Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων > Γερµανία

Τελευταία ενημέρωση: 06-06-2006
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων - Γερµανία

Για την τελευταία ενημέρωση του κειμένου βλ. Deutsch
 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Τι σημαίνει ο όρος „εκτέλεση“ στις αστικές και εμπορικές υποθέσεις; 1.
2. Υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να εκτελεστεί ένας τίτλος; 2.
2.1. Διαδικασία 2.1.
2.2. Ποιες είναι οι ουσιαστικές προϋποθέσεις για την έκδοση μέτρων εκτέλεσης; 2.2.
3. Μέτρα εκτέλεσης 3.
3.1. Ποια περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη μπορούν να αποτελέσουν το αντικείμενο αναγκαστικής εκτέλεσης; 3.1.
3.2. Ποιες είναι οι επιπτώσεις των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης; 3.2.
3.3. Ποια είναι η ισχύς των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης; Αυτή η επιτρεπόμενη ισχύς περιορίζεται από το νόμο ή από δικαστική απόφαση; 3.3.
4. Υπάρχει δυνατότητα προσφυγής κατά αποφάσεως με την οποία διατάσσεται ένα μέτρο εκτέλεσης; 4.

 

1. Τι σημαίνει ο όρος „εκτέλεση“ στις αστικές και εμπορικές υποθέσεις;

Η αναγκαστική εκτέλεση είναι μία δικονομική έννοια η οποία συνεπάγεται τη χρήση δημόσιου εξαναγκασμού για να κατοχυρωθεί η υλική αξίωση. Η εξουσία εξαναγκασμού ανήκει αποκλειστικά στο κράτος, το οποίο έχει το μονοπώλιο της κρατικής εξουσίας που ασκείται μέσω των διαφόρων οργάνων.

Aπαρίθμηση των διαφόρων μέτρων εκτέλεσης με τα οποία ο εναγόμενος μπορεί να εξαναγκαστεί να εκτελέσει την παροχή, την πράξη κλπ. που του έχει επιβληθεί.

  • Κατάσχεση κινητών
  • Κατάσχεση αξιώσεων και άλλων περιουσιακών δικαιωμάτων (κυρίως κατάσχεση μισθού)
  • Έγγραφη ένορκη βεβαίωση
  • Απόφαση μέτρων καταναγκασμού με σκοπό να επιβληθεί η υποχρέωση πράξης ή παράλειψης
  • Αναγκαστικός πλειστηριασμός
  • Συντηρητικά και προσωρινά μέτρα

2. Υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να εκτελεστεί ένας τίτλος;

2.1. Διαδικασία
- Οι δικαστικοί και εξωδικαστικοί τίτλοι είναι εκτελεστοί;

Ναι. Στο πλαίσιο αυτό εγγράφονται οι οριστικές και τελεσίδικες αποφάσεις ή οι αποφάσεις που κηρύσσονται προσωρινά εκτελεστές (άρθρο 704 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας - ZPO) καθώς και οι άλλοι εκτελεστοί τίτλοι που αναφέρονται στο άρθρο 794 ZPO, αλλά εξίσου, παράλληλα με τους δικαστικούς τίτλους, οι δικαστικοί και εξωδικαστικοί διακανονισμοί και οι συμβολαιογραφικές πράξεις.

- Είναι απαραίτητη η έκδοση δικαστικής απόφασης για να μπορεί να εκτελεστεί ο τίτλος;

Δικαστική απόφαση απαιτείται στην περίπτωση της κατάσχεσης αξιώσεων και άλλων περιουσιακών δικαιωμάτων του οφειλέτη, στην περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης που στοχεύει να επιβάλει την υποχρέωση πράξης και παράλειψης καθώς και στην περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης επί ακινήτων σύμφωνα με τον νόμο περί αναγκαστικής εκτέλεσης (Zwangsversteigerungsgesetz).

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

- Ποιο δικαστήριο είναι αρμόδιο για να διατάξει την εκτέλεση;

Σε περίπτωση κατάσχεσης απαιτήσεων: το Ειρηνοδικείο (Amtsgericht), στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται η κατοικία του οφειλέτη.

Σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης για τη διενέργεια πράξης και την πραγμάτωση παράλειψης: το δικαστήριο που επελήφθη σε πρώτο βαθμό.

Σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης επί ακινήτων: Το Ειρηνοδικείο (Amtsgericht), στην περιφέρεια του οποίου βρίσκεται το ακίνητο.

- Καθεστώς και αρμοδιότητες του δικαστικού επιμελητή

Ο δικαστικός επιμελητής είναι δικαστικός υπάλληλος μέσου επιπέδου. Υπό αυτή την ιδιότητά του υπόκειται στην εποπτεία του Διευθυντή του Ειρηνοδικείου (Amtsgerichtsdirektor) από τον οποίο εξαρτάται. Κατά την άσκηση του επαγγέλματός του, ο δικαστικός επιμελητής απολαμβάνει ανεξαρτησίας.

Δυνάμει του όγδοου βιβλίου του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, η εκτέλεση των δικαστικών αποφάσεων σε αστικές υποθέσεις υπάγεται στην αρμοδιότητα του δικαστικού επιμελητή. Στο πλαίσιο αυτό, το κύριο καθήκον του σήμερα δεν είναι πλέον η αναγκαστική εκτέλεση που αφορά κινητά, αλλά μάλλον η άσκηση των δραστηριοτήτων που είναι απαραίτητες στο πλαίσιο της κατάσχεσης απαιτήσεων του οφειλέτη. Στον συγκεκριμένο τομέα, ο δικαστικός επιμελητής είναι κυρίως εξουσιοδοτημένος να χορηγεί στον οφειλέτη τη δυνατότητα πληρωμών σε δόσεις και να φροντίζει για την ταχεία και συναινετική διεξαγωγή της διαδικασίας εκτέλεσης. Ένα από τα βασικά καθήκοντά του είναι να λαμβάνει ένορκη βεβαίωση από τον οφειλέτη σχετικά με τα περιουσιακά στοιχεία που διαθέτει, βεβαίωση της οποίας ο ρόλος είναι βέβαια σημαντικός για τους δανειστές. Μεταξύ των άλλων τομέων αρμοδιότητας του δικαστικού επιμελητή πρέπει ιδιαίτερα να αναφερθούν:

  • η παράδοση κινητών και ακινήτων (έξωση)
  • η απόρριψη ενστάσεων του οφειλέτη για πράξεις τις οποίες οφείλει να ανεχθεί
  • η άμεση κοινοποίηση και επίδοση εγγράφων που απαιτείται για τη διαδικασία εκτέλεσης
  • η εκτέλεση αποφάσεων συντηρητικής κατάσχεσης και προσωρινών μέτρων (στο μέτρο που δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα του δικαστηρίου)
  • η εκτέλεση ενταλμάτων σύλληψης.
  • αίτηση ενός μέτρου εκτέλεσης πρέπει να γίνεται από ασκούντα το νομικό επάγγελμα;

Για να ληφθεί απόφαση σχετικά με αίτηση για τη λήψη μέτρου εκτέλεσης αρμόδια είναι κυρίως τα ειρηνοδικεία ως δικαστήρια εκτέλεσης στο μέτρο αυτό, η εκπροσώπηση από δικηγόρο δεν είναι απαραίτητη.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Αντίθετα, κάθε αίτηση η οποία αφορά απόφαση σχετική με υποχρέωση πράξης ή παράλειψης πρέπει να υποβάλλεται ενώπιον του δικαστηρίου που έχει επιληφθεί σε πρώτο βαθμό, δηλαδή ενδεχομένως ενώπιον δικαστηρίου ανώτερου βαθμού όπως είναι ένα περιφερειακό δικαστήριο (Landgericht) όπου κατ’αρχήν απαιτείται η εκπροσώπηση από δικηγόρο.

Έξοδα των μέτρων εκτέλεσης:

Σε συνάρτηση με το χορηγούμενο δικαίωμα, ο νόμος προβλέπει διάφορες δυνατότητες εκτέλεσης οι οποίες συνεπάγονται αντίστοιχα διαφορετικά έξοδα.

  • ατάσχεση κινητών:

Εάν έχει αναγνωρισθεί η παροχή ορισμένου χρηματικού ποσού, ο δανειστής κατά γενικό κανόνα αναθέτει την είσπραξη της απαίτησής του στον δικαστικό επιμελητή. Η κατάσχεση κινητών του οφειλέτη συνεπάγεται την πληρωμή ενός ποσού 20 ευρώ. Για την πώληση σε πλειστηριασμό ή των πώληση του κατασχεθέντος αγαθού (δηλαδή για τη ρευστοποίηση της αξίας του κατασχεθέντος πράγματος), καταβάλλεται περαιτέρω τέλος ύψους 40 ευρώ. Σε αυτά τα έξοδα προστίθενται οι απαραίτητες προκαταβολές/προπληρωμές που γίνονται από τον δικαστικό επιμελητή.

  • ατάσχεση απαιτήσεων:

Στη βάση ενός τίτλου πληρωμής (Zahlungstitel), μπορεί να ζητηθεί από τον δικαστικό επιμελητή να προβεί σε δικαστική κατάσχεση απαίτησης του οφειλέτη (π.χ. της αξίωσης σε πληρωμή μισθού) και η εκχώρηση αυτής της απαίτησης στο δανειστή (άρθρα 829, 835 της ZPO). Καταβάλλεται τέλος που ανέρχεται σε 15 ευρώ• οι απαραίτητες προκαταβολές (κυρίως τα έξοδα επίδοσης και κοινοποίησης της δικαστικής απόφασης) καταβάλλονται χωριστά.

  • Παραλαβή ένορκων δηλώσεων:

Εάν η κατάσχεση και η πώληση περιουσιακών στοιχείων δεν έχει επιτρέψει την πλήρη ικανοποίηση του δανειστή, ο οφειλέτης πρέπει, μετά από αίτηση του δανειστή, να υποβάλει στο δικαστικό επιμελητή κατάλογο της περιουσίας του και να προβεί σε ένορκη δήλωση όσον αφορά αυτές τις πληροφορίες. Για την παραλαβή αυτής της ένορκης δήλωσης, ο δικαστικός επιμελητής αξιώνει την καταβολή τέλους που ανέρχεται σε 30 ευρώ.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

  • Εκτέλεση επί ακινήτων:

Η αναγκαστική εκτέλεση που αφορά ακίνητα του οφειλέτη πραγματοποιείται με την εγγραφή υποθήκης προς εξασφάλιση της απαίτησης, με την πώληση σε πλειστηριασμό ή με τη θέση υπό μεσεγγύηση της ακίνητης περιουσίας.

Η καταχώρηση μιας υποθήκης στο κτηματολόγιο συνεπάγεται, σύμφωνα με τη νομοθεσία που αφορά τα έξοδα σε υποθέσεις εκούσιας δικαιοδοσίας (Kostenordnung - KostO), την πλήρη καταβολή τέλους που ορίζεται σε συνάρτηση με την αξία της απαίτησης για την οποία χορηγείται εγγύηση. Η κλίμακα αυτών των τελών μέχρι του ποσού του ενός εκατομμυρίου ευρώ επισυνάπτεται στο Παράρτημα 1  PDF File (PDF File 66 KB)των πληροφοριών.

Όσον αφορά την απόφαση σχετικά με αίτηση εντολής πώλησης σε πλειστηριασμό ακίνητης περιουσίας, τα οφειλόμενα τέλη ανέρχονται σε 50 ευρώ. Σε αυτά τα τέλη προστίθενται – με ποσοστό 0,5% γενικά – τα τέλη για την έναρξη της διαδικασίας, τη διεξαγωγή του πλειστηριασμού, την επιδίκαση και τη διαδικασία κατανομής του προϊόντος της πώλησης. Το ποσό των τελών για τη γενική διαδικασία και για τη διεξαγωγή της πώλησης αποτελεί συνάρτηση της αγοραίας αξίας της ακίνητης περιουσίας και καθορίζεται για κάθε περίπτωση χωριστά, ενώ το ποσό των τελών για την επιδίκαση και τη διαδικασία κατανομής του προϊόντος πώλησης εξαρτάται από την υψηλότερη υποβληθείσα προσφορά. Ένας κατάλογος αυτών των τελών για τις απαιτήσεις, η αξία των οποίων ανέρχεται μέχρι του ποσού των 500.000 ευρώ επισυνάπτεται στο Παράρτημα 2 PDF File (PDF File 63 KB) του παρόντος δελτίου πληροφοριών. Πέραν των τελών που αφορούν τα έξοδα της διαδικασίας, πρέπει εξίσου να ληφθούν υπόψη τα έξοδα της εμπειρογνωμοσύνης που είναι απαραίτητη στο πλαίσιο του καθορισμού της αγοραίας αξίας του ακινήτου.

Για την απόφαση που αφορά μία αίτηση να εκδοθεί απόφαση για τη θέση υπό μεσεγγύηση ακίνητης περιουσίας, τα τέλη που πρέπει να καταβληθούν ανέρχονται σε 50 ευρώ. Για την εφαρμογή της διαδικασίας μεσεγγύησης, τα τέλη αντιστοιχούν σε 0,5 φορές της συνολικής αξίας των εσόδων που απορρέουν από τη διαχείριση του ακινήτου.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

  • Εκτέλεση της υποχρέωσης παράδοσης, διαταγή αναγκαστικών μέτρων με σκοπό την διενέργεια, την ανοχή ή την παράληψη πράξεως:

Εάν ο οφειλέτης έχει καταδικαστεί να παραδώσει κινητό, ο δικαστικός επιμελητής προβαίνει, μετά από αίτηση του δανειστή, στην εκτέλεση της δικαστικής απόφασης. Για την υλοποίηση αυτής της πράξης, εισπράττει τέλος 20 ευρώ. Εάν η απόφαση διατάσσει τον οφειλέτη να παραδώσει ακίνητη περιουσία ή κατοικία, το ποσό των απαιτούμενων για την έξωση τελών ανέρχεται σε 75 ευρώ. Σε αυτά τα έξοδα προστίθενται οι προκαταβολές που πραγματοποιούνται από το δικαστικό επιμελητή, κυρίως όταν προσφεύγει σε υπηρεσίες τρίτων (όπως είναι τα έξοδα μεταφορικής υπηρεσίας ή τα έξοδα κλειθροποιού κλπ.). Εάν η διαδικασία κατάσχεσης επιβάλει την παρέμβαση του δικαστικού επιμελητή για διάστημα μεγαλύτερο των τριών ωρών, πρέπει να καταβάλλεται αμοιβή ανερχόμενη σε 15 ευρώ για κάθε συμπληρωματική ώρα.

Για τη διαδικασία κατά του οφειλέτη με σκοπό τον εξαναγκασμό σε διενέργεια, ανοχή ή παράλειψη πράξεως, τα δικαστικά τέλη ανέρχονται σε 15 ευρώ.“

2.2. Ποιες είναι οι ουσιαστικές προϋποθέσεις για την έκδοση μέτρων εκτέλεσης;

Ο δανειστής πρέπει να έχει στην κατοχή του εκτελεστό τίτλο που να δικαιολογεί το δικαίωμά του. Αυτός ο τίτλος μπορεί να παρουσιάζεται είτε υπό τη μορφή οριστικής απόφασης που έχει ισχύ δεδικασμένου ή που έχει κηρυχθεί προσωρινά εκτελεστή (άρθρο 704 της ZPO) είτε υπό τη μορφή ενός εκ των τίτλων που προβλέπονται στο άρθρο 794 της ZPO (για παράδειγμα δικαστικός συμβιβασμός, εντολή πληρωμής περιβαλλόμενη από εκτελεστήριο τύπο (Vollstreckungsbescheide) ή συμβολαιογραφικές πράξεις).

Από την πλευρά του οφειλέτη δεν υπάρχει καμία ιδιαίτερη προϋπόθεση.

Ορισμένες ιδιαιτερότητες πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε περίπτωση προσωρινών και συντηρητικών μέτρων. Αυτά τα μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης λαμβάνονται για την εξασφάλιση μιας αξίωσης πριν να μπορέσει να εκδοθεί δικαστικός τίτλος κατά τη διάρκεια κύριας διαδικασίας.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

3. Μέτρα εκτέλεσης

3.1. Ποια περιουσιακά στοιχεία του οφειλέτη μπορούν να αποτελέσουν το αντικείμενο αναγκαστικής εκτέλεσης;

Σε αναγκαστική εκτέλεση υπόκεινται τα κινητά, οι απαιτήσεις και άλλα περιουσιακά δικαιώματα καθώς και ακίνητα του οφειλέτη.

Το άρθρο 811 της ZPO απαριθμεί ορισμένα ενσώματα αγαθά που δεν μπορούν να υποβληθούν σε κατάσχεση, προκειμένου ο οφειλέτης και τα άτομα που ζουν υπό τη στέγη του να διατηρήσουν ένα ελάχιστο αριθμό αντικειμένων που αναγνωρίζονται ως απαραίτητα για τις προσωπικές τους ανάγκες ή για την άσκηση της επαγγελματικής τους δραστηριότητας.

Ορισμένοι περιορισμοί επιβάλλονται επίσης στην κατάσχεση των αμοιβών από εργασία του οφειλέτη. Τα άρθρα 850 και εξής του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας προβλέπουν τοιουτοτρόπως την αδυναμία κατάσχεσης ορισμένων ποσών που πρέπει απολύτως να παραμείνουν στη διάθεση του οφειλέτη για να του εξασφαλίσουν ένα ελάχιστο διαβίωσης.

3.2. Ποιες είναι οι επιπτώσεις των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης;
- Από την άποψη του οφειλέτη

Εν γένει, εάν ο οφειλέτης δεν διαθέτει κανένα περιουσιακό στοιχείο που να μπορεί να κατασχεθεί, η αναγκαστική εκτέλεση είναι ατελέσφορη. Εάν ο δανειστής πληροφορηθεί εντούτοις ότι ο οφειλέτης διαθέτει περιουσιακά στοιχεία τα οποία έχουν παραμείνει άγνωστα ή νέα περιουσιακά στοιχεία, έχει τη δυνατότητα να ανανεώσει την αναγκαστική εκτέλεση κατά του οφειλέτη.

Στη βάση εκτελεστού τίτλου, ο δανειστής μπορεί να προβεί σε μέτρο εκτέλεσης για διάστημα 30 ετών. Για όσο χρονικό διάστημα ο δανειστής δεν προβαίνει σε κανένα περαιτέρω μέτρο εκτέλεσης, ο οφειλέτης μπορεί να διαθέτει τα περιουσιακά στοιχεία που του ανήκουν.

Ο οφειλέτης, ο οποίος προβαίνει σε ένορκη δήλωση των περιουσιακών του στοιχείων ή ο οποίος έχει καταδικαστεί σε φυλάκιση λόγω της άρνησης να προβεί σε ένορκη δήλωση, καταχωρείται στο μητρώο οφειλετών του δικαστηρίου στο οποίο εκκρεμεί η διαδικασία εκτέλεσης. Οι πληροφορίες που περιλαμβάνονται στο συγκεκριμένο μητρώο μπορούν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να κοινοποιηθούν σε τρίτους.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

- Από την άποψη των τρίτων

Για λόγους που συνδέονται με την προστασία των δεδομένων, οι τράπεζες δεν είναι υποχρεωμένες να ανακοινώνουν πληροφορίες σχετικά με τον οφειλέτη, και κυρίως με την κατάσταση της περιουσίας του, ανεξάρτητα από το κατά πόσον οι πληροφορίες αυτές ζητούνται από το δανειστή, τα δικαστήρια ή το δικαστικό επιμελητή.

Σε περίπτωση κατάσχεσης απαιτήσεων του οφειλέτη έναντι τρίτων, ο τρίτος δεν έχει πλέον το δικαίωμα να εξοφλήσει τον οφειλέτη, αλλά μπορεί να εξοφλήσει το χρέος του καταβάλλοντας στο δανειστή. Εφόσον ο τρίτος δεν εκπληρώνει αυτή την υποχρέωση μπορεί να προκύψουν εις βάρος του αξιώσεις αποζημίωσης.

3.3. Ποια είναι η ισχύς των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης; Αυτή η επιτρεπόμενη ισχύς περιορίζεται από το νόμο ή από δικαστική απόφαση;

Οι βεβαιωμένες με τελεσίδικη απόφαση αξιώσεις καθώς και οι αξιώσεις που απορρέουν από εκτελεστό συμβιβασμό ή έγγραφο εκτέλεσης παραγράφονται μετά από 30 έτη σύμφωνα με την παράγραφο 197 του Αστικού Κώδικα (BGB). Καθόσο χρονικό διάστημα δεν υπάρχει παραγραφή, ο δανειστής μπορεί οποτεδήποτε να κινήσει μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.

4. Υπάρχει δυνατότητα προσφυγής κατά αποφάσεως με την οποία διατάσσεται ένα μέτρο εκτέλεσης;

Σε περίπτωση απόρριψης της αίτησης έκδοσης εκτελεστού τίτλου, ο δανειστής μπορεί αμέσως να ασκήσει προσφυγή.

Όσον αφορά τον οφειλέτη, αυτός διαθέτει κατά της απόφασης που επιτρέπει μέτρα εκτέλεσης τα ακόλουθα μέσα προσφυγής:

  • άμεση προσφυγή, όταν έχει προηγουμένως πραγματοποιηθεί ακρόαση,
  • ανακοπή, όταν προηγουμένως δεν έχει υπάρξει ακρόαση.

Η – άνευ προθεσμίας – ανακοπή υποβάλλεται στο Ειρηνοδικείο (Amtsgericht) ενώ η άμεση προσφυγή υποβάλλεται εντός προθεσμίας 2 εβδομάδων στο Ειρηνοδικείο (Amtsgericht) ή στο Πρωτοδικείο (Landgericht) ως δικαστήριο δευτέρου βαθμού.

Η άσκηση ενδίκων μέσων δεν έχει κατ’αρχήν καμία επίδραση στη συνέχιση της διεξαγόμενης διαδικασίας αναγκαστικής εκτέλεσης δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα.

« Εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων - Γενικές Πληροφορίες | Γερµανία - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 06-06-2006

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο