Komisja Europejska > EJN > Zarządzenia tymczasowe i zabezpieczenie roszczeń > Łotwa

Ostatnia aktualizacja: 06-05-2009
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Zarządzenia tymczasowe i zabezpieczenie roszczeń - Łotwa

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Jej treść w oryginalnej wersji językowej została zaktualizowana i przeniesiona do europejskiego portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Jakie rozróżnia się rodzaje środków? 1.
1.1. Środki zapobiegawcze (zabezpieczenie roszczenia) 1.1.
1.2. Środki tymczasowe 1.2.
2. Jakie są warunki wydania takich środków? 2.
2.1. Procedura 2.1.
3. Jaki jest przedmiot i charakter takich środków? 3.
4. Czy istnieje możliwość odwołania od takiego środka? 4.

 

1. Jakie rozróżnia się rodzaje środków?

Zgodnie z ustawodawstwem łotewskim środki zapobiegawcze w sporach dotyczących majątku odnoszą się do zabezpieczenia faktycznych lub ewentualnych roszczeń, natomiast w sporach dotyczących własności intelektualnej obejmują tymczasowe środki zabezpieczające. Możliwe jest również zabezpieczenie dowodu. Środki tymczasowe przewidziane są w przypadkach unieważnienia lub rozwiązania małżeństwa oraz w sprawach dotyczących sprawowania opieki lub prawa do kontaktu. Wszystkie środki, o których mowa, może określić jedynie sąd na wniosek zainteresowanej strony.

1.1. Środki zapobiegawcze (zabezpieczenie roszczenia)

W sporach dotyczących majątku można zastosować następujące instrumenty w celu zabezpieczenia roszczenia przed wniesieniem roszczenia lub w czasie jego wniesienia:

  1. zajęcie majątku ruchomego i środków pieniężnych należących do pozwanego;
  2. wpisanie zastawu ochronnego we właściwym rejestrze majątku ruchomego lub innym rejestrze publicznym;
  3. wpisanie zastawu zabezpieczającego roszczenia do rejestru gruntów lub statków;
  4. zatrzymanie statku;
  5. zakazanie pozwanemu wykonywania pewnych czynności;
  6. zajęcie płatności (w tym depozytów w instytucjach kredytowych) będących własnością stron trzecich;
  7. opóźnienie czynności egzekucyjnych (w tym zakaz przekazywania środków pieniężnych lub własności przez komornika do poborcy należności lub dłużnika lub zawieszenie sprzedaży majątku).

W przypadku, gdy przedmiotem sprawy jest prawo własności majątku ruchomego lub nieruchomego lub roszczenie dotyczy zabezpieczenia prawa, takie roszczenie zabezpiecza się zajmując sporny majątek ruchomy lub wpisując zastaw w poddziale rejestru gruntów odnoszącym się do przedmiotowego majątku nieruchomego.

Do góryDo góry

W przypadku, gdy przedmiotem sprawy jest roszczenie pieniężne, roszczenia zabezpiecza się majątkiem nieruchomym, wpisując zastaw w poddziale rejestru gruntów odnoszącym się do przedmiotowego majątku nieruchomego.

Roszczenie morskie można zabezpieczyć zajmując statek, jednak w przypadku, gdy roszczenie pieniężne jest zabezpieczone innym majątkiem ruchomym, zajęty musi zostać ten majątek.

W przypadku, gdy przedmiotem sprawy jest prawo własności majątku nieruchomego, roszczenia zabezpiecza się wpisując obciążenie hipoteczne w poddziale rejestru gruntów odnoszącym się do przedmiotowego majątku nieruchomego.

W sporach dotyczących własności intelektualnej można zastosować następujące tymczasowe środki zabezpieczające:

  1. zajęcie majątku ruchomego, który może naruszać prawa własności intelektualnej;
  2. obowiązek wycofania towarów, które mogą naruszać prawa własności intelektualnej;
  3. nałożenie zakazu, zarówno na pozwanego, jak i na osoby, których usługi były wykorzystywane do naruszenia prawa własności intelektualnej lub na osobę ułatwiającą takie naruszenie.

Zabezpieczenie dowodu

W przypadku, gdy dana osoba ma podstawy, aby sądzić, że przedłożenie wymaganego przez nią dowodu będzie w przyszłości niemożliwe lub utrudnione, może wystąpić z wnioskiem o zabezpieczenie takiego dowodu.

Wnioski o zabezpieczenie dowodu mogą być składane na każdym etapie postępowania, jak również przed wniesieniem sprawy do sądu.

Do czasu wniesienia sprawy do sądu, dowód zabezpieczany jest przez sąd okręgowy lub rejonowy, w którego obszarze właściwości znajduje się źródło dowodu, który ma zostać zabezpieczony. Po wniesieniu sprawy do sądu dowód zabezpieczany jest przez sąd rozpatrujący sprawę.

Do góryDo góry

1.2. Środki tymczasowe

W przypadku unieważnienia lub rozwiązania małżeństwa oraz w sprawach dotyczących sprawowania opieki lub prawa do kontaktu, ustawa w sprawie postępowania cywilnego przewiduje wydanie decyzji tymczasowej obowiązującej do czasu wydania wyroku, która określa:

  • miejsce pobytu dziecka;
  • zasady sprawowania opieki nad dzieckiem;
  • zasady egzekwowania prawa do kontaktu;
  • środki na utrzymanie dziecka;
  • zakaz wywożenia dziecka z kraju;
  • środki na utrzymanie dotychczasowego poziomu życia małżonka lub zagwarantowanie wypłacania alimentów;
  • zasady dotyczące wykorzystania wspólnego majątku małżonków lub obowiązek zapewnienia przez jedną ze stron drugiej stronie mieszkania i rzeczy osobistych.

2. Jakie są warunki wydania takich środków?

2.1. Procedura

Zabezpieczenie roszczenia

W sytuacji, w której są powody, aby sądzić, że wykonanie wyroku wydanego w sporze o majątek może być utrudnione lub stać się niemożliwe, powód lub potencjalny powód może wystąpić do sądu składając uzasadniony wniosek o wydanie decyzji w sprawie zabezpieczenia roszczenia. Taki wniosek może być składany na każdym etapie postępowania, jak również przed wniesieniem sprawy do sądu.

Przed wystąpieniem o zabezpieczenie roszczenia wniosek musi zostać przedłożony sądowi, do którego wniesione zostanie roszczenie mające podlegać zabezpieczeniu. W przypadku, gdy strony zgodziły się na wniesienie sporu do sądu arbitrażowego, wniosek należy złożyć w sądzie właściwym dla miejsca przebywania dłużnika lub lokalizacji majątku.

Do góryDo góry

Wniosek o zabezpieczenie roszczenia musi wskazywać preferowany sposób zabezpieczenia roszczenia.

Potencjalny powód może wystąpić do sądu o zabezpieczenie roszczenia przed wniesieniem go do sądu, a nawet przed terminem wymagalności obowiązku w przypadku, gdy dłużnik w celu uniknięcia swoich zobowiązań likwiduje swój majątek lub przenosi prawa własności, opuszcza miejsce swojego stałego pobytu bez informowania wierzyciela lub wykonuje inne czynności wskazujące, że nie działa w dobrej wierze. Składając wniosek o zabezpieczenie roszczenia przed wniesieniem roszczenia do sądu, potencjalny powód przedstawia dowody, które potwierdzają jego prawa na podstawie zobowiązań oraz potwierdzają konieczność zabezpieczenia roszczenia.

Sąd lub sędzia wydaje decyzję w sprawie wniosku o zabezpieczenie roszczenia nie później niż dzień po jego otrzymaniu bez uprzedniego powiadamiania pozwanego i innych uczestników sprawy. Przyjmując wniosek o zabezpieczenie roszczenia, sąd lub sędzia może zażądać od powoda zabezpieczenia pokrycia strat, które pozwany może ponieść w związku z zabezpieczeniem roszczenia, poprzez wpłacenie określonej kwoty na rachunek depozytowy komornika.

W odniesieniu do decyzji zabezpieczającej roszczenie, które zostało lub może zostać wniesione do sądu, sąd wydaje tytuł wykonawczy, który przekazuje do egzekucji zaprzysiężonemu komornikowi.

Zabezpieczenie roszczenia obowiązuje do dnia uprawomocnienia wyroku. Jeżeli żadne czynności nie zostają podjęte w postępowaniu lub postępowanie zostaje zakończone, sąd wydaje decyzję uchylającą zabezpieczenie roszczenia. Zabezpieczenie roszczenia zostaje utrzymane do dnia uprawomocnienia wyroku. Odrzucając roszczenie, sąd uchyla zabezpieczenie roszczenia w swoim wyroku.

Do góryDo góry

W przypadku, gdy decyzja o zabezpieczeniu roszczenia została wydana przed wniesieniem roszczenia do sądu, a roszczenie nie zostaje wniesione w terminie określonym przez sąd, sędzia w chwili otrzymania wniosku od potencjalnego powoda lub pozwanego wydaje decyzję o uchyleniu zabezpieczenia.

Tymczasowe środki zabezpieczające

W sytuacji, w której są powody, aby sądzić, że prawa posiadacza praw własności intelektualnej są naruszane lub mogą zostać naruszone, sąd na podstawie uzasadnionego wniosku ze strony powoda może wydać decyzję o ustanowieniu tymczasowych środków zabezpieczających. Tymczasowe środki zabezpieczające są wskazane we wniosku o ustanowienie środków.

Wnioski o ustanowienie tymczasowych środków zabezpieczających mogą być składane na każdym etapie postępowania, jak również przed wniesieniem roszczenia do sądu.

W przypadku, gdy wniosek składa się jednocześnie z wniesieniem roszczenia, sąd lub sędzia orzeka w sprawie wniosku o ustanowienie tymczasowych środków zabezpieczających w ciągu dziesięciu dni od dnia otrzymania wniosku lub wszczęcia sprawy.

W przypadku, gdy opóźnienie może doprowadzić do nieodwracalnej szkody po stronie posiadacza praw własności intelektualnej, sąd lub sędzia orzeka w sprawie wniosku o ustanowienie tymczasowych środków zabezpieczających nie później niż dzień po otrzymaniu wniosku, bez uprzedniego powiadomienia pozwanego i innych uczestników sprawy. W przypadku, gdy decyzja w sprawie ustanowienia tymczasowych środków zabezpieczających została wydana pod nieobecność pozwanego lub innych uczestników sprawy są oni powiadamiani o decyzji nie później niż w chwili jej wejścia w życie.

Do góryDo góry

Przyjmując wniosek o ustanowienie tymczasowych środków zabezpieczających przed wniesieniem roszczenia do sądu, sąd lub sędzia może zażądać, aby powód wpłacił określoną kwotę na rachunek depozytowy komornika lub aby wniósł równoważną gwarancję oraz aby zabezpieczył pokrycie strat, które strona pozwana lub inne osoby, z których usług korzystano, mogą ponieść w związku z ustanowieniem tymczasowych środków zabezpieczających.

Na podstawie wniosku złożonego przez powoda sąd może zastąpić istniejące tymczasowe środki zabezpieczające innymi środkami.

Na podstawie wniosku uczestnika sprawy ten sam sąd może uchylić tymczasowe środki zabezpieczające.

Odrzucając roszczenie, sąd uchyla tymczasowe środki zabezpieczające w swoim wyroku. Tymczasowe środki zabezpieczające obowiązują do dnia uprawomocnienia wyroku.

Jeżeli żadne czynności nie zostają podjęte w postępowaniu lub postępowanie zostaje zakończone, sąd wydaje decyzję uchylającą tymczasowe środki zabezpieczające. Tymczasowe środki zabezpieczające obowiązują do dnia uprawomocnienia wyroku.

W przypadku, gdy decyzja dotycząca ustanowienia tymczasowych środków zabezpieczających zostaje wydana przed wniesieniem roszczenia do sądu, a roszczenie nie zostaje wniesione w terminie określonym przez sąd, sędzia w chwili otrzymania wniosku od potencjalnego powoda lub innego potencjalnego uczestnika sprawy lub pozwanego wydaje decyzję o uchyleniu tymczasowych środków zabezpieczających.

W przypadku, gdy wniosek złożono jednocześnie z wniesieniem sprawy do sądu, decyzja określająca tymczasowe środki zabezpieczające jest wykonywana w ciągu 30 dni od dnia jej wydania. Złożenie dodatkowej skargi dotyczącej decyzji nie uniemożliwi wprowadzenia tej decyzji w życie.

Do góryDo góry

Decyzja ustanawiająca tymczasowe środki zabezpieczające wydana w oparciu o domniemanie, że opóźnienie może wyrządzić nieodwracalną szkodę posiadaczowi praw własności intelektualnej, zaczyna obowiązywać po wpłaceniu przez powoda na konto depozytowe komornika kwoty określonej przez sąd lub sędziego lub po wniesieniu równoważnej gwarancji. Tytuł wykonawczy wydawany jest po wpłaceniu kwoty określonej przez sąd lub po otrzymaniu równoważnej gwarancji.

Decyzja ustanawiająca tymczasowy środek zabezpieczający, tzn. zajęcie majątku ruchomego, wobec którego istnieje domniemanie się, że narusza prawa własności intelektualnej, jest wydawana zgodnie z procedurami przeprowadzania windykacji majątku ruchomego zgodnie z ustawą w sprawie postępowania cywilnego.

Decyzja ustanawiająca tymczasowy środek zabezpieczający, tzn. zakazująca wykonywania określonych czynności i nakładająca obowiązek wycofania towarów, wobec których istnieje domniemanie, że naruszają prawa własności intelektualnej, jest wykonywana przez komornika, który przekazuje zawiadomienie o decyzji sądu stronie pozwanej lub właściwej osobie trzeciej (która musi pokwitować odbiór powiadomienia) lub wysyła zawiadomienie listem poleconym.

Uchylenia zastosowanego tymczasowego środka zabezpieczającego dokonuje się na podstawie nakazu komornika, który egzekwował decyzję ustanawiającą dany środek.

Decyzja o zastąpieniu tymczasowego środka zabezpieczającego jest wykonywana przez komornika, najpierw przez zastosowanie zastępczego tymczasowego środka zabezpieczającego, a następnie przez uchylenie zastępczego tymczasowego środka zabezpieczającego.

Do góryDo góry

Zabezpieczenie dowodu

Wniosek o zabezpieczenie dowodu jest rozpatrywany na posiedzeniu sądu, na które wzywany jest powód oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu. Niestawienie się tych osób na posiedzeniu nie stanowi jednak przeszkody w rozpatrzeniu wniosku.

Sąd lub sędzia podejmuje decyzję w sprawie wniosku o zabezpieczenie dowodu w ciągu dziesięciu dni od dnia złożenia wniosku, w przypadku, gdy wniosek złożono przed wniesieniem roszczenia do sądu.

Jedynie w nagłych przypadkach zgodnie z decyzją sędziego dowód można zabezpieczyć bez wzywania potencjalnych uczestników sprawy. Takie przypadki mogą mieć związek z naruszeniem lub możliwością naruszenia praw autorskich i praw pokrewnych, ochroną baz danych (sui generis), znaków towarowych i oznaczeń pochodzenia geograficznego, patentów, praw dotyczących próbek projektów, odmian roślin oraz topografii produktu półprzewodnikowego (zwanych dalej prawami własności intelektualnej) lub z przypadkami, w których nie można ustalić, kim będą uczestnicy sprawy.

W przypadku, gdy decyzja w sprawie zabezpieczenia dowodu została podjęta pod nieobecność potencjalnego pozwanego lub innych uczestników sprawy, są oni powiadamiani o decyzji nie później niż w chwili jej wejścia w życie.

Przyjmując wniosek o zabezpieczenie dowodu przed wniesieniem roszczenia do sądu, sędzia ustala termin nieprzekraczający 30 dni na wniesienie roszczenia.

Przyjmując wniosek o zabezpieczenie dowodu przed wniesieniem roszczenia do sądu, sędzia może zażądać, aby potencjalny powód wpłacił określoną kwotę na rachunek depozytowy komornika lub aby wniósł równoważną gwarancję w celu zabezpieczenia pokrycia strat, które strona pozwana może ponieść w związku z zabezpieczeniem dowodu.

Do góryDo góry

Protokół z posiedzenia sądowego oraz materiały zebrane w trakcie zabezpieczania dowodu są przechowywane tak długo, jak będą potrzebne sądowi rozstrzygającemu sprawę.

W przypadku, gdy sąd rozpatrujący sprawę nie może zebrać dowodów znajdujących się w innym rejonie lub okręgu, sąd lub sędzia przydziela określone czynności proceduralne właściwemu sądowi.

W przypadku, gdy decyzja w sprawie zabezpieczenia dowodu zostaje podjęta przed wniesieniem roszczenia do sądu, a roszczenie nie jest wniesione w terminie określonym przez sąd, sędzia w chwili otrzymania wniosku od potencjalnego powoda lub pozwanego wydaje decyzję o uchyleniu zabezpieczenia dowodu.

Środki tymczasowe

W sprawach dotyczących unieważnienia lub rozwiązania małżeństwa oraz w sprawach dotyczących sprawowania opieki lub prawa do kontaktu, jeżeli zachodzi konieczność przełożenia sprawy oraz na wniosek jednej ze stron, sąd przed wydaniem wyroku może podjąć decyzję o rozstrzyganiu w sprawach przewidzianych prawem, w których postanowienia muszą zapaść w trybie pilnym.

Powyższa decyzja traci ważność, gdy w danej sprawie wydane są dalsze orzeczenia.

3. Jaki jest przedmiot i charakter takich środków?

Zabezpieczenie roszczenia jest kwestią kluczową, ponieważ gwarantuje wykonanie wyroku.

Zajęcie ruchomego majątku dłużnika obejmuje przejęcie majątku oraz umieszczenie go pod dozorem. Komornik przekazuje zajętą własność dłużnika na przechowanie osobie fizycznej, która musi pokwitować odbiór. Dłużnik lub członkowie jego rodziny mogą korzystać z majątku pozostawionego im na przechowanie, jeżeli ze względu na cechy charakterystyczne danego majątku jego używanie nie powoduje zniszczenia, ani nie obniża znacznie jego wartości.

Do góryDo góry

Przy zajęciu majątku ruchomego należy uzyskać podpis dłużnika lub osoby przechowującej w celu uzyskania pewności, że nie przeniosą oni praw własności, nie zastawią, ani nie będą wykorzystywali tego majątku w jakiejkolwiek innej funkcji lub do jakichkolwiek innych celów oraz że mogą oni zostać pociągnięci do odpowiedzialności karnej w przypadku defraudacji, zbycia, zajęcia lub zastąpienia przedmiotowego majątku.

W przypadku zajęcia środka transportu lub innego ruchomego majątku podlegającego rejestracji, komornik powiadamia właściwy urząd rejestracyjny o jego zajęciu.

W przypadku, gdy orzeczenie sądu zostaje wydane w sprawie dotyczącej praw własności lub wykonania takich praw, zastaw windykacyjny i zastaw ochronny opóźniają wszelkie próby wykonania praw przez właściciela.

Tymczasowe środki zabezpieczające dają również autorom możliwość wnioskowania do sądu o zabezpieczenie ich roszczeń w zakresie praw obywatelskich w sprawach dotyczących dóbr niematerialnych, przez co zmniejszają liczbę ewentualnych naruszeń praw własności intelektualnej i skalę strat ponoszonych przez autora. Ponadto środki te umożliwiają szybkie rozstrzyganie w sprawach związanych z naruszeniem praw własności intelektualnej oraz przywracanie naruszonych interesów i praw autora chronionych przepisami prawa.

Tymczasowe środki rozstrzygają i zabezpieczają kwestie, które wymagają szybkiego rozwiązania, na przykład przyjęcie tymczasowych środków może zapobiec możliwości niezgodnego z prawem wywiezienia dziecka za granicę przed rozpatrzeniem wniosku o rozwiązanie małżeństwa.

Do góryDo góry

4. Czy istnieje możliwość odwołania od takiego środka?

W związku z zabezpieczeniem roszczenia

W związku z decyzją wydaną w sprawie zabezpieczenia roszczenia może zostać przedłożona dodatkowa skarga. W przypadku wydania decyzji w sprawie zabezpieczenia roszczenia pod nieobecność strony postępowania dziesięciodniowy termin na złożenie skargi dodatkowej biegnie od dnia otrzymania decyzji przez tę stronę.

W związku z zabezpieczeniem dowodu

Nie ma możliwości odwołania od decyzji przyjmującej wniosek o zabezpieczenie dowodu. Pozwany może jednak dochodzić odszkodowania za straty poniesione w związku z zabezpieczaniem dowodu w przypadku, gdy:

  • dowód został zabezpieczony przed wniesieniem roszczenia, ale roszczenie nie zostało wniesione do sądu w terminie określonym przez sąd;
  • roszczenie wniesione przeciwko pozwanemu zostało odrzucone;
  • w postępowaniu nie podjęto żadnych czynności;
  • postępowanie w sprawie zostało zakończone, ponieważ roszczenie zostało wniesione przez osobę, która nie ma do tego prawa, albo powód wycofał swoje roszczenie.

Skarga dodatkowa może zostać złożona w związku z decyzją sędziego w sprawie odmowy przyjęcia wniosku o zabezpieczanie dowodu lub w przypadku, gdy decyzja została podjęta bez wezwania potencjalnych uczestników sprawy. W przypadku podjęcia decyzji w sprawie zabezpieczenia dowodu pod nieobecność uczestników postępowania, dziesięciodniowy termin na złożenie skargi dodatkowej biegnie od dnia wydania lub wysłania powyższej decyzji.

W związku z tymczasowymi środkami zabezpieczającymi

Skarga dodatkowa może zostać złożona w odniesieniu do decyzji odrzucającej wniosek o ustanowienie tymczasowych środków zabezpieczających lub w przypadku, gdy decyzja ustanawiająca tymczasowe środki zabezpieczające zostaje podjęta pod nieobecność jednej ze stron postępowania lub od powoda wymaga się zabezpieczenia możliwych strat, które mogą powstać w związku z ustanowieniem takich środków lub w przypadku zastąpienia tymczasowego środka zabezpieczającego innym instrumentem.

W przypadku wydania decyzji o ustanowieniu tymczasowych środków zabezpieczających pod nieobecność strony postępowania, dziesięciodniowy termin na złożenie skargi dodatkowej biegnie od dnia dostarczenia lub wysłania tej decyzji.

Środki tymczasowe

W odniesieniu do decyzji sądu określającej do czasu wydania wyroku miejsce pobytu dziecka, zasady sprawowania opieki nad dzieckiem, zasady wykonywania prawa do kontaktu, środki na utrzymanie dziecka, zakaz wywożenia dziecka z kraju, środki na utrzymanie dotychczasowego poziomu życia małżonka lub zagwarantowania wypłacania alimentów lub zasady użytkowania mieszkania będącego współwłasnością małżeńską, lub obowiązek zapewnienia przez jedną ze stron drugiej stronie mieszkania i rzeczy osobistych, skarga dodatkowa może zostać złożona w terminie dziesięciu dni od dnia wydania takiej decyzji.

« Zarządzenia tymczasowe i zabezpieczenie roszczeń - Informacje ogólne | Łotwa - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 06-05-2009

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania