Europese Commissie > EJN > Tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen > Zweden

Laatste aanpassing: 25-04-2006
Printversie Voeg toe aan favorieten

Tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen - Zweden

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De originele taalversie is bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Wat betekent tenuitvoerlegging in burgerlijke zaken? 1.
2. Onder welke omstandigheden mag een executoriale titel worden afgeleverd? 2.
2.1. De procedure 2.1.
2.2. De grondvoorwaarden 2.2.
3. Executiemaatregelen 3.
3.1. Welke goederen kunnen aan executie onderworpen worden? 3.1.
3.2. Wat zijn de gevolgen van de executiemaatregelen? 3.2.
3.3. Welke geldigheid hebben deze maatregelen? 3.3.
4. Staat er hoger beroep open tegen de beslissing die de executiemaatregel oplegt? 4.

 

1. Wat betekent tenuitvoerlegging in burgerlijke zaken?

Executie op basis van het wetboek van invordering (utsökningsbalken)

Executie houdt in dat een verplichting die door de rechtbank of op een andere manier is opgelegd, gedwongen ten uitvoer wordt gelegd door een uitvoerende instantie. De meest voorkomende verplichtingen die ten uitvoer kunnen worden gelegd zijn betalingsverplichtingen en ontruimingsverplichtingen. Een bijzondere vorm van executie zijn de bewarende maatregelen (b.v. conservatoir beslag, kvarstad).

Executie van betalingsverplichtingen gebeurt door middel van executoriaal beslag (utmätning). Daarbij kunnen goederen van de schuldenaar in beslag worden genomen.

Executie van andere verplichtingen dan betalingsverplichtingen (b.v. verplichte ontruiming) en van bewarende maatregelen (b.v. conservatoir beslag) gebeurt op de manier die is voorgeschreven in het wetboek van invordering. Een verplichte ontruiming wordt bijvoorbeeld via uitzetting ten uitvoer gelegd. Verder houdt executie doorgaans in dat de tenuitvoerleggende instantie de verweerder verplicht te doen wat hem is opgelegd of een verbod of een ander voorschrift in acht te nemen, of dat de betrokken instantie zelf de nodige maatregelen treft. De tenuitvoerleggende instantie kan dwangsommen opleggen.

Executie op basis van het wetboek dat de verhoudingen tussen ouders en kinderen omschrijft (föräldrabalken)

Ook ten aanzien van beslissingen betreffende de voogdij over een kind, de plaats waar een kind woont en de omgang met een kind kunnen executiemaatregelen worden genomen. Daarbij kan de executiebeslissing worden gekoppeld aan een dwangsom of gevangenisstraf.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2. Onder welke omstandigheden mag een executoriale titel worden afgeleverd?

2.1. De procedure
Executie op basis van het wetboek van invordering

Een basisvoorwaarde voor executie is dat er een vonnis of een andere executoriale titel is waarin wordt bepaald dat een bepaalde verplichting moet worden nagekomen.

De volgende executoriale titels kunnen de basis vormen voor executie:

  1. een vonnis, uitspraak of beslissing van een rechtbank;
  2. een schikking die door een rechtbank is bekrachtigd;
  3. goedgekeurde schikkingen of goedgekeurde ter plaatse te betalen bekeuringen;
  4. arbitrage;
  5. een schriftelijke, door twee getuigen mede ondertekende verbintenis betreffende alimentatie volgens het huwelijkswetboek (
  6. besluiten van een bestuurlijke instantie die volgens bepaalde voorschriften moeten worden uitgevoerd;
  7. een akte die volgens bepaalde voorschriften moet worden uitgevoerd;
  8. beslissingen van de gerechtsdeurwaarder in zaken betreffende betalingsbevelen of rechtsbijstand.

Voor de tenuitvoerlegging van een executoriale titel is geen verdere tussenkomst van een rechter of een andere instantie nodig.

Executie gebeurt via een overheidsinstantie, de gerechtsdeurwaardersinstantie (kronofogdemyndigheten). Deze instantie besluit dus tot b.v. beslaglegging. De gerechtsdeurwaarder heeft de algemene juridische verantwoordelijkheid voor de executie, terwijl de tenuitvoerlegging zelf door daartoe bevoegde ambtenaren (förrättningsmän) wordt gedaan.

Het inwinnen van informatie over de schuldenaar en zijn bezittingen is een wezenlijk onderdeel van de werkzaamheden van de gerechtsdeurwaardersinstantie. De schuldenaar is verplicht gegevens over zijn bezittingen te verstrekken en door middel van een schriftelijke lijst of een verhoor te verklaren dat deze gegevens waarheidsgetrouw zijn; een overtreding van deze verplichting kan strafrechtelijk worden vervolgd. De gerechtsdeurwaarder kan de schuldenaar ook gelasten de gegevens te verstrekken op straffe van een dwangsom. De dwangsom wordt op verzoek van de gerechtsdeurwaarder opgelegd door de arrondissementsrechtbank (tingsrätt).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Derden zijn verplicht inlichtingen te verschaffen in invorderingszaken (zie punt 3.2). Deze informatieplicht kan worden gekoppeld aan een dwangsom of een gevangenisstraf.

Een executieverzoek kan mondeling of schriftelijk worden ingediend door de rechthebbende zelf of door een vertegenwoordiger. Voor een mondeling verzoek dient de aanvrager (degene die om executie verzoekt) zich persoonlijk bij de gerechtsdeurwaardersinstantie te vervoegen. In bepaalde gevallen kan het verzoek worden ingediend via een drager die geschikt is voor automatische gegevensverwerking. Schriftelijke verzoeken moeten worden ondertekend door de aanvrager of zijn vertegenwoordiger.

In de regel moet executie worden aangevraagd bij de gerechtsdeurwaardersinstantie in de regio van de woonplaats van de schuldenaar. Beslaglegging kan bijvoorbeeld ook worden gevraagd in de provincie (län) waar het eigendom zich bevindt.

De invorderingskosten van de staat worden betaald uit bepaalde bijdragen. Indien mogelijk worden deze kosten verhaald op de verweerder (de tegenpartij van de eiser). Ook de eiser is aansprakelijk voor de kosten die de staat maakt. Deze aansprakelijkheid vervalt bij alimentatievorderingen volgens het huwelijkswetboek of het wetboek dat de verhouding tussen ouders en kinderen regelt, en bij buitenlandse alimentatievorderingen die in Zweden ten uitvoer worden gelegd, mits de vordering niet ouder is dan vijf jaar.

In de regel wordt voor elke executoire titel die ten uitvoer wordt gelegd een basisvergoeding in rekening gebracht. Bij een privaatrechtelijke vordering beloopt de basisvergoeding in het algemeen 1 000 SEK. In bepaalde gevallen wordt bij beslaglegging echter een basisvergoeding van 500 SEK geheven. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer de eiser alleen om loonbeslag vraagt. En ook bij beslagleggingen in verband met de terugbetaling van belastingen of heffingen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Daarnaast kunnen voorbereidingsvergoedingen, verkoopvergoedingen en speciale vergoedingen worden gevraagd.

Executie op basis van het wetboek dat de verhoudingen tussen ouders en kinderen omschrijft

Hierbij gaat het om tenuitvoerlegging van een beslissing van een gewone rechtbank over de voogdij over, de woonplaats van en de omgang met een kind of om de overdracht van een kind. Het kan ook gaan om een overeenkomst tussen de ouders over de voogdij, de woonplaats en de omgang, die is goedgekeurd door de instelling voor maatschappelijk werk (socialnämnden).

De tenuitvoerlegging gebeurt via de districtsrechtbank (länsratt). Doorgaans moet het executieverzoek worden gericht tot de rechtbank van het district waar degene die de zorg over het kind heeft, woont of verblijft. Indien het kind in een ander district verblijft, is ook de rechtbank van dat district bevoegd.

2.2. De grondvoorwaarden
Executie op basis van het wetboek van invordering

In bepaalde gevallen kan de executie worden belemmerd.

Bijvoorbeeld wanneer de executoriale titel zo onduidelijk is dat hij niet ten uitvoer kan worden gelegd.

Indien de verweerder aanvoert dat de verplichting waarop de executoriale titel betrekking heeft, bijvoorbeeld een betalingsverplichting, is voldaan nadat de executoriale titel is opgesteld, moet hij dit aantonen om de executie te voorkomen.

De schuldenaar kan ook aanvoeren dat hij een tegenvordering tegen de eiser kan inbrengen. Deze tegenvordering vormt een beletsel voor de executie indien de gerechtsdeurwaardersinstantie vaststelt dat voor de tegenvordering ook een uitvoerbare executoriale titel is opgesteld of dat zij is gebaseerd op schriftelijk bewijs.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Indien een executoriale titel wordt ingetrokken, moet de tenuitvoerlegging onmiddellijk worden gestaakt. In bepaalde gevallen kan de rechter gelasten af te zien van executie.

Executie op basis van het wetboek dat de verhoudingen tussen ouders en kinderen omschrijft

In bepaalde gevallen wordt de executie belemmerd.

Executie mag niet plaatsvinden tegen de wil van een kind dat ouder is dan twaalf jaar, tenzij de districtsrechtbank executie noodzakelijk acht in het belang van het kind. Dit geldt ook voor kinderen die nog geen twaalf jaar zijn maar een zodanige rijpheid hebben bereikt dat rekening moet worden gehouden met hun wensen.

De districtsrechtbank kan executie ook weigeren als duidelijk is dat de omstandigheden zijn veranderd sinds de beslissing van de rechter of de goedkeuring van de overeenkomst tussen de ouders, en dat in het belang van het kind b.v. de voogdijkwestie opnieuw wordt onderzocht.

Ook in andere gevallen kan de districtsrechtbank executie weigeren, indien er een aanzienlijk risico bestaat dat de lichamelijke of geestelijke gezondheid van het kind wordt geschaad.

3. Executiemaatregelen

3.1. Welke goederen kunnen aan executie onderworpen worden?
Executie op basis van het wetboek van invordering

Goederen kunnen alleen in beslag worden genomen als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. De goederen moeten

  • eigendom zijn van de schuldenaar,
  • overdraagbaar zijn,
  • een bepaalde geldswaarde vertegenwoordigen.

In principe kunnen alle soorten goederen in beslag worden genomen, zowel roerende als onroerende.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Onder roerende goederen worden niet alleen zaken als auto's, boten en inboedel verstaan, maar ook vorderingen (b.v. banktegoeden) en verschillende soorten rechten (b.v. vruchtgebruik of een aandeel in een nalatenschap).

Ook op loon, pensioen e.d. kan beslag worden gelegd.

Maar op sommige zaken kan geen beslag worden gelegd. Dat geldt voor noodzakelijke goederen, zoals:

  • kleding en andere voorwerpen voor persoonlijk gebruik van de schuldenaar, tot een redelijke waarde;
  • meubelen, huishoudelijke apparaten en andere uitrusting die nodig is voor het huishouden en het onderhouden daarvan;
  • gereedschap en andere uitrusting die nodig is voor de beroepsactiviteiten of de beroepsopleiding van de schuldenaar;
  • persoonlijke bezittingen, zoals eremedailles en sportprijzen die een zo grote emotionele waarde voor de schuldenaar hebben dat het niet billijk zou zijn er beslag op te leggen.

Goederen kunnen ook op grond van bepaalde voorschriften beschermd zijn tegen beslaglegging. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij schadevergoeding. Indien de schuldenaar schadevergoeding ontvangt voor persoonlijk letsel, vrijheidsberoving, valse beschuldiging, smaad of iets anders, kan op dit geld geen beslag worden gelegd voordat het is uitbetaald. Na uitbetaling mag geen beslag worden gelegd op de schadevergoeding indien het geld apart wordt gehouden en bedoeld is om te voorzien in een levensonderhoudsbehoefte die nog steeds bestaat. Op schadevergoeding voor andere dingen zoals brandwonden of pijn, kan op zijn vroegst twee jaar na de datum van uitbetaling beslag worden gelegd.

Voor loonbeslag geldt dat alleen beslag kan worden gelegd op het deel van het loon dat niet nodig is voor het levensonderhoud van de schuldenaar en zijn familie.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Bij loonbeslag hebben bepaalde vorderingen voorrang boven andere. Vorderingen met betrekking tot alimentatie volgens het huwelijkswetboek en het wetboek dat de verhouding tussen ouders en kinderen omschrijft, gaan voor alle andere vorderingen.

3.2. Wat zijn de gevolgen van de executiemaatregelen?
Executie op basis van het wetboek van invordering

Na beslaglegging heeft de schuldenaar niet meer dezelfde zeggenschap over de goederen als daarvoor. De schuldenaar mag niet door overdracht of op een andere manier ten nadele van de schuldeiser over zijn eigendommen beschikken zonder dat hiervoor om speciale redenen en na het horen van de verzoeker toestemming is verkregen van de gerechtsdeurwaardersinstantie.

Iedereen die onwettig over eigendommen beschikt waarop beslag is gelegd, kan strafrechtelijk worden vervolgd.

Beslagleggingsbeslissingen geven een voorrangsrecht op eigendom.

Derden zijn bij een invorderingszaak verplicht informatie te verstrekken over eventuele vorderingen die de schuldenaar jegens hen heeft of over andere geschillen die van belang kunnen zijn wanneer moet worden vastgesteld of de schuldenaar eigendommen heeft waarop beslag kan worden gelegd. Deze informatieplicht geldt ook voor derden die in het bezit zijn van eigendommen van de schuldenaar, die bijvoorbeeld als onderpand of in depot zijn gegeven. Een bank is bijvoorbeeld verplicht informatie te verstrekken over banktegoeden, bankkluizen of eigendommen van de schuldenaar die de bank in bewaring heeft. Ook familieleden van de schuldenaar zijn informatieplichtig.

Deze informatie kan mondeling of schriftelijk worden gevraagd van derden, die indien nodig kunnen worden opgeroepen voor verhoor. Als dwangmiddel kunnen dwangsommen of gevangenisstraffen worden opgelegd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

3.3. Welke geldigheid hebben deze maatregelen?

Er is geen maximumtermijn voor de geldigheid van een beslagleggingsbeslissing. Uitgangspunt bij de wetgeving is echter dat goederen waarop beslag is gelegd, onmiddellijk moeten worden verkocht.

Uitzetting dient zo mogelijk te gebeuren binnen vier weken na ontvangst van de benodigde documenten door de gerechtsdeurwaardersinstantie.

4. Staat er hoger beroep open tegen de beslissing die de executiemaatregel oplegt?

Executie op basis van het wetboek van invordering

In de regel is hoger beroep tegen de beslissing van de gerechtsdeurwaardersinstantie mogelijk. Dit hoger beroep moet volgens de voorschriften van de regering schriftelijk worden ingesteld bij een arrondissementsrechtbank in het werkgebied van de gerechtsdeurwaardersinstantie, met kopie aan die instantie.

Het hoger beroep kan worden ingesteld door degene op wie de beslissing betrekking heeft, indien deze bezwaar maakt. Voor hoger beroep tegen loonbeslag geldt geen termijn. Tegen andere vormen van beslag moet binnen drie weken hoger beroep worden ingesteld. Deze termijn geldt niet voor derden die tegen dergelijke vormen van beslag in hoger beroep willen gaan.

De arrondissementsrechtbank kan gelasten dat tot nader order geen executiemaatregel wordt genomen of, in uitzonderlijke gevallen, dat een al genomen maatregel wordt ingetrokken.

Executie op basis van het wetboek dat de verhoudingen tussen ouders en kinderen omschrijft

Tegen een beslissing tot executie van een districtsrechtbank kan hoger beroep worden ingesteld bij het beroepscollege dat hiervoor bevoegd is (kammarrätt). Dit dient schriftelijk te gebeuren, met kopie aan de districtsrechtbank. Het hoger beroep moet binnen drie weken na de betekening van de beslissing worden ingesteld.

« Tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen - Algemene informatie | Zweden - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 25-04-2006

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk