Tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen - Gemeinscheftsrecht

"Ik wil een vonnis ten uitvoer laten leggen in een andere lidstaat."

In dat geval zult u zich moeten wenden tot het bevoegde gerecht van de lidstaat waar de tenuitvoerlegging wordt gevraagd, om een uitvoerbaarverklaring van het buitenlandse vonnis (exequatur) te verkrijgen.

Verordening (EG) nr. 44/2001 van de Raad van 22 december 2000 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken, bevat regels inzake de tenuitvoerlegging in een andere lidstaat. Deze verordening, die op 1 maart 2002 in werking is getreden, vereenvoudigt de procedure inzake de verkrijging van een verklaring van uitvoerbaarheid van een buitenlands vonnis ten opzichte van het Verdrag van Brussel van 1968, waarvoor zij in de plaats komt. De bepalingen van de verordening zijn rechtstreeks toepasselijk. Dat betekent dat iedereen zich er voor een gerecht op kan beroepen. Ze zijn niet van toepassing in Denemarken, waarvoor het Verdrag van Brussel van toepassing blijft.

De verordening legt de volgende regels vast:

De beslissingen die in een lidstaat zijn gegeven en daar uitvoerbaar zijn, kunnen in een andere lidstaat ten uitvoer worden gelegd nadat zij aldaar, ten verzoeke van iedere belanghebbende persoon, uitvoerbaar zijn verklaard (of - in het Verenigd Koninkrijk - na registratie).
Het verzoek wordt ingediend bij het bevoegde gerecht, namelijk dat van de woonplaats van de partij tegen wie de tenuitvoerlegging wordt gevraagd, of van de plaats van tenuitvoerlegging.
De verklaring van uitvoerbaarheid van een beslissing moet worden gegeven zodra bepaalde formaliteiten zijn vervuld en moet worden betekend of meegedeeld aan de wederpartij, die haar slechts door een rechtsmiddel kan betwisten.
Erkenning van een buitenlandse beslissing kan worden geweigerd als deze strijdig is met de openbare orde of onverenigbaar is met een eerdere beslissing, of wanneer het stuk dat het geding inleidt, niet tijdig is betekend of meegedeeld aan de wederpartij die verstek laat gaan.

Hoewel deze procedure relatief eenvoudig lijkt, ruimt de verordening niet alle belemmeringen voor het vrije verkeer van rechterlijke beslissingen in de Europese Unie uit de weg en blijven intermediaire maatregelen gehandhaafd die nog te restrictief zijn.

Bovenkant pagina

De Europese Raad heeft in oktober 1999 in Tampere opgeroepen tot een verdere beperking van de intermediaire maatregelen die vereist zijn voor de tenuitvoerlegging van buitenlandse beslissingen. In november 2000 heeft de Raad een programma van maatregelen voor de uitvoering van het beginsel van de wederzijdse erkenning van justitiële beslissingen in burgerlijke en handelszaken aangenomen. Het uiteindelijke doel is afschaffing van het exequatur voor alle beslissingen in burgerlijke en handelszaken. Er is gekozen voor een geleidelijke aanpak, waarbij de werkzaamheden eerst worden geconcentreerd op een proefproject in een duidelijk afgebakende sector: de afschaffing van het exequatur voor niet-betwiste vorderingen.

Op 21 april 2004 werd Verordening (EG) nr. 805/2004 van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een Europese executoriale titel voor niet-betwiste schuldvorderingen vastgesteld. Onder bepaalde voorwaarden schaft deze verordening alle tot dusver in de lidstaat van tenuitvoerlegging nodige tussenmaatregelen af voor in een andere lidstaat gegeven beschikkingen wanneer gebleken is dat de aard of de omvang van een schuldvordering niet wordt betwist. Deze voorwaarden hebben hoofdzakelijk betrekking op de betekening en kennisgeving van stukken in het geval van verstekbeslissingen. Als gevolg van de afschaffing van het exequatur kunnen de schuldeisers een snelle en doeltreffende tenuitvoerlegging in het buitenland verkrijgen, zonder - vertraging en kosten veroorzakende - tussenkomst van de gerechtelijke autoriteiten van de lidstaat waar de tenuitvoerlegging is gevraagd.

Op 15 maart 2005 heeft de Europese Commissie een voorstel voor verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen. Deze verordening beoogt de procesvoering betreffende geringe vorderingen te vereenvoudigen en te bespoedigen en de kosten te verminderen door een procedure voor geringe vorderingen vast te stellen, die voor partijen beschikbaar is als alternatief voor de bestaande procedures krachtens het recht van de lidstaten, dat ongewijzigd blijft. Voor worden door het voorstel de intermediaire maatregelen die nodig zijn om een beslissing te kunnen erkennen en ten uitvoer te leggen, worden afgeschaft. Een in een Europese procedure voor geringe vorderingen gegeven beslissing wordt in een andere lidstaat erkend en ten uitvoer gelegd zonder dat een verklaring van uitvoerbaarheid nodig is en zonder de mogelijkheid zich tegen de erkenning te verzetten.

Bovenkant pagina

Er bestaan geen communautaire bepalingen over de tenuitvoerlegging als zodanig. Het genoemde Programma van wederzijdse erkenning voorziet echter in een reeks maatregelen om te bereiken dat de beslissingen van de staat van herkomst een grotere werking hebben in de aangezochte staat. Het gaat om de volgende maatregelen: