Europese Commissie > EJN > Tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen > Frankrijk

Laatste aanpassing: 23-05-2005
Printversie Voeg toe aan favorieten

Tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen - Frankrijk

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De originele taalversie is bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Wat betekent tenuitvoerlegging in burgerlijke en handelszaken? 1.
2. Onder welke voorwaarden mag een executoriale titel of beslissing worden uitgevaardigd? 2.
2.1. De procedure 2.1.
2.2. De basisvoorwaarden 2.2.
3. Voorwerp en aard van de tenuitvoerleggingsmaatregelen 3.
3.1. Welke soorten activa kunnen voorwerp van tenuitvoerlegging zijn? 3.1.
3.2. Welke effecten hebben tenuitvoerleggingsmaatregelen? 3.2.
3.3. Wat is de geldigheid van dergelijke maatregelen? 3.3.
4. Is er een mogelijkheid tot beroep tegen de beslissing om een dergelijke maatregel toe te staan? 4.

 

1. Wat betekent tenuitvoerlegging in burgerlijke en handelszaken?

Onder tenuitvoerlegging (d.w.z. gedwongen tenuitvoerlegging, aangezien vrijwillige nakoming door de schuldenaar van zijn verplichtingen geen procedure is) worden alle procedures verstaan die het mogelijk maken om executeerbare verplichtingen tegen de wil van de schuldenaar ten uitvoer te leggen. Het Franse recht kent drie categorieën civielrechtelijke verplichtingen: betalen, doen of nalaten en geven of teruggeven.

Het recht op tenuitvoerlegging geldt ten aanzien van de goederen van de debiteur; er bestaat geen tenuitvoerlegging ten aanzien van de persoon. Toch is de weigering om bepaalde verplichtingen (alimentatieverplichtingen) na te komen, een misdrijf dat kan leiden tot vervolging en een veroordeling tot gevangenisstraf van de schuldenaar. Hetzelfde geldt voor frauduleuze opzet van insolvabiliteit door een schuldenaar.

De tenuitvoerleggingsmaatregelen kunnen volgens de drie categorieën van verplichtingen (betalen, doen, geven) worden ingedeeld:

Een betalingsverplichting wordt ten uitvoer gelegd door middel van een beslaglegging. Indien er beslag wordt gelegd op een geldbedrag, wordt dit bedrag aan de schuldeiser uitbetaald (bv. beslag op een bankrekening). Indien het beslag een goed van de schuldenaar betreft, vindt een gedwongen verkoop plaats en wordt uit de opbrengst het bedrag van de vordering aan de schuldeiser uitbetaald.

Een verplichting om iets te geven of terug te geven verschilt naargelang van de aard van het goed. Een roerende zaak wordt in beslag genomen en aan zijn wettige eigenaar teruggegeven. Teruggave van een onroerende zaak aan zijn eigenaar gebeurt door uitzetting van de bewoner.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Een verplichting om te doen of na te laten wordt ten uitvoer gelegd door middel van een dwangsom. Dit is een geldbedrag dat de debiteur moet betalen wanneer hij zijn verplichting niet nakomt. Dit bedrag, dat door de rechter wordt vastgesteld, wordt berekend op basis van de duur van het verzuim (bij een verplichting om te doen) of het aantal schendingen van de verplichting om na te laten. Aangezien een verplichting om te betalen, te geven of terug te geven ook als een verplichting om te doen kan worden uitgelegd, kan naast de andere maatregelen van gedwongen tenuitvoerlegging ook een dwangsom worden opgelegd.

2. Onder welke voorwaarden mag een executoriale titel of beslissing worden uitgevaardigd?

2.1. De procedure

Alle executoriale titels kunnen het voorwerp van maatregelen van gedwongen tenuitvoerlegging zijn; zij worden omschreven in artikel 3 van wet nr. 91-650 van 9 juli 1991 tot herziening van de civielrechtelijke tenuitvoerleggingsprocedures, namelijk:

  1. beslissingen van gerechtelijke en bestuursrechterlijke instanties, alsmede vaststellingsovereenkomsten die aan de president van een Tribunal de grande instance zijn voorgelegd, zodra zij in kracht van gewijsde zijn gegaan;
  2. buitenlandse rechtshandelingen en vonnissen, alsmede arbitrale uitspraken die uitvoerbaar zijn verklaard bij een beslissing waartegen geen beroep met schorsende werking openstaat;
  3. uittreksels van processen-verbaal van minnelijke schikkingen, ondertekend door de rechter en de partijen;
  4. notariële akten met het formulier van tenuitvoerlegging;
  5. titels afgegeven door een gerechtsdeurwaarder bij een ongedekte cheque;
  6. titels afgegeven door publiekrechtelijke rechtspersonen die als zodanig bij wet zijn aangewezen, of beslissingen waaraan de wet de rechtsgevolgen van een vonnis toekent.

Justitiële beslissingen waartegen geen beroep met schorsende werking openstaat, zijn uitvoerbaar zonder nadere beslissing. Bij deze beslissingen, zoals notariële akten, wordt (naargelang van het geval door de griffier van het gerecht of door de notaris) een formulier van tenuitvoerlegging gevoegd, waaruit blijkt dat zij ten uitvoer kunnen worden gelegd. Er is geen andere intermediaire procedure die tenuitvoerlegging mogelijk maakt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Bij het ontbreken van een rechterlijke beslissing kan iedere schuldeiser toestemming krijgen om conservatoir beslag te leggen of zekerheid te stellen. De in die omstandigheden genomen maatregelen zijn binnen acht dagen nietig indien zij niet aan de andere partij zijn meegedeeld en de schuldeiser geen bodemprocedure heeft ingeleid om een rechterlijke beslissing over zijn vordering te verkrijgen.

Maatregelen in verband met een gedwongen tenuitvoerlegging die betrekking hebben op roerende zaken en geldbedragen alsmede uitzettingen moeten worden uitgevoerd door een gerechtsdeurwaarder. Dit is een openbare ambtenaar die belast is met tenuitvoerleggingen en is benoemd door de minister van justitie. Hij oefent zijn bevoegdheden volgens privaatrechtelijke voorwaarden uit, maar hij beschikt voor de tenuitvoerlegging over publiekrechtelijke bevoegdheden binnen een nauwkeurig geregeld kader en een streng gecontroleerde gedragscode.

Voor een beslaglegging op een onroerende zaak geldt een bijzondere procedure die doorgaans bij het tribunal de grande instance wordt gevoerd en waarbij de schuldeiser door een advocaat moet worden vertegenwoordigd.

De kosten van de tenuitvoerleggingsmaatregelen komen in beginsel voor rekening van de schuldenaar die deze naast zijn schuld moet betalen.

Voor deze tenuitvoerleggingskosten geldt een vast tarief per handeling van de gerechtsdeurwaarder. Op grond van decreet nr. 96-1080 van 12 december 1996 bestaat zijn vergoeding uit een vast bedrag dat cumulatief of alternatief, naar gelang van het geval, is uitgedrukt in een vast recht of een percentage plus in voorkomend geval een recht voor de inleiding van de procedure.

De vaste rechten zijn voor rekening van de schuldeiser. De proportionele invorderingsrechten, die worden berekend volgens een degressieve schaal die op de ingevorderde bedragen wordt toegepast, moeten deels door de schuldeiser, deels door de schuldenaar worden betaald.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Voorbeeld: voor de invordering van een bedrag van 10 000 euro zijn de tarieven van enkele tenuitvoerleggingsmaatregelen als volgt:

  • beslaglegging-toewijzing van een bankrekening: vast bedrag van 187,53 euro incl. belastingen;
  • beslaglegging op roerende zaken : vast recht van 66,98 euro incl. belastingen;
  • beslaglegging op een voertuig door middel van een verklaring bij de préfecture : vast recht van 133,95 euro incl. belastingen;
  • bevel tot beslaglegging op een onroerende zaak: vast recht van 80,37 euro incl. belastingen.

Bij deze vaste rechten worden de proportionele rechten opgeteld, die voor de hele vordering 723,44 euro incl. belastingen bedragen, waarvan 121,35 euro ten laste van de schuldenaar en 602,09 euro ten laste van de schuldeiser.

2.2. De basisvoorwaarden

Er bestaat geen rechterlijke toestemming om over te gaan tot tenuitvoerleggingsmaatregelen op basis van executoriale titels.

Conservatoire maatregelen ten behoeve van een schuldeiser die nog geen executoire titel heeft, worden toegekend indien de vordering in beginsel gegrond lijkt en de invordering onzeker lijkt. De rechter die bevoegd is om dit conservatoire beslag toe te kennen, wordt juge d'exécution genoemd (doorgaans een rechter van het tribunal de grande instance).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

3. Voorwerp en aard van de tenuitvoerleggingsmaatregelen

3.1. Welke soorten activa kunnen voorwerp van tenuitvoerlegging zijn?

Het gehele vermogen van de schuldenaar vormt het onderpand voor de schuldeiser, zodat in principe op alle goederen van de schuldenaar beslag kan worden gelegd. Afhankelijk van de aard van die goederen bestaan er bijzondere voorschriften: vorderingen (huur, loon, bankrekening) , roerende zaken, onroerende zaken en zakelijke rechten, waardepapieren en deelnemingsrechten, vervoermiddelen (voertuigen, schepen en luchtvaartuigen) , auteursrechten, geldbedragen in een kluis.

De wet kan echter bepaalde goederen van beslaglegging uitsluiten. Dit betreft met name:

  • bedragen die voor het levensonderhoud zijn bestemd (en met name een deel van het salaris, dat aan de hand van een degressieve tabel afhankelijk van het inkomen en de gezinssituatie wordt vastgesteld en jaarlijks wordt aangepast) ;
  • roerende zaken die noodzakelijk zijn voor het leven en het werk van de schuldenaar, behalve voor de betaling van de aanschafprijs ervan of wanneer zij een aanzienlijke waarde hebben;
  • zaken die zieken of gehandicapten nodig hebben.
3.2. Welke effecten hebben tenuitvoerleggingsmaatregelen?

De tenuitvoerleggingsmaatregelen ten aanzien van goederen en vorderingen vinden plaats in twee fasen. Eerst gaat de met de tenuitvoerlegging belaste functionaris over tot beslag op de goederen of geldbedragen. Hierdoor kan de debiteur niet meer over de goederen beschikken, maar blijft hij er de houder van. Indien hij de goederen verduistert, maakt hij zich schuldig aan een misdrijf. De geldbedragen blijven geblokkeerd op de rekening, maar worden onmiddellijk, zij het virtueel, aan de beslagleggende schuldeiser toegewezen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Het beslag wordt aan de schuldenaar meegedeeld. Indien deze het beslag niet betwist bij de rechter, kan de met de tenuitvoerlegging belaste functionaris overgaan tot de tweede fase van de beslaglegging: hij neemt de goederen onder zich om deze te veilen of verzoekt de zogenoemde derde-beslagene (doorgaans de bank) , om de bedragen waarop beslag is gelegd aan hem over te maken.

De bank is verplicht om de deurwaarder op het moment van de beslaglegging te informeren over alle bedragen die hij voor de schuldenaar onder zich heeft. Indien hij deze verplichting niet nakomt of de bij hem beslagen bedragen aan de debiteur teruggeeft, bestaat de rechterlijke sanctie op verzoek van de schuldeiser uit een veroordeling tot betaling van de schuld in plaats van de schuldenaar.

3.3. Wat is de geldigheid van dergelijke maatregelen?

Executoriale titels verjaren of vervallen niet.

De toestemming van de juge d'exécution om conservatoir beslag te leggen is nietig indien de conservatoire maatregel niet binnen een termijn van drie maanden na het bevel wordt genomen.

4. Is er een mogelijkheid tot beroep tegen de beslissing om een dergelijke maatregel toe te staan?

Deze vraag is alleen relevant voor de toestemming voor conservatoire beslagen. Voor executoriale titels is de uitoefening van de beroepsmogelijkheden namelijk gebonden aan de betwisting in rechte van de schuld zelf.

Nadat de conservatoire maatregel is genomen en aan de schuldenaar is meegedeeld, kan deze bij de juge de l’exécution die de maatregel heeft toegestaan de voorwaarden die tot de toestemming hebben geleid betwisten. Dit is mogelijk zolang het conservatoire beslag niet is omgezet in een executoir beslag als gevolg van een rechterlijke bevestiging van de vordering.

Nadere inlichtingen

« Tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen - Algemene informatie | Frankrijk - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 23-05-2005

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk