Komisja Europejska > EJN > Zarządzenia tymczasowe i zabezpieczenie roszczeń

Ostatnia aktualizacja: 17-11-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Zarządzenia tymczasowe i zabezpieczenie roszczeń - Informacje ogólne

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


„Wytoczyliśmy powództwo przed sądem, jednakże postępowanie toczy się wolno i odczuwamy zniechęcenie”.

Obawiamy się, że nasz dłużnik wykorzysta długo ciągnące się procedury oraz rozmaite instrumenty odszkodowawcze w celu uchylenia się przed wierzycielami przed wydaniem wyroku. Przykładowo, może ulec pokusie zorganizowania upadłości lub cesji majątku. W takim wypadku w naszym interesie leży zwrócenie się do sądu o zastosowanie środków tymczasowych.

Sąd może zarządzić zastosowanie środków tymczasowych lub zabezpieczających na majątku dłużnika. Wszystkie te środki mają na celu uprzedzenie ostatecznego wyroku co do istoty sprawy o pewien okres w celu zagwarantowania, że wykonanie wyroku będzie możliwe. Należy jednak rozróżnić kilka sytuacji.

1. Środki zabezpieczające

Zostały zdefiniowane przez Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich jako środki mające na celu ochronę praw, których uznania dochodzi się w innym postępowaniu przed sądem, którego jurysdykcji podlega dana sprawa oraz zachowanie stanu zarówno faktycznego jak i prawnego. W praktyce, środki takie umożliwiają wierzycielowi zabezpieczenie się przed ryzykiem nieuzyskania zapłaty dwoma sposobami: poprzez uniemożliwienie dłużnikowi zbycia majątku lub zarejestrowanie obciążeń na jego majątku, tak aby w razie zbycia majątku przez dłużnika, można było go odzyskać od osób, które weszły w posiadanie tego majątku.

Przykłady środków zabezpieczających:

  • Zajęcie mienia ruchomego lub kwot pieniężnych należących do dłużnika celem zabezpieczenia powództwa;
  • Sekwestr sądowy na spornym majątku, który musi zostać zachowany w obecnym stanie do momentu wydania wyroku;
  • Zajęcie poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości, majątku przedsiębiorstwa oraz papierach wartościowych. Istnieją przepisy dotyczące upubliczniania.

Warunki zarządzenia środków zabezpieczających:

  • Przy składaniu wniosku, sąd (którym w zależności od Państwa Członkowskiego może być sąd rozpoznający sprawę lub specjalny sąd odpowiedzialny za środki tymczasowe i zabezpieczające) może zwrócić się do nas o przedstawienie dowodów na to, iż nasze roszczenie ma szansę powodzenia oraz że istnieje ryzyko, że nie będziemy w stanie odzyskać długu od dłużnika.
  • Postanowienie sądu określa majątek objęty środkiem, do pewnej kwoty proporcjonalnie do wysokości roszczenia. Istnieją wykazy dóbr i majątku, których nie można zająć (odzież, żywność, niektóre meble, część wynagrodzenia) w celu zapewnienia, by dłużnik i jego rodzina mogli zachować przyzwoity poziom życia. Dłużnik może zakwestionować środek i złożyć wniosek o zniesienie zajęcia. Jeżeli, po rozpoznaniu istoty sprawy, uzyskaliśmy wykonalny wyrok ostateczny, możemy ubiegać się o przekształcenie zajęcia mienia celem zabezpieczenia powództwa w nakaz egzekucyjny.

2. Środki tymczasowe

Do góryDo góry

W innych pilnych przypadkach, środki o charakterze wyłącznie zabezpieczającym nie zawsze wystarczają. Sąd może zatem zarządzić pewne środki tymczasowe o podobnym skutku do spodziewanego wyroku co do istoty sprawy. Ostateczny wyrok może potwierdzić lub odwołać środki tymczasowe.

Podobnie jak środki zabezpieczające, środki tymczasowe stosuje się przed wydaniem wyroku co do istoty sprawy, co odróżnia je od wykonania tymczasowego.

3. Wykonanie tymczasowe

Uzyskaliśmy wyrok w naszej sprawie, ale nadal istnieje możliwość odwołania od tego wyroku lub jego zakwestionowania. Chcemy natychmiastowego wykonania wyroku, ponieważ obawiamy się, że dłużnik może wnieść odwołanie tylko po to, by opóźnić postępowanie. W wielu takich przypadkach sąd zarządza tymczasowe wykonanie wyroku. Może nałożyć pewne wymagania, w zależności od kraju (nagła potrzeba, zabezpieczenie udzielone przez wierzyciela, zasada postępowania prywatno-dowodowego, roszczenie niepodlegające zakwestionowaniu, choć od wyroku nadal przysługuje odwołanie, itp.).

Porównanie ustawodawstwa poszczególnych państw pokazuje niemal całkowity brak jakiejkolwiek definicji środków tymczasowych i zabezpieczających oraz ogromną różnicę pomiędzy systemami prawnymi. Różnice pomiędzy Państwami Członkowskimi pogłębiają się jeszcze, w przypadku gdy na skutek środków postępowanie dotyczące istoty sprawy może stać się zbyteczne, a środki takie mogą ułatwić obchodzenie zwykłych przepisów dotyczących jurysdykcji. Uprawnienia sądów rozpoznających wnioski o wykonanie tymczasowe są również nierównomiernie rozłożone - niektóre Państwa Członkowskie odmawiają dopuszczenia jakiejkolwiek decyzji, która mogłaby przesądzić o wyniku końcowym.

Istnieją dość znaczne różnice w warunkach zarządzania takich środków. Przykładowo, wymóg nagłej potrzeby coraz częściej interpretuje się w dość szerokim znaczeniu.

Istnieją również znaczne różnice w charakterze dóbr i majątku, których środki takie mogą dotyczyć, rodzaju dostępnych środków oraz stosunku pomiędzy sądem zarządzającym środki tymczasowe lub zabezpieczające a sądem, którego jurysdykcji podlega dana sprawa. Aspektom formalnym również daleko do jednolitości. W wielu Państwach Członkowskich środki tymczasowe wymagają zatwierdzenia sądu, którym może być sąd wyspecjalizowany w niektórych przypadkach, a w innych sąd ogólny, natomiast w innych państwach nie jest to konieczne. Procedura jest zasadniczo jednostronna w wielu Państwach Członkowskich, natomiast w innych ma w całości charakter prywatno-dowodowy, za wyjątkiem najpilniejszych przypadków, w celu unikania niespodzianek.

Klikając na flagi poszczególnych Państw Członkowskich, uzyskamy dostęp do informacji na temat procedur związanych ze środkami tymczasowymi i zabezpieczającymi.

Klikając na ikonę prawa wspólnotowego uzyskamy dostęp do informacji na temat środków tymczasowych i zabezpieczających w innym Państwie Członkowskim.

Informacje na temat konwencji międzynarodowych można uzyskać, klikając na ikonę prawa międzynarodowego.

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 17-11-2006

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania