Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων > Κάτω Χώρες

Τελευταία ενημέρωση: 14-11-2006
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων - Κάτω Χώρες

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Η έκδοση στην αρχική γλώσσα επικαιροποιήθηκε και μεταφέρθηκε στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Τι σημαίνει ο όρος "εκτέλεση" σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις; 1.
2. Υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να εκτελεστεί ένας τίτλος ή μια απόφαση; 2.
2.1. Εκτελεστοί τίτλοι 2.1.
2.2. Βασικές προϋποθέσεις για την εκτέλεση. 2.2.
3. Μέτρα εκτέλεσης 3.
3.1. Ποια είδη περιουσιακών στοιχείων υπόκεινται σε εκτέλεση; 3.1.
3.2. Ποιες είναι οι επιπτώσεις της κατάσχεσης; 3.2.
3.3. Ποια είναι η ισχύς των μέτρων εκτέλεσης; 3.3.
4. Προβλέπεται η άσκηση ένδικων μέσων; 4.

 

1. Τι σημαίνει ο όρος "εκτέλεση" σε αστικές και εμπορικές υποθέσεις;

Δικαίωμα εκτέλεσης: γενικά στοιχεία

Η δικαστική απόφαση ολοκληρώνει μια διαδικασία. Με την απόφαση ο δικαστής μπορεί να καταδικάσει έναν οφειλέτη να αποβεί σε πράξεις υπέρ ενός πιστωτή (για παράδειγμα να καταβάλει ένα ποσό ως αποζημίωση). Εάν ο οφειλέτης δεν προβεί αυθόρμητα στην πράξη αυτή, ο πιστωτής μπορεί να επιβάλει την υλοποίηση της πράξης μέσω του δικαίου περί εκτέλεσης. Το δίκαιο αυτό περιλαμβάνει διατάξεις σχετικά με μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης καθώς και τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να εφαρμοστούν. Οι δικαστικοί επιμελητές έχουν αρμοδιότητα για την αναγκαστική εκτέλεση: για τον σκοπό αυτό λαμβάνουν εντολή εκ μέρους του πιστωτή που επιθυμεί να τηρηθούν τα δικαιώματά του. Υπάρχουν δύο προϋποθέσεις για την πρόσβαση στα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης που προβλέπονται στις διατάξεις για την αναγκαστική εκτέλεση: πρέπει να υπάρχει εκτελεστός τίτλος (για παράδειγμα απόφαση) και ο τίτλος αυτός να έχει κοινοποιηθεί προηγουμένως στο πρόσωπο κατά του οποίου στρέφεται η εκτέλεση.

Μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης

Το βασικό μέτρο αναγκαστικής εκτέλεσης είναι η κατάσχεση (executoriaal beslag), που αναλύεται περισσότερο παρακάτω.

Άλλα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης είναι η χρηματική ποινή και η προσωπική κράτηση.

Η χρηματική ποινή είναι ποσό που αποφασίζεται από το δικαστήριο, το οποίο το καταδικασθέν πρόσωπο οφείλει να καταβάλει εάν δεν εκπλήρωσε τις βασικές του υποχρεώσεις. Η χρηματική ποινή χρησιμοποιείται ως μέσο πίεσης κυρίως σε διαδικασίες ασφαλιστικών μέτρων. Το εν λόγω μέτρο αναγκαστικής εκτέλεσης μπορεί να συνδεθεί μόνο με μια κύρια υποχρέωση διαφορετική από την καταβολή χρηματικού ποσού, για παράδειγμα την παραλαβή ορισμένων εγγράφων ή την απαγόρευση που επιβλήθηκε από το δικαστήριο να γίνεται χρήση ενός συγκεκριμένου σήματος.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Ακόμη και η προσωπική κράτηση χρησιμοποιείται ως μέσο πίεσης για την επιβολή της εκπλήρωσης μιας συγκεκριμένης υποχρέωσης. Επιβάλλεται σπανίως και σε ακόμη πιο σπάνιες περιπτώσεις εκτελείται πράγματι. Η προσωπική κράτηση είναι δυνατή μόνο με δικαστική απόφαση.

Τα πρόσωπα που εμπλέκονται στην εκτέλεση είναι ο πιστωτής (εκείνος που ζητά την εκτέλεση), ο οφειλέτης (κατά του οποίου γίνεται η εκτέλεση) και ο δικαστικός επιμελητής (ο δημόσιος υπάλληλος που έχει αρμοδιότητα για την εκτέλεση).

2. Υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να εκτελεστεί ένας τίτλος ή μια απόφαση;

2.1. Εκτελεστοί τίτλοι

Εκτελεστοί τίτλοι είναι οι αποφάσεις των δικαστηρίων, τα δημόσια έγγραφα και τα συγκεκριμένα έγγραφα που προβλέπονται ρητά στο νόμο (υπουργικά διατάγματα, διαταγές πληρωμής που εκδίδονται από φορολογικές αρχές, εκτελεστές διαιτητικές αποφάσεις, πρακτικά φιλικών διακανονισμών).

Στους διαδίκους δίνεται δωρεάν αντίγραφο της απόφασης του δικαστηρίου (“grosse”). Πρόκειται για επικυρωμένο αντίγραφο, στο πάνω μέρος του οποίου περιλαμβάνεται η έκφραση "εξ ονόματος της Βασίλισσας" (“In naam der Koningin”). Έτσι αναγνωρίζεται η "grosse" ως απόφαση με εκτελεστική ισχύ. Μόνο με το αντίγραφο αυτό μπορεί να λάβει χώρα η εκτέλεση.

Αντίγραφο αυτού του είδους μπορεί να εκδοθεί ακόμη και με συμβολαιογραφική πράξη.

Με την παράδοση της "grosse" ο δικαστικός επιμελητής εξουσιοδοτείται να προβεί στην εκτέλεση. Ο πιστωτής μπορεί να παραδώσει ο ίδιος το αντίγραφο αυτό στο δικαστικό επιμελητή χωρίς να μεσολαβήσει δικηγόρος.

Πριν από την εκτέλεση, ο δικαστικός επιμελητής πρέπει να κοινοποιήσει τον εκτελεστό τίτλο στο πρόσωπο κατά του οποίου γίνεται η εκτέλεση. Η κοινοποίηση στοχεύει να κοινοποιήσει την απόφαση στον αντίδικο και να του ανακοινώσει ότι ο πιστωτής ζητά την εκτέλεση της απόφασης.

Όσον αφορά την κοινοποίηση, βλέπε τον Κανονισμό (EΚ) αριθ. 1348/2000 του Συμβουλίου της 29ης Μαΐου 2000, περί επιδόσεως και κοινοποιήσεως στα κράτη μέλη δικαστικών και εξωδίκων πράξεων σε αστικές ή εμπορικές υποθέσεις.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Βλέπε επίσης “Επίδοση και κοινοποίηση πράξεων - Κοινοτικό δίκαιο

Δικαστικοί επιμελητές
Διαδικασία εκτέλεσης

Το βασικό πρόσωπο στη διαδικασία εκτέλεσης είναι ο δικαστικός επιμελητής. Όλες οι πράξεις του διεκπεραιώνονται με βάση την εντολή και για λογαριασμό εκείνου που ζητά την εκτέλεση. Η εντολή αυτή γίνεται με την παράδοση της "grosse". Κατά κανόνα ο δικαστικός επιμελητής δεν χρειάζεται καμία ειδική άδεια.

Στο πλαίσιο της διαδικασίας εκτέλεσης ο δικαστικός επιμελητής εκτελεί, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες πράξεις:

  • κοινοποίηση του εκτελεστού τίτλου στο πρόσωπο κατά του οποίου γίνεται η εκτέλεση·
  • εντολή για την εκπλήρωση της υποχρέωσης, για παράδειγμα την καταβολή του χρηματικού ποσού·
  • είσπραξη του οφειλόμενου ποσού, εφόσον το καταβάλει ο οφειλέτης·
  • κατάσχεση.

Εάν είναι απαραίτητο ο δικαστικός επιμελητής μπορεί να ζητήσει τη βοήθεια της αστυνομίας (για παράδειγμα στην περίπτωση κατάσχεσης).

Αμοιβή των δικαστικών επιμελητών

Για τις πράξεις που εκτελούνται από τους δικαστικούς επιμελητές προβλέπονται συγκεκριμένες αμοιβές που μπορούν να επιβαρύνουν τον οφειλέτη. Για τον πιστωτή δεν προβλέπονται πάγιες τιμές και κατά συνέπεια είναι αντικείμενο διαπραγμάτευσης με το δικαστικό επιμελητή. Οι τιμές που επιβαρύνουν τον οφειλέτη προβλέπονται στο διάταγμα της 4ης Ιουλίου 2001 που περιέχει λεπτομερή στοιχεία για την αναγκαστική εκτέλεση εκ μέρους των δικαστικών επιμελητών καθώς και τις αμοιβές τους (Besluit tarieven ambtshandelingen gerechtsdeurwaarders Nederlands PDF File (PDF File 61 KB)).

Στο διάταγμα αυτό περιλαμβάνονται οι ισχύουσες αμοιβές κατά την 1η Ιανουαρίου 2005.

2.2. Βασικές προϋποθέσεις για την εκτέλεση.

Οι δύο βασικές προϋποθέσεις είναι:

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

  • ύπαρξη εκτελεστού τίτλου
  • κοινοποίηση του τίτλου πριν από την εκτέλεση, στο πρόσωπο κατά του οποίου γίνεται η εκτέλεση.

Βλέπε την αίτηση 1.

Μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης

Το βασικό μέτρο αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως ήδη προαναφέρθηκε, είναι η κατάσχεση. Υπάρχουν επίσης κατασχέσεις που μπορούν να γίνουν εν αναμονή της έκδοσης εκτελεστού τίτλου, μέτρα που μπορούν να ζητηθούν προτού εκδοθεί η απόφαση, κατά τη διάρκεια της δίκης ή ακόμα και πριν από τη δίκη. Πρόκειται για ασφαλιστικά μέτρα που στοχεύουν να διασφαλίσουν τη διατήρηση ενός δικαιώματος, όπως για παράδειγμα η συντηρητική κατάσχεση, η επίθεση σφραγίδων, το απόγραφο. Το παρόν έντυπο αναφέρεται στην κατάσχεση.

3. Μέτρα εκτέλεσης

3.1. Ποια είδη περιουσιακών στοιχείων υπόκεινται σε εκτέλεση;

Κατάσχεση:

  • κινητών μη αναγγελθέντων
  • δικαιώματα σχετικά με τίτλους στον κομιστή ή διαταγές πληρωμής, μερίδια αγοράς και άλλοι ονομαστικοί τίτλοι
  • κατάσχεση στα χέρια τρίτων
  • ακίνητα αγαθά
  • πλοία
  • αεροσκάφη

Κατά κανόνα υπάρχει ευχέρεια επιλογής των αγαθών που πρόκειται να κατασχεθούν.

Καταρχήν μπορούν να κατασχεθούν όλα τα περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη. Πάντως υπάρχουν ορισμένα περιουσιακά στοιχεία που είναι ακατάσχετα: πρόκειται για παράδειγμα για περιουσιακά στοιχεία πρώτης ανάγκης, όπως είδη ρουχισμού, τρόφιμα, εργαλεία εργασίας, εξειδικευμένη λογοτεχνία, αντικείμενα που προορίζονται για στόχους εκπαιδευτικούς, καλλιτεχνικούς και επιστημονικούς. Ακατάσχετες είναι εν μέρει οι περιοδικές πληρωμές όπως οι μισθοί, οι διατροφές ή οι κοινωνικές παροχές.

Δεν μπορούν να κατασχεθούν αγαθά που προορίζονται για παροχές δημόσιας υπηρεσίας. Μπορούν να κατασχεθούν και κινητά και ακίνητα περιουσιακά στοιχεία.

3.2. Ποιες είναι οι επιπτώσεις της κατάσχεσης;
Έννομα αποτελέσματα που αφορούν μη αναγγελθέντα κινητά περιουσιακά στοιχεία

Πράξεις του οφειλέτη που διαπράχθηκαν μετά την κατάσχεση δεν μπορούν να ζημιώσουν τα δικαιώματα του προβαίνοντος στην κατάσχεση. Εάν για παράδειγμα ο οφειλέτης πωλεί ένα περιουσιακό στοιχείο, ο αγοραστής δεν μπορεί καταρχήν να επικληθεί την κυριότητα του περιουσιακού στοιχείου έναντι του πιστωτή. Ένα άλλο αποτέλεσμα είναι ότι υπόκειται σε κατάσχεση και η επικαρπία που απορρέει από το περιουσακό στοιχείο.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Έννομα αποτελέσματα που αφορούν μετοχές, τίτλους ή άλλα περιουσιακά στοιχεία

Δεν προβλέπονται ειδικά έννομα αποτελέσματα.

Κατά τη διάρκεια της κατάσχεσης, το δικαίωμα ψήφου παραμένει στον οφειλέτη.

Έννομα αποτελέσματα που αφορούν κατάσχεση στα χέρια τρίτων

Στην περίπτωση αυτή ο πιστωτής κατάσχει από τον τρίτο, ήτοι όχι απευθείας από τον οφειλέτη του, εφόσον ο τρίτος αυτός είναι και εκείνος με τη σειρά του οφειλέτης στον πιστωτή και κατέχει το αγαθό που του ανήκει. Η κατάσχεση κατά συνέπεια αφορά αγαθά του οφειλέτη τα οποία βρίσκονται στα χέρια τρίτων. Ο προβαίνων στην κατάσχεση δικαιούται να προβεί σε νομικές πράξεις κατά του αντιδίκου του. Νομικές πράξεις που διαπράχθηκαν μετά την κατάσχεση δεν μπορούν να επικληθούν κατά του προβαίνοντος στην κατάσχεση.

Η κατάσχεση στα χέρια τρίτων πραγματοποιείται συχνά σε τράπεζα όσον αφορά τρέχοντες λογαριασμούς ή σε εργοδότη όσον αφορά τον μισθό ενός εργαζομένου.

Έννομα αποτελέσματα που αφορούν ακίνητα περιουσιακά στοιχεία

Η κατάσχεση εγγράφεται σε δημόσια μητρώα και παράγει αποτελέσματα κατά τη στιγμή της εγγραφής. Αυτό αφορά και την επικαρπία που απορρέει από ακίνητα περιουσιακά στοιχεία μετά την κατάσχεση. Ο προβαίνων στην κατάσχεση δικαιούται να στραφεί κατά του οφειλέτη για νομικές πράξεις που διαπράχθηκαν από αυτόν μετά την κατάσχεση. Η πώληση του ακινήτου περιουσιακού στοιχείου δεν αντιτάσσεται κατά του προβαίνοντος στην κατάσχεση.

3.3. Ποια είναι η ισχύς των μέτρων εκτέλεσης;

Κατά κανόνα το δικαίωμα εκτέλεσης μιας δικαστικής απόφασης παραγράφεται μετά από είκοσι έτη που υπολογίζονται από την επόμενη ημέρα μετά την έκδοση της απόφασης. Εάν για την εκτέλεση μιας δικαστικής απόφασης υπάρχουν όροι η εκπλήρωση των οποίων δεν εξαρτάται από τη βούληση εκείνου που επέτυχε την έκδοση της απόφασης, το δικαίωμα αυτό παραγράφεται μετά από είκοσι έτη από την ημέρα που καθορίστηκαν οι όροι αυτοί.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Πάντως, η προθεσμία παραγραφής είναι πενταετής εφόσον πρόκειται για την καταβολή πληρωμών μετά από την απόφαση, εντός ενός έτους κατ’ ανώτατο όριο. Όσον αφορά τους τόκους, τα πρόστιμα, τις χρηματικές ποινές και άλλες συμπληρωματικές ποινές, η παραγραφή, πλην διακοπής ή παράτασης, δεν μπορεί να γίνει αργότερα από την αντίστοιχη προθεσμία που αφορά την εκτέλεση της κύριας πρότασης.

4. Προβλέπεται η άσκηση ένδικων μέσων;

Ένδικα μέσα όσον αφορά την εκτέλεση

Το άρθρο 438 του Κώδικα πολιτικής δικονομίας (Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering) περιέχει γενικές διατάξεις σχετικά με τα ένδικα μέσα όσον αφορά την αναγκαστική εκτέλεση. Στις περιπτώσεις αυτές, ο οφειλέτης μπορεί να ασκήσει ένδικα μέσα κατά της εκτέλεσης. Πρόκειται για παράδειγμα για ένδικα μέσα που αφορούν την αξία του εκτελεστού τίτλου, βάσει των πραγματικών περιστατικών στα οποία στηρίχθηκε η απόφαση (εκτελεστός τίτλος), την ισχύ της κατάσχεσης, το ερώτημα ποιος έχει την κυριότητα των περιουσιακών στοιχείων που υπόκεινται στην κατάσχεση. Για παράδειγμα, σε ένα τέτοιο ένδικο μέσο, ο οφειλέτης μπορεί να ισχυριστεί ότι υπήρξε κατάχρηση εκ μέρους του προηγούμενου ή ότι η κατάσχεση ήταν υπερβολική με βάση την απόφαση. Πάντως, ο οφειλέτης δεν μπορεί να αμφισβητήσει το περιεχόμενο της απόφασης: στην περίπτωση αυτή πρέπει να προσφύγει στο ακυρωτικό δικαστήριο. Η άσκηση ένδικων μέσων κατά της εκτέλεσης στοχεύει μόνο στην ίδια την εκτέλεση και όχι στην ουσία της απόφασης.

Αρμόδια δικαστήρια

Για όλα τα ένδικα μέσα που αφορούν εκτέλεση αρμοδιότητα έχει το Πρωτοδικείο, ανεξαρτήτως του δικαστή που εξέδωσε την απόφαση. Το Πρωτοδικείο έχει αρμοδιότητα ακόμα και για απόφαση που εκδόθηκε από το Εφετείο ή από το Ακυρωτικό Δικαστήριο ("Hoge Raad").

Κατά τόπον αρμοδιότητα: Αρμοδιότητα έχει το Πρωτοδικείο που ορίστηκε βάσει των γενικών κανόνων δικαιοδοσίας, ή το Πρωτοδικείο στην περιφέρεια του οποίου έγινε η κατάσχεση ή επίσης το Πρωτοδικείο στην περιφέρεια του οποίου βρίσκονται τα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία καθώς επίσης το Πρωτοδικείο στην περιφέρεια του οποίου θα γίνει η εκτέλεση. Για κάθε εκτελεστό τίτλο στις Κάτω Χώρες προβλέπεται αρμόδιος Ολλανδός δικαστής.

Τα ένδικα μέσα σχετικά με εκτέλεση συνήθως εξετάζονται στο πλαίσιο διαδικασίας ασφαλιστικών μέτρων. Για παράδειγμα, ο δικαστής μπορεί να αναστείλει την εκτέλεση ή να άρει την κατάσχεση για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

« Εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων - Γενικές Πληροφορίες | Κάτω Χώρες - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 14-11-2006

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο