Europese Commissie > EJN > Bevoegdheid van de rechtbanken > Frankrijk

Laatste aanpassing: 11-06-2007
Printversie Voeg toe aan favorieten

Bevoegdheid van de rechtbanken - Frankrijk

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De originele taalversie is bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


Als u een gerechtelijke procedure wilt beginnen, zal u moeten weten welke rechtbank bevoegd is voor uw zaak. Als u de verkeerde rechtbank kiest of als er een geschil ontstaat over de bevoegdheid van de rechtbank, loopt u het risico dat uw zaak ernstige vertraging oploopt of zelfs dat uw eis wordt verworpen wegens onbevoegdheid.



 

INHOUDSOPGAVE

A. Moet ik mij wenden tot een gewone rechtbank of tot een gespecialiseerde rechtbank? A.
B. Als de gewone rechtbanken bevoegd zijn, hoe kan ik dan te weten komen welke van die rechtbanken bevoegd is voor mijn zaak? B.
I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone burgerlijke rechtbanken van eerste aanleg, en zo ja, welke rechtbank is dan bevoegd voor mijn zaak? I.
II. Territoriale bevoegdheid (is de rechtbank van stad A of die van stad B bevoegd voor mijn zaak?) II.
1. De basisregel van de territoriale bevoegdheid 1.
2. Uitzonderingen op de basisregel 2.
a) Wanneer mag ik kiezen tussen de rechtbank van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel) en een andere rechtbank? a)
b) Wanneer moet ik kiezen voor een andere rechtbank dan die van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel)? b)
c) Mogen de partijen zelf een rechtbank, die normaal gezien niet bevoegd zou zijn, aanwijzen? c)
C. Als een gespecialiseerde rechtbank bevoegd is, hoe kan ik dan te weten komen tot welke rechtbank ik mij moet wenden? C.

 

A. Moet ik mij wenden tot een gewone rechtbank of tot een gespecialiseerde rechtbank?

De gespecialiseerde rechtbanken zijn:

  • de rechtbank van koophandel, die bevoegd is in geschillen tussen handelaren, geschillen inzake daden van koophandel tussen alle personen, geschillen tussen vennoten van een handelsvennootschap en financiële problemen van handelsondernemingen (vereffening en gerechtelijke sanering...),
  • de rechtbank voor zaken op het gebied van de sociale zekerheid, die bevoegd is in geschillen die voortvloeien uit de toepassing van wet- en regelgeving inzake sociale zekerheid en de sociale regeling voor de landbouw,
  • de arbeidsrechtbank, die bevoegd is in alle geschillen die voortvloeien uit individuele arbeidsovereenkomsten,
  • de pachtkamer, die bevoegd is om kennis te nemen van geschillen tussen pachters en eigenaars betreffende pachtovereenkomsten (pacht, deelpacht...),
  • de rechtbank voor geschillen inzake ongeschiktheid, die kennis neemt van geschillen over de toestand of de mate van invaliditeit, de toestand van blijvende ongeschiktheid, en arbeidsongeschiktheid,
  • de departementale rechtbank voor pensioenen, die kennis neemt van geschillen over militaire pensioenen.

B. Als de gewone rechtbanken bevoegd zijn, hoe kan ik dan te weten komen welke van die rechtbanken bevoegd is voor mijn zaak?

I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone burgerlijke rechtbanken van eerste aanleg, en zo ja, welke rechtbank is dan bevoegd voor mijn zaak?

Er zijn arrondissementsrechtbanken (tribunaux de grande instance), kantongerechten (tribunaux d'instance) en buurtrechters (juridictions de proximité).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

  • De buurtrechters zijn bevoegd om op verzoek van een particulier uitspraak te doen in geschillen waarmee bedragen van minder dan 1 500 euro zijn gemoeid.
  • De kantongerechten zijn bevoegd om uitspraak te doen in geschillen waarmee bedragen van 7 600 euro of minder zijn gemoeid, evenals, zonder limiet voor wat betreft de waarde van het rechtsgeding, op bepaalde terreinen, bijvoorbeeld op het gebied van consumentenrecht, voogdij en huurovereenkomsten voor woningen.
  • De arrondissementsrechtbanken zijn bevoegd in alle andere burgerlijke zaken die niet onder andere rechtbanken vallen, en met name in familiezaken.

II. Territoriale bevoegdheid (is de rechtbank van stad A of die van stad B bevoegd voor mijn zaak?)

1. De basisregel van de territoriale bevoegdheid

In beginsel is de rechtbank van de plaats waar de verweerder verblijft, bevoegd. De achtergrond van deze basisregel is de wens tot bescherming van de verweerder, waarbij het uitgangspunt is dat deze zich eenvoudiger kan verdedigen voor de voor hem of haar dichtstbijzijnde rechter.

Is de verweerder een natuurlijke persoon, dan is de rechtbank van zijn of haar woon- of verblijfplaats bevoegd. Is de verweerder een rechtspersoon (vennootschap, vereniging), dan is de rechtbank van de plaats van vestiging, doorgaans de plaats van de zetel, bevoegd. Het komt voor dat de als zodanig bekend staande hoofdvestiging niet de zetel is. In dat geval kan de zaak worden voorgelegd aan de rechtbank van de plaats van de hoofdvestiging. Zaken waarbij grote bedrijven met meerdere filialen betrokken zijn, kunnen worden voorgelegd aan de rechtbank van de plaats van één van deze filialen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2. Uitzonderingen op de basisregel
a) Wanneer mag ik kiezen tussen de rechtbank van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel) en een andere rechtbank?
  • Bij overeenkomsten: de eiser kan de zaak aanhangig maken bij de rechter van de woonplaats van de verweerder, of, afhankelijk van de aard van de overeenkomst, de rechter van de plaats van levering van de zaak of de plaats van verrichting van de dienst.
  • Bij aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad of bij een civielrechtelijke vordering in het kader van een strafprocedure: de vordering kan worden ingesteld bij de rechter van de plaats waar de verweerder verblijft, of bij de rechter van de plaats waar de schade is geleden of het schadelijk feit zich heeft voorgedaan.
  • Bij zaken betreffende onroerend goed: de eiser kan de zaak aanhangig maken bij de rechter van de plaats waar het onroerend goed is gelegen.
  • Bij zaken betreffende levensonderhoud kan de eiser kiezen tussen de rechter van de plaats waar de verweerder verblijft en de rechter van de plaats waar de schuldeiser verblijft, dus de rechtbank van de eiser zelf.
b) Wanneer moet ik kiezen voor een andere rechtbank dan die van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel)?

In geval van een geschil over een uitkering tot onderhoud of een compenserende uitkering is bevoegd de rechtbank van de verblijfplaats van de echtgenoot/schuldeiser of de ouder die het grootste deel van de zorg voor de kinderen op zich neemt, ook als die meerderjarig zijn.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Bij echtscheidingszaken: de rechtbank van de plaats waar het gezin verblijft, is bevoegd. Als de echtgenoten niet dezelfde verblijfplaats hebben, is de rechtbank van de verblijfplaats van de kinderen bevoegd. Als de echtgenoten geen kinderen hebben, is de rechtbank van de plaats waar de verweerder verblijft, bevoegd.

Bij erfopvolgingszaken is de rechtbank van de laatste woonplaats van de erflater bevoegd.

Bij huurovereenkomsten is de rechtbank van de plaats waar het onroerend goed is gelegen, bevoegd.

c) Mogen de partijen zelf een rechtbank, die normaal gezien niet bevoegd zou zijn, aanwijzen?
  • Alle gespecialiseerde rechtbanken zijn exclusief bevoegd; eventuele onbevoegdheid moet ambtshalve door de rechtbank worden opgeworpen. De enige mogelijkheid om een zaak aanhangig te maken bij een rechtbank die normaal gezien niet bevoegd zou zijn, bestaat tussen arrondissementsrechtbanken en kantongerechten in zaken waarin zij niet exclusief bevoegd zijn.
  • In beginsel is elke contractsbepaling die een afwijking inhoudt van de regels voor de territoriale bevoegdheid en de toewijzing, nietig, met uitzondering van overeenkomsten tussen twee handelaren, mits deze bepaling zeer expliciet wordt omschreven.

C. Als een gespecialiseerde rechtbank bevoegd is, hoe kan ik dan te weten komen tot welke rechtbank ik mij moet wenden?

  • De rechtbank van koophandel: in beginsel is de rechtbank van de plaats waar de verweerder verblijft, bevoegd. Bij zaken betreffende onrechtmatige daad is bevoegd de rechtbank van de plaats van het schadelijk feit of de rechtbank van het rechtsgebied waar de schade is geleden.
  • De arbeidsrechtbank: de werknemer kan zich altijd wenden tot de arbeidsrechtbank van de plaats waar de arbeidsovereenkomst is gesloten. Bevoegd is de arbeidsrechtbank van het rechtsgebied waar de instelling waar de werknemer werkt, is gelegen. Als de werkzaamheden niet in enige instelling plaatsvinden, moet de zaak worden voorgelegd aan de arbeidsrechtbank van de woonplaats van de werknemer.
  • De pachtkamer: bevoegd is de rechtbank van de plaats waar het onroerend goed is gelegen.
  • De rechtbank voor zaken op het gebied van de sociale zekerheid: bevoegd is in beginsel de rechtbank van het rechtsgebied waar de woonplaats van de gerechtigde of van de belanghebbende werkgever gelegen is, of de zetel van de verwerende instantie bij conflicten tussen instanties die hun zetel niet in hetzelfde rechtsgebied hebben.

Nadere inlichtingen

  • Ministère de la justice français français
  • Légifrance: het Franse recht in kort bestek français

« Bevoegdheid van de rechtbanken - Algemene informatie | Frankrijk - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 11-06-2007

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk