Ευρωπαϊκή Επιτροπή > EΔΔ > Διαζύγιο > Πολωνία

Τελευταία ενημέρωση: 21-02-2007
Εκτυπώσιμη μορφή Δημιουργήστε σελιδοδείκτη

Διαζύγιο - Πολωνία

EJN logo

Η σελίδα αυτή δεν χρησιμοποιείται πλέον. Η έκδοση στην αρχική γλώσσα επικαιροποιήθηκε και μεταφέρθηκε στην ευρωπαϊκή πύλη "e-Justice".


 

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

1. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις έκδοσης διαζυγίου; 1.
2. Ποιοι είναι οι λόγοι διαζυγίου; 2.
3. Ποιες είναι οι έννομες συνέπειες του διαζυγίου: 3.
α) στις προσωπικές σχέσεις των συζύγων; (π.χ. επώνυμο)? α)
β) στην κατανομή της περιουσίας μεταξύ των συζύγων; β)
γ) στα ανήλικα τέκνα των συζύγων (π.χ. γονική μέριμνα και αξιώσεις διατροφής); γ)
δ) στην υποχρέωση καταβολής διατροφής στον ένα εκ των συζύγων; δ)
4. Τι σημαίνει στην πράξη η έννοια «διάσταση»; 4.
5. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις της «διάστασης»; 5.
6. Ποιες είναι οι νομικές συνέπειες της «διάστασης»; 6.
7. Τι σημαίνει η έννοια «ακύρωση του γάμου» στην πράξη; 7.
8. Ποιοι είναι οι λόγοι ακύρωσης του γάμου; 8.
9. Ποιες είναι οι νομικές συνέπειες της ακύρωσης του γάμου; 9.
10. Υπάρχουν εναλλακτικά εξωδικαστικά μέσα επίλυσης των σχετικών θεμάτων, χωρίς την προσφυγή στη δικαιοσύνη; 10.
11. Που πρέπει να καταθέσω την αίτηση αγωγής διαζυγίου /διάστασης /ακύρωσης γάμου; Ποιες είναι οι επίσημες διαδικασίες και ποια τα σχετικά έγγραφα που πρέπει να συνυποβάλλονται με την αγωγή; 11.
12. Μπορώ να τύχω δωρεάν νομικής συνδρομής για τα έξοδα της διαδικασίας έκδοσης διαζυγίου; 12.
13. Μπορεί κάποιος να ασκήσει έφεση κατά μιας απόφασης διαζυγίου – διάστασης – ακύρωσης γάμου; 13.
14. Τι πρέπει να κάνω για να επιτύχω αναγνώριση στην Πολωνία μιας απόφασης διαζυγίου /διάστασης/ ακύρωσης του γάμου η οποία έχει εκδοθεί από δικαστήριο άλλης χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης; 14.
15. Ποιο δικαστήριο είναι αρμόδιο στην Πολωνία για την προσβολή της αναγνώρισης μιας απόφασης διαζυγίου/ διάστασης/ ακύρωσης γάμου που εξεδόθη από το δικαστήριο μιας άλλης χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Ποια διαδικασία ακολουθείται σ’ αυτή την περίπτωση; 15.
16. Ποιο είναι το εφαρμοστέο δίκαιο στα πλαίσια μιας διαδικασίας διαζυγίου μεταξύ δύο συζύγων που δεν διαμένουν στην Πολωνία ή που έχουν διαφορετικές εθνικότητες; 16.

 

1. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις έκδοσης διαζυγίου;

Το δικαστήριο εκδίδει απόφαση διαζυγίου και αποφαίνεται κατά πόσον υπεύθυνος για τη λύση του γάμου είναι ένας –και ποιος– εκ των δύο συζύγων. Εφόσον το ζητήσουν οι σύζυγοι, δεν αποφαίνεται σχετικά με την εν λόγω ευθύνη.

 Η προηγούμενη διάσταση δεν αποτελεί προϋπόθεση για το διαζύγιο.

2. Ποιοι είναι οι λόγοι διαζυγίου;

Λόγος διαζυγίου είναι η πλήρης και αμετάκλητη διάλυση του γάμου. Πρέπει να ισχύουν και οι δύο αυτές προϋποθέσεις.

3. Ποιες είναι οι έννομες συνέπειες του διαζυγίου:

α) στις προσωπικές σχέσεις των συζύγων; (π.χ. επώνυμο)?

Εντός τριών μηνών αφού καταστεί τελεσίδικη η απόφαση διαζυγίου, ο διαζευγμένος σύζυγος που είχε αλλάξει το επώνυμό του κατά τη σύναψη του γάμου, μπορεί να υποβάλει αίτηση στο Ληξιαρχείο και να ανακτήσει το επώνυμο που είχε πριν από τον γάμο.

Ο διαζευγμένος σύζυγος μπορεί να παντρευτεί εκ νέου.

β) στην κατανομή της περιουσίας μεταξύ των συζύγων;

Μετά την τέλεση του γάμου, η κοινή περιουσία των συζύγων καθορίζεται από τον νόμο. Περιλαμβάνει την περιουσία που αποκτούν (νόμιμο σύστημα κοινοκτημοσύνης). Η κοινοκτημοσύνη αυτή παύει με τη λύση του γάμου, δηλαδή όταν καταστεί τελεσίδικη η απόφαση διαζυγίου.

Στην απόφαση διαζυγίου, κατ' αίτηση ενός εκ των συζύγων, το δικαστήριο μπορεί να προβεί σε διανομή της κοινής περιουσίας. Η αποκτηθείσα περιουσία των συζύγων αποτελείται από τα περιουσιακά στοιχεία που απέκτησε ο ένας ή αμφότεροι, ενόσω ίσχυε η κοινοκτημοσύνη.

 Η κοινή περιουσία ανήκει κατά ίσα μέρη και στους δύο συζύγους.

Αν έχει σοβαρούς λόγους, κάθε σύζυγος μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο τη διανομή της κοινής περιουσίας ανάλογα με τη συμβολή καθενός στην απόκτηση της εν λόγω περιουσίας.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Επιπλέον, εφόσον οι σύζυγοι έχουν κοινή στέγη, το δικαστήριο ορίζει στην απόφαση διαζυγίου τον τρόπο με τον οποίο θα χρησιμοποιείται για όσο χρονικό διάστημα εξακολουθούν να την μοιράζονται οι διαζευγμένοι. Το δικαστήριο μπορεί, επίσης, εφόσον υποβληθεί σχετική αίτηση, να αποφανθεί για την κατανομή της κοινής στέγης ή να παραχωρήσει τη χρήση της στον ένα εκ των συζύγων, εφόσον ο άλλος συναινεί να την εγκαταλείψει χωρίς να του δοθεί άλλη.

γ) στα ανήλικα τέκνα των συζύγων (π.χ. γονική μέριμνα και αξιώσεις διατροφής);

Στην απόφαση διαζυγίου, το δικαστήριο καθορίζει τα δικαιώματα αμφοτέρων των γονέων έναντι των ανηλίκων παιδιών, καθώς και το ποσό που οφείλει να καταβάλει κάθε σύζυγος για την κάλυψη των εξόδων διατροφής και εκπαίδευσης των παιδιών.

Το δικαστήριο μπορεί να αναθέσει την άσκηση της γονικής μέριμνας στον ένα γονέα, περιορίζοντας τα σχετικά δικαιώματα του άλλου σε ορισμένες ειδικές υποχρεώσεις και δικαιώματα σε σχέση με το παιδί (ή τα παιδιά).

δ) στην υποχρέωση καταβολής διατροφής στον ένα εκ των συζύγων;

Ο διαζευγμένος σύζυγος ο οποίος δεν έχει κριθεί αποκλειστικά υπεύθυνος για τη διάλυση του γάμου και αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες, μπορεί να ζητήσει διατροφή από τον άλλο σύζυγο, ανάλογα με τις εύλογες ανάγκες του, και με την ικανότητα βιοπορισμού και τις οικονομικές δυνατότητες του άλλου.

Αν το διαζύγιο συνεπάγεται ουσιώδη επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης ενός εκ των συζύγων που δεν είναι υπεύθυνος για τη διάλυση του γάμου, ο σύζυγος ο οποίος κρίθηκε αποκλειστικά υπεύθυνος για τη διάλυση του γάμου υποχρεώνεται να συμβάλει οικονομικά στην κάλυψη των αναγκών του μη υπαίτιου συζύγου, ακόμη και αν ο τελευταίος δεν αντιμετωπίζει οικονομικές δυσχέρειες.

Η υποχρέωση διατροφής παύει όταν ο δικαιούχος σύζυγος συνάψει νέο γάμο. Εφόσον ο υπόχρεος σύζυγος δεν έχει κριθεί αποκλειστικά υπεύθυνος για τη διάλυση του γάμου, η υποχρέωσή του για καταβολή διατροφής παύει πέντε χρόνια μετά το διαζύγιο.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

4. Τι σημαίνει στην πράξη η έννοια «διάσταση»;

Πρόκειται για επίσημη διακοπή της συμβίωσης, δηλαδή αποτελεί αντικείμενο δικαστικής απόφασης σύμφωνα με τα άρθρα 61§1 έως 61§6 του κώδικα οικογενειακού δικαίου.

5. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις της «διάστασης»;

Προϋπόθεση της διάστασης είναι η διαπίστωση της πλήρους διάλυσης του γάμου.

Αν οι σύζυγοι δεν έχουν παιδιά από κοινού, το δικαστήριο μπορεί να κηρύξει τη διάσταση κατ’ αίτηση των συζύγων.

6. Ποιες είναι οι νομικές συνέπειες της «διάστασης»;

Οι έννομες συνέπειες της διάστασης είναι οι ίδιες με αυτές του διαζυγίου, αλλά ο εν διαστάσει σύζυγός δεν μπορεί να συνάψει νέο γάμο.

7. Τι σημαίνει η έννοια «ακύρωση του γάμου» στην πράξη;

Με τη ακύρωση του γάμου αίρονται αναδρομικά όλα τα αποτελέσματα του γάμου, εκτός από το καθεστώς των παιδιών που γεννήθηκαν από τον ακυρωθέντα γάμο, τα οποία διατηρούν την ιδιότητα των παιδιών που γεννήθηκαν σε γάμο.

8. Ποιοι είναι οι λόγοι ακύρωσης του γάμου;

Οι λόγοι ακύρωσης του γάμου απαριθμούνται στον κώδικα οικογενειακού δικαίου:

  • ένας από τους συζύγους δεν έχει τη νόμιμη ηλικία γάμου,
  • ένας από τους συζύγους είναι απολύτως ανίκανος για δικαιοπραξία,
  • ένας από τους συζύγους είναι διανοητικά ασθενής ή παρουσιάζει διανοητική καθυστέρηση,
  • ένας από τους συζύγους είναι ήδη παντρεμένος με άλλο πρόσωπο,
  • υπάρχει συγγένεια εξ αίματος σε ευθεία ή σε πλάγια γραμμή (αδελφοί και αδελφές, περιλαμβανομένων των ετεροθαλών και των εξώγαμων αδελφών) ή εξ αγχιστείας συγγένεια σε ευθεία γραμμή μεταξύ των συζύγων,
  • υπάρχει σχέση υιοθεσίας μεταξύ των συζύγων,
  • υποβάλλεται δήλωση ότι κατά τη σύναψη του γάμου ο ένας σύζυγος βρισκόταν σε κατάσταση που δεν επέτρεπε την ενσυνείδητη έκφραση της βούλησής του για οποιοδήποτε λόγο, υπό την επήρεια πλάνης όσον αφορά την ταυτότητα του άλλου συζύγου ή παράνομης απειλής.

Όλοι οι προαναφερθέντες λόγοι ακυρότητας πρέπει να προέκυψαν κατά τον χρόνο σύναψης του γάμου.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

9. Ποιες είναι οι νομικές συνέπειες της ακύρωσης του γάμου;

Η απόφαση ακύρωσης του γάμου είναι διαπλαστική και παράγει αποτελέσματα έναντι τρίτων (erga omnes). Υπάρχουν δύο κατηγορίες συνεπειών:

  • ex tunc, δηλαδή από την ημερομηνία σύναψης του γάμου, π.χ. οι σύζυγοι ανακτούν την προσωπική κατάσταση που είχαν πριν από τον γάμο, και τα προηγούμενα επώνυμα τους· αίρεται η εξ αγχιστείας σχέση μεταξύ του ενός συζύγου και της οικογένειας του άλλου, ενώ είναι αδύνατη η εκ του νόμου κληρονομική διαδοχή·
  • ex nunc, δηλαδή από τον χρόνο κατά τον οποίο καθίσταται τελεσίδικη η δικαστική απόφαση ακύρωσης του γάμου, π.χ. όσον αφορά τις περιουσιακές σχέσεις.

Οι συνέπειες της ακύρωσης όσον αφορά τη σχέση των συζύγων με τα παιδιά που απέκτησαν από τον γάμο και τις περιουσιακές σχέσεις μεταξύ τους, διέπονται από τις σχετικές διατάξεις περί διαζυγίου, σύμφωνα με τις οποίες ο σύζυγος που συνήψε κακόπιστα γάμο θεωρείται ότι είναι υπεύθυνος για τη λύση του γάμου.

10. Υπάρχουν εναλλακτικά εξωδικαστικά μέσα επίλυσης των σχετικών θεμάτων, χωρίς την προσφυγή στη δικαιοσύνη;

Στην Πολωνία υπάρχει διαμεσολάβηση για οικογενειακά θέματα. Βασικός στόχος είναι η επίλυση των συγκρούσεων μεταξύ των συζύγων ώστε να αποφεύγεται το διαζύγιο ή η διάσταση. Η διαμεσολάβηση συνήθως γίνεται από μη κυβερνητικούς οργανισμούς και ιδρύματα ή από την εκκλησία.

Οι σύζυγοι που αντιμετωπίζουν προβλήματα στον γάμο τους λόγω συγκρούσεων μπορούν επίσης να αναζητήσουν συνδρομή σε διάφορα είδη οικογενειακών συμβούλων, ψυχολόγων, ψυχοθεραπευτών, ομάδων στήριξης, κ.λπ..

11. Που πρέπει να καταθέσω την αίτηση αγωγής διαζυγίου /διάστασης /ακύρωσης γάμου; Ποιες είναι οι επίσημες διαδικασίες και ποια τα σχετικά έγγραφα που πρέπει να συνυποβάλλονται με την αγωγή;

Οι αιτήσεις διαζυγίου, διάστασης ή ακύρωσης του γάμου μπορούν να κατατεθούν στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο (sąd okręgowy) του τελευταίου κοινού τόπου διαμονής των συζύγων, ελλείψει του οποίου οι αιτήσεις κατατίθενται στο δικαστήριο του τόπου διαμονής του αιτούντος.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Για τις αιτήσεις αυτές καταβάλλεται δικαστικό τέλος. Ωστόσο, ο διάδικος του οποίου η οικονομική κατάσταση δεν του επιτρέπει να καταβάλει τα σχετικά έξοδα, μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο πλήρη ή μερική απαλλαγή από τα δικαστικά έξοδα, καθώς και τον διορισμό δικηγόρου ex officio, ο οποίος θα τον εκπροσωπήσει.

Στην αίτηση πρέπει να επισυνάπτονται τα ακόλουθα έγγραφα: αντίγραφα των ληξιαρχικών πράξεων (γάμου, γέννησης παιδιών), αποδεικτικά αποδοχών (εισόδημα), πληρεξούσιο του δικηγόρου του διαδίκου (εφόσον έχει διορίσει δικό του δικηγόρο) και κάθε άλλο πιστοποιητικό (ιατρικό, διοικητικές αποφάσεις, κ.λπ.) που μπορεί να είναι χρήσιμο για την υπόθεση.

12. Μπορώ να τύχω δωρεάν νομικής συνδρομής για τα έξοδα της διαδικασίας έκδοσης διαζυγίου;

Ναι, βλ. παραπάνω σημείο 11.

Το πρόσωπο που ζητά πλήρη ή μερική απαλλαγή από τα δικαστικά έξοδα ή τον διορισμό δικηγόρου ex officio πρέπει να επισυνάψει στην αίτησή του δήλωση της οικονομικής του κατάστασης σε σχετικό έντυπο που διατίθεται από το δικαστήριο.

13. Μπορεί κάποιος να ασκήσει έφεση κατά μιας απόφασης διαζυγίου – διάστασης – ακύρωσης γάμου;

Ναι, σε όλες τις περιπτώσεις είναι δυνατή η άσκηση έφεσης σε δευτεροβάθμιο δικαστήριο. Οι διάδικοι μπορούν να προσβάλλουν στο Εφετείο τις αποφάσεις των πρωτοβάθμιων δικαστηρίων.

14. Τι πρέπει να κάνω για να επιτύχω αναγνώριση στην Πολωνία μιας απόφασης διαζυγίου /διάστασης/ ακύρωσης του γάμου η οποία έχει εκδοθεί από δικαστήριο άλλης χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

Για να παράγουν έννομα αποτελέσματα στην Πολωνία οι αποφάσεις αλλοδαπών δικαστηρίων σε αστικές υποθέσεις, όπως το διαζύγιο, η διάσταση ή η ακύρωση του γάμου, πρέπει να αναγνωριστούν από πολωνικό δικαστήριο.

Η απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου για υπόθεση μη οικονομικού χαρακτήρα που αφορά αλλοδαπούς υπηκόους και έχει εκδοθεί από το αρμόδιο δικαστήριο σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία, δεν χρειάζεται νομική αναγνώριση, εκτός αν πρόκειται να αποτελέσει τη βάση για τη σύναψη γάμου ή για την εγγραφή στο μητρώο του ληξιαρχείου, το κτηματολόγιο ή άλλο πολωνικό μητρώο.

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Οποιοσδήποτε έχει έννομο συμφέρον μπορεί να ζητήσει την αναγνώριση μιας τέτοιας απόφασης.

Το δικαστήριο που είναι αρμόδιο είναι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο που έχει κατά τόπο αρμοδιότητα για την εκδίκαση της υπόθεσης. Αν δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποιο είναι το αρμόδιο δικαστήριο στη βάση αυτή, αρμόδιο είναι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο της πρωτεύουσας (της Βαρσοβίας).

15. Ποιο δικαστήριο είναι αρμόδιο στην Πολωνία για την προσβολή της αναγνώρισης μιας απόφασης διαζυγίου/ διάστασης/ ακύρωσης γάμου που εξεδόθη από το δικαστήριο μιας άλλης χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Ποια διαδικασία ακολουθείται σ’ αυτή την περίπτωση;

Εφόσον ένα πρωτοβάθμιο δικαστήριο εκδώσει απόφαση που αναγνωρίζει τις έννομες συνέπειες της απόφασης αλλοδαπού δικαστηρίου στην Πολωνία, όποιος επιθυμεί να αμφισβητήσει την αναγνώριση αυτή μπορεί να καταθέσει προσφυγή σύμφωνα με τους γενικούς ισχύοντες κανόνες.

Μέσα σε επτά ημέρες από την έκδοση της απόφασης, το πρόσωπο αυτό μπορεί να ζητήσει τη γραπτή διατύπωση των λόγων της απόφασης. Μπορεί να καταθέσει προσφυγή μέσα σε 14 ημέρες από την κοινοποίηση των σχετικών λόγων γραπτώς ή μέσα σε 21 μέρες από την έκδοση της απόφασης.

Τόσο η αίτηση γραπτής κοινοποίησης των λόγων όσο και η προσφυγή πρέπει να απευθύνονται στο δικαστήριο που εξέδωσε τη σχετική απόφαση. Εφόσον ο προσφεύγων ολοκληρώσει τις διατυπώσεις (π.χ. καταβολή των τελών της προσφυγής), το δικαστήριο διαβιβάζει την προσφυγή, μαζί με τα σχετικά δικαστικά έγγραφα, στο Εφετείο.

16. Ποιο είναι το εφαρμοστέο δίκαιο στα πλαίσια μιας διαδικασίας διαζυγίου μεταξύ δύο συζύγων που δεν διαμένουν στην Πολωνία ή που έχουν διαφορετικές εθνικότητες;

Σύμφωνα με τον νόμο περί ιδιωτικού διεθνούς δικαίου, εφαρμοστέο δίκαιο για τις υποθέσεις που αφορούν τον γάμο είναι το δίκαιο της χώρας καταγωγής κάθε συζύγου. Η πολωνική νομοθεσία δεν αναγνωρίζει τη διπλή ιθαγένεια. Ένας πολωνός υπήκοος, ακόμη και αν έχει και άλλη ιθαγένεια, αντιμετωπίζεται από το δικαστήριο σαν να έχει μόνο την πολωνική ιθαγένεια. Αυτό σημαίνει ότι στις υποθέσεις διαζυγίου, διάστασης ή ακύρωσης του γάμου, το δικαστήριο λαμβάνει υπόψη τις σχετικές διατάξεις της πολωνικής νομοθεσίας (κώδικας οικογενειακού δικαίου). Εάν ένα πολωνικό δικαστήριο εκδικάζει σχετική υπόθεση που αφορά πρόσωπο(α) που δεν έχει(ουν) πολωνική ιθαγένεια, αλλά είναι υπήκοος(οι) άλλου κράτους, είναι υποχρεωμένο να λαμβάνει υπόψη τους όρους διαζυγίου, διάστασης ή ακύρωσης του γάμου που προβλέπει η εθνική νομοθεσία καθενός από τους διαδίκους χωριστά.

Εκτός από τον νόμο περί ιδιωτικού διεθνούς δικαίου, το ζήτημα του εφαρμοστέου δικαίου στις υποθέσεις διαζυγίου, διάστασης ή ακύρωσης του γάμου ρυθμίζεται από διμερείς συμφωνίες μεταξύ της Πολωνίας και διάφορων άλλων κρατών. Βασικός παράγοντας προκειμένου να κριθεί ποιο εθνικό δίκαιο είναι εφαρμοστέο είναι η ιθαγένεια του προσώπου το οποίο αφορά η υπόθεση.

« Διαζύγιο - Γενικές Πληροφορίες | Πολωνία - Γενικές Πληροφορίες »

Αρχή σελίδαςΑρχή σελίδας

Τελευταία ενημέρωση: 21-02-2007

 
  • Κοινοτικό δίκαιο
  • Διεθνές δίκαιο

  • Βέλγιο
  • Βουλγαρία
  • Τσεχία
  • Δανία
  • Γερµανία
  • Εσθονία
  • Ιρλανδία
  • Ελλάδα
  • Ισπανία
  • Γαλλία
  • Ιταλία
  • Κύπρος
  • Λεττονία
  • Λιθουανία
  • Λουξεµβούργο
  • Ουγγαρία
  • Μάλτα
  • Κάτω Χώρες
  • Αυστρία
  • Πολωνία
  • Πορτογαλία
  • Ρουμανία
  • Σλοβενία
  • Σλοβακία
  • Φινλανδία
  • Σουηδία
  • Ηνωµένο Βασίλειο