Europese Commissie > EJN > Bevoegdheid van de rechtbanken > Oostenrijk

Laatste aanpassing: 28-03-2007
Printversie Voeg toe aan favorieten

Bevoegdheid van de rechtbanken - Oostenrijk

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De originele taalversie is bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

A. Moet ik mij wenden tot een gewone rechtbank of tot een gespecialiseerde rechtbank? A.
B. Als de gewone rechtbanken bevoegd zijn, hoe kan ik dan te weten komen welke van die rechtbanken bevoegd is voor mijn zaak? B.
I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone burgerlijke rechtbanken van eerste aanleg en zo ja, welke rechtbank is dan bevoegd voor mijn zaak? I.
II. Territoriale bevoegdheid II.
1. De basisregel van de territoriale bevoegdheid 1.
2. Uitzonderingen op de basisregel 2.
a) Wanneer mag ik kiezen tussen de rechtbank van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel) en een andere rechtbank? a)
b) Wanneer moet ik kiezen voor een andere rechtbank dan die van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel)? b)
c) Mogen de partijen zelf een rechtbank aanwijzen die normaal gezien niet bevoegd zou zijn? c)
C. Als een gespecialiseerde rechtbank bevoegd is, hoe kan ik dan te weten komen tot welke rechtbank ik mij moet wenden? C.

 

A. Moet ik mij wenden tot een gewone rechtbank of tot een gespecialiseerde rechtbank?

De rechtbanken die in eerste aanleg bevoegd zijn voor burgerlijke zaken zijn de Bezirksgerichte (kanton- of districtsgerechten) en Landesgerichte (arrondissementsrechtbanken). Buiten Wenen oordelen de Bezirksgerichte en Landesgerichte ook over handelszaken, de Landesgerichte bovendien ook over zaken op het gebied van arbeidsrecht en sociale zekerheid. Alleen Wenen kent een apart Bezirksgericht voor handelszaken, een aparte rechtbank van koophandel en een aparte rechtbank voor zaken op het gebied van arbeidsrecht en sociale zekerheid.

Voor de vraag hoe de materiële bevoegdheid van de Bezirks- en Landesgerichte en de rechtbanken voor zaken op het gebied van arbeidsrecht en sociale zekerheid en handelszaken is afgebakend, wordt verwezen naar het informatieblad over de organisatie van de rechtspraak.

B. Als de gewone rechtbanken bevoegd zijn, hoe kan ik dan te weten komen welke van die rechtbanken bevoegd is voor mijn zaak?

I. Is er een onderscheid tussen lagere en hogere gewone burgerlijke rechtbanken van eerste aanleg en zo ja, welke rechtbank is dan bevoegd voor mijn zaak?

De vraag welke rechtbank bevoegd is, wordt in beginsel bepaald door de aard van het geschil (Eigenzuständigkeit - eigen bevoegdheden) en voor alle andere zaken door het financiële belang van het geschil (Wertzuständigkeit). Eigenzuständigkeit heeft altijd voorrang op Wertzuständigkeit.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Bezirksgerichte zijn bevoegd in zaken waarbij de waarde van de vordering niet meer bedraagt dan 10 000 EUR en hebben bijvoorbeeld eigen bevoegdheden voor de meeste geschillen met betrekking tot het familierecht en het huur- en pachtrecht.

Landesgerichte zijn bevoegd in zaken waarbij de waarde van de vordering meer dan 10 000 EUR bedraagt en hebben eigen bevoegdheden voor bijvoorbeeld geschillen in verband met het Atomhaftpflichtgesetz (wet aansprakelijkheid kernongevallen), het Amtshaftungsgesetz (wet inzake overheidsaansprakelijkheid) en het Datenschutzgesetz (wet bescherming persoonsgegevens) en geschillen op het gebied van het mededingings- en auteursrecht.

II. Territoriale bevoegdheid

1. De basisregel van de territoriale bevoegdheid

Elke persoon heeft een algemeen bevoegde rechtbank. Welke rechtbank dat is, is afhankelijk van de relatie van de desbetreffende persoon met een bepaald rechtsgebied. In beginsel moet een zaak aanhangig worden gemaakt bij de algemeen bevoegde rechtbank van de gedaagde. De algemeen bevoegde rechtbank van een natuurlijke persoon wordt in principe bepaald door diens woon- of verblijfplaats; een persoon kan ook meer dan een algemeen bevoegde rechtbank hebben. De algemeen bevoegde rechtbank van een rechtspersoon wordt doorgaans bepaald door de plaats waar deze statutair is gevestigd.

2. Uitzonderingen op de basisregel
a) Wanneer mag ik kiezen tussen de rechtbank van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel) en een andere rechtbank?

In bepaalde gevallen kunnen zaken niet alleen aanhangig worden gemaakt bij de algemeen bevoegde rechtbank van de gedaagde, maar desgewenst ook bij een andere rechtbank, een facultatieve rechtbank (Wahlgerichtsstand). De Oostenrijkse wet op de rechterlijke organisatie kent alleen al in het civiele proces meer dan twintig verschillende facultatieve rechtbanken voor geschillen die voortvloeien uit verbintenissen uit overeenkomst en verbintenissen uit de wet en voor verschillende vorderingen op het gebied van het goederenrecht, alsmede facultatieve rechtbanken van procesrechtelijke aard. Voorbeelden zijn de rechtbank van de plaats waar de verbintenis moet worden nagekomen, de rechtbank van de plaats die vermeld staat op de factuur, de rechtbank van de plaats waar de zaak zich bevindt, de rechtbank van de plaats waar de schade is toegebracht en de rechtbank van de eis in reconventie; de vorm ervan kan soms behoorlijk verschillen van die van vergelijkbare fora in andere nationale of Europese regelingen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Voor de onderstaande vorderingen zijn volgens Oostenrijks recht de volgende rechtbanken bevoegd:

Voor vorderingen die voortvloeien uit een overeenkomst (met uitzondering van vorderingen die voortvloeien uit een arbeidsovereenkomst): voor vorderingen tot vaststelling van het bestaan of niet-bestaan van een overeenkomst, vorderingen tot nakoming of beëindiging van een overeenkomst en vorderingen tot schadevergoeding wegens niet-nakoming of gebrekkige nakoming van een overeenkomst kan men zich wenden tot de rechtbank van de plaats waar de overeenkomst volgens de afspraak van partijen door de gedaagde moet worden nagekomen (Gerichtsstand des Erfüllungsortes). Het bestaan van deze afspraak dient schriftelijk te worden aangetoond.

Voor aanspraken op alimentatie: zie “Alimentatievorderingen - Oostenrijk”.

Voor vorderingen uit onrechtmatige daad: geschillen over de vergoeding van schade die is voortgekomen uit het doden of verwonden van een of meer personen, vrijheidsberoving of het beschadigen van een lichamelijke zaak, kunnen ook worden voorgelegd aan de rechtbank van de plaats waar het schadebrengende feit zich heeft voorgedaan (Gerichtsstand der Schadenszufügung).

Voor civielrechtelijke vorderingen tot schadevergoeding op grond van strafbare feiten: voor civielrechtelijke vorderingen tot schadevergoeding op grond van strafbare feiten kan men zich wenden tot de rechtbank die de strafzaak behandelt.

Voor echtscheidingsverzoeken: zie “Echtscheiding - Oostenrijk”.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Voor verzoeken om het ouderlijk gezag over te dragen: zie “Ouderlijke verantwoordelijkheid - Oostenrijk”.

b) Wanneer moet ik kiezen voor een andere rechtbank dan die van de woonplaats van de verweerder (aangewezen door de basisregel)?

In andere gevallen is er een specifieke rechtbank waarbij de zaak aanhangig moet worden gemaakt en die zowel de algemeen bevoegde rechtbank als een facultatieve rechtbank uitsluit. Indien van een dergelijke exclusief bevoegde rechtbank ook niet door middel van een forumkeuzebeding kan worden afgeweken, wat uitdrukkelijk moet zijn bepaald, dan is sprake van een obligatoire rechtbank (Zwangsgerichtsstand). Exclusief bevoegde rechtbanken komen met name - maar niet uitsluitend - voor in het huwelijks- en familierecht. Exclusief bevoegde rechtbanken zijn bijvoorbeeld de rechtbanken voor geschillen die voortvloeien uit echtelijke verbintenissen of voor zaken in verband met nalatenschappen; obligatoire rechtbanken zijn bijvoorbeeld rechtbanken voor geschillen die voortvloeien uit partiële obligaties of geschillen die voortvloeien uit verbintenissen binnen een vereniging; de vorm ervan kan soms behoorlijk verschillen van die van vergelijkbare fora in andere nationale of Europese regelingen.

c) Mogen de partijen zelf een rechtbank aanwijzen die normaal gezien niet bevoegd zou zijn?

Indien er geen sprake is van een obligatoire rechtbank, kunnen partijen ook expliciet overeenkomen dat ze zich onderwerpen aan een of meer rechtbanken van eerste aanleg in (een) met name genoemde plaats(en) dan wel dat ze een rechtbank uitsluiten die anders bevoegd zou zijn. Dit beding moet óf betrekking hebben op een bepaald proces óf op rechtsgeschillen die uit een bepaald proces of een bepaalde rechtsverhouding voortspruiten. Voor het forumkeuzebeding bestaat geen vormvereiste, maar het beding moet wel schriftelijk kunnen worden aangetoond wanneer het bestaan ervan in de procedure wordt aangevochten.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Partijen kunnen op deze wijze de wettelijk gegeven (materiële en/of territoriale) bevoegdheid wijzigen. Een dergelijk forumkeuzebeding mag vóór het proces, maar ook nog aan het begin van het proces worden overeengekomen. Het is mogelijk om door middel van een beding de materiële bevoegdheid van de rechtbank van eerste aanleg naar het Bezirksgericht te verleggen, mits de rechtbank bevoegd is op grond van de waarde van de vordering. Dit geldt zowel voor de bevoegdheid in burgerlijke als in handelszaken.

Wijziging van de territoriale bevoegdheid is mogelijk wanneer zulks niet uitdrukkelijk is uitgesloten; indien een wettelijke bepaling wijziging van de bevoegdheid verbiedt, is sprake van een obligatoire rechtbank. Wijziging van de territoriale bevoegdheid is bijvoorbeeld niet of slechts in beperkte mate toegestaan, wanneer de bevoegdheid wordt bepaald door § 14 KSchG (wet consumentenbescherming), § 83a, § 83b JN (wet op de rechterlijke organisatie), § 48 VersicherungsvertragsG (wet inzake het sluiten van verzekeringsovereenkomsten), § 42 AtomhaftpflichtG (wet aansprakelijkheid kernongevallen) of § 532 ZPO (wetboek van burgerlijke rechtsvordering).

C. Als een gespecialiseerde rechtbank bevoegd is, hoe kan ik dan te weten komen tot welke rechtbank ik mij moet wenden?

Alleen Wenen kent gespecialiseerde rechtbanken voor handelszaken (Bezirksgericht für Handelssachen, Handelsgericht Wien) en voor zaken op het gebied van arbeidsrecht en sociale zekerheid (Arbeits- und Sozialgericht Wien). In alle andere rechtsgebieden worden handelszaken en zaken op het gebied van arbeidsrecht en sociale zekerheid door de algemene rechtbanken behandeld. De regels ten aanzien van de territoriale bevoegdheid in handelszaken en zaken op het gebied van arbeidsrecht en sociale zekerheid volgen in beginsel de regels van het algemene civiele proces.

« Bevoegdheid van de rechtbanken - Algemene informatie | Oostenrijk - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 28-03-2007

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk