Αρμοδιότητα των δκαστηρίων - Ουγγαρία

Εαν επιθυμείτε να ξεκινήσετε νομικές διαδικασίες σε αστικά ή εμπορικά θέματα, θα πρέπει πρώτα να προσδιορίσετε το δικαστήριο το οποίο είναι αρμόδιο για την υπόθεσή σας, με άλλα λόγια, το δικαστήριο που έχει τη δικαιοδοσία. Αν απευθυνθείτε σε λάθος δικαστήριο, ή αν αμφισβητηθεί η δικαιοδοσία του, υπάρχει κίνδυνος σημαντικής καθυστέρησης των διαδικασιών ή ακόμη και απόρριψης της υπόθεσής σας, λόγω αναρμοδιότητος.

Οι διατάξεις περί αρμοδιότητας των δικαστηρίων εφαρμόζονται σε όλες τις έννομες διαδικασίες, ανεξαρτήτως του εάν οι διάδικοι είναι νομικά ή φυσικά πρόσωπα της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, εκτός εάν προβλέπεται διαφορετικά από διεθνείς συμφωνίες.

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ Α. Πρέπει να απευθυνθώ στα τακτικά πολιτικά δικαστήρια ή σε κάποιο ειδικό δικαστήριο;  Β. Όταν έχουν αρμοδιότητα τα τακτικά πολιτικά δικαστήρια, πώς μπορώ να βρω σε ποιο πρέπει να απευθυνθώ;  I. Υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ κατωτέρων και ανωτέρων τακτικών δικαστηρίων πρώτου βαθμού; Σε καταφατική περίπτωση, ποιο Δικαστήριο είναι αρμόδιο για την υπόθεσή μου;  II. Κατά τόπον αρμοδιότητα (είναι αρμόδιο για την υπόθεσή μου το δικαστήριο της πόλης Α ή το δικαστήριο της πόλης Β;)  1. Ο βασικός κανόνας  2. Εξαιρέσεις στο βασικό κανόνα  α) Πότε μπορώ να επιλέξω μεταξύ του δικαστηρίου του τόπου κατοικίας του εναγομένου (δικαστήριο που καθορίζεται από το βασικό κανόνα) και άλλου δικαστηρίου;  β) Πότε είμαι υποχρεωμένος να επιλέξω άλλο δικαστήριο αντί του δικαστηρίου του τόπου κατοικίας του εναγομένου (το δικαστήριο καθορίζεται από το βασικό κανόνα);  γ) Μπορούν οι ίδιοι οι διάδικοι να επιλέξουν ένα δικαστήριο το οποίο διαφορετικά θα ήταν αναρμόδιο;  Γ. Πώς μπορώ να ξέρω ποιο δικαστήριο ειδικής αρμοδιότητας είναι αρμόδιο;

 

Α. Πρέπει να απευθυνθώ στα τακτικά πολιτικά δικαστήρια ή σε κάποιο ειδικό δικαστήριο;

Σύμφωνα με το άρθρο 16 του νόμου LXVI του 1997 περί οργάνωσης και διοίκησης των δικαστηρίων, στην Ουγγαρία λειτουργεί ένα μόνο ειδικό δικαστήριο: το εργατοδικείο, το οποίο εκδικάζει ως επί το πλείστον εργατικές υποθέσεις.

Το εργατοδικείο είναι πρωτοβάθμιο δικαστήριο το οποίο εκδικάζει:

α) διαφορές που προηγούνται της σύναψης συμβάσεως εργασίας και αφορούν σε δικαιώματα που γεννώνται από την εργασιακή σχέση μετά τη λήξη της εργασίας,

β) διαφορές που προκύπτουν από συλλογικές συμβάσεις συναφθείσες μεταξύ μερών με τη σχετική αρμοδιότητα ή μεταξύ αυτών και τρίτου μέρους, με αντικείμενο τα δικαιώματα που γεννώνται από τη συλλογική σύμβαση,

γ) την εκτέλεση απαιτήσεων που απορρέουν από παράνομη συμπεριφορά σχετιζόμενη με απεργίες και άλλες μορφές εργατικής κινητοποίησης ή με την ελευθερία του συνδικαλίζεσθαι.

Στο πλαίσιο ορισμένων εργατικών διαφορών μπορούν επίσης να εκτελούνται απαιτήσεις που διέπονται από τη νομοθεσία που ρυθμίζει τις εργασιακές σχέσεις και σχετίζονται άμεσα με εργασιακά θέματα.

Στην αρμοδιότητα του εργατοδικείου υπάγονται επίσης θέματα επιθεώρησης εργασίας, διοικητικές αποφάσεις σε θέματα επαγγελματικής ασφάλειας, διοικητικές αποφάσεις που λαμβάνονται από το κομητειακό (μητροπολιτικό) εργατικό κέντρο δυνάμει του νόμου περί προαγωγής της εργασίας και επιδομάτων ανεργίας, καθώς και η επανεξέταση αποφάσεων σε υποθέσεις κοινωνικής ασφάλισης, σύμφωνα με τους κανόνες για την εκδίκαση διοικητικών υποθέσεων.

Αποκλειστική αρμοδιότητα για τις εργατικές διαφορές έχει το εργατοδικείο της περιοχής όπου βρίσκεται η έδρα του εργοδότη ή ο τόπος εργασίας (τρέχων ή παλαιός) του εργαζομένου.

Αρμοδιότητα σε υποθέσεις υπηρεσιακών σχέσεων μεταξύ των επαγγελματιών των ενόπλων δυνάμεων έχει το αρμόδιο εργατοδικείο του τόπου όπου εδρεύει το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που εκδίδει την προδικαστική απόφαση, ενώ το μητροπολιτικό εργατοδικείο εκδικάζει προσφυγές που ασκούνται από την αστυνομία και τις μυστικές υπηρεσίες πολιτικής, στρατιωτικής και εθνικής ασφάλειας.

Αρχή σελίδας

Τα ένδικα μέσα δεν εκδικάζονται από το ειδικό δικαστήριο αλλά από τακτικό δικαστήριο, συγκεκριμένα το αρμόδιο πρωτοδικείο της έδρας του εργατοδικείου.

Β. Όταν έχουν αρμοδιότητα τα τακτικά πολιτικά δικαστήρια, πώς μπορώ να βρω σε ποιο πρέπει να απευθυνθώ;

I. Υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ κατωτέρων και ανωτέρων τακτικών δικαστηρίων πρώτου βαθμού; Σε καταφατική περίπτωση, ποιο Δικαστήριο είναι αρμόδιο για την υπόθεσή μου;

Πρωτοβάθμιες αποφάσεις λαμβάνονται από:

• τα ειρηνοδικεία (δημοτικά δικαστήρια, περιφερειακά δικαστήρια) και από
• τα πρωτοδικεία (μητροπολιτικό δικαστήριο).

Δευτεροβάθμιες αποφάσεις λαμβάνονται από:

• τα πρωτοδικεία (μητροπολιτικό δικαστήριο) για υποθέσεις που υπάγονται στην αρμοδιότητα των ειρηνοδικείων (δημοτικά δικαστήρια, περιφερειακά δικαστήρια),
• το Εφετείο, για υποθέσεις που υπάγονται στην αρμοδιότητα των πρωτοδικείων (μητροπολιτικό δικαστήριο),
• το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο, για υποθέσεις που υπάγονται στην αρμοδιότητα του Εφετείου (άρθρο 233/A) και σε υποθέσεις που ορίζονται στο άρθρο 235 παράγραφος 3.

Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο αποφαίνεται επί υποθέσεων αναίρεσης (ειδικά ένδικα μέσα).

Οι προσφυγές που σύμφωνα με το νόμο δεν εκδικάζονται από τα πρωτοδικεία υπάγονται στην αρμοδιότητα των ειρηνοδικείων.

Οι εργατικές διαφορές που παρατίθενται στο σημείο (A) υπάγονται στην αρμοδιότητα των εργατοδικείων.

Στην πρωτοβάθμια αρμοδιότητα των πρωτοδικείων υπάγονται:

α) αγωγές που αφορούν περιουσιακά δικαιώματα, όταν η αξία του περιουσιακού στοιχείου υπερβαίνει τα πέντε εκατομμύρια ουγγρικά φιορίνια, πλην αγωγών με περιουσιακό αντικείμενο εφόσον αυτές ασκούνται από τους συζύγους κατά την έναρξη ή τη διάρκεια της διαδικασίας έκδοσης διαζυγίου·

β) αγωγές αποζημίωσης για βλάβες οι οποίες προκλήθηκαν από υπαλλήλους δημόσιας διοικητικής αρχής κατά την άσκηση των καθηκόντων τους·

Αρχή σελίδας

γ) διαφορές σε σχέση με δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και συγγενικά δικαιώματα, περιλαμβανομένων αγωγών για την είσπραξη δικαιωμάτων και απαιτήσεων αποζημίωσης που τελούν υπό κοινή νομική διαχείριση· αγωγές που αφορούν δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας και υποθέσεις που αφορούν τα δικαιώματα που προβλέπονται στο άρθρο 86 παράγραφοι 3-4 του αστικού κώδικα·

δ) αγωγές που αφορούν τη διεθνή μεταφορά εμπορευμάτων ή συμβάσεις μεταφορών·

ε) μεταξύ αγωγών που αφορούν επιχειρήσεις:

α) αγωγές αναίρεσης κατά απόφασης δικαστηρίου αρμόδιου για την τήρηση μητρώου εταιριών με την οποία χορηγείται άδεια εγγραφής,

β) αγωγές για την κήρυξη της ακυρότητας ή την αναστολή ισχύος της ιδρυτικής πράξης μιας επιχείρησης ή των τροποποιήσεων αυτής,

γ) προσφυγές κατά αποφάσεων εταιρικών οργάνων,

δ) αγωγές μεταξύ επιχειρήσεων και μελών επιχειρήσεων (ή πρώην μελών) και μεταξύ των ίδιων των μελών (ή πρώην μελών) οι οποίες αφορούν σχέσεις που απορρέουν από τη συμμετοχή στην εταιρία,

ε) αγωγές που αφορούν την απόκτηση συμμετοχών σε επιχειρήσεις, και

στ) αγωγές που αφορούν τη μετατροπή της περιορισμένης ευθύνης ενός μετόχου ως προς τις υποχρεώσεις της επιχείρησης σε απεριόριστη ευθύνη·

στ) μεταξύ αγωγών που αφορούν οντότητες οι οποίες δεν πληρούν τα κριτήρια σύστασης επιχείρησης αλλά είναι εγγεγραμμένες στο μητρώο που τηρεί το πρωτοδικείο:

α) αγωγές που ασκούνται κατά των εν λόγω οντοτήτων από τον φορέα στον οποίο αυτές υπάγονται νομικά,

β) αγωγές επί τη βάσει των σχέσεων μεταξύ των εν λόγω οντοτήτων και των μελών τους (ή των πρώην μελών τους) και μεταξύ των ίδιων των μελών (ή πρώην μελών), οι οποίες σχέσεις απορρέουν από τη συμμετοχή στις συγκεκριμένες οντότητες·

ζ) αγωγές που αφορούν την εκτέλεση απαιτήσεων που απορρέουν από πολιτικά δικαιώματα λόγω ηθικής βλάβης, περιλαμβανομένων αγωγών αποζημίωσης για ηθική βλάβη εφόσον αυτές ασκούνται κατά την άσκηση ή τη διάρκεια της αγωγής περί εκτέλεσης απαιτήσεων·

Αρχή σελίδας

η) αγωγές που αφορούν έννομες σχέσεις που γεννώνται από κινητές αξίες·

θ) αγωγές σε υποθέσεις δημόσιας διοίκησης, εκτός εκείνων που παραπέμπονται στο εργατοδικείο·

ι) αγωγές που αφορούν διορθώσεις στον Τύπο·

ια) αγωγές για την ακύρωση αθέμιτων συμβατικών όρων [άρθρο 209/A παράγραφοι 1 και 2, άρθρο 209/B, άρθρο 301/A παράγραφοι 4-6 του αστικού κώδικα]·

ιβ) αγωγές που αφορούν την απόδειξη των πραγματικών περιστατικών σε υποθέσεις στις οποίες η αξία του αντικειμένου της αγωγής υπερβαίνει την αξία που προβλέπεται στην παράγραφο α)·

ιγ) αγωγές αποζημίωσης για μη ολοκλήρωση μιας διαδικασίας εντός εύλογου χρονικού διαστήματος·

ιδ) αγωγές που αφορούν χρηματοδοτικές συμβάσεις οι οποίες συνάπτονται με παρόχους υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης [άρθρο 30 του νόμου LXXXIII του 1997]·

ιε) αγωγές που υπάγονται δια νόμου στην αρμοδιότητα των πρωτοδικείων.

Σε περίπτωση ομοδικίας εναγόντων όταν ένας από αυτούς υπάγεται στην αρμοδιότητα του πρωτοδικείου, η αγωγή υπάγεται στη δωσιδικία του συγκεκριμένου δικαστηρίου.

Η επονομαζόμενη οριακή αξία ισχύει για αγωγές με περιουσιακό περιεχόμενο. Στις λοιπές περιπτώσεις που απαριθμούνται παραπάνω, λόγω της φύσης τους (συνήθως επειδή είναι πιο περίπλοκες), οι αγωγές εκδικάζονται σε πρώτο βαθμό από το αρμόδιο πρωτοδικείο.

II. Κατά τόπον αρμοδιότητα (είναι αρμόδιο για την υπόθεσή μου το δικαστήριο της πόλης Α ή το δικαστήριο της πόλης Β;)

1. Ο βασικός κανόνας

Κατά κανόνα, το δικαστήριο στην περιοχή δωσιδικίας του οποίου διαμένει ο εναγόμενος είναι αρμόδιο για όλες τις υποθέσεις για τις οποίες δεν καθορίζεται η αποκλειστική αρμοδιότητα άλλου δικαστηρίου (γενική αρμοδιότητα).

Σε περίπτωση που ο εναγόμενος δεν διατηρεί κατοικία στην Ουγγαρία, αρμόδιο είναι το δικαστήριο του τόπου διαμονής του. Σε περίπτωση που ο τόπος διαμονής του εναγόμενου είναι άγνωστος ή βρίσκεται στην αλλοδαπή, αρμόδιο είναι το δικαστήριο του τόπου της τελευταίας διαμονής του στην Ουγγαρία. Σε περίπτωση που ο τόπος διαμονής του εναγόμενου στην Ουγγαρία δεν μπορεί να γίνει γνωστός ή σε περίπτωση που ο εναγόμενος δεν διαμένει στην Ουγγαρία, αρμόδιο είναι το δικαστήριο του τόπου κατοικίας του ενάγοντος ή, ελλείψει αυτής, του τόπου διαμονής του ενάγοντος ή, στην περίπτωση που ενάγων δεν είναι φυσικό πρόσωπο, της έδρας του ενάγοντος.

Αρχή σελίδας

Σε αγωγές κατά νομικών προσώπων, η γενική αρμοδιότητα μπορεί να καθορίζεται βάσει του τόπου της έδρας του νομικού προσώπου ή της έδρας του φορέα που το εκπροσωπεί. Σε περίπτωση αμφιβολίας, ως καταστατική έδρα του νομικού προσώπου θεωρείται η έδρα της διοίκησής του. Σε περίπτωση που η καταστατική έδρα του νομικού προσώπου βρίσκεται στη Βουδαπέστη αλλά οι επιχειρήσεις του εκτείνονται στην κομητεία της Πέστης, της υπόθεσης επιλαμβάνεται το δικαστήριο στην αρμοδιότητα του οποίου υπάγεται η κομητεία της Πέστης.

Εάν το νομικό πρόσωπο δεν έχει έδρα στην Ουγγαρία, η αρμοδιότητα σε υποθέσεις αγωγής ασκούμενης από ουγγρικό νομικό πρόσωπο (ενάγοντα) καθορίζεται βάσει του τόπου της έδρας του ενάγοντος. Εάν ο ενάγων είναι φυσικό πρόσωπο ουγγρικής υπηκοότητας, η αρμοδιότητα καθορίζεται, ομοίως, βάσει του τόπου κατοικίας του ενάγοντος ή, ελλείψει αυτού, βάσει του τόπου διαμονής του ενάγοντος.

Σε αγωγές κατά επιχειρήσεων χωρίς νομική προσωπικότητα, για τον καθορισμό της αρμοδιότητας εφαρμόζονται οι κανόνες που ισχύουν για τα νομικά πρόσωπα.

2. Εξαιρέσεις στο βασικό κανόνα

α) Πότε μπορώ να επιλέξω μεταξύ του δικαστηρίου του τόπου κατοικίας του εναγομένου (δικαστήριο που καθορίζεται από το βασικό κανόνα) και άλλου δικαστηρίου;

Στις περιπτώσεις όπου δεν καθορίζεται η αποκλειστική αρμοδιότητα άλλου δικαστηρίου, ο ενάγων δύναται, εφόσον το επιθυμεί και πληροί κάποιες προϋποθέσεις, να προσφύγει ενώπιον άλλου δικαστηρίου προβλεπόμενου από τη νομοθεσία, αντί του δικαστηρίου γενικής δωσιδικίας του εναγόμενου. Για παράδειγμα, σε αγωγές με περιουσιακό αντικείμενο, αρμόδιο είναι ομοίως το δικαστήριο στην περιφέρεια του οποίου διαμένει ο εναγόμενος για εύλογο χρονικό διάστημα (π.χ. ως εργαζόμενος ή φοιτητής). Όσον αφορά το πολιτικό προσωπικό των ενόπλων δυνάμεων, η αρμοδιότητα καθορίζεται βάσει του τόπου της μόνιμης υπηρεσίας τους. Το εν λόγω κριτήριο αρμοδιότητας δεν μπορεί να εφαρμοστεί στην περίπτωση εναγομένων χωρίς δικαιοπρακτική ικανότητα.

Αρχή σελίδας

Όταν ο εναγόμενος δεν διαθέτει τόπο κατοικίας ούτε διαμονής στην Ουγγαρία, αγωγή με περιουσιακό αντικείμενο μπορεί να ασκείται ομοίως σε δικαστήριο στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το αντικείμενο της αγωγής ή βρίσκονται τα δυνάμενα να κατασχεθούν περιουσιακά στοιχεία του εναγόμενου. Εάν τα περιουσιακά στοιχεία του εναγόμενου αποτελούνται από απαιτήσεις έναντι τρίτου, η αγωγή μπορεί να ασκηθεί στον τόπο διαμονής του οφειλέτη του εναγόμενου ή, εάν  οι απαιτήσεις καλύπτονται από εγγύηση, η αγωγή μπορεί ομοίως να ασκηθεί στον τόπο όπου βρίσκονται τα περιουσιακά στοιχεία που συνιστούν την εγγύηση.

Αγωγή με περιουσιακό αντικείμενο μπορεί να ασκηθεί κατά νομικών προσώπων της αλλοδαπής ενώπιον του δικαστηρίου στην περιφέρεια του οποίου διαμένει ο διορισμένος εκπρόσωπος του νομικού προσώπου, εναλλακτικά προς το προαναφερθέν δικαστήριο. Ομοίως αρμόδιο είναι το δικαστήριο της περιοχής στην οποία είναι εγκατεστημένο το ουγγρικό παράρτημα του νομικού προσώπου της αλλοδαπής ή της περιοχής στην οποία έχει την έδρα του ο εμπορικός του αντιπρόσωπος.

Οι αγωγές που αφορούν την επιδίκαση διατροφής, επιδόματα και άλλα συναφή δικαιώματα μπορούν να ασκούνται στο αρμόδιο δικαστήριο του τόπου διαμονής του προσφεύγοντος.

Αγωγές που αφορούν την επιμέλεια τέκνων μπορούν να ασκούνται στο αρμόδιο δικαστήριο του τόπου κατοικίας του τέκνου.

Αγωγές που αφορούν την κυριότητα ή κατοχή ακίνητης περιουσίας και άλλα δικαιώματα ή έννομες σχέσεις που συνδέονται με ακίνητη περιουσία μπορούν να ασκούνται στο αρμόδιο δικαστήριο του τόπου όπου βρίσκεται η ακίνητη περιουσία.

Αγωγές με αντικείμενο απαιτήσεις που απορρέουν από συναλλαγές με επιχειρηματικούς οργανισμούς στον τομέα των δραστηριοτήτων τους μπορούν ομοίως να ασκούνται στο δικαστήριο του τόπου διεξαγωγής της συναλλαγής ή εκτέλεσης της σύμβασης.

Αρχή σελίδας

Αγωγές αποζημίωσης μπορούν να ασκούνται ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου του τόπου ή της περιοχής όπου προκλήθηκε η ζημία.

Αγωγές που αφορούν συναλλαγματικές μπορούν να ασκούνται ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου του τόπου εξόφλησης της συναλλαγματικής.

β) Πότε είμαι υποχρεωμένος να επιλέξω άλλο δικαστήριο αντί του δικαστηρίου του τόπου κατοικίας του εναγομένου (το δικαστήριο καθορίζεται από το βασικό κανόνα);

Για την κατηγοριοποίηση των υποθέσεων και τη διασφάλιση της απαιτούμενης δικαστικής εμπειρογνωμοσύνης, ενδέχεται να υπάρχουν ειδικές διατάξεις που προβλέπουν ότι συγκεκριμένες υποθέσεις εκδικάζονται σε πρώτο βαθμό από ένα μόνο δικαστήριο, π.χ. το μητροπολιτικό δικαστήριο. Για παράδειγμα, στην κατηγορία αυτή εμπίπτουν οι αγωγές που αφορούν δικαιώματα βιομηχανικής ιδιοκτησίας. Η αποκλειστική αρμοδιότητα καθορίζεται αποκλειστικά και μόνο από τη νομοθεσία και το καθοριζόμενο δικαστήριο είναι συνήθως το μητροπολιτικό δικαστήριο.

γ) Μπορούν οι ίδιοι οι διάδικοι να επιλέξουν ένα δικαστήριο το οποίο διαφορετικά θα ήταν αναρμόδιο;

Σε υποθέσεις με περιουσιακό αντικείμενο, οι διάδικοι μπορούν να προσφύγουν σε ένα δεδομένο δικαστήριο για την επίλυση μιας συγκεκριμένης διαφοράς ή διαφορών που απορρέουν από μια δεδομένη έννομη σχέση. Οι διάδικοι μπορούν να προσφύγουν στο δικαστήριο:

α. εγγράφως·

β. προφορικώς, με γραπτή βεβαίωση·

γ. κατά τρόπο σύμφωνο προς τις μεταξύ τους συναλλακτικές πρακτικές· ή

δ. στο πλαίσιο των διεθνών εμπορικών συναλλαγών, κατά τρόπο σύμφωνο προς τις συναλλακτικές πρακτικές που είναι γνωστές ή πρέπει να είναι γνωστές στους διαδίκους και οι οποίες είναι εν γένει γνωστές και χρησιμοποιούνται τακτικά στο δεδομένο επιχειρηματικό πεδίο από τα συμβαλλόμενα μέρη του συγκεκριμένου είδους σύμβασης.

Οι διάδικοι δεν μπορούν να επιλέγουν δικαστήριο σε υποθέσεις στις οποίες η αποκλειστική αρμοδιότητα ενός συγκεκριμένου δικαστηρίου καθορίζεται από τη νομοθεσία.

Το δικαστήριο που καθορίζεται από τους διαδίκους έχει αποκλειστική αρμοδιότητα, εκτός εάν ορίζεται άλλως από αυτούς.

Η απαίτηση αυτή ισχύει και για τους νόμιμους διαδόχους των διαδίκων.

Γ. Πώς μπορώ να ξέρω ποιο δικαστήριο ειδικής αρμοδιότητας είναι αρμόδιο;

Οι νομικές διατάξεις στις οποίες υπόκειται μια δεδομένη υπόθεση υποδεικνύουν σαφώς το αρμόδιο δικαστήριο.

« Αρμοδιότητα των δκαστηρίων - Γενικές Πληροφορίες | Ουγγαρία - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 25-10-2007