Europese Commissie > EJN > Echtscheiding > Zweden

Laatste aanpassing: 03-08-2007
Printversie Voeg toe aan favorieten

Echtscheiding - Zweden

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De originele taalversie is bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Aan welke voorwaarden moeten echtgenoten voldoen om een vordering tot echtscheiding te kunnen instellen? 1.
2. Op welke gronden kan een echtscheiding worden bekomen? 2.
3. Wat zijn de gevolgen van een echtscheiding voor 3.
a) de persoonlijke situatie van de echtgenoten? a)
b) de verdeling van de eigendom van de echtgenoten? b)
c) de minderjarige kinderen van de echtgenoten? c)
d) de alimentatieplichten ten aanzien van de andere echtgenoot? d)
4. Wat betekent "scheiding van tafel en bed" in de praktijk? 4.
5. Aan welke voorwaarden moet worden voldaan om scheiding van tafel en bed te bekomen? 5.
6. Wat zijn de juridische gevolgen van scheiding van tafel en bed? 6.
7. Wat betekent "nietigverklaring van het huwelijk" in de praktijk? 7.
8. Aan welke voorwaarden moet worden voldaan voor de nietigverklaring van een huwelijk? 8.
9. Wat zijn de juridische gevolgen van de nietigverklaring van een huwelijk? 9.
10. Kunnen met echtscheiding verband houdende kwesties op een andere wijze worden geregeld dan via een gerechtelijke procedure? 10.
11. Bij welke rechtbanken kunnen vorderingen tot echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk worden ingesteld? Aan welke voorwaarden moet worden voldaan en welke documenten moeten worden bijgevoegd? 11.
12. Kan rechtshulp worden toegekend om de procedurekosten te dekken? 12.
13. Kan tegen een vonnis dat de echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring uitspreekt hoger beroep worden ingesteld? 13.
14. Welke stappen moeten worden gezet om de in een andere lidstaat uitgesproken echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk in Zweden te laten erkennen? 14.
15. Bij welke rechtbank kan om herziening worden verzocht van een besluit tot erkenning in Zweden van een in een andere lidstaat gewezen vonnis dat de echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk uitspreekt? Hoe worden dergelijke zaken behandeld? 15.
16. Het recht van welk land wordt toegepast in echtscheidingsprocedures tussen echtgenoten die niet hun gewone verblijfplaats in Zweden hebben of die van verschillende nationaliteit zijn? 16.

 

1. Aan welke voorwaarden moeten echtgenoten voldoen om een vordering tot echtscheiding te kunnen instellen?

Er bestaat slechts één vorm van echtscheiding, die wordt uitgesproken ongeacht of het echtpaar overeenstemming heeft bereikt. In bepaalde omstandigheden moet aan de echtscheiding een periode van zes maanden voor bezinning voorafgaan. Dit is met name het geval

  • indien beide echtgenoten om een bezinningsperiode verzoeken;
  • indien een van de echtgenoten permanent samenwoont met hun kind dat minder dan 16 jaar oud is en waarover die echtgenoot het hoederecht heeft; of
  • indien slechts een van de echtgenoten de ontbinding van het huwelijk wenst.

In uitzonderlijke gevallen hebben echtgenoten in de voornoemde gevallen echter het recht om te scheiden zonder bezinningsperiode. Dit geldt met name indien de echtgenoten reeds twee jaar gescheiden leven, indien het huwelijk werd gesloten tussen echtgenoten die rechtstreeks met elkaar verwant zijn in opgaande of dalende lijn of elkaars volle broer en zuster zijn, of indien het huwelijk werd gesloten terwijl een van de echtgenoten reeds gehuwd was of een geregistreerd samenwoningscontract had gesloten en het huwelijk of samenwoningscontract nog niet was ontbonden. In deze gevallen kan een echtscheidingsprocedure ook door de openbare aanklager worden ingesteld.

2. Op welke gronden kan een echtscheiding worden bekomen?

Echtgenoten hebben steeds het recht de echtscheiding te vorderen en dienen hiervoor geen speciale redenen aan te voeren.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

3. Wat zijn de gevolgen van een echtscheiding voor

a) de persoonlijke situatie van de echtgenoten?

Indien een van de echtgenoten bij het sluiten van het huwelijk de familienaam van de andere echtgenoot heeft aangenomen, heeft hij of zij het recht opnieuw de familienaam aan te nemen die voor het huwelijk werd gebruikt.

b) de verdeling van de eigendom van de echtgenoten?

Na de echtscheiding dient de eigendom van de echtgenoten onder hen te worden verdeeld. Als algemeen beginsel geldt dat de eigendom gelijk wordt verdeeld. Het zij vermeld dat de vraag wie van de echtgenoten schuldig is aan de ontbinding van het huwelijk, geheel irrelevant is voor de verdeling van de eigendom van de echtgenoten.

c) de minderjarige kinderen van de echtgenoten?

Na een echtscheiding behouden de echtgenoten automatisch het gemeenschappelijke hoederecht over hun kinderen. De rechter kan het gemeenschappelijk hoederecht evenwel beëindigen

  • op eigen initiatief, indien de rechter van oordeel is dat het gemeenschappelijk hoederecht klaarblijkelijk niet verenigbaar is met het welzijn van het kind, of
  • op verzoek van een van de echtgenoten, indien de rechter van oordeel is dat het in het belang van het kind is dat een van de echtgenoten het hoederecht alleen uitoefent.

Indien beide echtgenoten verzoeken om beëindiging van het gemeenschappelijk hoederecht, dient de rechter hieraan gevolg te verlenen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Beide ouders zijn verantwoordelijk voor het onderhoud van hun kind. De ouder die niet met het kind samenwoont, vervult deze onderhoudsplicht door het betalen van alimentatie voor het kind aan de andere ouder.

d) de alimentatieplichten ten aanzien van de andere echtgenoot?

Na de echtscheiding dienen de echtgenoten voor hun eigen onderhoud in te staan. Uitzonderingen gelden enkel in bepaalde bijzondere omstandigheden, bijvoorbeeld indien een echtgenoot moeilijkheden heeft om in het eigen onderhoud te voorzien na de ontbinding van een huwelijk van vele jaren of indien er bijzondere redenen zijn.

4. Wat betekent "scheiding van tafel en bed" in de praktijk?

Er zijn geen bepalingen inzake scheiding van tafel en bed in het Zweedse recht.

5. Aan welke voorwaarden moet worden voldaan om scheiding van tafel en bed te bekomen?

Zie onder vraag 4.

6. Wat zijn de juridische gevolgen van scheiding van tafel en bed?

Zie onder vraag 4.

7. Wat betekent "nietigverklaring van het huwelijk" in de praktijk?

Er zijn geen bepalingen inzake nietigverklaring van het huwelijk in het Zweedse recht. Een huwelijk kan op twee wijzen worden ontbonden: doordat een van de echtgenoten overlijdt of op grond van een door de rechtbank gewezen echtscheidingsvonnis.

8. Aan welke voorwaarden moet worden voldaan voor de nietigverklaring van een huwelijk?

Zie onder vraag 7.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

9. Wat zijn de juridische gevolgen van de nietigverklaring van een huwelijk?

Zie onder vraag 7.

10. Kunnen met echtscheiding verband houdende kwesties op een andere wijze worden geregeld dan via een gerechtelijke procedure?

Enkel een rechtbank kan de ontbinding van een huwelijk door echtscheiding uitspreken. Er zijn evenwel alternatieve mogelijkheden voor de regeling van de verschillende met echtscheiding verband houdende kwesties.

De echtgenoten kunnen "familieadvies" inwinnen, waarin gezocht wordt naar een oplossing voor de samenwoningsproblemen van echtparen en gezinnen. Op deze manier kunnen echtparen in de eerste plaats hulp krijgen om problemen en conflicten op te lossen, zodat zij kunnen blijven samenwonen en een echtscheiding vermijden. Wanneer er reeds de facto een scheiding is, kan de dienst voor familieadvies helpen om het conflict te verlichten en het voor de echtgenoten mogelijk maken samen te werken in hun rol als ouders. Familieadvies wordt zowel door overheidsinstanties (gemeentelijke en districtsdiensten) als door kerkelijke diensten en particulieren verstrekt. De gemeenten dienen ervoor te zorgen dat familieadvies wordt verstrekt aan eenieder die erom verzoekt.

De echtgenoten hebben ook recht op "samenwerkingsdiscussies". Deze discussies zijn niet gericht op de relatie tussen de volwassenen, maar op de kinderen. In de samenwerkingsdiscussie wordt in de eerste plaats gezocht naar een overeenkomst over kwesties in verband met het hoederecht over de kinderen, hun verblijf en de toegang tot de kinderen. De samenwerkingsdiscussies worden geleid door een deskundige. De gemeenten dienen ervoor te zorgen dat samenwerkingsdiscussies worden aangeboden aan eenieder die erom verzoekt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Indien de echtgenoten een wijziging wensen door te voeren betreffende het hoederecht over hun kind, kan dit gebeuren door hierover een overeenkomst te sluiten, die dan vervolgens wordt goedgekeurd door de commissie voor maatschappelijk welzijn. Ook kwesties inzake het verblijf van en de toegang tot de kinderen kunnen op deze manier worden geregeld.

11. Bij welke rechtbanken kunnen vorderingen tot echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk worden ingesteld? Aan welke voorwaarden moet worden voldaan en welke documenten moeten worden bijgevoegd?

Inzake scheiding van tafel en bed en nietigverklaring van het huwelijk wordt verwezen naar vragen 4 en 7.

De eerste voorwaarde om een vordering tot echtscheiding te kunnen indienen bij een Zweedse rechtbank, is dat de Zweedse rechtbank daadwerkelijk bevoegd moet zijn om de zaak te behandelen. Dat is uiteraard het geval wanneer beide echtgenoten Zweedse onderdanen zijn en in Zweden wonen. Maar de Zweedse rechtbanken zijn eveneens bevoegd in de volgende gevallen:

  • indien beide echtgenoten Zweedse onderdanen zijn;
  • indien de verzoekende partij een Zweedse onderdaan is en zijn gewone verblijfplaats in Zweden heeft of in Zweden heeft gehad sinds hij of zij de leeftijd van 18 jaar bereikte;
  • indien de verzoekende partij geen Zweedse onderdaan is, maar minstens een jaar zijn gewone verblijfplaats in Zweden heeft gehad;
  • indien de verwerende partij zijn gewone verblijfplaats in Zweden heeft.

Indien is aangetoond dat een Zweedse rechtbank bevoegd is om over de echtscheidingsvordering uitspraak te doen, wordt de zaak behandeld door de districtrechtbank (tingsrätt) in Zweden van de plaats waar de man of vrouw hun gewone verblijfplaats hebben. Indien geen van beide zijn gewone verblijfplaats in Zweden heeft, wordt de zaak behandeld door de districtrechtbank van Stockholm (Stockholms tingsrätt).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Er zijn twee verschillende manier waarop een echtscheidingsvordering bij de districtrechtbank aanhangig kan worden gemaakt. Indien beide echtgenoten wensen te scheiden, kunnen zij gezamenlijk een verzoekschrift indienen. Indien evenwel slechts een van hen wenst te scheiden, dient deze echtgenoot bij de districtrechtbank een verzoek tot dagvaarding in te dienen. In beide gevallen moeten afschriften van de geboortecertificaten van beide echtgenoten worden bijgevoegd. Deze kunnen worden aangevraagd bij het belastingkantoor van de plaats waar de betrokkene is ingeschreven. Afschriften van geboortecertificaten mogen maximaal drie maanden oud zijn.

12. Kan rechtshulp worden toegekend om de procedurekosten te dekken?

Voor echtscheiding en aanverwante kwesties kan enkel rechtshulp worden verleend wanneer er speciale redenen zijn.

13. Kan tegen een vonnis dat de echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring uitspreekt hoger beroep worden ingesteld?

Inzake scheiding van tafel en bed en nietigverklaring van het huwelijk wordt verwezen naar vragen 4 en 7.

Ja, tegen een echtscheidingsvonnis kan hoger beroep worden ingesteld.

14. Welke stappen moeten worden gezet om de in een andere lidstaat uitgesproken echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk in Zweden te laten erkennen?

Op grond van Verordening (EG) nr. 1347/200 van de Raad betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken en inzake de ouderlijke verantwoordelijkheid voor gemeenschappelijke kinderen (Verordening Brussel II) dient een in een lidstaat gewezen vonnis door de andere lidstaten te worden erkend zonder dat hiervoor een bijzondere procedure nodig is. Er zijn evenwel bepaalde gronden voor niet-erkenning.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Het belangrijkste principe van Verordening Brussel II is dan ook dat een in een andere lidstaat gewezen vonnis dat de echtscheiding, scheiding van tafel en bed of nietigverklaring van een huwelijk uitspreekt, automatisch op dezelfde wijze moet worden behandeld en dezelfde juridische gevolgen moet hebben als een gelijkwaardig Zweeds vonnis. Hoewel de verordening gebaseerd is op het principe van automatische erkenning, heeft een belanghebbende partij nog steeds de mogelijkheid een verklaring te bekomen waarin wordt vastgesteld dat het buitenlandse vonnis al dan niet in Zweden is erkend. Het verzoek hiertoe moet worden ingediend bij de Svea hovrätt, die uitspraak doet zonder dat de verwerende partij in deze stand van de procedure wordt gehoord.

15. Bij welke rechtbank kan om herziening worden verzocht van een besluit tot erkenning in Zweden van een in een andere lidstaat gewezen vonnis dat de echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk uitspreekt? Hoe worden dergelijke zaken behandeld?

Zoals onder vraag 14 gesteld, moet bij de Svea hovrätt een verzoek worden ingediend om gebruik te kunnen maken van de in Verordening Brussel II vastgelegde mogelijkheid een verklaring te bekomen dat het buitenlandse vonnis in Zweden wordt erkend. Indien de Svea hovrätt in het kader van deze procedure verklaart, dat het betrokken vonnis in Zweden moet worden erkend, kan de andere partij om herziening van deze beslissing verzoeken. Het verzoek tot herziening moet bij de Svea hovrätt worden ingediend, die bij de behandeling van het verzoek beide partijen zal horen. Ten slotte kan tegen het in het kader van de herziening gewezen beslissing van de Svea hovrätt beroep bij het Högsta domstolen worden ingesteld.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

16. Het recht van welk land wordt toegepast in echtscheidingsprocedures tussen echtgenoten die niet hun gewone verblijfplaats in Zweden hebben of die van verschillende nationaliteit zijn?

Een vordering tot echtscheiding die door een Zweedse rechtbank wordt behandeld, wordt steeds op grond van het Zweedse recht beoordeeld (lex fori beginsel).

In bepaalde gevallen moet echter tevens rekening worden gehouden met vreemde rechtsbepalingen. Dit geldt met name in de volgende gevallen:

  • indien beide echtgenoten buitenlandse onderdanen zijn en geen van hen gedurende minstens een jaar zijn gewone verblijfplaats in Zweden heeft gehad, kan geen echtscheidingsvonnis worden uitgesproken tegen de wil van een van de echtgenoten, indien hiertoe geen redenen zijn op grond van het recht van het land waarvan de echtgenoten of een van hen onderdaan is;
  • indien beide echtgenoten buitenlandse onderdanen zijn en een van hen stelt dat er geen gronden tot echtscheiding zijn krachtens het recht van het land waarvan hij of zij onderdaan is, kan geen echtscheidingsvonnis worden uitgesproken indien er, gelet op het belang van de echtgenoot, van de kinderen of van beide echtgenoten, bijzondere redenen zijn om dat niet te doen.

Het zij benadrukt dat deze beide gevallen een loutere toepassing van het Zweedse recht betreffen, waarbij echter enige bescherming wordt geboden om te vermijden dat op grond van het Zweedse recht een echtscheidingsvonnis wordt uitgesproken in gevallen waarbij de echtgenoten slechts een zwakke band met Zweden hebben en er ernstige redenen zijn om geen echtscheidingsvonnis uit te spreken.

« Echtscheiding - Algemene informatie | Zweden - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 03-08-2007

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk