Europese Commissie > EJN > Voorlopige en bewarende maatregelen > Letland

Laatste aanpassing: 12-12-2008
Printversie Voeg toe aan favorieten

Voorlopige en bewarende maatregelen - Letland

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De originele taalversie is bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. De verschillende soorten maatregelen 1.
1.1. Bewarende maatregelen (zekerstellen van een vordering) 1.1.
1.2. Voorlopige maatregelen 1.2.
2. De voorwaarden om maatregelen te kunnen treffen 2.
2.1. De procedure 2.1.
3. De kenmerken van deze maatregelen 3.
4. Rechtsmiddelen tegen de maatregelen 4.

 

1. De verschillende soorten maatregelen

De Letse wet kent bewarende maatregelen in geschillen over eigendommen om een werkelijke of potentiële vordering zeker te stellen en voorlopige beschermingsmaatregelen in geschillen over intellectuele eigendom. Het is ook mogelijk bewijsmateriaal zeker te stellen. Verder kunnen voorlopige maatregelen worden opgelegd bij nietigverklaring of ontbinding van een huwelijk en in zaken als zorgrecht of bezoekrecht. Alle genoemde maatregelen kunnen alleen door een rechtbank worden opgelegd, op verzoek van een betrokken partij.

1.1. Bewarende maatregelen (zekerstellen van een vordering)

In geschillen over eigendommen kunnen de volgende instrumenten worden gebruikt om een vordering zeker te stellen voordat of op het moment dat de vordering aanhangig wordt gemaakt:

  1. beslag op roerende zaken en liquide middelen van de verweerder;
  2. het maken van een aantekening in het desbetreffende register van roerende zaken of een ander openbaar register die de verweerder verbiedt deze zaken van de hand te doen;
  3. het maken van een aantekening over het zekerstellen van een vordering in het kadaster of in het scheepsregister;
  4. het aan de ketting leggen van een schip;
  5. de verweerder verbieden bepaalde activiteiten uit te voeren;
  6. beslag op betalingen (inclusief tegoeden bij financiële instellingen) die verschuldigd zijn door derden;
  7. het uitstellen van tenuitvoerleggingsmaatregelen (waaronder een verbod voor deurwaarders om geld of goederen over te dragen aan een incasseerder of schuldenaar, en opschorting van de verkoop van eigendommen).

Als de zaak draait om het eigendomsrecht van roerende of onroerende zaken, of als de vordering betrekking heeft op het zekerstellen van een recht, wordt de vordering zekergesteld door de roerende zaken waarover een geschil bestaat in beslag te nemen of in het kadaster een verbiedende aantekening te maken bij de desbetreffende onroerende zaak.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Als de zaak draait om een financiële vordering, wordt de vordering zekergesteld middels onroerende zaken, door in het kadaster een aantekening van pandrecht op te nemen bij de onroerende zaken in kwestie.

Een maritieme vordering kan zeker worden gesteld door een schip onder sekwester te stellen, maar indien een financiële vordering zeker is gesteld met andere roerende zaken, moeten deze zaken in beslag worden genomen.

Als de zaak draait om het eigendomsrecht op onroerende zaken, wordt de vordering zekergesteld door in het kadaster een bezwarende aantekening op te nemen bij de onroerende zaken in kwestie.

Bij geschillen over intellectuele eigendom kunnen de volgende voorlopige beschermingsmaatregelen worden genomen:

  1. beslag op roerende zaken die mogelijk inbreuk maken op een intellectuele-eigendomsrecht;
  2. verplichting om goederen terug te halen die mogelijk inbreuk maken op een intellectuele-eigendomsrecht;
  3. opleggen van een verbod aan zowel de verweerder als de personen van wiens diensten gebruik wordt gemaakt bij de schending van het intellectuele-eigendomsrecht, of op personen die een dergelijke schending mogelijk maken.

Zekerstellen van bewijsmateriaal

Als een persoon redenen heeft om aan te nemen dat het aanleveren van het benodigde bewijsmateriaal in de toekomst onmogelijk wordt gemaakt of zal worden belemmerd, kan hij of zij verzoeken dit bewijsmateriaal zeker te stellen.

Een verzoek om zekerheidstelling van bewijsmateriaal kan op ieder moment in de procedure worden ingediend, zelfs voordat de zaak aanhangig wordt gemaakt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Totdat een zaak voor de rechter wordt gebracht, wordt bewijsmateriaal zekergesteld door de arrondissementsrechtbank of het kantongerecht in het rechtsgebied waarvan de bron van het zeker te stellen bewijsmateriaal zich bevindt. Nadat de zaak voor het gerecht is gebracht, wordt het bewijsmateriaal zekergesteld door de rechtbank die de zaak onderzoekt.

1.2. Voorlopige maatregelen 

In geval van nietigverklaring of ontbinding van een huwelijk en zaken omtrent zorgrecht en bezoekrecht kan op basis van de Wet inzake Burgerlijke Rechtsvordering een voorlopige beslissing worden genomen, die van kracht blijft totdat een definitieve uitspraak is gedaan. Deze voorlopige beslissing kan gaan over:

  • de plaats waar het kind zal wonen;
  • procedures ten aanzien van de zorg voor het kind;
  • procedures ten aanzien van het uitoefenen van bezoekrechten;
  • alimentatie voor het kind;
  • een verbod om het kind mee te nemen naar het buitenland;
  • middelen waarmee de echtgenote dezelfde levensstandaard als voorheen kan aanhouden of betaling van alimentatie;
  • procedures ten aanzien van het gebruik van de gezamenlijke eigendommen van de echtgenoten of de eis dat een van de partijen de ander voorziet van huishoudelijke benodigdheden en persoonlijke bezittingen.

2. De voorwaarden om maatregelen te kunnen treffen

2.1. De procedure

Zekerheidstelling van een vordering

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Wanneer er redenen zijn om aan te nemen dat de uitvoering van een vonnis inzake een geschil over eigendommen kan worden belemmerd of onmogelijk kan worden gemaakt, kan de eiser of potentiële eiser de rechtbank vragen – in de vorm van een met redenen omkleed verzoekschrift – alvast een beslissing te nemen over het zekerstellen van de vordering. Een dergelijk verzoek kan op ieder moment in de procedure en zelfs voordat de zaak aanhangig wordt gemaakt, worden ingediend.

Een verzoek tot zekerheidstelling van een vordering voordat de zaak zelf aan de rechtbank is voorgelegd, moet worden ingediend bij de rechtbank die uiteindelijk over de zeker te stellen vordering beslist. Indien partijen zijn overeengekomen het geschil voor te leggen aan een arbitrage-instantie, moet het verzoek worden ingediend bij de rechtbank in het rechtsgebied waar de schuldenaar is gevestigd of waar de eigendommen zich bevinden.

In een verzoek om zekerheidstelling van een vordering moet de eiser aangeven op welke manier hij de vordering bij voorkeur zeker wil stellen.

Een potentiële eiser kan verzoeken een vordering zeker te stellen voordat de zaak bij de rechter aanhangig wordt gemaakt en zelfs voordat de termijn voor een verplichting is verstreken indien de vrees bestaat dat de schuldenaar zal pogen zich aan zijn verplichtingen te onttrekken door de zaak te verduisteren of te vervreemden, zijn verblijfplaats verlaat zonder de schuldeiser hiervan op de hoogte te stellen of een andere handeling uitvoert waaruit blijkt dat de schuldenaar niet te goeder trouw handelt. Wanneer de potentiële eiser de rechtbank verzoekt een vordering zeker te stellen voordat de zaak aanhangig wordt gemaakt, moet hij op basis van verplichtingen bewijs leveren voor zijn recht op de vordering, alsmede voor de noodzaak de vordering zeker te stellen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De rechtbank of rechter neemt binnen een dag een besluit over het verzoek de vordering zeker te stellen, zonder de verweerder of andere betrokkenen hiervan vooraf op de hoogte te stellen. Wanneer de rechtbank of rechter instemt met het verzoek een vordering zeker te stellen, kan worden geëist dat de eiser eventuele verliezen die de schuldenaar door de zekerheidstelling lijdt, zekerstelt door een bepaald bedrag over te maken op de derdenrekening van de deurwaarder.

Voor het zekerstellen van een vordering die reeds aanhangig is gemaakt of binnenkort aanhangig zal worden gemaakt, dient de rechtbank een executiemaatregel af te geven. Deze maatregel kan vervolgens door een beëdigd deurwaarder worden uitgevoerd.

De zekerheidstelling van een vordering blijft van kracht totdat het vonnis in werking treedt. Indien tijdens de procedure geen actie is ondernomen of indien de procedure is beëindigd, wordt de zekerheidstelling van de vordering in het vonnis van de rechtbank herroepen. De vordering blijft in bewaring totdat het vonnis in werking treedt. Wanneer de vordering wordt afgewezen, wordt de zekerheidstelling in het vonnis herroepen.

Indien een besluit tot zekerheidstelling van een vordering is genomen voordat de zaak aanhangig werd gemaakt en de zaak niet binnen de gestelde termijn aanhangig wordt gemaakt, herroept de rechter de zekerheidstelling wanneer de potentiële eiser of de verweerder daarom verzoekt.

Voorlopige beschermingsmaatregelen

Als er redenen zijn om aan te nemen dat inbreuk wordt gemaakt of kan worden gemaakt op de rechten van de houder van intellectuele-eigendomsrechten, kan de rechtbank op basis van een met redenen omkleed verzoek van de eiser besluiten voorlopige beschermingsmaatregelen op te leggen. De voorlopige beschermingsmaatregel moet worden aangegeven in het verzoek om de maatregel op te leggen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Een verzoek om een voorlopige beschermingsmaatregel kan op ieder moment in de procedure worden ingediend, zelfs voordat de zaak aanhangig wordt gemaakt.

Over een verzoek tot oplegging van een voorlopige beschermingsmaatregel wordt door een rechtbank of rechter beslist binnen tien dagen na ontvangst van het verzoek of na aanvang van de procedure indien het verzoek is ingediend op het moment dat de zaak aanhangig werd gemaakt.

Indien vertraging onherstelbare schade kan toebrengen aan de houder van de intellectuele-eigendomsrechten, beslist de rechtbank of de rechter binnen een dag na ontvangst van het verzoek tot oplegging van een voorlopige beschermingsmaatregel, zonder de verweerder of andere betrokkenen hiervan op de hoogte te stellen. Indien het besluit tot oplegging van een voorlopige beschermingsmaatregel is genomen in afwezigheid van de verweerder of andere betrokkenen, zullen deze van het besluit op de hoogte worden gesteld, niet later dan het moment waarop het besluit ten uitvoer wordt gebracht.

Wanneer een verzoek tot oplegging van een voorlopige beschermingsmaatregel wordt toegewezen voordat de zaak aanhangig wordt gemaakt, kan de rechtbank of de rechter de eiser bevelen een bepaald bedrag op de rekening van de deurwaarder te storten of voor dit bedrag een garantie af te geven en verliezen die door het opleggen van de maatregel door de verweerder of door derden worden geleden, te vergoeden.

Op basis van het verzoek van de eiser kan de rechtbank bestaande voorlopige beschermingsmaatregelen vervangen door andere maatregelen.

Voorlopige beschermingsmaatregelen kunnen worden herroepen door de rechtbank die ze heeft ingesteld op basis van een verzoek van een van de betrokken partijen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Wanneer de vordering wordt verworpen, wordt de voorlopige beschermingsmaatregel in het vonnis herroepen. De voorlopige beschermingsmaatregel blijft van kracht totdat het vonnis in werking treedt.

Indien tijdens de procedure geen actie is ondernomen of indien de procedure is beëindigd, wordt de voorlopige beschermingsmaatregel in het vonnis van de rechtbank herroepen. De voorlopige beschermingsmaatregel blijft van kracht totdat het vonnis in werking treedt.

Indien een besluit tot oplegging van een voorlopige beschermingsmaatregel is genomen voordat de zaak aanhangig werd gemaakt en de zaak niet binnen de gestelde termijn aanhangig wordt gemaakt, herroept de rechter de voorlopige beschermingsmaatregel wanneer de potentiële eiser, de verweerder of een andere betrokkene daarom verzoekt.

Indien het verzoek is ingediend op het moment dat de zaak aanhangig werd gemaakt, wordt een beslissing tot oplegging van een voorlopige beschermingsmaatregel uitgevoerd binnen 30 dagen nadat de beslissing is genomen. Het indienen van een accessoire klacht heeft geen invloed op de tenuitvoerlegging van de beslissing.

Een beslissing waarin een voorlopige beschermingsmaatregel wordt opgelegd en die is genomen op basis van de aanname dat vertraging onherstelbare schade toebrengt aan de houder van een intellectuele-eigendomsrecht, wordt ten uitvoer gelegd nadat de eiser het bedrag dat door de rechtbank of de rechter is vastgesteld, op de rekening van de deurwaarder heeft overgemaakt of voor ditzelfde bedrag een garantie heeft afgegeven. Het bevel tot tenuitvoerlegging wordt afgegeven nadat het door de rechtbank aangegeven bedrag is betaald of de garantie is ontvangen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Een vonnis waarbij als voorlopige beschermingsmaatregel beslag wordt gelegd op roerende zaken waarmee mogelijk inbreuk wordt gemaakt op intellectuele- eigendomsrechten, wordt uitgevoerd overeenkomstig de procedures inzake vordering van roerende zaken, zoals vastgelegd in de Wet op de Burgerlijke Rechtsvordering.

Een vonnis met als voorlopige beschermingsmaatregel een verbod op het uitvoeren van bepaalde activiteiten of de verplichting om goederen die mogelijk inbreuk maken op een intellectuele-eigendomsrecht terug te halen, wordt ten uitvoer gelegd door een deurwaarder, die de verweerder of een aangewezen derde persoon in kennis stelt van de beslissing van de rechtbank. De verweerder of de derde persoon moet tekenen voor ontvangst. Kennisgeving van het vonnis kan ook geschieden per aangetekende post.

Herroeping van een voorlopige beschermingsmaatregel die tot uitvoer is gebracht, wordt uitgevoerd door de deurwaarder die de aanvankelijke beslissing tot uitvoer heeft gebracht.

Een besluit over het vervangen van een voorlopige beschermingsmaatregel wordt uitgevoerd door een deurwaarder, door eerst de nieuwe maatregel op te leggen en vervolgens de eerdere maatregel te herroepen.

Zekerstellen van bewijsmateriaal

Een verzoek om bewijsmateriaal zeker te stellen, wordt behandeld tijdens een zitting van de rechtbank waarvoor de eiser en andere betrokkenen worden uitgenodigd. Wanneer deze personen verstek laten gaan, is dit echter niet van invloed op de behandeling van het verzoek.

Indien een verzoek tot zekerheidstelling van bewijsmateriaal wordt ingediend voordat de zaak aanhangig wordt gemaakt, neemt de rechtbank of de rechter hierover binnen tien dagen na ontvangst van het verzoek een beslissing.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Bewijsmateriaal kan, naar het oordeel van de rechter en uitsluitend in dringende gevallen, zeker worden gesteld zonder potentiële betrokkenen te dagvaarden. Het kan hier gaan om inbreuk of mogelijke inbreuk op auteursrechten en daaraan gerelateerde rechten, databankbescherming (sui generis), handelsmerken, oorsprongindicaties, octrooien, modellenrecht, kwekersrechten op plantenvariëteiten en rechten op oorspronkelijke topografieën van halfgeleidersproducten (hierna te noemen intellectuele-eigendomsrechten), en om zaken waarbij niet kan worden vastgesteld wie de rechthebbenden zijn.

Indien het besluit tot zekerheidstelling van bewijsmateriaal is genomen in afwezigheid van de potentiële verweerder of andere betrokkenen, zullen deze van het besluit op de hoogte worden gesteld, niet later dan het moment waarop het besluit ten uitvoer wordt gebracht.

Indien een verzoek om bewijsmateriaal zeker te stellen wordt ingediend voordat de zaak aanhangig wordt gemaakt, stelt de rechter een termijn van maximaal 30 dagen om de zaak aanhangig te maken.

Indien de rechter een verzoek om bewijsmateriaal zeker te stellen toewijst voordat de zaak aanhangig wordt gemaakt, kan de rechter de potentiële eiser bevelen een bepaald bedrag over te maken op de rekening van de deurwaarder of voor dat bedrag een garantie af te geven om eventuele verliezen te dekken die de verweerder leidt door zekerheidstelling van het bewijsmateriaal.

Het proces-verbaal van de zitting en de gegevens die tijdens het zekerstellen van het bewijsmateriaal zijn verzameld, worden bewaard totdat de rechtbank die uitspraak in de zaak doet, hierom verzoekt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Als de rechtbank die de zaak behandelt geen bewijsmateriaal kan verkrijgen dat zich in een andere stad of een andere regio bevindt, zal de rechtbank of de rechter bepaalde procedurele taken toewijzen aan de rechtbank van die stad of die regio.

Indien een besluit tot zekerheidstelling van bewijsmateriaal is genomen voordat de zaak aanhangig werd gemaakt en de zaak niet binnen de gestelde termijn aanhangig wordt gemaakt, herroept de rechter de zekerheidstelling wanneer de potentiële eiser of verweerder daarom verzoekt.

Voorlopige maatregelen

In geval van nietigverklaring of ontbinding van een huwelijk en zaken die voortvloeien uit zorgrecht en bezoekrecht kan een rechtbank, indien de behandeling van de zaak naar een latere datum wordt verschoven en op verzoek van een der partijen, vooruitlopend op de uitspraak een besluit nemen over zaken die op korte termijn moeten worden geregeld en hiertoe bij wet zijn vastgelegd.

Een dergelijk besluit vervalt zodra er uitspraak in de zaak is gedaan.

3. De kenmerken van deze maatregelen

Het zekerstellen van een vordering is van essentieel belang, omdat dit garandeert dat gevolg wordt gegeven een vonnis.

Beslag op roerende zaken van de schuldenaar houdt in dat de zaken in beslag worden genomen en worden bewaard. Een deurwaarder plaatst de in beslag genomen zaken van de schuldenaar in bewaring bij een natuurlijke persoon, die voor ontvangst hiervan moet tekenen. Een schuldenaar of leden van zijn of haar gezin mogen gebruikmaken van de zaken die bij hen in bewaring zijn gegeven, mits deze niet worden vernietigd of door het gebruik niet aanzienlijk in waarde verminderen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Bij inbeslagname van roerende zaken verklaart de schuldenaar of bewaarder middels het zetten van een handtekening dat hij of zij de zaken niet vervreemdt, in pand geeft of de zaken voor enig ander doel aanwendt en dat hij of zij strafrechtelijk aansprakelijk is voor verduistering, vervreemding, vernietiging of vervanging van deze zaken.

Indien een vervoermiddel of andere, geregistreerde, roerende zaak in beslag wordt genomen, stelt de deurwaarder de desbetreffende registratie-instantie op de hoogte van het beslag.

Wanneer de rechtbank uitspraak heeft gedaan in een zaak over eigendomsrechten of het uitoefenen van dergelijke rechten, gaan een bevel tot verhaal en een verbodsbepaling vóór uitoefening van deze rechten door de eigenaar.

Voorlopige beschermingsmaatregelen bieden een auteur tevens de mogelijkheid de rechtbank te verzoeken zijn burgerlijke rechten in niet-materiële zaken zeker te stellen en hiermee het aantal potentiële schendingen van zijn intellectuele-eigendomsrechten en de omvang van de door hem te lijden verliezen te beperken. Deze voorlopige beschermingsmaatregelen bieden bovendien een snelle oplossing voor schendingen van intellectuele-eigendomsrechten en herstel van de geschonden, rechtmatige belangen en rechten van de auteur.

Voorlopige maatregelen zijn geschikt voor zaken die snel moeten worden opgelost. Een voorlopige maatregel kan bijvoorbeeld voorkomen dat een kind illegaal naar het buitenland wordt gebracht voordat het verzoek om ontbinding van het huwelijk is behandeld.

4. Rechtsmiddelen tegen de maatregelen

Bij het zekerstellen van een vordering

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Er kan een accessoire klacht worden ingediend tegen de beslissing om een vordering zeker te stellen. Indien een beslissing over het zekerstellen van een vordering is genomen zonder dat een betrokken partij daarbij aanwezig was, kan voornoemde partij een accessoire klacht indienen binnen een termijn van tien dagen vanaf het moment dat deze van de beslissing in kennis wordt gesteld.

Bij het zekerstellen van bewijsmateriaal

Er is geen beroep mogelijk tegen een beslissing om bewijsmateriaal zeker te stellen. De verweerder kan echter wel verzoeken om compensatie voor geleden verliezen die voortvloeien uit het zekerstellen van bewijsmateriaal, indien:

  • bewijsmateriaal zeker is gesteld voordat de zaak aanhangig werd gemaakt en de zaak vervolgens niet binnen de gestelde termijn bij de rechtbank aanhangig is gemaakt;
  • de eis tegen de verweerder door de rechtbank is verworpen;
  • er tijdens de procedure geen acties zijn ondernomen;
  • de procedure is beëindigd omdat de eis is gesteld door een persoon die hier niet het recht toe had of omdat de eiser zijn of haar eis heeft ingetrokken.

Er kan een accessoire klacht worden ingediend tegen de beslissing van de rechter indien deze het verzoek om bewijsmateriaal zeker te stellen niet inwilligt of indien de beslissing is genomen zonder dat mogelijke partijen in de zaak zijn gedagvaard. Indien een beslissing over het zekerstellen van bewijsmateriaal is genomen zonder dat een betrokken partij daarbij aanwezig was, kan een accessoire klacht worden ingediend binnen een termijn van tien dagen vanaf de dag dat de beslissing is genomen of bekendgemaakt.

Bij voorlopige beschermingsmaatregelen

Er kan een accessoire klacht worden ingediend indien het verzoek om een voorlopige beschermingsmaatregel op te leggen wordt verworpen, indien de beslissing over het opleggen van een voorlopige beschermingsmaatregel is genomen zonder dat een van de betrokken partijen aanwezig was of indien de eiser zich garant moet stellen voor de eventuele verliezen die door het opleggen van de maatregel worden geleden of indien een voorlopige beschermingsmaatregel wordt vervangen door een ander instrument.

Indien een beslissing over het opleggen van een voorlopige beschermingsmaatregel is genomen zonder dat een betrokken partij daarbij aanwezig was, kan een accessoire klacht worden ingediend binnen een termijn van tien dagen vanaf de dag dat de beslissing is betekend of bekendgemaakt.

Voorlopige maatregelen

Er kan een accessoire klacht worden ingediend binnen een termijn van tien dagen na bekendmaking van een beslissing van de rechtbank waarin de volgende zaken worden geregeld tot het moment van de definitieve uitspraak: woonplaats van het kind, zorg voor het kind, bezoekregeling, alimentatie, verbod op het naar het buitenland brengen van het kind, middelen waarmee de echtgenote dezelfde levensstandaard als voorheen kan aanhouden of betaling van alimentatie, regeling voor het gebruik van de gezamenlijke woning of de eis dat een van de partijen de ander moet voorzien van huishoudelijke benodigdheden en persoonlijke bezittingen.

« Voorlopige en bewarende maatregelen - Algemene informatie | Letland - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 12-12-2008

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk