Europese Commissie > EJN > Verkrijging van bewijs en bewijsvoering > Schotland

Laatste aanpassing: 04-05-2007
Printversie Voeg toe aan favorieten

Verkrijging van bewijs en bewijsvoering - Schotland

 

INHOUDSOPGAVE

I. Bewijslast I.
1.
a) Welke regels gelden voor de bewijslast? a)
b) Zijn er regels krachtens welke bepaalde feiten niet hoeven te worden bewezen? In welke gevallen? Kunnen deze vermoedens door bewijzen worden weerlegd? b)
2. In hoeverre moet het gerecht van een feit overtuigd zijn om zijn vonnis op het bestaan van dat feit te baseren? 2.
II. Verkrijging van bewijs II.
3. Kan bewijsverkrijging enkel op verzoek van een partij plaatsvinden of kan de rechter daartoe in bepaalde gevallen ook ambtshalve het initiatief nemen? 3.
4.
a) Hoe verloopt de procedure nadat het verzoek van een partij tot bewijsverkrijging is ingewilligd? a)
b) In welke gevallen kan het gerecht een verzoek van een partij tot bewijsverkrijging afwijzen? b)
5.
a) Welke zijn de verschillende soorten bewijsmiddelen? a)
b) Welke procedures worden gevolgd voor getuigenverklaringen en verschillen deze procedures van die welke worden gebruikt voor het deskundigenonderzoek? Welke zijn de regels voor het indienen van schriftelijk bewijs en deskundigenverslagen/adviezen? b)
c) Bestaat er een hiërarchie tussen de bewijsmiddelen? c)
d) Zijn voor het bewijs van bepaalde feiten bepaalde bewijsmiddelen verplicht? d)
6.
a) Zijn getuigen wettelijk verplicht een getuigenis af te leggen? a)
b) In welke gevallen kunnen getuigen weigeren een getuigenis af te leggen? b)
c) Kan een persoon die weigert te getuigen worden bestraft of gedwongen een getuigenis af te leggen? c)
d) Zijn er personen van wie geen bewijs kan worden verkregen? d)
7. Welke rol spelen de rechter en de partijen bij het horen van een getuige? Onder welke voorwaarden kan een getuige worden gehoord met behulp van nieuwe technologieën zoals televisie of videoconferentie? 7.
III. Beoordeling van het bewijsmateriaal III.
8. In hoeverre kan de rechter in zijn vonnis rekening houden met bewijzen die door een partij op illegale wijze werden verkregen? 8.
9. Indien ik partij ben in het geding, heeft mijn eigen verklaring dan bewijskracht? 9.

 

I. Bewijslast

1.

a) Welke regels gelden voor de bewijslast?

De bewijsstandaard in burgerlijke zaken in Schotland berust op een afweging van de waarschijnlijkheid (balance of probabilities), waarbij de bewijslast rust op de partij die een bepaald punt in haar voordeel beslecht wil zien. Daarvoor moet die partij voldoende bewijsmiddelen aandragen om haar betoog te staven. Als de bewijsmiddelen de zaak op een bepaald punt in het ongewisse laten, kan de partij die deze bewijsmiddelen heeft ingebracht in het ongelijk worden gesteld.

b) Zijn er regels krachtens welke bepaalde feiten niet hoeven te worden bewezen? In welke gevallen? Kunnen deze vermoedens door bewijzen worden weerlegd?

Onder bepaalde omstandigheden rust de bewijslast van een feit op een partij, maar hoeft deze partij geen of niet alle directe bewijsmiddelen aan te dragen om dat feit te bewijzen. Er zijn vier van deze gevallen:

  1. een vermoeden ten gunste van een partij;
  2. feiten van algemene bekendheid, dat wil zeggen de kwestie in geding is een feit dat in bronnen van onbetwist gezag zonder noemenswaardig onderzoek kan worden getoetst;
  3. in kracht van gewijsde gegane uitspraken: geschilpunten die al eerder door een rechter zijn beoordeeld, kunnen niet opnieuw worden voorgelegd;
  4. feiten die door de wederpartij uitdrukkelijk zijn erkend.

Er zijn drie algemene categorieën vermoedens. Dat zijn:

  1. onweerlegbare wettelijke vermoedens (iuris et de iure): vaste rechtsbeginselen die niet door tegenbewijs kunnen worden weerlegd.
  2. weerlegbare wettelijke vermoedens (iuris tantum): deze kunnen worden weerlegd door bewijsmiddelen waaruit blijkt dat een gevolgtrekking in een bepaald geval niet uit een bepaald feit kan worden afgeleid. Dat is echter wel waarschijnlijk als er geen tegenbewijs wordt geleverd.
  3. weerlegbare feitelijke vermoedens: feiten in bepaalde zaken die zijn afgeleid uit algemene ervaringsregels. Bij een weerlegbaar feitelijk vermoeden kan uit feit A gewoonlijk feit B worden afgeleid, maar dit is niet altijd het geval, zodat de rechtbank de wederpartij zal toestaan tegenbewijs te leveren.

2. In hoeverre moet het gerecht van een feit overtuigd zijn om zijn vonnis op het bestaan van dat feit te baseren? 

Er zijn geen wettelijke regels voor de bewijskracht van verschillende bewijsmiddelen. De rechter en de jury zijn vrij in de waardering van het geleverde bewijs. De rechtbank moet er door de partij waarop de bewijslast van een bepaald feit rust, van overtuigd zijn dat haar versie van de feiten aannemelijker is dan die van de wederpartij.

Terug

Bovenkant paginaBovenkant pagina

II. Verkrijging van bewijs

3. Kan bewijsverkrijging enkel op verzoek van een partij plaatsvinden of kan de rechter daartoe in bepaalde gevallen ook ambtshalve het initiatief nemen?

Een rechter kan een zaak niet ambtshalve onderzoeken, getuigen oproepen of deze buiten de zitting horen. Wanneer in een zaak bewijs moet worden geleverd, neemt hij kennis van de bewijsmiddelen die partijen hebben aangedragen en beslist hij op grond daarvan.

4.

a) Hoe verloopt de procedure nadat het verzoek van een partij tot bewijsverkrijging is ingewilligd?

In de regel kunnen partijen, nadat de schriftelijke fase is afgerond, de rechter verzoeken een bewijscomparitie (proof) te gelasten. Tijdens deze zitting presenteren partijen de rechter de bewijsmiddelen die zij willen aandragen om hun zaak te staven.

b) In welke gevallen kan het gerecht een verzoek van een partij tot bewijsverkrijging afwijzen?

Wanneer de rechter beslist dat een bepaald bewijsmiddel niet kan worden toegelaten.

Bewijsmiddelen kunnen worden toegelaten als ze aan twee voorwaarden voldoen: ze moeten ter zake dienend zijn en in overeenstemming zijn met de dwingende regels van bewijsrecht.

5.

a) Welke zijn de verschillende soorten bewijsmiddelen?

Er zijn drie soorten zittingen waarop bewijsmiddelen ten gronde in een zaak kunnen worden ingebracht: proofs (bewijscomparities), proofs before answer (bewijscomparities over een ondergeschikt geschilpunt) en jury trials (juryzittingen). Een proof before answer is een bewijscomparitie die de rechter gelast voor het leveren van bewijs door partijen over een rechtsvraag die moet worden beantwoord voordat het eindvonnis kan worden gewezen. Bijna alle bewijszittingen worden in de vorm van een proof of proof before answer gehouden. Juryzittingen komen maar zelden voor. Juryzittingen zijn alleen mogelijk in het Court of Session in bepaalde soorten zaken.

Terug

Bovenkant paginaBovenkant pagina

b) Welke procedures worden gevolgd voor getuigenverklaringen en verschillen deze procedures van die welke worden gebruikt voor het deskundigenonderzoek? Welke zijn de regels voor het indienen van schriftelijk bewijs en deskundigenverslagen/adviezen?

Bewijs wordt gewoonlijk op drie manieren verkregen: bewijs door getuigen, fysiek bewijs en documenten (waaronder beeld- en geluidsopnamen). Bewijs door getuigen omvat ook verklaringen van horen zeggen (de auditu), dat wil zeggen dat een getuige vertelt wat iemand anders heeft gehoord of gezien. In de praktijk worden getuigen zo veel mogelijk opgeroepen om ter zitting te verschijnen, zodat ze kunnen worden ondervraagd door de partij die ze heeft opgeroepen en door de wederpartij. Fysiek bewijs bestaat uit tastbare voorwerpen die moeten worden overgelegd (production). Een production kan gewoonlijk alleen worden toegelaten als hierover ten minste een getuige is gehoord. Documenten en beeld- of geluidsopnamen kunnen geschreven of gedrukte stukken zijn of registraties op band, video, cd of elektronische media. Ook deze stukken moeten worden overgelegd. Gewoonlijk worden deskundigen opgeroepen om een verklaring af te leggen, bijvoorbeeld een toelichting bij een rapport dat is overgelegd.

Schriftelijke stukken als onder ede afgelegde verklaringen worden regelmatig toegelaten als bewijsmiddel in civiele procedures. Gewoonlijk worden deskundigen opgeroepen om ter zitting hun oordeel te geven. In veel gevallen legt een deskundige een verklaring af om een overgelegd rapport toe te lichten.

c) Bestaat er een hiërarchie tussen de bewijsmiddelen?

De algemene regel is dat het meest rechtstreekse bewijs (best evidence) voor de zaak moet worden gebruikt. In Schotland wordt relatief veel waarde gehecht aan de mondelinge verklaring van een getuige als bewijsmiddel, omdat een getuige de rechter uit de eerste hand over zijn waarnemingen kan vertellen.

Terug

Bovenkant paginaBovenkant pagina

d) Zijn voor het bewijs van bepaalde feiten bepaalde bewijsmiddelen verplicht?

In bepaalde gevallen geldt uitsluitend een schriftelijk document als bewijsmiddel. Voorbeelden hiervan zijn de sluiting van een overeenkomst over land, een document waarin iemand verklaart de enige trustee te zijn van huidige of toekomstige aan hem toebehorende zaken, een testament, het beschikken over onroerende zaken door middel van een trust bij testament of een codicil.

Ook in gevallen waarin het bewijs op documenten of opnamen berust, moet het originele bewijsstuk worden overgelegd, tenzij partijen een afschrift/kopie of een door de betrokkene voor eensluidend gewaarmerkt afschrift/kopie aanvaarden.

6.

a) Zijn getuigen wettelijk verplicht een getuigenis af te leggen?

Het uitgangspunt is dat iedereen die als getuige is opgeroepen, verplicht is een verklaring af te leggen.

b) In welke gevallen kunnen getuigen weigeren een getuigenis af te leggen?

In sommige gevallen kan een getuige zich verschonen. Echtgenoten en juridisch adviseurs hoeven bijvoorbeeld niet te verklaren over de communicatie met hun echtgenoot of cliënt. Daarnaast geldt in het Schotse recht de algemene regel dat niemand kan worden gedwongen een belastende verklaring over zichzelf af te leggen. Een getuige kan weigeren een vraag te beantwoorden als antwoorden naar waarheid een strafbaar feit aan het licht kan brengen of een bekentenis van overspel zou inhouden, en een leugen de getuige aan vervolging wegens meineed zou blootstellen.

Terug

Bovenkant paginaBovenkant pagina

c) Kan een persoon die weigert te getuigen worden bestraft of gedwongen een getuigenis af te leggen?

Iemand die weigert een verklaring af te leggen, kan worden gedwongen onder bedreiging van vervolging wegens minachting van het gerecht. Het is ook mogelijk een eerdere verklaring van de getuige over te leggen als hij of zij weigert nog langer te verklaren.

d) Zijn er personen van wie geen bewijs kan worden verkregen?

Alleen de verklaring van ‘bekwame’ getuigen kan als bewijsmiddel dienen. Mensen met een geestelijk gebrek of kinderen die het verschil tussen waarheid en onwaarheid niet beseffen, kunnen als onbekwaam tot het afleggen van een verklaring worden gezien.

7. Welke rol spelen de rechter en de partijen bij het horen van een getuige? Onder welke voorwaarden kan een getuige worden gehoord met behulp van nieuwe technologieën zoals televisie of videoconferentie?

De rol van de rechter is ervoor te zorgen dat een getuige door de partijen op een eerlijke manier wordt ondervraagd. De rechter moet zich onpartijdig opstellen. Hij of zij kan ook vragen stellen om bijvoorbeeld een punt dat onduidelijk is gebleven op te helderen of een ander thema aan te snijden dat van belang lijkt. De rol van de partijen is dat zij elk hun getuigen ondervragen, die vervolgens door de wederpartij(en) kunnen worden ondervraagd.

Afgezien van sommige procedures uit hoofde van de Children (Scotland) Act 1995, waar het bewijs door getuigen met behulp van een tv-verbinding kan worden geleverd, zijn in civiele zaken geen voorzieningen getroffen voor het horen van getuigen via videoconferencing.

III. Beoordeling van het bewijsmateriaal

8. In hoeverre kan de rechter in zijn vonnis rekening houden met bewijzen die door een partij op illegale wijze werden verkregen?

Het staat de rechter vrij bepaalde onrechtmatig verkregen bewijsmiddelen van het bewijs uit te sluiten, tenzij het belang van de rechtspleging overheersend is.

9. Indien ik partij ben in het geding, heeft mijn eigen verklaring dan bewijskracht?

Als een partij in een civiele zaak een verklaring aflegt, neemt de rechter deze bij het nemen van een beslissing in aanmerking samen met alle andere bewijsmiddelen die zijn verkregen.

Nadere inlichtingen

In het Schotse parlement wordt momenteel een wetsvoorstel behandeld over kwetsbare getuigen (Vulnerable Witnesses (Scotland) Bill), die tot wijzigingen in het bewijsrecht zal leiden, als het voorstel wordt aangenomen. Het wetsvoorstel houdt onder meer in dat de ‘bekwaamheidstoetsing’ wordt afgeschaft, zodat alle kinderen en mensen met een geestelijk gebrek bekwaam worden om een verklaring af te leggen. Kwetsbare getuigen zouden ook de mogelijkheid krijgen gebruik te maken van speciale maatregelen, zoals schermen en videoconferencing, om hun verklaring af te leggen. U kunt de Vulnerable Witnesses Bill vinden op de website van het Schotse parlement Deutsch - English - español - français - italiano.

Andere websites:

Scottish Courts English

« Verkrijging van bewijs en bewijsvoering - Algemene informatie | Verenigd Koninkrijk - Algemene informatie »

Terug

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 04-05-2007

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk