Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Προσωρινά και ασφαλιστικά μέτρα > Αυστρία

Τελευταία ενημέρωση: 23-10-2007
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Προσωρινά και ασφαλιστικά μέτρα - Αυστρία

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Η έκδοση στην αρχική γλώσσα επικαιροποιήθηκε και μεταφέρθηκε στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Ποια είδη προσωρινών και ασφαλιστικών μέτρων υπάρχουν; 1.
2. Υπό ποιες προϋποθέσεις μπορούν να ληφθούν τέτοιου είδους μέτρα; 2.
2.1. Διαδικασία 2.1.
2.2. Ουσιαστικές προϋποθέσεις 2.2.
3. Σκοπός και αντικείμενο των μέτρων 3.
3.1. Τι είδους περιουσιακά στοιχεία υπόκεινται σε τέτοια μέτρα; 3.1.
3.2. Τι αποτελέσματα επιφέρουν αυτά τα μέτρα; 3.2.
3.3. Ισχύς των μέτρων 3.3.
4. Ένδικα μέσα 4.
5. Ειδικές ρυθμίσεις για ζητήματα που εμπίπτουν στο οικογενειακό δίκαιο 5.

 

1. Ποια είδη προσωρινών και ασφαλιστικών μέτρων υπάρχουν;

Τα προσωρινά και ασφαλιστικά μέτρα είναι γνωστά ως ασφαλιστικές διαδικασίες. Το δίκαιο της Αυστρίας προβλέπει τις εξής:

  • συντηρητική προστασία αποδεικτικών στοιχείων,
  • κατάσχεση για τη διασφάλιση χρηματικών απαιτήσεων,
  • ασφαλιστικά μέτρα.

Κοινό στοιχείο των παραπάνω διασφαλιστικών διαδικασιών είναι το γεγονός ότι τα μέρη δεν χρειάζεται να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους, αλλά μόνο να τους πιστοποιήσουν, δηλαδή να τους καταστήσουν τεκμαρτούς.

Από τις παραπάνω διαδικασίες, μεγαλύτερης σημασίας είναι τα ασφαλιστικά μέτρα. Για τον λόγο αυτό, η παρακάτω παρουσίαση θα περιοριστεί σε αυτά.

Τα ασφαλιστικά μέτρα είναι δικαστικές διατάξεις υπό μορφή απόφασης με τις οποίες διασφαλίζεται μελλοντική αναγκαστική εκτέλεση ή ρύθμιση των υφιστάμενων συνθηκών για ορισμένο χρονικό διάστημα ή προσωρινή ικανοποίηση αξίωσης.

Τα ασφαλιστικά μέτρα διακρίνονται περαιτέρω σε ασφαλιστικά μέτρα:

  • για διασφάλιση αξίωσης επί χρηματικής παροχής,
  • για τη διασφάλιση αξίωσης επί τέλεσης πράξης,
  • για τη διασφάλιση δικαιώματος ή έννομης σχέσης.

2. Υπό ποιες προϋποθέσεις μπορούν να ληφθούν τέτοιου είδους μέτρα;

2.1. Διαδικασία

Ασφαλιστικά μέτρα λαμβάνονται μόνον κατόπιν αιτήσεως. Τα μέρη χαρακτηρίζονται ως «απειλούμενος να υποστεί ζημία διάδικος» και «αντίδικος του απειλούμενου να υποστεί ζημία διαδίκου». Αρμόδια για τη διαταγή ασφαλιστικών μέτρων είναι:

  • επί εκκρεμοδικίας, το δικάζον δικαστήριο του οικείου βαθμού δικαιοδοσίας,
  • κατά τη διάρκεια διαδικασίας εκτέλεσης, το επιφορτισμένο με την εκτέλεση δικαστήριο,
  • πριν από τη διαδικασία έκδοσης απόφασης ή μεταξύ διαδικασίας έκδοσης απόφασης και διαδικασίας εκτέλεσης, το Πρωτοδικείο στη γενική δωσιδικία του οποίου υπάγεται ο αντίδικος,
  • επικουρικά, το δικαστήριο στη δωσιδικία του οποίου υπάγεται το υποκείμενο των ασφαλιστικών μέτρων ή στην επικράτεια του οποίου βρίσκεται ο τόπος μόνιμης ή προσωρινής διαμονής του τρίτου οφειλέτη ή το Πρωτοδικείο που πραγματοποίησε την πρώτη εκτελεστική διαδικασία.

Επειδή η διαδικασία διενεργείται βάσει των διατάξεων αναγκαστικής εκτέλεσης, για τις πρωτοβάθμιες διαδικασίες δεν απαιτείται νομική εκπροσώπηση.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Εφόσον επίκειται πραγματική πράξη εκτέλεσης (π.χ. σε περίπτωση δικαστικής μεσεγγύησης), αυτή πραγματοποιείται αυτεπάγγελτα (από δικαστικό επιμελητή). Τα έξοδα για τα ασφαλιστικά μέτρα, το ύψος των οποίων εξαρτάται από την αξία της προς διασφάλιση αξίωσης, βαρύνουν σε πρώτη φάση τον αιτούντα. Αποζημίωση μπορεί να απαιτήσει σε περίπτωση δικαίωσής του κατά την κύρια διαδικασία, κατά τη διάρκεια της οποίας εγείρεται κατά κανόνα και η σχετική αξίωση. Ο αντίδικος αντίθετα θεμελιώνει δικαίωμα αποζημίωσης κατά την έκδοση της απόφασης για επιβολή ασφαλιστικών μέτρων, εφόσον δικαιωθεί στη σχετική διαδικασία.

2.2. Ουσιαστικές προϋποθέσεις

Προϋπόθεση για τη διαταγή ασφαλιστικών μέτρων είναι η υποβολή σχετικής αίτησης από τον απειλούμενο να υποστεί ζημία διάδικο

  1. προβάλλεται και πιστοποιείται αξίωση επί χρημάτων, αξίωση επί παροχής που δεν σχετίζεται με χρήματα ή υπό αμφισβήτηση δικαίωμα ή έννομη σχέση,
  2. πιθανολογείται και πιστοποιείται επικείμενος κίνδυνος,
    • στην περίπτωση των ασφαλιστικών μέτρων για τη διασφάλιση χρηματικών απαιτήσεων πιστοποιείται υποκειμενικός επικείμενος κίνδυνος, πιστοποιείται ήτοι ότι, απουσία ασφαλιστικών μέτρων, ο αντίδικος με δικές του ενέργειες θα ανέστελλε ή θα παρακώλυε την ικανοποίηση της χρηματικής απαίτησης.
    • Για τα λοιπά είδη ασφαλιστικών μέτρων πρέπει να πιστοποιείται μόνο αντικειμενικός επικείμενος κίνδυνος, ήτοι ότι, εάν δεν διατασσόταν ασφαλιστικό μέτρο, θα αναστελλόταν ή θα δυσχεραινόταν σημαντικά η νομική δίωξη ή η ικανοποίηση της αξίωσης, κυρίως λόγω μεταβολής της υφιστάμενης κατάστασης του αντικειμένου του ασφαλιστικού μέτρου.
    • Τόσο για τα ασφαλιστικά μέτρα προς διασφάλιση χρηματικών απαιτήσεων όσο και για τα λοιπά είδη ασφαλιστικών μέτρων αρκεί ως πιστοποίηση του επικείμενου κινδύνου η απόδειξη ότι η αξίωση θα έπρεπε να εκτελεστεί σε χώρα όπου δεν ισχύει ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 44/2001 του Συμβουλίου της 22ας Δεκεμβρίου 2000 για τη διεθνή δικαιοδοσία, την αναγνώριση και την εκτέλεση αποφάσεων σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις (Βρυξέλλες Ι) ή σε χώρα που δεν έχει επικυρώσει τη σύμβαση των Βρυξελλών ή του Λουγκάνο.

3. Σκοπός και αντικείμενο των μέτρων

3.1. Τι είδους περιουσιακά στοιχεία υπόκεινται σε τέτοια μέτρα;

Τα μέσα διασφάλισης χρηματικών απαιτήσεων περιγράφονται εκτενώς στον εκτελεστικό κανονισμό και είναι τα εξής:

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

  • η φύλαξη και διαχείριση κινητών πραγμάτων,
  • η απαγόρευση της μεταβίβασης ή της ενεχυρίασης κινητών,
  • απαγόρευση τρίτου,
  • η διαχείριση ακίνητων περιουσιακών στοιχείων του αντιδίκου του απειλούμενου να υποστεί ζημία διαδίκου,
  • η απαγόρευση της πώλησης και της υποθήκευσης της ακίνητης περιουσίας ή δικαιωμάτων που έχουν καταχωριστεί στο κτηματολόγιο.
3.2. Τι αποτελέσματα επιφέρουν αυτά τα μέτρα;

Τα αποτελέσματα που επιφέρουν τα μέτρα διαφέρουν ανάλογα με το είδος του ασφαλιστικού μέτρου διασφάλισης. Σε περίπτωση φύλαξης και διαχείρισης κινητών, αυτά απομακρύνονται από την άμεση πραγματική κατοχή του αντιδίκου του απειλούμενου να υποστεί ζημία διαδίκου. Αλλά και η δικαιοπρακτική διάθεση του υπό φύλαξη ή διαχείριση πράγματος είναι ουσιαστικά άκυρη. Προς αποφυγή της επέλευσης μεταβολών που θα υποβάθμιζαν την αξία ή το τίμημα του πράγματος κατά τη διάρκεια της φύλαξης ή της διαχείρισής του, ο νόμος αφήνει μεγάλο περιθώριο διακριτικής ευχέρειας στο δικαστήριο σε σχέση με την τυχόν «απαραίτητη ή ωφέλιμη» διάθεσή του. Η διάθεση μπορεί για παράδειγμα να εμπεριέχει την πώληση ευπαθών ειδών.

Δικαιοπρακτική διάθεση που αντίκειται στην απαγόρευση της μεταβίβασης και ενεχυρίασης κινητών είναι στο σύνολό της άκυρη.

Η δικαστική απαγόρευση τρίτου εφαρμόζεται απαγορεύοντας στον αντίδικο του διαδίκου που απειλείται να υποστεί ζημία δικαιοπρακτική διάθεση αξίωσής του έναντι τρίτου και ειδικότερα την ικανοποίηση της αξίωσης. Ταυτόχρονα απευθύνεται διαταγή στον τρίτο να μην καταβάλει, μέχρι νεωτέρας δικαστικής ρύθμισης, στον αντίδικο του απειλούμενου να υποστεί ζημία διαδίκου τα πληρωτέα ούτε να παραδώσει τα οφειλόμενα σε αυτόν πράγματα ούτε να προβεί σε ενέργεια που θα μπορούσε να αναστείλει ή να παρακωλύσει σημαντικά τις διαδικασίες εκτέλεσης σε ό,τι αφορά τη χρηματική απαίτηση ή τα οφειλόμενα ή παραδοτέα πράγματα. Στον τρίτο μπορεί δηλαδή να απαγορευτεί μόνο η εκπλήρωση υποχρέωσης ή η αποχή από την εκπλήρωση, αλλά δεν μπορεί να του επιβληθεί η καταβολή πληρωμών στον απειλούμενο να υποστεί ζημία διαδίκου ή να του απαγορευτεί η άσκηση οποιουδήποτε δικαιώματος. Σε περίπτωση παραβίασης της απαγόρευσης, ο τρίτος υπόκειται σε υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης. Το εάν δικαιοπρακτική διάθεση που αντίκειται στην απαγόρευση είναι άκυρη, δεν ορίζεται ρητά στον νόμο και οι απόψεις που διατυπώνονται στην αυστριακή βιβλιογραφία διίστανται.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Σε περίπτωση διαχείρισης ακίνητων περιουσιακών στοιχείων του αντιδίκου του απειλούμενου με ζημίωση μέρους, τη διαχείριση αναλαμβάνει διαχειριστής που διορίζεται και επιβλέπεται από το δικαστήριο.

Για την απαγόρευση της πώλησης και της υποθήκευσης της ακίνητης περιουσίας ή δικαιωμάτων που έχουν καταχωριστεί στο κτηματολόγιο γίνεται σχετική εγγραφή σε αυτό. Με βάση την εγγραφή αυτή, επιτρέπεται μεν η εθελούσια δικαιοπρακτική διάθεση των ακίνητων περιουσιακών στοιχείων ή του δικαιώματος από μέρους του αντιπάλου του απειλούμενου να υποστεί ζημία διαδίκου καθώς και οι αντίστοιχες εγγραφές στο κτηματολόγιο, η ισχύς της όμως έναντι του απειλούμενου να υποστεί ζημία υπόκειται σε περιορισμούς. Μόνον εφόσον απορριφθεί τελεσίδικα η αξίωση του απειλούμενου να υποστεί ζημία διαδίκου ή αρθούν με άλλο τρόπο τα ασφαλιστικά μέτρα, αποκτά ο τρίτος πλήρες δικαίωμα έναντι και του απειλούμενου να υποστεί ζημία διαδίκου και μπορεί να αρθεί η απαγόρευση.

3.3. Ισχύς των μέτρων

Τα ασφαλιστικά μέτρα ισχύουν για περιορισμένο χρονικό διάστημα. Η ισχύς τους μπορεί να παραταθεί κατόπιν αιτήσεως του απειλούμενου να υποστεί ζημία διαδίκου. Εάν ένα ασφαλιστικό μέτρο διαταχθεί εκτός του πλαισίου διαδικασίας έκδοσης απόφασης, το δικαστήριο πρέπει να θέσει, για την κατάθεση αγωγής ή αίτησης εκτέλεσης, εύλογη προθεσμία για προσκόμιση των αποδεικτικών στοιχείων που θεμελιώνουν την κατάθεση αγωγής σε σχέση με την ασφαλισμένη αξίωση. Με την κατάθεση εγγύησης (ποσό εξαγοράς), ο καθ' ου η αίτηση μπορεί να αναστείλει την εκτέλεση του μέτρου και να άρει τα ήδη εκτελεσθέντα μέτρα.

Τα ασφαλιστικά μέτρα αίρονται κατόπιν αιτήσεως ή αυτεπάγγελτα όταν:

  • η εύλογη προθεσμία για προσκόμιση των αποδεικτικών στοιχείων που θεμελιώνουν την κατάθεση αγωγής παρέλθει χωρίς να αξιοποιηθεί,
  • το ασφαλιστικό μέτρο εφαρμοστεί σε βαθμό μεγαλύτερο από τον απαιτούμενο για τη διασφάλιση του απειλούμενου να υποστεί ζημία διαδίκου,
  • οι προϋποθέσεις για το ασφαλιστικό μέτρο εκλείψουν,
  • ο αντίδικος του απειλούμενου να υποστεί ζημία διαδίκου καταβάλει εγγύηση ή ενέχυρο,
  • ο λόγος επιβολής του μέτρου εκλείψει.

4. Ένδικα μέσα

Στο πλαίσιο της διαδικασίας έκδοσης ασφαλιστικών μέτρων προβλέπονται δύο ένδικα μέσα που δεν έχουν ανασταλτικό αποτέλεσμα:

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

  • Η αίτηση ανάκλησης κατά του ασφαλιστικού μέτρου: Ο αντίδικος του απειλούμενου να υποστεί ζημία διαδίκου μπορεί να ασκήσει έφεση εντός 14 ημερών, εφόσον δεν είχε παραστεί προγενέστερα σε ακροαματική διαδικασία. Προς διασφάλιση μιας δίκαιης ακρόασης είναι δυνατόν να προσκομιστούν νέα στοιχεία. Για την αίτηση ανάκλησης αποφασίζει το Πρωτοδικείο μετά από μη δημόσια, προφορική συζήτηση με απόφαση.
  • Υπάρχει επίσης η δυνατότητα ένστασης κατά αποφάσεων στο πλαίσιο της διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων. Η προθεσμία υποβολής ένστασης είναι 14 ημέρες. Πρόκειται για μια αμιγώς δικονομική διαδικασία, στην οποία δεν επιτρέπεται να προσκομιστούν νέα στοιχεία. Ένσταση μπορεί να υποβληθεί και κατά οριστικής απόφασης με την οποία διατάσσεται ασφαλιστικό μέτρο, όχι όμως σε περίπτωση απόρριψης ασφαλιστικού μέτρου.

5. Ειδικές ρυθμίσεις για ζητήματα που εμπίπτουν στο οικογενειακό δίκαιο

Για ζητήματα που άπτονται του οικογενειακού δικαίου, ο νόμος προβλέπει 4 επιμέρους πραγματικές περιπτώσεις:

  • τον καθορισμό προσωρινής διατροφής για (διαζευγμένο) σύζυγο
  • τον καθορισμό προσωρινής διατροφής για τέκνο
  • ασφαλιστικά μέτρα για την προστασία από οικογενειακή βία
  • την προσωρινή ρύθμιση, χρήση ή διασφάλιση του οικογενειακού κεφαλαίου και των οικογενειακών αποταμιεύσεων.

Στο πλαίσιο των ειδικών αυτών ρυθμίσεων για ζητήματα που εμπίπτουν στο οικογενειακό δίκαιο, μεγάλης σημασίας είναι τα ασφαλιστικά μέτρα για την προστασία από την οικογενειακή βία. Με την έναρξη ισχύος του νόμου για την προστασία από τη βία την 1η Μαΐου 1997, η Αυστρία υιοθέτησε ένα απλό και πολύ αποτελεσματικό σύστημα για την προστασία από την οικογενειακή βία που επιτρέπει την απομάκρυνση βίαιου συγγενή και την απαγόρευση της επιστροφής του. Το σύστημα προβλέπει ειδικότερα στενή συνεργασία μεταξύ της αστυνομίας, του δικαστηρίου οικογενειακών διαφορών, της υπηρεσίας παρέμβασης για την προστασία από την οικογενειακή βία και - όταν εμπλέκονται ανήλικοι - των φορέων πρόνοιας για τους νέους.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Η νομοθεσία για την αστυνομία παραχωρεί στα όργανα της τάξης την εξουσία να επιβάλλουν αποπομπή ή απαγόρευση εισόδου έως για 10 ημέρες, σε περίπτωση επικίνδυνης επίθεσης κατά της ζωής, της υγείας ή της ελευθερίας. Σε περίπτωση υποβολής αίτησης σε δικαστήριο για διαταγή ασφαλιστικού μέτρου, το σχετικό διάστημα επιμηκύνεται στις 20 το πολύ ημέρες. Η αστυνομία έχει επίσης την υποχρέωση να ενημερώσει την υπηρεσία παρέμβασης προς στήριξη του ατόμου που επλήγη από βίαιη ενέργεια.

Το δικαστήριο επιβάλλει σε άτομο που καθιστά αδύνατη την περαιτέρω συμβίωση μέσω εκδήλωσης σωματικής επίθεσης, απειλής εκδήλωσης σωματικής επίθεσης ή μέσω συμπεριφοράς που επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό αρνητικά την ψυχική υγεία στενού συγγενή, κατόπιν αιτήσεως αυτού,

  • εγκατάλειψη της οικίας και της παρακείμενης περιοχής
  • απαγόρευση της επιστροφής στην οικία και στην παρακείμενη περιοχή, εφόσον η οικία χρησιμεύει για την κάλυψη των άμεσων αναγκών στέγασης του αιτούντος.

Το δικαστήριο μπορεί επιπλέον να απαγορεύσει στο αναπεμφθέν άτομο την παραμονή σε επακριβώς προσδιορισμένα σημεία (π.χ. δίπλα στην οικία, δίπλα στο σχολείο του τέκνου) και να του επιβάλει να μην συναντά και να μην επικοινωνεί με τον αιτούντα, υπό τον όρο ότι δεν θίγεται με αυτόν τον τρόπο σοβαρό συμφέρον του καθού η αίτηση.

Σε περίπτωση που ασφαλιστικό μέτρο διατάσσεται σε συνδυασμό με κύρια διαδικασία, όπως με διαδικασία διαζυγίου, λύσης ή ακύρωσης γάμου, με διαδικασία χωρισμού των περιουσιακών στοιχείων ή διευθέτησης των δικαιωμάτων χρήσης της οικίας, ισχύει έως την ολοκλήρωση της κύριας διαδικασίας. Ασφαλιστικό μέτρο μπορεί να διαταχθεί ανεξάρτητα από το εάν εξακολουθεί να υφίσταται συμβίωση και εκτός πλαισίου κύριας διαδικασίας. Εφόσον όμως δεν εκκρεμεί τέτοια διαδικασία, το χρονικό διάστημα για τη λήψη ασφαλιστικού μέτρου δεν μπορεί να υπερβαίνει τους τρεις μήνες.

Εάν οι προϋποθέσεις υφίστανται, το ασφαλιστικό μέτρο εφαρμόζεται άμεσα είτε αυτεπάγγελτα είτε κατόπιν αιτήσεως. Το εκτελεστικό όργανο (δικαστικός επιμελητής) απομακρύνει τον καθού η αίτηση από την οικία, του αφαιρεί όλα τα κλειδιά της οικίας και τα καταθέτει στο δικαστήριο. Σε συνάρτηση με την εκτέλεση ασφαλιστικού μέτρου για την προστασία από οικογενειακή βία, το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει στις αρχές ασφαλείας να κινητοποιήσουν τα όργανα επιβολής του νόμου και της τάξης που έχουν στη διάθεσή τους. Στην πράξη αυτό συμβαίνει πολύ συχνά, με αποτέλεσμα τα ασφαλιστικά μέτρα για την προστασία από την οικογενειακή βία να εφαρμόζονται κατά κανόνα όχι από δικαστικό επιμελητή, αλλά από τα όργανα επιβολής του νόμου και της τάξης.

Πρόσθετες πληροφορίες

  • Justizressort Deutsch - English - français
  • Ομοσπονδιακή Καγκελαρία - Δημοκρατία της Αυστρίας Deutsch - English
  • RDB - Η βάση δεδομένων δικαίου Deutsch

« Προσωρινά και ασφαλιστικά μέτρα - Γενικές Πληροφορίες | Αυστρία - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 23-10-2007

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο