Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων > Πορτογαλία

Τελευταία ενημέρωση: 31-08-2007
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων - Πορτογαλία

Για την τελευταία ενημέρωση του κειμένου βλ. português
 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Ποια είναι η έννοια του όρου «εκτέλεση» για τις αστικές και εμπορικές υποθέσεις; 1.
2. Υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να εκδοθεί ένας εκτελεστός τίτλος; 2.
2.1. Εκτελεστοί τίτλοι 2.1.
2.2. Υποχρεωτική παρέμβαση των δικαστηρίων 2.2.
2.3. Δικαιοδοσία 2.3.
2.4. Εκτελεστικό όργανο 2.4.
2.5. Εκπροσώπηση από δικηγόρο 2.5.
2.6. Δαπάνες της εκτέλεσης 2.6.
2.7. Κριτήρια που χρησιμοποιεί το δικαστήριο για να αποφασίζει τα μέτρα εκτέλεσης 2.7.
2.7.1. Σχετικά με την απαίτηση 2.7.1.
2.7.2. Σχετικά με τον οφειλέτη 2.7.2.
3. Αντικείμενο και φύση των μέτρων εκτέλεσης 3.
3.1. Ποιοι είναι οι τύποι περιουσιακών στοιχείων που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο εκτέλεσης; 3.1.
3.2. Ποια είναι τα αποτελέσματα των μέσων εκτέλεσης; 3.2.
3.2.1. Για τον οφειλέτη που δεν τηρεί τα εν λόγω μέτρα 3.2.1.
3.2.1.1. Είναι έγκυρη η εκποίηση περιουσιακών στοιχείων εκ μέρους του οφειλέτη; 3.2.1.1.
3.2.1.2. Ο οφειλέτης υπόκειται σε κυρώσεις; 3.2.1.2.
3.2.2. Για τρίτους 3.2.2.
3.2.2.1. Ποιες είναι οι υποχρεώσεις των τραπεζών σχετικά με την αποκάλυψη πληροφοριών και την κατάσχεση υπολοίπων λογαριασμών; 3.2.2.1.
3.2.2.2. Ποιες κυρώσεις επιβάλλονται σε περίπτωση μη τήρησης της απόφασης επιβολής του μέτρου εκτέλεσης; 3.2.2.2.
3.2.3. Ποια είναι η περίοδος ισχύος των μέτρων εκτέλεσης; Υπάρχει συγκεκριμένη προθεσμία που ορίζεται από το νόμο ή αναφέρεται στη δικαστική απόφαση; 3.2.3.
4. Υπάρχει δυνατότητα άσκησης έφεσης κατά απόφασης που επιβάλλει μέτρο εκτέλεσης; 4.
4.1. Ποιος μπορεί να προσβάλλει αυτή την απόφαση; 4.1.
4.2. Ποιο είναι το αρμόδιο δικαστήριο για την εξέταση της έφεσης; 4.2.
4.3. Ποια είναι η προθεσμία για την άσκηση έφεσης; 4.3.
4.4. Ποιο είναι το αποτέλεσμα της έφεσης; 4.4.
5. Σε ποιες ενέργειες πρέπει να προβώ προκειμένου να αναγνωριστεί και να εκτελεστεί στην Πορτογαλία μια απόφαση που έχει ληφθεί σε άλλο κράτος μέλος; (Για υποθέσεις γονικής μέριμνας, βλ. «Γονική μέριμνα - Πορτογαλία») 5.
5.1. Τι μορφή πρέπει να έχει η αίτηση εκτέλεσης απόφασης της αλλοδαπής και ποια έγγραφα επισυνάπτονται στην αίτηση; 5.1.
5.2. Προς ποια αρχή ή δικαστήριο πρέπει να απευθύνεται η αίτηση; 5.2.
5.3. Σε ποια γλώσσα πρέπει να είναι η αίτηση; 5.3.
5.4. Πρέπει να καταβάλω δικαστικά έξοδα; Πρέπει να πληρώσω άλλου τύπου δαπάνες; 5.4.
5.5. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι υποχρεωτική η σύμπραξη δικηγόρου; Εάν ναι, πώς μπορώ να βρω δικηγόρο στην Πορτογαλία; 5.5.

 

1. Ποια είναι η έννοια του όρου «εκτέλεση» για τις αστικές και εμπορικές υποθέσεις;

Στο συγκεκριμένο πλαίσιο, «εκτέλεση» είναι η δικαστική ενέργεια μέσω της οποίας ένα φυσικό ή νομικό πρόσωπο ζητά από το Δικαστήριο τη λήψη κατάλληλων μέτρων προκειμένου να αποζημιωθεί για την παραβίαση ενός δικαιώματός του. Συνεπώς, πρόκειται για απαίτηση τήρησης υποχρέωσης, δια της δικαστικής οδού, και εκτέλεση αυτής της απαίτησης.

Η εκτέλεση μπορεί να αφορά την καταβολή συγκεκριμένου χρηματικού ποσού, την παράδοση συγκεκριμένου πράγματος και την τήρηση θετικής ή αρνητικής υποχρέωσης, δηλαδή την πραγματοποίηση ή μη κάποιας ενέργειας.

Είτε πρόκειται για εκτέλεση σχετικά με την παράδοση συγκεκριμένου πράγματος είτε για εκτέλεση που αφορά την τήρηση κάποιας υποχρέωσης, εάν το μέρος κατά του οποίου ζητείται η εκτέλεση δεν τηρήσει την υποχρέωσή του, η εκτέλεση θα μετατραπεί σε εκτέλεση για την καταβολή συγκεκριμένου χρηματικού ποσού.

Στην τελευταία περίπτωση, εάν ο οφειλέτης δεν προβεί εκούσια στην καταβολή, κατάσχονται τα περιουσιακά του στοιχεία ή απολλύει τα δικαιώματά του και, σε ειδικές περιπτώσεις, κατάσχονται τα περιουσιακά στοιχεία ή περιορίζονται τα δικαιώματα τρίτων. Αυτό συμβαίνει όταν τα περιουσιακά στοιχεία συνδέονται με εγγύηση δανείου ή αποτελούν αντικείμενο δράσης επιβλαβούς για τον πιστωτή. Στη συνέχεια, τα χρήματα παραδίδονται απευθείας στον πιστωτή ή τα κατασχεθέντα περιουσιακά στοιχεία μεταβιβάζονται σε αυτόν ή τα ποσά που προέρχονται από εισοδήματα καταβάλλονται σε αυτόν ή τα περιουσιακά στοιχεία πωλούνται και τα κέρδη της πώλησης αποδίδονται απευθείας στον πιστωτή.

2. Υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να εκδοθεί ένας εκτελεστός τίτλος;

2.1. Εκτελεστοί τίτλοι

Οι εκτελεστοί τίτλοι είναι δικαστικές αποφάσεις, διατάξεις και κάθε άλλη απόφαση δικαστικών αρχών η οποία απαιτεί την τήρηση κάποιας υποχρέωσης. Επίσης μπορεί να είναι αποφάσεις διαιτητικών δικαστηρίων, έγγραφα που συντάσσονται ή θεωρούνται από συμβολαιογράφο και οδηγούν στη σύσταση υποχρέωσης, ιδιωτικά έγγραφα τα οποία υπογράφει ο οφειλέτης και τα οποία δημιουργούν ή αναγνωρίζουν χρηματικές υποχρεώσεις, τα ποσά των οποίων καθορίζονται ή μπορούν να καθοριστούν με απλό αριθμητικό υπολογισμό, ή οδηγούν στην αναγνώριση υποχρέωσης παράδοσης πράγματος ή την ανάγκη τήρησης υποχρέωσης, καθώς και έγγραφα τα οποία κηρύσσονται εκτελεστοί τίτλοι μέσω ειδικής διάταξης, όπως, για παράδειγμα, οι επιταγές, τα γραμμάτια, οι εντολές πληρωμής, οι αιτήσεις ασφαλιστικών μέτρων, στα οποία έχει δοθεί χαρακτήρας εκτελεστού τίτλου, καθώς και πρακτικά συνεδριάσεων συνιδιοκτητών.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

2.2. Υποχρεωτική παρέμβαση των δικαστηρίων

Οι συγκεκριμένοι τίτλοι εκτελούνται πάντα στο πλαίσιο μιας υπόθεσης που εξετάζεται ενώπιον δικαστηρίου.

2.3. Δικαιοδοσία

Το αρμόδιο δικαστήριο για εκτέλεση δυνάμει απόφασης που έχει εκδοθεί από πορτογαλικά δικαστήρια είναι το Πρωτοδικείο στο οποίο εκδικάστηκε η υπόθεση.

Σε περίπτωση αναγνωριστικής αγωγής που παραπέμπεται στο Εφετείο ή το Ανώτατο Δικαστήριο, αρμόδιο για την εκτέλεση είναι το δικαστήριο της έδρας του οφειλέτη, εκτός από την περίπτωση αγωγής στην οποία ένας εκ των αντιδίκων είναι δικαστής, σύζυγος δικαστή, συγκεκριμένα μέλη της οικογένειας ή πρόσωπο με το οποίο συγκατοικεί ο/η δικαστής και το δικαστήριο που είναι αρμόδιο για την εκτέλεση είναι το δικαστήριο όπου ο/η δικαστής ασκεί τα καθήκοντά του/της. Σε αυτή την περίπτωση, το αρμόδιο δικαστήριο είναι το εγγύτερο περιφερειακό δικαστήριο.

Σε περίπτωση απόφασης που εκδίδεται από διαιτητές στο πλαίσιο διαιτησίας που διενεργήθηκε στην Πορτογαλία, για την εκτέλεση είναι το δικαστήριο της περιφέρειας όπου έλαβε χώρα η διαιτησία.

Όσον αφορά τους υπόλοιπους εκτελεστούς τίτλους, ο γενικός κανόνας είναι ότι το αρμόδιο δικαστήριο για την εκτέλεση είναι το δικαστήριο της περιοχής όπου πρέπει να τηρηθεί η υποχρέωση.

Ωστόσο, εάν η εκτέλεση αφορά την παράδοση συγκεκριμένου πράγματος ή την είσπραξη οφειλής με εμπράγματη εγγύηση, το αρμόδιο δικαστήριο είναι το δικαστήριο της περιοχής όπου βρίσκεται το συγκεκριμένο πράγμα ή τα περιουσιακά στοιχεία τα οποία αποτελούν εγγύηση αντίστοιχα.

Όταν η εκτέλεση πρέπει να πραγματοποιηθεί στο δικαστήριο της έδρας του οφειλέτη και ο οφειλέτης έχει την έδρα του εκτός Πορτογαλίας, αλλά διαθέτει περιουσιακά στοιχεία στην Πορτογαλία, το αρμόδιο δικαστήριο είναι το δικαστήριο της περιοχής όπου βρίσκονται τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

2.4. Εκτελεστικό όργανο

Εκτός εάν προβλέπεται από το νόμο κάτι διαφορετικό, εναπόκειται στο εκτελεστικό όργανο, το οποίο τελεί υπό την επίβλεψη δικαστή, να λάβει όλα τα μέτρα που αφορούν τη διαδικασία εκτέλεσης, συμπεριλαμβανομένων των κλητεύσεων, των κοινοποιήσεων και των δημοσιεύσεων.

Τα εν λόγω καθήκοντα εκτελούνται από νομικό σύμβουλο εκτέλεσης (solicitador de execução) που ορίζει ο αιτών ή η γραμματεία του δικαστηρίου, ο οποίος επιλέγεται μεταξύ των νομικών συμβούλων που είναι εγγεγραμμένοι στην περιοχή ή στις όμορες περιοχές ή, εάν δεν υπάρχει διαθέσιμος νομικός σύμβουλος, τα εν λόγω καθήκοντα εκτελούνται από τους νομικούς σύμβουλους που είναι εγγεγραμμένοι σε άλλη περιοχή της ίδιας νομικής περιφέρειας. Εάν δεν υπάρχει νομικός σύμβουλος εκτέλεσης εγγεγραμμένος στη νομική περιφέρεια ή σε περίπτωση άλλου κωλύματος, τα εν λόγω καθήκοντα, εκτός εκείνων που ανατίθενται συγκεκριμένα στο νομικό σύμβουλο εκτέλεσης, εκτελούνται από δικαστικό επιμελητή, ο οποίος διορίζεται σύμφωνα με τους κανόνες ανάθεσης. Σε αυτή την περίπτωση, τα καθήκοντα του εκτελεστικού οργάνου εκτελεί ο δικαστικός επιμελητής του τμήματος του δικαστηρίου στο οποίο έχει αναλάβει την εκτέλεση.

Ο νομικός σύμβουλος εκτέλεσης συμμετέχει στη διαδικασία και, υπό την επίβλεψη της Ένωσης Νομικών Συμβούλων (Câmara dos Solicitadores) και το λειτουργικό έλεγχο του υπεύθυνου για την υπόθεση δικαστή, εκτελεί τις συγκεκριμένες ενέργειες του εκτελεστικού οργάνου και άλλα καθήκοντα που ενδέχεται να του ανατεθούν δια του νόμου.

Ο διοριζόμενος νομικός σύμβουλος εκτέλεσης μπορεί να απομακρυνθεί από τα καθήκοντά του μόνο με απόφαση του δικαστή εκτέλεσης, η οποία λαμβάνεται αυτοδικαίως ή κατόπιν αιτήματος του αιτούντος, για λόγους διαδικαστικού δόλου ή αμέλειας ή σοβαρής παράβασης του καθήκοντος που του έχει ανατεθεί από το αντίστοιχο νομοθέτημα. Οι λόγοι κοινοποιούνται στην Ένωση Νομικών Συμβούλων.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Στις εκτελέσεις που αφορούν δικαστικά έξοδα, το εκτελεστικό όργανο είναι πάντα δικαστικός επιμελητής.

Τυχόν καθήκοντα τα οποία απαιτούν μετακινήσεις εκτός της περιοχής της εκτέλεσης και των όμορων περιοχών ή εκτός των μητροπολιτικών περιοχών της Λισαβόνας ή του Πόρτο, εάν η εν λόγω περιοχή υπάγεται διοικητικά σε αυτές, εκτελούνται από το εκτελεστικό όργανο της συγκεκριμένης περιοχής, κατόπιν αιτήματος του διοριζόμενου εκτελεστικού οργάνου, όταν πρόκειται για νομικό σύμβουλο, και υπ' ευθύνη του, εκτός εάν υπάρχουν λόγοι που καθιστούν την εκτέλεσή τους αδύνατη ή εξαιρετικά δύσκολη.

Ο νομικός σύμβουλος εκτέλεσης μπορεί, υπ’ ευθύνη του, να αναθέτει καθήκοντα τα οποία δεν αφορούν κατάσχεση, πώληση, πληρωμή ή οποιαδήποτε άλλη ενέργεια σχετική με την εκτέλεση σε υπάλληλο που εργάζεται για αυτόν και είναι διαπιστευμένος από την Ένωση Νομικών Συμβούλων.

2.5. Εκπροσώπηση από δικηγόρο

Σε περιπτώσεις εκτέλεσης που αφορούν ποσά τα οποία υπερβαίνουν τα ποσά που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία του Εφετείου (€ 14.963,94), είναι πάντα υποχρεωτική η εκπροσώπηση από δικηγόρο.

Σε περιπτώσεις εκτέλεσης που αφορούν ποσά από € 3.740,99 έως € 14.963,94, ο διορισμός δικηγόρου είναι υποχρεωτικός μόνον όταν η εκτέλεση έχει αμφισβητηθεί ή όταν υπάρχει κάποια άλλη διαδικασία που ακολουθεί τους όρους της αναγνωριστικής αγωγής.

Σε περιπτώσεις εκτέλεσης αξίας που δεν υπερβαίνει το ποσό των € 3.740,98, δεν είναι υποχρεωτικός ο διορισμός δικηγόρου, ακόμα και σε περίπτωση αμφισβήτησης της εκτέλεσης, ενώ τα διάφορα μέρη μπορούν να συμμετάσχουν στη διαδικασία.

2.6. Δαπάνες της εκτέλεσης

Οι δαπάνες της εκτέλεσης περιλαμβάνουν τα δικαστικά έξοδα και τις χρεώσεις. Αυτές αφορούν συγκεκριμένα επιστροφές προκαταβληθέντων ποσών, πληρωμές που έχουν καταβληθεί ή προκαταβληθεί σε οποιοδήποτε πρόσωπο, πληρωμές οφειλόμενες σε οποιοδήποτε πρόσωπο συμμετέχει στη διαδικασία περιστασιακά, έξοδα μετακίνησης και επιδόματα δαπανών, επιστροφές στο Δημόσιο για τη χορήγηση δικαστικής αρωγής, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, των αμοιβών που έχουν καταβληθεί ή προκαταβληθεί στο πλαίσιο δικαστικής αρωγής και των δαπανών κλήτευσης ανά δικαστικό επιμελητή, κατόπιν αιτήματος του πιστωτή. Οι δαπάνες αυτές περιλαμβάνουν επίσης τις αμοιβές του νομικού συμβούλου εκτέλεσης, τις δεόντως αιτιολογημένες δαπάνες που έχει πραγματοποιήσει ο νομικός σύμβουλος εκτέλεσης και τα ποσά που έχουν καταβληθεί για την παρακατάθεση περιουσιακών στοιχείων, κυρίως δε την αμοιβή των διαχειριστών των περιουσιακών στοιχείων.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Οι αμοιβές που οφείλονται στο νομικό σύμβουλο εκτέλεσης ορίζονται από το νόμο βάσει των πράξεων που διενεργούνται.

2.7. Κριτήρια που χρησιμοποιεί το δικαστήριο για να αποφασίζει τα μέτρα εκτέλεσης

2.7.1. Σχετικά με την απαίτηση

Η απαίτηση (η προς εκτέλεση ενοχή) πρέπει να είναι βέβαιη, απαιτητή και καθαρή.

2.7.2. Σχετικά με τον οφειλέτη

Η εκτέλεση πρέπει να πραγματοποιείται ενάντια στο πρόσωπο το οποίο αναφέρεται ως οφειλέτης στον εκτελεστό τίτλο.

Σε περίπτωση διαδοχής στο δικαίωμα ή την υποχρέωση, η εκτέλεση πρέπει να πραγματοποιείται ενάντια στους κληρονόμους του προσώπου που αναφέρεται ως οφειλέτης στον εκτελεστό τίτλο. Στο αίτημα εκτέλεσης, ο αιτών θα παραθέτει τα στοιχεία από τα οποία προκύπτει η διαδοχή.

Η εκτέλεση λόγω οφειλής με εμπράγματη εγγύηση (οι εμπράγματες εγγυήσεις είναι υποχρεώσεις παρακράτησης εισοδήματος, ενέχυρα, υποθήκες, προτιμώμενες απαιτήσεις, δικαιώματα παρακράτησης, κατάσχεση και δήμευση) επί περιουσιακών στοιχείων τρίτων θα πραγματοποιείται απευθείας έναντι αυτών των τρίτων προσώπων, εάν ο αιτών επιθυμεί την εκτέλεση της εγγύησης, με την επιφύλαξη της δυνατότητας άσκησης αγωγής άμεσα κατά του οφειλέτη.

Όταν η εκτέλεση πραγματοποιείται μόνο έναντι τρίτου προσώπου και είναι γνωστό ότι τα περιουσιακά στοιχεία που βαρύνονται με την εγγύηση είναι ανεπαρκή, ο αιτών μπορεί στο πλαίσιο της ίδιας διαδικασίας να αιτηθεί τη συνέχιση της διαδικασίας εκτέλεσης κατά του οφειλέτη, από τον οποίο θα απαιτηθεί να ικανοποιήσει άμεσα την αξίωση. Εάν τα περιουσιακά στοιχεία που φέρουν το βάρος ανήκουν στον οφειλέτη, αλλά βρίσκονται στην κατοχή τρίτου προσώπου, είναι δυνατή η άσκηση αγωγής άμεσα κατά του τρίτου προσώπου και του οφειλέτη ταυτόχρονα.

3. Αντικείμενο και φύση των μέτρων εκτέλεσης

3.1. Ποιοι είναι οι τύποι περιουσιακών στοιχείων που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο εκτέλεσης;

Υπόκεινται σε εκτέλεση όλα τα δημεύσιμα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη. Σε ειδικές περιπτώσεις που προβλέπονται από το νόμο είναι δυνατή η δήμευση περιουσιακών στοιχείων τρίτων εάν η εκτέλεση γίνεται ενάντια σε τρίτα πρόσωπα.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Η δήμευση περιορίζεται στα περιουσιακά στοιχεία που είναι απαραίτητα για την εξόφληση της συγκεκριμένης οφειλής και την καταβολή των προβλεπόμενων εξόδων εκτέλεσης και υπόκειται σε ειδικές προϋποθέσεις.

Συνεπώς, είναι δυνατή η δήμευση μόνο αντικειμένων και δικαιωμάτων που μπορούν να αξιολογηθούν από χρηματικής σκοπιάς, ενώ δεν είναι δυνατή η δήμευση περιουσιακών στοιχείων που δεν είναι εμπορεύσιμα. Υπάρχουν επίσης νομικά όρια για τη δήμευση, τα οποία καθιστούν αδύνατη τη δήμευση ορισμένων περιουσιακών στοιχείων πλήρως, εν μέρει ή μόνο βάσει συγκεκριμένων προϋποθέσεων.

Δεν είναι δυνατή η υπό οποιεσδήποτε συνθήκες δήμευση των κατωτέρω:

α) αναπαλλοτρίωτων αντικειμένων ή δικαιωμάτων,

β) περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στη δημόσια κυριότητα του κράτους και άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου,

γ) αντικείμενων η δήμευση των οποίων μπορεί να προσβάλλει τα χρηστά ήθη ή στερείται οικονομικής αιτιολόγησης λόγω της αμελητέας αγοραίας αξίας τους,

δ) αντικειμένων που προορίζονται ειδικά για δημόσια λατρεία,

ε) τάφων,

στ) περιουσιακών στοιχείων τα οποία είναι απαραίτητα για κάθε νοικοκυριό και βρίσκονται στη μόνιμη κατοικία του οφειλέτη, εκτός των περιπτώσεων όπου η εκτέλεση αφορά την καταβολή της σχετικής τιμής αγοράς ή του κόστους επισκευής τους, και

ζ) οργάνων που είναι απαραίτητα σε άτομα με ειδικές ανάγκες και αντικειμένων που προορίζονται για τη θεραπεία ασθενών.

Εκτός εάν πρόκειται για εκτέλεση που αφορά την καταβολή οφειλής με εμπράγματη εγγύηση, απαλλάσσονται της δήμευσης τα περιουσιακά στοιχεία του δημοσίου και άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, φορέων στους οποίους έχουν παραχωρηθεί δημόσια έργα ή υπηρεσίες ή δημοσίων επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας, τα οποία χρησιμοποιούνται κυρίως για την εξυπηρέτηση του δημόσιου συμφέροντος. Απαλλάσσονται επίσης της δήμευσης τα μέσα και τα αντικείμενα εργασίας τα οποία είναι απαραίτητα για την άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας ή την επαγγελματική κατάρτιση του οφειλέτη, εκτός των περιπτώσεων όπου:

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

α) ο οφειλέτης θα υποδείξει ότι είναι δυνατή η δέσμευσή τους,

β) η εκτέλεση προορίζεται για την καταβολή της τιμής της αγοράς ή των εξόδων επισκευής τους,

γ) δημεύονται ως στοιχεία ενσωματωμένα σε εμπορική εγκατάσταση.

Δεν είναι δυνατή η δήμευση των εξής:

α) των δύο τρίτων των αποδοχών, μισθών ή συναφών εσόδων που λαμβάνει ο οφειλέτης,

β) των δύο τρίτων των περιοδικών ποσών που λαμβάνονται ως σύνταξη ή κάθε άλλης κοινωνικής παροχής, ασφάλισης, αποζημίωσης για ατύχημα, ράντας ή κάθε άλλης σύνταξης συναφούς χαρακτήρα. Στις περιπτώσεις του τελευταίου εδαφίου, υπάρχει, σχετικά με τη μη δήμευση, μέγιστο όριο ισοδύναμο με τρεις εθνικούς ελάχιστους μισθούς κατά τη στιγμή της κάθε δήμευσης και ελάχιστο όριο, όταν ο οφειλέτης δεν διαθέτει άλλο εισόδημα και η απαίτηση δεν αφορά τη διατροφή, ισοδύναμο με έναν εθνικό ελάχιστο μισθό. Στην περίπτωση δήμευσης χρημάτων ή κατάσχεσης υπολοίπου τρεχούμενου τραπεζικού λογαριασμού, δεν είναι δυνατή η δήμευση του συνολικού ποσού που ισοδυναμεί με έναν εθνικό ελάχιστο μισθό. Εφόσον σταθμιστούν το ποσό και η φύση της απαίτησης, καθώς και οι ανάγκες του οφειλέτη και της οικογένειάς του, ο δικαστής μπορεί, κατ’ εξαίρεση, να μειώσει το τμήμα του εισοδήματος που μπορεί να δημευτεί για την περίοδο που θεωρεί εύλογη και να το απαλλάξει της δήμευσης για περίοδο το πολύ ενός έτους. Ο δικαστής μπορεί επίσης, κατόπιν αιτήματος του πιστωτή και σταθμίζοντας το ποσό και τη φύση της απαίτησης καθώς και τον τρόπο ζωής και τις ανάγκες του οφειλέτη και της οικογένειάς του, να μην εφαρμόσει τους ανωτέρω κανόνες περί μη δήμευσης μέρους του υπολοίπου τραπεζικού λογαριασμού και να μειώσει το εν λόγω όριο του ενός εθνικού ελάχιστου μισθού, εκτός εάν πρόκειται για σύνταξη ή κοινωνική παροχή.

Δεν είναι δυνατή η δήμευση του χρηματικού ποσού ή της τραπεζικής κατάθεσης που προκύπτει από την ικανοποίηση απαίτησης για την οποία δεν ήταν δυνατή η δήμευση, κατά τον ίδιο τρόπο που η αρχική απαίτηση δεν μπορούσε να οδηγήσει σε δήμευση.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Εκτός των περιπτώσεων που αφορούν στοιχεία που δεν είναι δυνατόν να εκποιηθούν από τα μέρη, είναι δυνατόν, κατόπιν συμφωνίας μεταξύ τους, να περιοριστεί η ευθύνη του οφειλέτη σε ορισμένα από τα περιουσιακά του στοιχεία, εάν η υποχρέωση δεν τηρηθεί εκούσια.

Είναι δυνατόν να αποτελέσουν αντικείμενο δήμευσης ακίνητα περιουσιακά στοιχεία, κινητά περιουσιακά στοιχεία, δικαιώματα και προσδοκίες αγοράς, επιδόματα ή εισοδήματα, τραπεζικές καταθέσεις, συνιδιόκτητα περιουσιακά στοιχεία και μετοχές σε εταιρείες, καθώς και εμπορικές εγκαταστάσεις.

3.2. Ποια είναι τα αποτελέσματα των μέσων εκτέλεσης;

3.2.1. Για τον οφειλέτη που δεν τηρεί τα εν λόγω μέτρα

3.2.1.1. Είναι έγκυρη η εκποίηση περιουσιακών στοιχείων εκ μέρους του οφειλέτη;

Με τη δήμευση αφαιρείται από τον οφειλέτη το δικαίωμα εκποίησης περιουσιακών στοιχείων ή δικαιωμάτων. Για τους σκοπούς της εκτέλεσης, η εκποίηση, η επιβάρυνση ή η ενοικίαση των δημευθέντων περιουσιακών στοιχείων στερείται σημασίας.

Γενικά, στο πλαίσιο του τρέχοντος καθεστώτος εκτέλεσης, ο οφειλέτης δεν ορίζεται διαχειριστής των περιουσιακών στοιχείων. Το συγκεκριμένο καθήκον ανατίθεται στον οφειλέτη σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, ήτοι όταν ο πιστωτής χορηγεί έγκριση ή όταν το δημευμένο περιουσιακό στοιχείο είναι η συνήθης κατοικία του οφειλέτη.

3.2.1.2. Ο οφειλέτης υπόκειται σε κυρώσεις;

Εάν ο οφειλέτης διοριστεί διαχειριστής των περιουσιακών στοιχείων και δεν εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του, είναι δυνατόν να απαλλαχθεί αυτών των καθηκόντων δυνάμει απόφασης που λαμβάνει ο δικαστής που είναι υπεύθυνος για την υπόθεση. Σε περίπτωση αθέτησης εκ μέρους του οφειλέτη της υποχρέωσης παράδοσης των δημευμένων περιουσιακών στοιχείων, ή μη αιτιολόγησης της μη παράδοσής τους, εντός πέντε ημερών από τη λήψη σχετικής εντολής, διατάσσεται άμεσα η δήμευση των περιουσιακών στοιχείων που του ανήκουν και είναι αξίας ικανής να εξασφαλίσει την αξία της παρακαταθήκης, την καταβολή των δικαστικών εξόδων, καθώς και των επιπλέον δαπανών στις οποίες οδήγησε αυτή του η ενέργεια. Είναι επίσης δυνατή η επιβολή διαδικαστικού προστίμου και ενδέχεται να αποδοθεί ποινική ευθύνη.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

3.2.2. Για τρίτους

3.2.2.1. Ποιες είναι οι υποχρεώσεις των τραπεζών σχετικά με την αποκάλυψη πληροφοριών και την κατάσχεση υπολοίπων λογαριασμών;

Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που λαμβάνουν εντολή να προβούν στην κατάσχεση υπολοίπων τραπεζικών λογαριασμών υποχρεούνται εντός 15 ημερών να ενημερώνουν το εκτελεστικό όργανο σχετικά με το υπόλοιπο του λογαριασμού ή την ανυπαρξία λογαριασμού ή υπολοίπου.

Η κατάσχεση κατάθεσης σε ίδρυμα νομίμως εξουσιοδοτημένο να τη δεχτεί πραγματοποιείται με κοινοποίηση, κατά προτίμηση μέσω ηλεκτρονικής επικοινωνίας, και εκτελείται με δικαστική απόφαση.

Η κοινοποίηση αποστέλλεται απευθείας στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και αναφέρει ρητά ότι το υπάρχον υπόλοιπο ή το μερίδιο του οφειλέτη σε αυτό το υπόλοιπο πρέπει να δεσμευτεί από την ημερομηνία της κοινοποίησης και η πραγματοποίηση κινήσεων είναι δυνατή μόνο από το εκτελεστικό όργανο και έως το όριο της οφειλής για την οποία πραγματοποιείται η εκτέλεση, πλέον των προβλεπόμενων δαπανών της εκτέλεσης.

Το χρηματοπιστωτικό ίδρυμα ευθύνεται για τα υπόλοιπα των τραπεζικών λογαριασμών που τηρούνται σε αυτό κατά την ημερομηνία της κοινοποίησης.

3.2.2.2. Ποιες κυρώσεις επιβάλλονται σε περίπτωση μη τήρησης της απόφασης επιβολής του μέτρου εκτέλεσης;

Οι ποινές που επιβάλλονται σε περίπτωση αθέτησης των υποχρεώσεων που, δυνάμει της απόφασης, ανατίθενται σε τρίτο πρόσωπο που ορίζεται διαχειριστής των περιουσιακών στοιχείων είναι αυτές που ορίζονται ανωτέρω για τους οφειλέτες στους οποίους ανατίθενται καθήκοντα διαχειριστή περιουσιακών στοιχείων.

3.2.3. Ποια είναι η περίοδος ισχύος των μέτρων εκτέλεσης; Υπάρχει συγκεκριμένη προθεσμία που ορίζεται από το νόμο ή αναφέρεται στη δικαστική απόφαση;

Δεν προβλέπονται νόμιμες ούτε δικαστικές προθεσμίες για την απόφαση εκτέλεσης και τα μέτρα που συνεπάγεται.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Ακόμα και στις περιπτώσεις όπου ο νομοθέτης θέτει ειδικές προθεσμίες λήξης, όπως ισχύει με τα αρχεία δήμευσης ακίνητων περιουσιακών στοιχείων (τα οποία λήγουν εντός δεκαετίας), αυτό δεν οδηγεί αυτόματα στη λήξη της ισχύος των μέτρων εκτέλεσης, δεδομένου ότι είναι δυνατή η ανανέωση αυτών των αρχείων για περιόδους ίδιας διάρκειας, χωρίς να υπάρχει όριο στον αριθμό των ανανεώσεων.

Η μόνη εξαίρεση είναι ότι ο οφειλέτης μπορεί να ζητήσει την άρση της δήμευσης και την έκδοση εντολής στον πιστωτή να καταβάλει τις δαπάνες στις οποίες οδήγησε η παράλειψή του, εάν, λόγω αμέλειας του πιστωτή, η υπόθεση παρέμεινε αδρανής για διάστημα άνω των έξι μηνών (ήτοι, αν στη διάρκεια αυτού του διαστήματος δεν υπήρξε αίτημα για την προώθησή της).

4. Υπάρχει δυνατότητα άσκησης έφεσης κατά απόφασης που επιβάλλει μέτρο εκτέλεσης;

Είναι δυνατή η άσκηση έφεσης κατά αποφάσεων με τις οποίες εκδίδονται εντολές εκτέλεσης, εάν η συγκεκριμένη υπόθεση αφορά ποσό μεγαλύτερο από το όριο που ισχύει για το δικαστήριο όπου εξετάζεται η υπόθεση (το όριο για τα Πρωτοδικεία είναι 3.740,98 €) και οι αποφάσεις κατά των οποίων ασκείται έφεση δεν είναι ευνοϊκές για τον εφεσιβάλλοντα κατά ποσό που υπερβαίνει το ήμισυ του ορίου για το συγκεκριμένο δικαστήριο.

Ο οφειλέτης μπορεί επίσης να αντιτεθεί στην εκτέλεση μετά την κλήτευση τόσο πριν όσο και μετά τη δήμευση. Παράλληλα με την εναντίωση στην εκτέλεση, πρέπει επίσης να υποβάλλει ένσταση ως προς τη δήμευση σε περίπτωση που δεν είχε προηγηθεί κλήτευση. Ο/Η σύζυγος της οφειλέτριας/του οφειλέτη, που επίσης κλητεύεται όταν η εντολή δήμευσης αφορά ακίνητη περιουσία ή εμπορική εγκατάσταση στην πλήρη εκποίηση της οποίας αδυνατεί να προβεί ο οφειλέτης ή περιουσιακά στοιχεία συνιδιόκτητα από το ζεύγος, μπορεί επίσης να υποβάλει ένσταση στην εκτέλεση ή τη δήμευση.

Εάν η δήμευση ή οποιαδήποτε άλλη ενέργεια που πραγματοποιείται νομίμως για την κατάσχεση ή την απόδοση περιουσιακών στοιχείων προσβάλλει το δικαίωμα κυριότητας ή οποιοδήποτε άλλο δικαίωμα ασύμβατο με τη δήμευση ή το πλαίσιο εφαρμογής του μέτρου ενός τρίτου προσώπου το οποίο δεν εμπλέκεται στην υπόθεση, το ζημιωθέν μέρος μπορεί να ασκήσει τριτανακοπή.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

4.1. Ποιος μπορεί να προσβάλλει αυτή την απόφαση;

Οι προσφυγές ασκούνται από το κύριο ηττηθέν μέρος.

Είναι δυνατή η άσκηση έφεσης από τον οφειλέτη/την οφειλέτρια ή την/τον σύζυγό του/της, ενώ είναι επίσης δυνατή η άσκηση τριτανακοπής από οποιοδήποτε πρόσωπο που δεν εμπλέκεται στην υπόθεση και ζημιώνεται από την εκτέλεση της προσβαλλόμενης απόφασης δήμευσης.

4.2. Ποιο είναι το αρμόδιο δικαστήριο για την εξέταση της έφεσης;

Το αρμόδιο δικαστήριο για την εξέταση της έφεσης είναι το Εφετείο της έδρας του Πρωτοδικείου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

Οι εφέσεις και οι τριτανακοπές πραγματοποιούνται ως ένθετη διαδικασία (σε μια υπόθεση η οποία έχει φυσική σχέση με την υπόθεση της εκτέλεσης, αλλά είναι ανεξάρτητη από αυτήν) και έχουν την ίδια διάρθρωση με τις αναγνωριστικές αγωγές (υπόθεση όπου αναλύονται οι ισχυρισμοί των μερών, παρουσιάζονται και εξετάζονται αποδεικτικά στοιχεία και εκδίδεται απόφαση η οποία αξιολογεί τους ισχυρισμούς και την ορθότητά τους). Το αρμόδιο δικαστήριο για τη λήψη τέτοιων αποφάσεων είναι το δικαστήριο ενώπιον του οποίου εξετάζεται η υπόθεση εκτέλεσης.

4.3. Ποια είναι η προθεσμία για την άσκηση έφεσης;

Η προθεσμία για την άσκηση έφεσης είναι δέκα ημέρες από την κοινοποίηση της απόφασης.

Η προθεσμία για την εναντίωση στην εκτέλεση ή τη δήμευση είναι είκοσι ημέρες από την ημερομηνία της κλήτευσης. Όταν ο λόγος για την εναντίωση προκύπτει μεταγενέστερα, η προθεσμία τίθεται σε ισχύ από την ημέρα κατά την οποία προκύπτει το συγκεκριμένο γεγονός ή από την ημέρα κατά την οποία το μέρος που επιθυμεί να εναντιωθεί λαμβάνει γνώση του γεγονότος.

Η προθεσμία για την/τον σύζυγο του οφειλέτη/της οφειλέτριας που κλητεύεται επίσης όταν η εντολή δήμευσης αφορά ακίνητη περιουσία ή εμπορική εγκατάσταση στην πλήρη εκποίηση της οποίας αδυνατεί να προβεί ο οφειλέτης ή περιουσιακά στοιχεία συνιδιόκτητα από το ζεύγος, προκειμένου να υποβάλει ένσταση στην εκτέλεση ή τη δήμευση, είναι δέκα ημέρες ή υπολογίζεται έως τη λήξη της προθεσμίας που έχει δοθεί στον οφειλέτη, εάν η τελευταία είναι μεταγενέστερη.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Οι τριτανακοπές πρέπει να ασκούνται εντός τριάντα ημερών από την ημερομηνία του μέτρου που προσβάλλει τα δικαιώματα του τρίτου προσώπου ή εντός τριάντα ημερών από τη στιγμή που το τρίτο πρόσωπο έλαβε γνώση της υπόθεσης. Δεν είναι δυνατή η άσκηση τριτανακοπής μετά τη νόμιμη πώληση ή τον πλειστηριασμό των περιουσιακών στοιχείων.

4.4. Ποιο είναι το αποτέλεσμα της έφεσης;

Το αποτέλεσμα της έφεσης εξαρτάται από τη φύση της απόφασης που έχει ληφθεί. Κατά κανόνα, οι εφέσεις κατά αποφάσεων που αφορούν υποθέσεις εκτέλεσης δεν επιφέρουν αναστολή της εκτέλεσης.

Όσον αφορά την εναντίωση, εφόσον δεν έχει προηγηθεί κλήτευση, η απόφαση του δικαστή που αποδέχεται την εναντίωση αναστέλλει την εκτέλεση. Εάν υπήρξε κλήτευση πριν από την εκτέλεση, η εκτέλεση αναστέλλεται μόνο εάν ο οφειλέτης χορηγήσει εγγύηση ή εάν αμφισβητηθεί η υπογραφή στο ιδιωτικό έγγραφο που αποτελεί εκτελεστό τίτλο και προσκομιστεί άμεσα σχετικό αποδεικτικό έγγραφο.

Εάν αποφασιστεί ότι η εναντίωση στην εκτέλεση είναι έγκυρη, η εκτέλεση διακόπτεται πλήρως ή εν μέρει.

Η απόφαση του δικαστή, η οποία εκδίδεται μετά την εκτέλεση των προκαταρκτικών βημάτων απόδειξης και αποδέχεται την τριτανακοπή, αναστέλλει τη διαδικασία σχετικά με τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία. Επέρχεται επίσης προσωρινή ανάκτηση των περιουσιακών στοιχείων, εάν αυτό ζητηθεί από τον αιτούντα. Ωστόσο, ο δικαστής μπορεί να απαιτήσει εγγύηση για την ανάκτηση.

5. Σε ποιες ενέργειες πρέπει να προβώ προκειμένου να αναγνωριστεί και να εκτελεστεί στην Πορτογαλία μια απόφαση που έχει ληφθεί σε άλλο κράτος μέλος; (Για υποθέσεις γονικής μέριμνας, βλ. «Γονική μέριμνα - Πορτογαλία»)

PDF File (PDF File 152 KB)

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

5.1. Τι μορφή πρέπει να έχει η αίτηση εκτέλεσης απόφασης της αλλοδαπής και ποια έγγραφα επισυνάπτονται στην αίτηση;

Εφόσον ληφθεί η κήρυξη εκτελεστότητας της απόφασης, εάν η απόφαση πρέπει να εκτελεστεί στην Πορτογαλία, ο πιστωτής θα υποβάλει αίτηση στο δικαστήριο χρησιμοποιώντας ένα έντυπο εγκεκριμένο από το νόμο, υπογεγραμμένο από τον ίδιο ή το νόμιμο αντιπρόσωπό του (βλ. παράγραφο 2.5 ανωτέρω για την υποχρεωτική σύμπραξη δικηγόρου). Με την αίτηση θα ζητά την καταναγκαστική είσπραξη της απαίτησης.

Εάν δεν είναι δυνατή η ένθεση της εκτέλεσης στη διαδικασία αναγνώρισης, θα επισυνάψει στην αίτηση αντίγραφο της απόφασης του αλλοδαπού δικαστηρίου και την αντίστοιχη μετάφραση καθώς και βεβαίωση της απόφασης που την αναγνωρίζει.

Σε περίπτωση εκτέλεσης που βασίζεται σε ευρωπαϊκό εκτελεστό τίτλο, ο πιστωτής θα υποβάλει την ίδια αίτηση, συνοδευόμενη, ωστόσο, από γνήσια βεβαίωση της απόφασης, γνήσια βεβαίωση του Εκτελεστού Ευρωπαϊκού Τίτλου και μετάφραση στην πορτογαλική γλώσσα επικυρωμένη από πρόσωπο που έχει αυτή την εξουσία.

Κάθε τέτοια εκτέλεση υπόκειται στο πορτογαλικό δίκαιο.

5.2. Προς ποια αρχή ή δικαστήριο πρέπει να απευθύνεται η αίτηση;

Η αίτηση εκτέλεσης πρέπει να απευθύνεται στο δικαστήριο της έδρας του οφειλέτη ή, εάν ο οφειλέτης δεν διαμένει στην Πορτογαλία αλλά διαθέτει περιουσιακά στοιχεία σε αυτήν, στο δικαστήριο στη δικαιοδοσία του οποίου ανήκει η περιοχή όπου βρίσκονται τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία.

Εάν στην περιοχή υπάρχει δικαστήριο εκτέλεσης, η αίτηση για εκτέλεση θα εξεταστεί από αυτό.

5.3. Σε ποια γλώσσα πρέπει να είναι η αίτηση;

Η αίτηση πρέπει να έχει συνταχθεί στην πορτογαλική γλώσσα.

Επίσης, τα επισυναπτόμενα έγγραφα πρέπει να μεταφράζονται στην πορτογαλική γλώσσα.

5.4. Πρέπει να καταβάλω δικαστικά έξοδα; Πρέπει να πληρώσω άλλου τύπου δαπάνες;

Για την εκτέλεση απαιτείται πράγματι η καταβολή δικαστικών εξόδων.

Σχετικά με το θέμα, βλ. παράγραφο 2.6 ανωτέρω.

Εάν είναι υποχρεωτική η σύμπραξη δικηγόρου, πρέπει επίσης να καταβληθούν οι αμοιβές του δικηγόρου.

5.5. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι υποχρεωτική η σύμπραξη δικηγόρου; Εάν ναι, πώς μπορώ να βρω δικηγόρο στην Πορτογαλία;

Σχετικά με το θέμα, βλ. παράγραφο 2.5 ανωτέρω.

Στην Πορτογαλία, ο Δικηγορικός Σύλλογος (www.oa.pt português) και η Ένωση Νομικών Συμβούλων (www.solicitador.net português) διαθέτουν στους αντίστοιχους δικτυακούς τόπους μηχανές αναζήτησης που επιτρέπουν την ανεύρεση συμβεβλημένων δικηγόρων.

Πρόσθετες πληροφορίες

Συμπληρωματικές διευκρινίσεις είναι διαθέσιμες στους εξής δικτυακούς τόπους:

  • http://www.stj.pt/ English - français - português - Ανώτατο Δικαστήριο.
  • http://www.tribunalconstitucional.pt/ português - Συνταγματικό Δικαστήριο.
  • http://www.mj.gov.pt/ English - português - Υπουργείο Δικαιοσύνης.
  • http://trl.pt/ português - Εφετείο Λισσαβόνας.
  • http://www.trc.pt/ português - Εφετείο Κοΐμπρας.
  • http://www.tre.pt/ English - français - português - Εφετείο Έβορα.
  • http://www.trp.pt/ português - Εφετείο Πόρτο.
  • http://www.trg.mj.pt/ português - Εφετείο Γκιμαράες.
  • http://www.pgr.pt/ português - Εισαγγελία.
  • http://www.cej.pt/ English - français - português - Κέντρο Νομικών Σπουδών (φορέας υπεύθυνος για την κατάρτιση των Πορτογάλων δικαστών).
  • http://www.oa.pt/ português - Δικηγορικός Σύλλογος.
  • http://dre.pt/ português – Νομοθεσία στο Διαδίκτυο.
  • http://www.solicitador.net/ português - Ένωση Νομικών Συμβούλων.
  • http://www.redecivil.mj.pt/ português - Σημείο Επικοινωνίας της Πορτογαλίας στο Ευρωπαϊκό Δικαστικό Δίκτυο για αστικές και εμπορικές υποθέσεις.

Σημείωση

Οι παρούσες σημειώσεις θα ενημερώνονται και θα αναπτύσσονται σταδιακά και δεν προορίζονται για διδακτικούς σκοπούς. Αντίθετα, αντανακλούν το περιεχόμενο των νόμων και τη χρησιμοποιούμενη σε αυτούς γλώσσα, αποφεύγουν την ερμηνεία και αποσκοπούν στην παροχή μιας απλουστευμένης σύνοψης συγκεκριμένων πτυχών των ζητημάτων που πραγματεύονται.

Δεν προορίζονται ως υποκατάστατο επαγγελματικών συμβουλών όταν αυτές είναι απαραίτητες.

« Εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων - Γενικές Πληροφορίες | Πορτογαλία - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 31-08-2007

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο