren,
    2. rechtsvorderingen die strekken tot vaststelling van de ongeldigheid van de oprichtingsakte van een onderneming of van wijzigingen daarin, of tot voorkoming van de inwerkingtreding ervan,
    3. rechtsvorderingen die strekken tot gerechtelijke herziening van besluiten van bedrijfsorganen,
    4. rechtsvorderingen tussen ondernemingen en hun leden (of voormalige leden) en tussen leden (of voormalige leden) onderling over de betrekkingen tussen leden,
    5. rechtsvorderingen in verband met de verwerving van deelnemingen in ondernemingen, en
    6. rechtsvorderingen die strekken tot wijziging van de beperkte aansprakelijkheid van een lid (aandeelhouder) voor schulden van de onderneming in onbeperkte aansprakelijkheid;
  6. rechtsvorderingen betreffende organisaties die geen ondernemingen zijn en door de kantonrechtbank zijn geregistreerd, waaronder:
    1. rechtsvorderingen die zijn ingesteld tegen dergelijke organisaties door de wettelijke toezichthouder,
    2. rechtsvorderingen op basis van de lidmaatschapsbetrekkingen tussen dergelijke organisaties en hun leden (of voormalige leden) en tussen de leden (of voormalige leden) onderling;
  7. rechtsvorderingen die strekken tot tenuitvoerlegging van aanspraken op burgerrechten die voortkomen uit een inbreuk op morele rechten, met inbegrip van rechtsvorderingen inzake vergoeding vanwege een dergelijke inbreuk, indien deze zijn ingesteld samen met of in het kader van dergelijke rechtsvorderingen;
  8. rechtsvorderingen met betrekking tot de rechtsbetrekkingen die voortkomen uit effecten;
  9. bestuursrechtelijke zaken, met uitzondering van die zaken die naar de arbeidsrechtbank worden verwezen;
  10. rechtsvorderingen die strekken tot rechtzetting in de pers;
  11. rechtsvorderingen die strekken tot vernietiging van oneerlijke contractvoorwaarden[artikel 209/A, leden 1 en 2, artikel 209/B, artikel 301/A, leden 4-6 van het burgerlijk wetboek];
  12. rechtsvorderingen die strekken tot de vaststelling van de feiten in zaken waarin de waarde van het voorwerp van het geschil meer bedraagt dan het in punt a) vermelde bedrag;
  13. rechtsvorderingen voor schadevergoeding in verband met het niet binnen een redelijke termijn afronden van een procedure;
  14. rechtsvorderingen betreffende financieringsovereenkomsten met zorgverleners [artikel 30 van wet LXXXIII van 1997];
  15. rechtsvorderingen die volgens de wet onder de bevoegdheid van de kantonrechtbanken vallen.

Indien een van de mede-eisers onder de bevoegdheid van een kantonrechtbank valt, is die rechtbank bevoegd de rechtsvordering te behandelen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De zogeheten drempelwaarde wordt toegepast met betrekking tot rechtsvorderingen betreffende vermogensrechten. In de resterende gevallen hierboven worden rechtsvorderingen in eerste aanleg bij de kantonrechtbank aangebracht vanwege de aard ervan (doorgaans omdat het om ingewikkelder zaken gaat).

II. Territoriale bevoegdheid (is de rechtbank van stad A of die van stad B bevoegd voor mijn zaak)?

1. De basisregel van de territoriale bevoegdheid

In het algemeen is de rechtbank die bevoegd is voor het rechtsgebied waar de verweerder woont bevoegd in alle zaken waarin geen exclusieve bevoegdheid van een andere rechtbank is vastgesteld (algemene bevoegdheid).

Indien de verweerder geen woonplaats in Hongarije heeft, is de rechtbank in de plaats waar hij verblijft bevoegd. Indien de verblijfplaats van de verweerder onbekend is of in het buitenland is gelegen, is de rechtbank in zijn laatst bekende verblijfplaats in Hongarije bevoegd. Kan deze verblijfplaats niet worden vastgesteld of had de verweerder geen verblijfplaats, dan wordt de bevoegdheid bepaald aan de hand van de woonplaats van de eiser of, bij gebrek hieraan, de plaats waar de eiser verblijft of, wanneer de eiser geen natuurlijke persoon is, de plaats waar het hoofdkantoor van de eiser is gevestigd.

In rechtszaken tegen rechtspersonen kan de algemene bevoegdheid worden bepaald aan de hand van de locatie van de hoofdvestiging van de rechtspersoon of aan de hand van het hoofdkantoor van het orgaan dat bevoegd is de rechtspersoon te vertegenwoordigen. Bij twijfel wordt de bestuurlijke zetel beschouwd als hoofdkantoor. Als het hoofdkantoor van de rechtspersoon in Boedapest is gevestigd, maar zijn werkzaamheden zich uitstrekken tot het grondgebied van het kanton Pest, behandelt de rechtbank die bevoegd is voor het kanton Pest de zaak.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Indien de rechtspersoon geen hoofdkantoor in Hongarije heeft, wordt de bevoegdheid voor een rechtsvordering die wordt ingesteld door een Hongaarse rechtspersoon (de eiser) bepaald aan de hand van de locatie van het hoofdkantoor van de Hongaarse rechtspersoon. Indien de eiser een Hongaarse natuurlijke persoon is, wordt de bevoegdheid op vergelijkbare wijze vastgesteld aan de hand van de woonplaats van de eiser of, bij gebrek daaraan, de verblijfplaats van de eiser.

In het geval van rechtsvorderingen tegen organisaties zonder rechtspersoonlijkheid worden voor het bepalen van de bevoegdheid de regels toegepast die gelden voor rechtspersonen.

2. Uitzonderingen op de basisregel
a) Wanneer mag ik kiezen tussen de rechtbank van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel) en een andere rechtbank?

In alle gevallen waarin de exclusieve bevoegdheid van een andere rechtbank niet is vastgesteld, kan de eiser, als hij daarvoor kiest en voldoet aan bepaalde voorwaarden, de rechtsvordering instellen bij een andere wettelijk bevoegde rechtbank dan die met algemene bevoegdheid voor de verweerder. In rechtsvorderingen in verband met vermogensrechten is bijvoorbeeld ook de rechtbank bevoegd in wiens rechtsgebied de verweerder gedurende een te voorziene lange periode verblijft (bijv. als werknemer of student). Voor niet-beroepsmilitairen geldt dat de plaats waar zij permanent gelegerd zijn bepalend is voor de bevoegdheid van de rechtbank. Deze bevoegdheidsregel kan niet worden toegepast in het geval van verweerders die niet procesbevoegd zijn.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

In het geval van een verweerder die noch een woonplaats noch een verblijfplaats in Hongarije heeft, kan een rechtsvordering in verband met vermogensrechten ook worden ingesteld bij een rechtbank die bevoegd is voor het rechtsgebied waar het voorwerp van de rechtsvordering zich bevindt of waar de vermogensbestanddelen van de verweerder waarop beslag kan worden gelegd zich bevinden. Indien de vermogensbestanddelen bestaan in een vordering, kan de rechtsvordering worden ingesteld in het rechtsgebied waar de schuldenaar van de verweerder woont of, indien voor de vordering een zekerheid is gesteld, kan de rechtsvordering ook worden ingesteld bij de rechtbank die bevoegd is voor de plaats waar de zekerheid zich bevindt.

Een rechtsvordering in verband met vermogensrechten kan tegen een buitenlandse rechtspersoon worden ingesteld bij de rechtbank die bevoegd is voor het rechtsgebied waar de persoon woont die is aangesteld om de zaken van de buitenlandse rechtspersoon te behartigen. Dit is een alternatief voor de eerder genoemde rechtbank. De rechtbank met bevoegdheid voor het rechtsgebied waar de Hongaarse vestiging van de buitenlandse rechtspersoon is gevestigd of waar zijn handelsvertegenwoordiging is gevestigd is eveneens bevoegd.

Een rechtsvordering inzake het verkrijgen van alimentatie, toelagen en dergelijke kan ook worden ingesteld bij de rechtbank die bevoegd is voor de verblijfplaats van de eiser.

Een rechtsvordering betreffende het gezag over kinderen kan ook worden ingesteld bij de rechtbank die bevoegd is voor de verblijfplaats van het kind.

Rechtsvorderingen betreffende eigendom of bezit van onroerend goederen en andere rechten of rechtsbetrekkingen die verbonden zijn met een onroerend goed kunnen ook worden ingesteld bij de rechtbank die bevoegd is voor de plaats waar het onroerende goed zich bevindt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Rechtsvorderingen betreffende vorderingen die voortkomen uit transacties met ondernemingen op hun werkterrein kunnen ook worden ingesteld bij de rechtbank die bevoegd is voor de plaats van de transactie of de prestatie.

Rechtsvorderingen betreffende schadevergoeding kunnen ook worden ingesteld bij de rechtbank die bevoegd is voor de plaats of het gebied waar de schade is geleden.

Rechtsvorderingen betreffende een wissel kunnen ook worden ingesteld bij de rechtbank die bevoegd is voor de plaats van betaling.

b) Wanneer moet ik kiezen voor een andere rechtbank dan die van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel)?

Om zaken in categorieën onder te brengen of om voldoende deskundigheid te waarborgen, kan specifieke wetgeving bepalen dat in bepaalde gevallen slechts één rechtbank, bijv. de stedelijke rechtbank van Boedapest, bevoegd is voor de behandeling van een zaak in eerste aanleg. Rechtsvorderingen in verband met industrieel eigendom behoren bijvoorbeeld tot een dergelijke categorie. Exclusieve bevoegdheid kan uitsluitend bij wet worden bepaald. De aangewezen rechtbank is doorgaans de stedelijke rechtbank van Boedapest.

c) Mogen de partijen zelf een rechtbank, die normaal gezien niet bevoegd zou zijn, aanwijzen?

In zaken in verband met vermogensrechten kunnen de partijen bevoegdheid toekennen aan een specifieke rechtbank voor het beslechten van een bepaald geschil of de geschillen die kunnen voortkomen uit een bepaalde rechtsbetrekking. De partijen kunnen een bepaalde rechtbank als volgt bevoegd verklaren:

  1. schriftelijk;
  2. mondeling, met schriftelijke bevestiging;
  3. op een wijze die overeenstemt met de zakelijke praktijken die zich tussen de partijen hebben ontwikkeld; of
  4. in de internationale handel, op een wijze die overeenstemt met door partijen bij dit type overeenkomsten binnen het betreffende handelsgebied algemeen bekende en veel gebruikte handelspraktijken die aan partijen bekend zijn of bekend behoren te zijn.

Bevoegdheid kan niet worden toegekend in die gevallen waarin de exclusieve bevoegdheid van een bepaalde rechtbank bij wet is bepaald.

Tenzij de partijen anders overeenkomen, heeft de aangewezen rechtbank exclusieve bevoegdheid.

De bepaling geldt ook voor rechtsopvolgers.

C. Als een gespecialiseerde rechtbank bevoegd is, hoe kan ik dan te weten komen tot welke rechtbank ik mij moet wenden?

In de wettelijke bepalingen die van toepassing zijn op een specifieke zaak wordt duidelijk vermeld tot welke rechtbank u zich moet wenden.

« Bevoegdheid van de rechtbanken - Algemene informatie | Hongarije - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 20-02-2008

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk