Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Προσωρινά και ασφαλιστικά μέτρα

Τελευταία ενημέρωση: 29-07-2004
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Προσωρινά και ασφαλιστικά μέτρα - Γενικές Πληροφορίες

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Αυτή τη στιγμή επικαιροποιείται και θα είναι διαθέσιμη στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


«Έχετε ασκήσει αγωγή, αλλά σας έχει αποθαρρύνει η βραδύτητα της διαδικασίας. »

Φοβάστε ότι ο οφειλέτης σας θα επωφεληθεί από τη βραδύτητα των διαδικασιών και από τα πολυάριθμα ένδικα βοηθήματα για να αποφύγει την ικανοποίηση των δανειστών του πριν από την έκδοση της οριστικής απόφασης. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να φροντίσει να καταστεί αφερέγγυος ή να μεταφέρει αλλού τα περιουσιακά του στοιχεία. Στην περίπτωση αυτή, έχετε συμφέρον να ζητήσετε από το δικαστήριο τη λήψη αποτρεπτικών μέτρων.

Το δικαστήριο θα διατάξει, εφόσον συντρέχει λόγος, προσωρινά ή ασφαλιστικά μέτρα επί των περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη. Αποτέλεσμα όλων αυτών των μέτρων είναι να προκαταλάβουν για περιορισμένο χρονικό διάστημα την οριστική απόφαση επί της ουσίας, ούτως ώστε να διασφαλιστεί η μετέπειτα εκτέλεσή της. Εντούτοις, πρέπει να γίνουν ορισμένες διακρίσεις.

1. Τα ασφαλιστικά μέτρα :

Σύμφωνα με τον ορισμό που έχει δώσει το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, είναι τα μέτρα "που αποσκοπούν στη διασφάλιση δικαιωμάτων των οποίων η αναγνώριση ζητείται από το δικαστή της ουσίας στο πλαίσιο άλλης διαδικασίας, διατηρώντας παράλληλα το ουσιαστικό και νομικό status quo". Πρακτικά, τα μέτρα αυτά επιτρέπουν στο δανειστή να προστατευθεί από τον κίνδυνο μη εκπλήρωσης της αξίωσής του, προσφεύγοντας σε δύο τεχνικές : τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη είτε καθίστανται αναπαλλοτρίωτα, είτε επιβαρύνονται με εμπράγματες ασφάλειες που γεννούν δικαίωματα παρακολούθησης υπέρ του δανειστή όταν τα στοιχεία αυτά αλλάζουν χέρια.

Παραδείγματα ασφαλιστικού μέτρου :

  • Η συντηρητική κατάσχεση κινητών ή χρημάτων που ανήκουν στον οφειλέτη.
  • Η θέση υπό δικαστική μεσεγγύηση πραγμάτων που αποτελούν αντικείμενο αμφισβήτησης ούτως ώστε να παραμείνουν ως έχουν μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης.
  • Η συντηρητική κατάσχεση ακινήτων, επιχειρήσεων ή κινητών αξιών, η οποία υπόκειται σε ορισμένες προϋποθέσεις δημοσιότητας.

Προϋποθέσεις λήψης ασφαλιστικών μέτρων:

  • Κατά την κατάθεση της αίτησής σας, το δικαστήριο (ανάλογα με το κράτος μέλος, ο δικαστής της ουσίας ή ένας δικαστής ασφαλιστικών μέτρων) μπορεί να σας ζητήσει να πιθανολογήσετε το βάσιμο της αξίωσής σας και τον κίνδυνο μη ικανοποίησής της.
  • Στην απόφασή του, το δικαστήριο θα προσδιορίσει τα πράγματα που καλύπτει το μέτρο έως ένα ορισμένο ποσό ανάλογο προς την απαίτησή σας. Πρέπει να γνωρίζετε ότι υπάρχουν ομάδες πραγμάτων και απαιτήσεων (ρούχα, τρόφιμα, ορισμένα έπιπλα, μέρος του μισθού) που παραμένουν ακατάσχετα ούτως ώστε να εξασφαλιστούν αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης για τον οφειλέτη και την οικογένειά του. Από την πλευρά του, ο οφειλέτης μπορεί να αμφισβητήσει το μέτρο και να ζητήσει την άρση του. Αν μετά το πέρας της διαδικασίας επί της ουσίας επιτύχετε την έκδοση οριστικού εκτελεστού τίτλου, θα μπορέσετε να τρέψετε τη συντηρητική κατάσχεση σε αναγκαστική κατάσχεση.

2. Τα προσωρινά μέτρα :

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Σε άλλες περιπτώσεις επείγοντος, δεν είναι πάντα εφικτό να περιοριστεί ο δικαστής σε καθαρά ασφαλιστικά μέτρα. ΄Έτσι, μπορεί να διατάξει ορισμένα μέτρα προσωρινού χαρακτήρα με αποτελέσματα παρόμοια με εκείνα της αναμενόμενης απόφασης επί της ουσίας. Στη συνέχεια, η οριστική απόφαση μπορεί να ανατρέψει ή να επικυρώσει αυτά τα προσωρινά μέτρα.

Όπως και τα ασφαλιστικά μέτρα, τα προσωρινά μέτρα λαμβάνονται πριν την έκδοση απόφασης επί της ουσίας, πράγμα που τα διακρίνει από την προσωρινή εκτέλεση.

3. Η προσωρινή εκτέλεση :

Επιτύχατε την έκδοση ευνοϊκής για σας απόφασης, η οποία όμως υπόκειται σε τακτικά ένδικα μέσα (έφεση, ανακοπή). Επιθυμείτε να την εκτελέσετε αμέσως γιατί φοβάστε ότι ο οφειλέτης σας θα ασκήσει έφεση με μόνο σκοπό να καθυστερήσει την απονομή της δικαιοσύνης. Ο δικαστής θα κηρύξει, εφόσον συντρέχει λόγος, την απόφαση προσωρινώς εκτελεστή, υπό ορισμένες ίσως προϋποθέσεις που διαφέρουν μεταξύ των κρατών μελών (π.χ. επείγον, παροχή ασφάλειας από τον δανειστή, αμφισβητούμενη δικαιοδοσία, αδιαμφισβήτητος χαρακτήρας της απαίτησης, παρόλο που η απόφαση υπόκειται σε έφεση).

Από τη συγκριτική μελέτη των εθνικών νομοθεσιών προκύπτει η σχεδόν παντελής απουσία ορισμού των προσωρινών και ασφαλιστικών μέτρων, καθώς και μια σοβαρή ανομοιογένεια των ισχυόντων νομικών συστημάτων. Η απόκλιση μεταξύ των κρατών μελών διευρύνεται όταν πρόκειται για μέτρα που κινδυνεύουν να καταστήσουν ατελέσφορη τη διαδικασία επί της ουσίας και να ευνοήσουν την καταστρατήγηση των κανόνων αρμοδιότητας που θα ήταν εφαρμοστέοι κανονικά. Υπάρχουν αρκετά μεγάλες διαφορές όσον αφορά τη δυνατότητα του δικαστή ασφαλιστικών μέτρων να διατάζει τέτοια μέτρα, δεδομένου ότι σύμφωνα με τη νομοθεσία ορισμένων κρατών, δεν έχει καμμία δυνατότητα να προδικάσει την ουσία.

Αρκετά σημαντικές διαφορές διαπιστώνονται όσον αφορά τις προϋποθέσεις λήψης των εν λόγω μέτρων. Έτσι, η προϋπόθεση του επείγοντος αποτελεί όλο και συχνότερα αντικείμενο ευρείας ερμηνείας.

Σοβαρές διαφορές υπάρχουν επίσης όσον αφορά τη φύση των πραγμάτων τα οποία μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο των εν λόγω μέτρων, το είδος των μέτρων που μπορούν να διαταχθούν, καθώς και τη σχέση μεταξύ του δικαστηρίου ασφαλιστικών μέτρων και του δικαστηρίου της ουσίας. Ανομοιογένεια διαπιστώνεται επίσης όσον αφορά τα τυπικά στοιχεία. Σε πολλά κράτη μέλη, για τη λήψη ασφαλιστικών μέτρων απαιτείται η προηγούμενη έγκριση δικαστή, ειδικευμένου σε ορισμένα κράτη μέλη και μη ειδικευμένου σε άλλα, ενώ σε άλλα κράτη μέλη η προηγούμενη έγκριση δεν είναι καμμιά φορά απαραίτητη. Εξάλλου, ο μονομερής χαρακτήρας στο στάδιο κίνησης της διαδικασίας αποτελεί τον κανόνα σε πολλά κράτη μέλη, ενώ σε άλλα το μέτρο διατάσσεται κατά τη διαδικασία της αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας, εκτός ιδιαίτερων επειγουσών περιπτώσεων, αποκλείοντας έτσι το αποτέλεσμα της έκπληξης που προσδοκάται γενικά από αυτά τα μέτρα.

Για χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες προσωρινών και ασφαλιστικών μέτρων, κάντε κλικ στις σημαίες των κρατών μελών.

Για πληροφορίες σχετικά με τη λήψη προσωρινών και ασφαλιστικών μέτρων σε άλλο κράτος μέλος, κάντε κλικ στο εικονίδιο « Κοινοτικό δίκαιο ».

Επίσης, για πληροφορίες σχετικά με τις συναφείς διεθνείς συμβάσεις, κάντε κλικ στο εικονίδιο « Διεθνές δίκαιο ».

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 29-07-2004

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο