Bevoegdheid van de rechtbanken - Denemarken

INHOUDSOPGAVE A. Moet ik mij wenden tot een gewone rechtbank of tot een gespecialiseerde rechtbank?  B. Tot welke gewone rechtbank moet ik mij wenden?  I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone rechtbanken en zo ja, welke rechtbank is dan bevoegd voor mijn zaak?  II. De bevoegde rechtbank  1. De basisregel ten aanzien van de bevoegdheid van rechtbanken  2. Uitzonderingen op de basisregel  a) Wanneer mag ik kiezen tussen de bevoegde rechtbank van de verweerder en een andere rechtbank?  b) Wanneer moet ik kiezen voor een andere rechtbank dan de bevoegde rechtbank van de verweerder?  c) Mogen de partijen zelf een rechtbank, die normaal gesproken niet bevoegd zou zijn, aanwijzen?  C. Hoe kan ik te weten komen welke rechtbank bevoegd is?

 

A. Moet ik mij wenden tot een gewone rechtbank of tot een gespecialiseerde rechtbank?

Civielrechtelijke zaken worden doorgaans voorgelegd aan een gewone rechtbank. De zaak moet worden voorgelegd aan een rechtbank die hiertoe bevoegd is, zie hieronder bij B.

Gewone gerechten zijn de plaatselijke rechtbanken (kantongerechten en arrondissementsrechtbanken), de gerechtshoven en het hooggerechtshof. Hiernaast zijn er drie gespecialiseerde rechtbanken die civielrechtelijke zaken behandelen: de rechtbank van koophandel en maritieme zaken, de arbeidsrechtbank en de huur- en pachtkamer. De bevoegdheden van deze rechtbanken wordt nader uitgelegd onder punt C.

B. Tot welke gewone rechtbank moet ik mij wenden?

I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone rechtbanken en zo ja, welke rechtbank is dan bevoegd voor mijn zaak?

De gewone gerechten zijn ingedeeld in drie niveaus. Het laagste niveau bestaat uit de plaatselijke rechtbanken, het middelste uit de gerechtshoven en het hoogste niveau uit het hooggerechtshof.

Alle civielrechtelijke zaken moeten eerst aan een plaatselijke rechtbank worden voorgelegd. Bepaalde zaken met een zakelijk karakter kunnen echter aan de rechtbank van koophandel en maritieme zaken worden voorgelegd.

II. De bevoegde rechtbank

1. De basisregel ten aanzien van de bevoegdheid van rechtbanken

De basisregel is dat een zaak moeten worden voorgelegd aan de bevoegde rechtbank van de verweerder. De bevoegde rechtbank voor natuurlijke personen is de plaatselijke rechtbank waaronder de woonplaats van de desbetreffende persoon valt. De bevoegde rechtbank voor rechtspersonen, zoals bedrijven en verenigingen, is de plaatselijke rechtbank van de plaats waar het hoofdkantoor is gevestigd.

Bovenkant pagina

In een aantal situaties kan een zaak voor een Deense rechtbank worden gebracht, ook al is de verweerder niet woonachtig in Denemarken. Bepaalde civiele zaken kunnen voor een Deense rechtbank worden gebracht, ook al bevindt de bevoegde rechtbank van de verweerder zich in het buitenland. Voorbeelden hiervan zijn zaken die betrekking hebben op onroerend goed in Denemarken of op contracten die in Denemarken moeten worden nagekomen. Als de verweerder niet in Denemarken woonachtig is, kan de zaak worden voorgelegd aan de rechtbank van de plaats waar de betrokken partij zich op dat moment bevindt, of indien van toepassing, waar deze partij het laatst woonachtig was of verbleef.

Voor internationale zaken gelden de regels van het Verdrag van Brussel en het Verdrag van Lugano, waarbij Denemarken partij is. Bovendien hebben de Europese Gemeenschap en Denemarken een nevenovereenkomst waarin de regels uit Verordening Brussel I die vanaf 1 juli 2007 van kracht zijn, gelden voor zaken tussen Denemarken en de andere lidstaten.

2. Uitzonderingen op de basisregel

a) Wanneer mag ik kiezen tussen de bevoegde rechtbank van de verweerder en een andere rechtbank?

Er zijn een aantal regels over bevoegdheden op basis waarvan zaken ook aan een andere dan aan de bevoegde rechtbank van de verweerder kunnen worden voorgelegd. Verder zijn er in een aantal internationale verdragen en overeenkomsten die door Denemarken zijn ondertekend, te weten het Verdrag van Brussel, het Verdrag van Lugano en de Verordening Brussel I (en de nevenovereenkomst hiervan), regels vastgelegd over alternatieve fora.

Bovenkant pagina

Hieronder volgen de belangrijkste regels over alternatieve fora die in Denemarken van toepassing zijn:

• Zaken tegen personen die zakelijke activiteiten uitvoeren en die betrekking hebben op die zakelijke activiteiten, kunnen worden voorgelegd aan de rechtbank van de plaats waar deze activiteiten worden uitgevoerd.
• Zaken die betrekking hebben op rechten op onroerende zaken, kunnen worden voorgelegd aan de rechtbank van de plaats waar de onroerende zaak zich bevindt.
• Zaken die betrekking hebben op contracten, kunnen worden voorgelegd aan de rechtbank van de plaats waar de bepaling uit het contract waarover een geschil bestaat, is nagekomen of moet worden nagekomen.
• Zaken die betrekking hebben op niet-contractuele aansprakelijkheid, kunnen worden voorgelegd aan de rechtbank van de plaats waar de handeling die tot schade heeft geleid, heeft plaatsgevonden.
• Bij zaken die betrekking hebben op consumentenovereenkomsten kan de consument een zaak tegen een ondernemer voorleggen aan zijn eigen bevoegde rechtbank, mits de overeenkomst niet is aangegaan op verzoek van de consument zelf en op het vaste zakelijk adres van de ondernemer.

b) Wanneer moet ik kiezen voor een andere rechtbank dan de bevoegde rechtbank van de verweerder?

De Deense wet kent een aantal bepalingen over exclusieve jurisdictie waarin is vastgelegd dat bepaalde civiele zaken moeten worden voorgelegd aan een bijzondere rechtbank. Ook zijn er in een aantal internationale verdragen en overeenkomsten die door Denemarken zijn ondertekend, te weten het Verdrag van Brussel, het Verdrag van Lugano en de Verordening Brussel I (en de nevenovereenkomst hiervan), regels vastgelegd over exclusieve rechterlijke bevoegdheden. Als een zaak wordt voorgelegd aan een andere rechtbank dan de rechtbank die volgens bovengenoemde regels de exclusieve rechterlijke bevoegdheid heeft, kan die andere rechtbank de zaak niet in behandeling nemen. De rechtbank zal de zaak ofwel doorverwijzen naar de juiste rechtbank of, indien doorverwijzing niet mogelijk is, de zaak niet-ontvankelijk verklaren.

Bovenkant pagina

Hieronder volgen de belangrijkste regels over exclusieve rechterlijke bevoegdheden in Denemarken:

• Zaken die betrekking hebben op ouderlijk gezag, moeten worden voorgelegd aan de rechtbank van de woonplaats van het betrokken kind.
• Zaken die betrekking hebben op afstamming of erkenning, moeten worden voorgelegd aan de rechtbank van de woonplaats van de moeder.
• Echtscheidingszaken moeten worden voorgelegd aan de rechtbank van de woonplaats van de echtgenoten. Indien zij niet in hetzelfde rechtsgebied woonachtig zijn, moet de scheiding worden uitgesproken door de rechtbank van de plaats waar zij het laatst een gezamenlijke woning hadden, mits één van hen nog in dat rechtsgebied woonachtig is.

c) Mogen de partijen zelf een rechtbank, die normaal gesproken niet bevoegd zou zijn, aanwijzen?

De partijen kunnen een overeenkomst aangaan (een overeenkomst over het forum) waarin wordt geregeld dat een zaak kan of moet worden voorgelegd aan een andere rechtbank (arrondissementsrechtbank) dan de rechtbank die volgens de normale regelgeving bevoegd zou zijn. Er worden aan dergelijke overeenkomsten over fora geen formele eisen gesteld, zoals de eis dat deze schriftelijk moeten worden vastgelegd. Eerdere overeenkomsten over fora – dat wil zeggen overeenkomsten die zijn aangegaan voordat het conflict ontstond – zijn in geval van consumentenovereenkomsten niet bindend voor de consument. Het is mogelijk dat een stilzwijgende overeenkomst over het forum wordt aangegaan, bijvoorbeeld als de verweerder de bevoegdheid van de rechtbank in zijn verweerschrift niet aanvecht.

De rechtbank controleert op eigen initiatief dat voorlegging van de zaak niet strijdig is met nationale of internationale regelgeving inzake exclusieve rechterlijke bevoegdheden. De rechtbank controleert echter niet op eigen initiatief of voorlegging van de zaak strijdig is met de algemene regel inzake de bevoegde rechtbank van de verweerder, de regels over een alternatief forum of een overeenkomst over het forum. Bezwaren tegen de bevoegdheid van de rechtbank moeten worden opgenomen in het verweerschrift van de verweerder.

C. Hoe kan ik te weten komen welke rechtbank bevoegd is?

Er zijn drie gespecialiseerde rechtbanken die civielrechtelijke zaken behandelen:

• de rechtbank van koophandel en maritieme zaken behandelt bepaalde handelszaken (handelszaken met een internationaal aspect), bepaalde zaken inzake onlichamelijke activa en civiele mededingingszaken, evenals handelszaken die vragen om een principe-uitspraak en die zijn doorverwezen door de arrondissementsrechtbank;
• de arbeidsrechtbank houdt zich bezig met bepaalde soorten zaken die betrekking hebben op niet-nakoming en interpretatie van collectieve overeenkomsten;
• de huur- en pachtkamer houdt zich bezig met zaken die betrekking hebben op woonhuizen of andere onderkomens die vallen onder de wetgeving inzake gehuurde ruimten.

« Bevoegdheid van de rechtbanken - Algemene informatie | Denemarken - Algemene informatie »

Bovenkant pagina

Laatste aanpassing: 16-12-2008