Komisja Europejska > EJN > Wykonywanie orzeczeń > Węgry

Ostatnia aktualizacja: 24-01-2007
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Wykonywanie orzeczeń - Węgry

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Jej treść w oryginalnej wersji językowej została zaktualizowana i przeniesiona do europejskiego portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Co oznacza pojęcie „wykonanie” w sprawach cywilnych i handlowych? 1.
2. Na jakich warunkach wydaje się tytuł wykonawczy lub decyzję wykonawczą? 2.
2.1. Procedura 2.1.
2.2. Istotne warunki 2.2.
3. Przedmiot i charakter środków przymusowych 3.
3.1. Jakie aktywa mogą być przedmiotem wykonania? 3.1.
3.2. Jakie są skutki środków przymusowych? 3.2.
3.3. Jaki jest okres ważności tych środków? 3.3.
4. Czy można odwołać się od decyzji przyznającej takie środki? 4.

 

1. Co oznacza pojęcie „wykonanie” w sprawach cywilnych i handlowych?

Należy zdefiniować pojęcie „wykonanie”

Wykonanie to cywilna procedura nieprocesowa, za pośrednictwem której państwo dochodzi wypełnienia zobowiązań ujętych w orzeczeniach sądowych i innych dokumentach definiowanych przez prawo, stosując środki przymusowe.

Należy krótko opisać środki przymusowe powodujące, że pozwany dokona określonej czynności, powstrzyma się od określonej czynności lub dopełni płatności

Środki przymusowe częściowo ograniczają prawa własności dłużników i częściowo ich prawa osobiste; środki przymusowe w stosunku do majątku podejmuje sąd lub komornicy, natomiast środki przymusowe na poziomie osobistym stosuje policja w oparciu o postanowienia sądów i komorników. Najistotniejsze środki przymusowe w stosunku do majątku obejmują:

  • cesję zarobków lub innych dochodów,
  • zajęcie i sprzedaż składników majątku,
  • pozbawienie kwot będących w posiadaniu instytucji finansowych, zablokowanie rachunków bankowych,
  • zajęcie wierzytelności dłużnika w stosunku do stron trzecich,
  • zajęcie i sprzedaż nieruchomości,
  • nałożenie grzywien.

2. Na jakich warunkach wydaje się tytuł wykonawczy lub decyzję wykonawczą?

2.1. Procedura
Czy wykonaniu podlegają zarówno orzeczenia sądowe jak i pozasądowe?

Wykonaniu sądowemu poddaje się głównie orzeczenia sądowe. Orzeczenia pozasądowe podlegające wykonaniu sądowemu obejmują decyzje wszelkich organów sądowych (na przykład nakazy notariuszy, decyzje władz dyscyplinarnych) oraz zobowiązania określone w dokumentach publicznych (na przykład dokumentach notarialnych). Jednocześnie większość orzeczeń pozasądowych to podejmowane przez organy administracyjne decyzje, których można dochodzić w drodze wykonania administracyjnego.

Do góryDo góry

Czy do autoryzacji wykonania konieczny jest nakaz sądowy?

Zgodnie z ogólnymi zasadami formalny nakaz sądowy nie jest konieczny do usankcjonowania wykonania; sądy nakazują wykonanie, wydając dokument znany jako tytuł wykonawczy. W określonych przypadkach wykonanie poleca się nakazem egzekucyjnym, jak na przykład w przypadku nakazywania środków ubezpieczeniowych.

Który sąd jest właściwym do nakazania wykonania?

Zgodnie z zasadami ogólnymi, wykonanie nakazuje sąd pierwszej instancji prowadzący czynności w sprawie będącej podstawą dla wykonania. Jeżeli podstawą wykonania nie jest orzeczenie sądowe, lecz inny dokument (na przykład dokument notarialny), wykonanie ma prawo nakazać sąd lokalny właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę dłużnika – lub, w przypadku ich braku, na miejsce, w którym znajdują się majątek dłużnika będący przedmiotem wykonania. Sądem uprawnionym do nakazania wykonania na podstawie orzeczenia sądu zagranicznego jest sąd lokalny działający w siedzibie sądu okręgowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę dłużnika, lub w przypadku ich braku, ze względu na lokalizację majątku dłużnika będącego przedmiotem wykonania, lub też, w przypadku Budapesztu – Centralny Sąd Rejonowy w Budzie. Pozostałe zasady dotyczące właściwości sądów określa Ustawa LIII z 1994 r. w sprawie wykonywania orzeczeń sądowych.

Należy opisać status, role, zakres odpowiedzialności i umocowań pracowników organów wykonawczych

Środki wykonawcze wdrażają komornicy (niezależni komornicy sądowi lub komornicy sądu okręgowego), a ich działania są wiążące w stosunku do wszystkich; komornicy są urzędnikami i wykonują oni urzędowe zadania.

Do góryDo góry

Zgodnie z zasadami ogólnymi, wykonaniem roszczeń w prawie cywilnym zajmują się niezależni komornicy sądowi. Posiadają oni niezależny status prawny i powołuje ich minister sprawiedliwości do pracy w danym sądzie lokalnym w danym obszarze kompetencji; nie zatrudnia ich państwo, a ich dochody to opłaty dokonywane przez klientów w charakterze wynagrodzenia za ich pracę.

Komornicy sądu okręgowego zajmują się ściąganiem należności sądowych w stosunku do państwa i są oni zatrudnieni przez sądy okręgowe w charakterze pracowników sądowych. Zakres ich kompetencji jest taki sam, jak zakres kompetencji zatrudniającego ich sądu okręgowego, a związanymi z nimi licencjami administracyjnymi zajmuje się prezes sądu okręgowego.

Czy wniosek o wykonanie można składać za pośrednictwem prawnika lub innego przedstawiciela zawodu prawniczego?

Wnioski o wykonanie można składać do sądów zgodnie z ogólnymi zasadami procedury cywilnej: można składać je za pośrednictwem prawnika, aczkolwiek zastępstwo prawne nie jest w tej procedurze obowiązkowe.

Należy wskazać skalę kosztów dla różnych rodzajów środków przymusowych

Koszty związane z wykonaniem obejmują głównie wynagrodzenie komornika, opłatę wykonawczą oraz wydatki podlegające rozporządzeniu nr 14/1994 (IX. 8.) IM ministra sprawiedliwości w sprawie sądowych opłat wykonawczych. Wysokość opłat zależy od kwoty egzekwowanych wierzytelności pieniężnych: egzekucji większej kwoty wierzytelności pieniężnej towarzyszy wyższa opłata, natomiast w przypadku wykonywania określonej czynności opłaty naliczane są na podstawie czasu potrzebnego na wykonanie działania przez komornika. Komornicy uprawnieni są do zwrotu zdefiniowanych w rozporządzeniu kosztów za udokumentowane wydatki pieniężne wynikłe w związku z realizacją wykonania; ponadto komornicy są również uprawnieni do 50% wynagrodzenia jako opłaty ryczałtowej. Kwota opłaty wykonawczej zależy od sumy wierzytelności ściąganych przez komornika, natomiast w przypadku wykonywania określonej czynności wysokość opłaty wykonawczej jest stała. W procedurach wykonawczych zastosowanie znajdują również obniżki kosztów dostępne w ramach pomocy prawnej; w związku z tym w przypadku udowadniania tytułu prawnego istnieje możliwość, by strona wnosząca o wykonanie nie dokonywała opłaty z tytułu kosztów wykonania z góry i uzyskała zwolnienie z opłaty skarbowej od nakazu wykonania.

Do góryDo góry

2.2. Istotne warunki
Jakie kryteria stosują sądy w zakresie usankcjonowania środków przymusowych dotyczących wierzytelności?

Sądy sankcjonują wykonanie sądowe, jeżeli postanowienie stanowiące podstawę dla wykonania ma charakter wiążący, ostateczny lub też może zostać wstępnie wprowadzone w życie i upłynął przewidziany w nim termin realizacji.

Zgodnie z zasadą szczególną, w przypadku ściągania alimentów wykonanie dotyczące zaległych rat alimentów należnych za ponad sześć miesięcy może podlegać usankcjonowaniu, jeśli strona wnosząca o wykonanie przypuszcza, że zaległości w alimentach mogą wynikać z nieuczciwego zachowania dłużnika lub jeśli nie zdołała ona ich pobrać z ważnego powodu. W ramach wykonywania orzeczeń zagranicznych sądy rozpoznają również, czy wykonanie takiego orzeczenia jest dozwolone przez prawo, traktaty międzynarodowe, zasady wzajemności lub normy unijne.

Jakie kryteria stosują sądy w zakresie sankcjonowania środków przymusowych dotyczących dłużników?

W odniesieniu do dłużników sądy biorą pod uwagę dane przedstawione przez stronę wnoszącą o wykonanie w oficjalnym formularzu wniosku o wykonanie, a mianowicie:

  • nazwisko dłużnika i dane niezbędne dla celów jego identyfikacji,
  • zależnie od okoliczności sprawy, miejsce zamieszkania dłużnika, jego miejsce pracy lub siedzibę bądź miejsce, w którym znajduje się majątek będący przedmiotem wykonania (strona wnosząca o wykonanie ma obowiązek przedstawić przynajmniej jedną z tych informacji).

Usankcjonowanie wykonania jest możliwe jedynie w przypadku, jeśli sąd ma do dyspozycji opisane powyżej dane dłużnika.

Do góryDo góry

3. Przedmiot i charakter środków przymusowych

3.1. Jakie aktywa mogą być przedmiotem wykonania?
Czynności wykonawcze można podjąć w stosunku do aktywów, do których należą:
  • środki na rachunkach bankowych, jednakże w przypadku osób fizycznych prawo zapewnia wyłączenie z wykonania do określonej kwoty
  • majątek ruchomy, jednakże przedmiotem zajęcia nie mogą być składniki majątku niezbędne do życia, wyłączone z wykonania z mocy prawa, na przykład
  • niezbędna odzież,
    • umeblowanie odpowiednie do liczby członków rodziny dłużnika,
    • lekarstwa wymagane w związku z chorobą dłużnika itp.
  • nieruchomości (bez względu na ich charakter, zakres używania, prawa i zakazy nałożone na takie nieruchomości oraz fakty ujęte w rejestrze nieruchomości); jednakże z wykonania wyłączone są nieruchomości, których w trakcie postępowania likwidacyjnego nie można uznać za stanowiące własność dłużnika.
  • Oprócz wspomnianych powyżej, wykonanie może objąć następujące: płace dłużnika, jego emeryturę lub inne dochody (w tym zakresie również obowiązuje określony poziom zwolnienia), udziały w działalności, zadłużenie stron trzecich i tym podobne.
3.2. Jakie są skutki środków przymusowych?
Czy dłużnicy niedopełniający wymogów nakazu sądowego mogą rozporządzać swoim majątkiem?

W przypadku zajęcia aktywów materialnych i rachunków bankowych ustaje prawo dłużnika do rozporządzania swoim majątkiem; jeżeli zajęty majątek jest również przedmiotem sekwestru, przestaje on być własnością dłużnika. W przypadku objęcia sekwestrem nieruchomości, dłużnik może rozporządzać taką nieruchomością; może dokonać jej przeniesienia, ale jedynie wraz z ciążącym na niej prawem wykonania.

Do góryDo góry

Czy na dłużnika, który nie dostosowuje się do środków, nakłada się sankcje?

Na dłużnika, który nie dopełni swoich zobowiązań przewidzianych prawem lub swoim zachowaniem utrudnia przeprowadzenie środków przymusowych, sąd nakłada karę w maksymalnej wysokości 500 000 HUF.

Jeżeli w trakcie wykonywania czynności wykonawczych dłużnik stawia opór fizyczny, komornik zwraca się do policji o zastosowanie w stosunku do dłużnika środków przymusowych.

Jeżeli dłużnik czynnym (agresywnym) zachowaniem utrudnia postępowanie komornika, można pociągnąć go do odpowiedzialności karnej. Dłużnik popełnia przestępstwo również, usuwając zajęte przedmioty z wykonania, usuwając pieczęć nałożoną w trakcie wykonania lub otwierając miejsce zamknięte służące do przechowywania przedmiotów będących przedmiotem zajęcia, sekwestru lub zablokowania (występek w postaci złamania pieczęci).

Jakie są obowiązki banków w zakresie ujawniania informacji i blokowania rachunków?

Banki są zobowiązane ujawnić wymagane przez komornika informacje na temat dłużnika oraz jego środków pieniężnych oraz zgodnie z nakazem komornika przekazać określoną kwotę pieniężną z rachunku bankowego dłużnika komornikowi, a w określonych przypadkach zablokować rachunek bankowy. Banki ponoszą odpowiedzialność cywilną za wykonanie takich środków.

Jakie sankcje stosuje się w stosunku do stron trzecich w przypadku odmowy wykonania środków?

Jeżeli bank nie zdoła wypełnić swoich obowiązków wynikających z wykonania, może zostać zobowiązany do zapłaty kary i wierzytelności, która nie została ściągnięta w związku z ich niedopełnieniem. Tak samo jak każda inna osoba zobowiązana do uczestnictwa w procedurze, pracodawca dłużnika ponosi podobną odpowiedzialność za dokonanie zajęcia zarobków nakazane przez komornika.

Do góryDo góry

3.3. Jaki jest okres ważności tych środków?
Czy istnieje termin przewidziany przez prawo lub określony w wyroku sądowym?

Wierzytelności podlegają wykonaniu przed upływem okresu przedawnienia przewidzianego przez prawo cywilne (ogólnie obowiązujący okres przedawnienia to pięć lat), a bieg tego okresu rozpoczyna się w momencie wydania przez sąd ostatecznego orzeczenia. W przypadku wniosku przedłożonego po przedawnieniu wierzytelności, egzekucja tej wierzytelności nie jest możliwa, a uprzednio prowadzone postępowanie nie może zostać wszczęte ponownie. Każda czynność wykonawcza może przerwać przedawnienie wierzytelności – podobnie jak postępowanie sądowe wszczęte w celu uzyskania wierzytelności – i okres przedawnienia rozpoczyna się ponownie.

4. Czy można odwołać się od decyzji przyznającej takie środki?

a) Uchylenie formularza wykonania i unieważnienie klauzuli wykonawczej

W przypadku jeśli sąd nakaże wykonanie, wydając tak zwany tytuł wykonawczy, możliwe jest uchylenie tytułu wykonawczego, czyli formularza wykonania, lub unieważnienie klauzuli wykonawczej jako środka prawnego w przypadku stwierdzenia przez sąd, że tytuł wykonawczy został wydany bezpodstawnie.

  • Kto może wnieść wniosek o uchylenie formularza wykonania i unieważnienie klauzuli wykonawczej?

Uchylenia formularza wykonania i unieważnienia klauzuli wykonawczej może zażądać dłużnik, osoba wnioskująca o wykonanie, lub też może nakazać je sąd, działając z urzędu

  • Do jakiego właściwego sądu można złożyć wniosek?

Wnioski należy składać do sądu nakazującego wykonanie.

Do góryDo góry

  • W jakim terminie należy składać wnioski?

Nie ma przewidzianego terminu dla składania wniosków; można składać je w każdym momencie.

  • Jakie są skutki złożenia wniosków?

W przypadku przyjęcia wniosku, sąd wydaje nakaz uchylenia formularza wykonania i unieważnienia klauzuli wykonawczej; strona ma prawo odwołania od wyroku.

b) Odwołanie od nakazu wykonania

W przypadkach kiedy podstawą usankcjonowania wykonania jest formalny wyrok, istnieje możliwość wniesienia odwołania od takiego wyroku.

  • Kto może zakwestionować orzeczenie?

Odwołanie może wnieść dłużnik lub osoba wnioskująca o wykonanie.

  • Do jakiego właściwego sądu można wnieść odwołanie?

Odwołanie należy wnieść do sądu nakazującego wykonanie, zwracając się do sądu drugiej instancji. Sądem właściwym dla rozpatrywania odwołań jest sąd apelacyjny.

  • W jakim terminie należy wnosić odwołania?

Odwołanie należy wnieść w terminie piętnastu dni od wydania wyroku.

  • Jakie są skutki wniesienia odwołania?

Jeśli wyrok sądu nakazującego wykonanie jest zasadniczo słuszny, sąd apelacyjny zatwierdza go, natomiast w przeciwnym razie wyrok zostaje zmieniony. W przypadku naruszenia zasad procedury sąd apelacyjny uchyla wyrok i poleca sądowi nakazującemu wykonanie wydanie innego orzeczenia.

c) Odwołanie od wyroku odmawiającego wydania tytułu wykonawczego
  • Kto może zakwestionować orzeczenie?

Odwołanie od wyroku odmawiającego wydania tytułu wykonawczego może wnieść osoba wnioskująca o wykonanie.

Do góryDo góry

  • Do jakiego właściwego sądu można wnieść odwołanie?

Odwołanie należy wnieść do sądu nakazującego wykonanie, zwracając się do sądu apelacyjnego. Sądem właściwym dla rozpatrywania odwołań jest sąd apelacyjny.

  • W jakim terminie należy wnosić odwołania?

Odwołanie należy wnieść w terminie piętnastu dni od wydania nakazu.

  • Jakie są skutki wniesienia odwołania?

Jeżeli wyrok sądu nakazującego wykonanie jest zasadniczo słuszny, sąd apelacyjny zatwierdza go, natomiast w przeciwnym razie wyrok zostaje zmieniony. W przypadku naruszenia zasad procedury, sąd apelacyjny uchyla wyrok i poleca sądowi nakazującemu wykonanie wydanie innego orzeczenia.

Po nakazaniu wykonania komornik realizuje środki przymusowe niezależnie i dla prowadzenia tych czynności nie jest wymagane usankcjonowanie ze strony sądu. Istnieje podstawa dla szczególnych środków prawnych, tak zwany sprzeciw wobec wykonania: wnosi go do sądu dłużnik, osoba wnioskująca o wykonanie lub inna strona zainteresowana. Sprzeciw od wykonania należy wnieść w terminie 15 dni od podjęcia środków przez komornika. W przypadku jeśli osoba wnioskująca dowie się o takich środkach w terminie późniejszym lub jeśli napotka ona na przeszkody uniemożliwiające jej wniesienie sprzeciwu wobec wykonania przez okres dłuższy niż 15 dni od momentu podjęcia środków przez komornika, termin wniesienia sprzeciwu wobec wykonania można liczyć od daty dowiedzenia się o takich środkach lub usunięcia przeszkód. Wniesienie sprzeciwu wobec wykonania nie jest możliwe po upływie sześciu miesięcy od podjęcia środków. Na podstawie przyjętego sprzeciwu, sąd uchyla środek stanowiący naruszenie prawa, nakazuje komornikowi podjęcie środków w przypadku niedopełnienia ze strony komornika, a w przeciwnym wypadku sąd odrzuca wniosek.

Oprócz wspomnianych rodzajów środków prawnych możliwe jest również zakończenie wykonania. O zakończeniu wykonania decyduje wyrok sądu, jeżeli zwraca się o nie osoba wnioskująca o wykonanie a czynność taka nie stanowi uszczerbku dla praw żadnej innej strony lub jest przewidziana innymi przepisami prawnymi. Wykonanie zostaje zakończone na przykład w momencie uregulowania wierzytelności przez dłużnika. Wykonanie ulega zakończeniu z mocy wyroku sądu, nawet jeśli stwierdzono na podstawie dokumentu notarialnego, że nakaz podlegający wykonaniu został uchylony ostatecznym orzeczeniem.

Procedura wykonawcza stwarza również możliwość stronie trzeciej występującej z roszczeniem w stosunku do składnika majątku zajętego w trakcie wykonania, na podstawie swojego prawa własności bądź innego prawa uniemożliwiającego sprzedaż w trakcie wykonania, wniesienia tak zwanego wniosku o wyłączenie przeciwko osobie wnioskującej o wykonanie, w celu usunięcia zajęcia danego składnika majątku. W przypadku przyjęcia takiego wniosku o wyłączenie przez sąd, sąd usuwa zajęcie składnika majątku będącego przedmiotem wniosku. Jeżeli składnik majątku został już sprzedany, strona wygrywająca sprawę musi otrzymać kwotę pieniężną stanowiącą równowartość ceny zakupu.

« Wykonywanie orzeczeń - Informacje ogólne | Węgry - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 24-01-2007

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania