Europese Commissie > EJN > Gemeinscheftsrecht

Laatste aanpassing: 03-11-2009
Printversie Voeg toe aan favorieten

Algemene informatie - Gemeinscheftsrecht

European flag

Voor de laatst bijgewerkte tekst: zie English


Het gemeenschapsrecht dringt steeds verder door in het dagelijkse leven.

In de interne markt zijn de contacten tussen de lidstaten intenser geworden. Er wordt steeds meer gemigreerd: mensen gaan zich in een andere lidstaat vestigen, er werken, zaken doen, de vakantie doorbrengen of trouwen.

Er ontstaan steeds meer situaties waarbij personen betrokken zijn die niet in dezelfde lidstaat verblijven. En hetzelfde geldt voor juridische conflicten. Er is dan ook meer dan ooit behoefte aan de totstandbrenging van een Europese rechtsruimte.

Het Verdrag van Amsterdam van 1996 heeft de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken gekoppeld aan het vrije verkeer van personen. De mogelijkheid om gebruik te maken van communautaire rechtsinstrumenten is niet zonder belang voor de burgers, die zich voor de rechter bijvoorbeeld rechtstreeks op Europese verordeningen kunnen beroepen.

De wederzijdse erkenning van rechterlijke uitspraken vormt de hoeksteen van het hele systeem. Aldus hebben de Raad en de Commissie een programma inzake de wederzijdse erkenning vastgesteld, om de belangrijkste op dit gebied te nemen maatregelen te bepalen.

In deze context zijn reeds vele instrumenten aangenomen, onder meer:

Verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad van 22 december 2000 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken, "Brussel I" genaamd. Rectificatie van Verordening (EG) nr. 44/2001. Twee van de bijlagen - bijlagen I en II - zijn gewijzigd en bijlagen I - IV. Tevens hebben de Raad en de Commissie een verklaring ( 57.2 KB pdf) afgelegd inzake de artikelen 15 en 73. Deze verordening vervangt het Verdrag van Brussel van 1968. Op grond van haar bepalingen kan een antwoord worden gegeven op de belangrijkste vragen die rijzen ingeval van een geschil tussen personen die in verschillende staten verblijven: welke rechtbanken zijn bevoegd en onder welke voorwaarden kan de uitspraak van een rechtbank uit de ene lidstaat in een andere lidstaat worden erkend en uitgevoerd?

Verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad van 27 november 2003 betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1347/2000. Deze verordening, waarin de bepalingen inzake de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen van de "Brussel II" Verordening zijn overgenomen, op 1 maart 2005 in werking.

Gegevens betreffende de gerechten en de rechtsmiddelen in de zin van artikel 68 van Verordening (EG) nr. 2201/2003 van de Raad van 27 november 2003 betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1347/2000.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Verordening (EG) nr. 1347/2000 van de Raad van 29 mei 2000 betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid voor gemeenschappelijke kinderen, "Brussel II" (bijlag I en bilagen I-III) genaamd, die in maart 2001 in werking is getreden.

Verordening (EG) nr. 1346/2000 van de Raad van 29 mei 2000 betreffende insolventieprocedures legt communautaire voorschriften vast inzake erkenning en tenuitvoerlegging en de bepaling van het recht dat op de insolventieprocedures van toepassing is.

Verordening (EG) nr. 1348/2000 van 29 mei 2000 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of in handelszaken. Deze verordening, die concrete regels geeft voor de verzending van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken tussen de lidstaten, moet een betere en snellere afwikkeling van procedures mogelijk maken.
Verordening (EG) Nr. 1206/2001 van 28 mei 2001 betreffende de samenwerking tussen de gerechten van de lidstaten op het gebied van bewijsverkrijging in burgerlijke en handelszaken. Deze verordening zal de samenwerking tussen de gerechten op het gebied van bewijsverkrijging verbeteren, vereenvoudigen en versnellen.
Beschikking 2001/470/EG betreffende de oprichting van een Europees justitieel netwerk in burgerlijke en handelszaken.
Verordening (EG) nr. 743/2002 tot vaststelling van een algemeen communautair kader voor activiteiten ter vergemakkelijking van de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken, voor de periode 2002-2006. (2005 financing programme Deutsch - English - français)
Richtlijn 2003/8/EG van de Raad van 27 januari 2003 tot verbetering van de toegang tot de rechter bij grensoverschrijdende geschillen, door middel van gemeenschappelijke minimumvoorschriften betreffende rechtsbijstand bij die geschillen.

Verordening (EG) nr. 805/2004 van het Europees parlement en de Raad van 21 april 2004 tot invoering van een Europese executoriale titel voor niet-betwiste vorderingen. Dit voorstel streeft naar de uitvoerbaarheid in de hele Gemeenschap van beslissingen inzake niet-betwiste schuldvorderingen die in een lidstaat zijn gegeven, zonder verdere intermediaire maatregelen in de lidstaat van tenuitvoerlegging.

Richtlijn 2004/80/EG van de Raad van 29 april 2004 betreffende de schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven. Het doel van dit voorstel is te waarborgen dat alle burgers van de EU en allen die er legaal verblijven voldoende schadeloosstelling voor hun schade krijgen wanneer zij binnen de EU het slachtoffer van een misdrijf worden.

Voorstellen van de Commissie die momenteel in behandeling zijn bij de overige instellingen van de Unie:
Voorstel voor een verordening van het europees Parlement en van de Raad betreffende het recht dat van toepassing is op niet-contractuele verbintenissen ("ROME II")
Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende bepaalde aspecten van bemiddeling in burgerlijke en handelszaken

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen (BIJLAGE)

Voorstel voor een verordening van het Europees parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1348/2000 van de Raad van 29 mei 2000 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of in handelszaken

Groenboeken, documenten ter voorbereiding van een voorstel
Groenboek betreffende een Europese procedure inzake betalingsbevelen en maatregelen ter vereenvoudiging en bespoediging van de procesvoering over geringe vorderingen
Groenboek over de omzetting van het Verdrag van Rome van 1980 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst in een communautair instrument, alsmede over de modernisering ervan.
Groenboek om onderhoudsverplichtingen (KB 293.3 pdf)

GROENBOEK - Erfopvolging en testamenten (pdf 171.5 KB)

GROENBOEK - over het toepasselijke recht en de rechterlijke bevoegdheid in echtscheidingszaken (pdf 133 KB)

Beknopte achtergrond.

De totstandbrenging van een Europese rechtsruimte is als een van de doelstellingen van de Unie opgenomen in het Verdrag van Maastricht van 1993, maar ook voordien waren reeds initiatieven genomen voor een nauwere en efficiëntere justitiële samenwerking tussen de lidstaten in burgerlijke zaken, in de eerste plaats het Verdrag van Brussel van 1968 betreffende de rechterlijke bevoegdheid en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken, en het Verdrag van Rome van 1980 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst.

Nog andere initiatieven waren genomen in het kader van internationale organisaties, zoals:

Bovenkant paginaBovenkant pagina

  • de Haagse Conferentie voor internationaal privaatrecht (en - fr)
  • de Raad van Europa.

Sinds het Verdrag van Amsterdam is de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken sinds 1999 een communautaire bevoegdheid geworden. Daardoor kunnen op dit gebied communautaire werkmethoden worden toegepast en worden volgens deze methoden vastgestelde besluiten communautaire rechtsinstrumenten (verordeningen, richtlijnen, beschikkingen en besluiten).

Denemarken neemt niet deel aan dit onderdeel van het communautaire beleid; het Verenigd Koninkrijk en Ierland hebben zich de mogelijkheid voorbehouden om per voorgesteld rechtsinstrument te beslissen of zij al dan niet deelnemen aan de vaststelling ervan.

In oktober 1999 zijn de staatshoofden en regeringsleiders in Tampere, in Finland, bijeengekomen met de bedoeling een praktische basis te leggen voor de verwezenlijking van de doelstellingen van Maastricht en van Amsterdam. Bij deze gelegenheid hebben zij bevestigd, dat "in een ware Europese rechtsruimte burgers en bedrijven door de onderlinge onverenigbaarheid of de complexiteit van de juridische en administratieve stelsels van de lidstaten niet mogen worden verhinderd of ontmoedigd om hun rechten te doen gelden".

Zij hebben ook hun engagement bevestigd voor het creëren van een ware rechtsruimte, "waarin de burgers in elke andere lidstaat even gemakkelijk toegang hebben tot de rechter en de autoriteiten als in hun eigen lidstaat".

Het Haags programma - Europese raad van Brussel 4/5 november 2004 - Conclusies van het voorzitterschap: Deze pagina wordt momenteel aangepast.

Het optreden van de Europese Commissie ligt in het verlengde van de conclusies van de Europese Raad.

Informatie over het gemeenschapsrecht en over de voorstellen van de Commissie betreffende de verschillende onderwerpen kan u vinden via een klik op de Europese vlag.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 03-11-2009

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk