Komisja Europejska > EJN > Rozwód > Luksemburg

Ostatnia aktualizacja: 31-05-2007
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Rozwód - Luksemburg

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Jej treść w oryginalnej wersji językowej została zaktualizowana i przeniesiona do europejskiego portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Jakie są warunki uzyskania rozwodu? 1.
2. Jakie są powody rozwodu? 2.
3. Jakie skutki prawne rozwód wywiera na: 3.
a) stosunki osobiste między małżonkami? a)
b) podział majątku między małżonków? b)
c) nieletnie dzieci małżonków? c)
d) obowiązek alimentacyjny względem współmałżonka? d)
4. Co w praktyce oznacza pojęcie separacji? 4.
5. Jakie są powody separacji? 5.
6. Jakie skutki prawne wywołuje separacja? 6.
7. Co w praktyce oznacza pojęcie „unieważnienia małżeństwa”? 7.
8. Jakie są powody unieważnienia małżeństwa? 8.
9. Jakie skutki prawne wywołuje unieważnienie małżeństwa? 9.
10. Czy istnieją alternatywne, pozasądowe środki rozwiązywania kwestii dotyczących rozwodu? 10.
11. Gdzie można skierować pozew o rozwód, o separację lub o unieważnienie małżeństwa? Jakich formalności należy dopełnić i jakie dokumenty załączyć do pozwu? 11.
12. Czy można zostać zwolnionym z kosztów sądowych? 12.
13. Czy możliwa jest apelacja od orzeczenia w sprawie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa? 13.
14. Jak należy postąpić, aby dane Państwo Członkowskie uznało orzeczenie w sprawie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa, wydane przez sąd innego państwa Unii Europejskiej? 14.
15. Do jakiego sądu w Wielkim Księstwie Luksemburga należy się zwrócić w celu wniesienia sprzeciwu wobec uznania orzeczenia w sprawie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa, wydanego przez sąd w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej? Jaka procedura ma zastosowanie w tym przypadku? 15.
16. Jakie przepisy prawne stosuje się w ramach postępowania rozwodowego między małżonkami zamieszkałymi poza terytorium Wielkiego Księstwa Luksemburga i będącymi różnej narodowości? 16.

 

1. Jakie są warunki uzyskania rozwodu?

Prawo Wielkiego Księstwa Luksemburga przewiduje dwie formy rozwodu: rozwód za obopólną zgodą i rozwód z orzeczeniem przyczyny. W przypadku rozwodu z orzeczeniem przyczyny, rozróżnia się rozwód z powodu poważnego uchybienia w zachowaniu, z powodu złego traktowania lub ciężkiej zniewagi, zwany potocznie rozwodem z orzeczeniem winy, oraz rozwód z powodu faktycznej trwającej przez pewien czas separacji.

2. Jakie są powody rozwodu?

a. Rozwód za obopólną zgodą

Rozwód za obopólną zgodą jest dopuszczalny dopiero po dwóch latach małżeństwa. Każdy z małżonków musi mieć co najmniej dwadzieścia trzy lata.

Jeśli małżonkowie posiadają majątek, notariusz go spisuje i wycenia. Następnie, małżonkowie w sposób dowolny realizują swoje prawa do spisanego majątku. W przypadku braku majątku do spisania, interwencja notariusza nie jest wymagana.

Małżonkowie muszą również ustalić miejsce swojego zamieszkania w trakcie postępowania, sytuację dzieci w trakcie postępowania i po jego zakończeniu, udział każdego z nich w wychowywaniu i utrzymywaniu dzieci, przed i po rozwodzie, oraz wysokość ewentualnego świadczenia alimentacyjnego płaconego przez jednego z małżonków drugiemu w trakcie postępowania i po ogłoszeniu wyroku. Ugodę należy sporządzić na piśmie i zatwierdzić podpisami obu małżonków.

b. Rozwód z powodu poważnego uchybienia w zachowaniu, złego traktowania lub ciężkiej zniewagi (zwany rozwodem z orzeczeniem winy)

Rozwód z orzeczeniem winy wiąże się z udowodnieniem poważnego uchybienia w zachowaniu, złego traktowania lub ciężkiej zniewagi popełnionych przez jednego z małżonków względem drugiego. Czyny te muszą stanowić poważne lub powtarzające się naruszenie obowiązków małżeńskich, czyniąc jednocześnie niemożliwym kontynuowanie pożycia małżeńskiego.

Do góryDo góry

c. Rozwód z powodu faktycznej separacji

Małżonkowie mają prawo wnioskować o rozwód z powodu separacji w następujących okolicznościach:

  • w przypadku faktycznej separacji, trwającej od co najmniej trzech lat, oznaczającej, że zerwanie związku małżeńskiego jest już nieodwracalne;
  • w przypadku faktycznej separacji trwającej od ponad pięciu lat, spowodowaną nieuleczalną niesprawnością umysłową współmałżonka, oznaczającą, że zerwanie związku małżeńskiego jest już nieodwracalne.

Sąd może odrzucić pozew o rozwód, jeśli stwierdzi, że może on spowodować szczególnie poważne i materialne konsekwencje dla pozwanego lub dla dzieci.

3. Jakie skutki prawne rozwód wywiera na:

a) stosunki osobiste między małżonkami?

Orzeczenie o rozwodzie rozwiązuje związek małżeński. Ustają wszelkie zobowiązania małżonków, to znaczy obowiązek wierności, wsparcia i pomocy dla małżonka. Z zasady, na skutek rozwodu, zarówno rozwiedziona kobieta jak i rozwiedziony mężczyzna tracą prawo do używania nazwiska byłego współmałżonka. Jednakże, sąd może zezwolić na wykorzystywanie nazwiska współmałżonka po uprzednim porozumieniu małżonków w tej kwestii lub jeśli współmałżonek wykonywał, używając tego nazwiska, działalność zawodową lub gospodarczą.

W przypadku rozwodu z powodu poważnego uchybienia w zachowaniu, złego traktowania lub ciężkiej zniewagi, małżonek przegrywający proces traci wszelkie korzyści małżeńskie przyznane mu przez współmałżonka, bądź w momencie spisania intercyzy małżeńskiej, bądź w trakcie trwania małżeństwa. Poprzez korzyści małżeńskie rozumie się wszelkie przekazane sobie wzajemnie przez małżonków przysporzenia (na przykład darowizny w intercyzie małżeńskiej lub w oddzielnym akcie sporządzonym w trakcie trwania małżeństwa). Korzyściom małżeńskim nie podlegają, jednakże, zwykłe podarunki oraz przysporzenia testamentowe sprzed małżeństwa. W przypadku rozwodu z orzeczeniem o wzajemnej winie małżonków, utrata korzyści odnosi się do obydwu małżonków. Natomiast małżonek będący bez winy zachowuje korzyści przyznane mu przez współmałżonka.

Do góryDo góry

b) podział majątku między małżonków?
  • Orzeczenie o rozwodzie powoduje likwidację i podział prawa majątkowego małżonków. Przy braku intercyzy małżeńskiej, małżonkowie podlegają ustawowej wspólnocie majątkowej, a dokładniej wspólności majątkowej ograniczonej do dóbr nabytych. W momencie rozwodu ustaje wspólnota majątkowa. Przy podziale majątku rozróżnia się dwa główne etapy.
  • W pierwszym etapie, każdy z małżonków zabiera majątek, który nie był wliczony do wspólnoty, o ile istnieje w naturze, a jeśli nie istnieje – majątek, który go zastąpił. W drugim etapie, likwiduje się wspólną masę majątkową, istniejącą w formie aktywów czy pasywów. W imieniu każdego z małżonków, oblicza się rekompensatę do pobrania ze wspólnoty majątkowej oraz rekompensatę do przekazania na rzecz wspólnoty majątkowej.
c) nieletnie dzieci małżonków?

patrz „ Odpowiedzialność rodzicielska - Luksemburg

d) obowiązek alimentacyjny względem współmałżonka?

patrz „Należności alimentacyjne - Luksemburg

4. Co w praktyce oznacza pojęcie separacji?

W przypadku pozwu o rozwód z orzeczeniem przyczyny, małżonkowie mają prawo złożenia wniosku o separację.

Do góryDo góry

Separacja, która rozluźnia więzi małżeńskie, ale ich nie zrywa, znosi obowiązek wspólnego zamieszkiwania, pozostawiając obowiązek wierności małżeńskiej i wspierania współmałżonka. Wynika stąd, że cudzołóstwo jednego z małżonków jest czynem karalnym i może stanowić, w konkretnym przypadku, przyczynę rozwodu.

5. Jakie są powody separacji?

Powody separacji są takie same jak w przypadku rozwodu z orzeczeniem przyczyny.

6. Jakie skutki prawne wywołuje separacja?

Separacja skutkuje zawsze rozdzielnością majątkową. Każdy z małżonków ma prawo wniesienia pozwu o rozwód, jeśli separacja trwa trzy lata. Sąd orzeka rozwód, jeśli współmałżonek nie zgadza się natychmiast na zakończenie separacji.

7. Co w praktyce oznacza pojęcie „unieważnienia małżeństwa”?

Unieważnienie małżeństwa oznacza uchylenie związku małżeńskiego na mocy decyzji sądowej. Inaczej mówiąc, unieważnione małżeństwo nigdy nie istniało.

8. Jakie są powody unieważnienia małżeństwa?

Istnieje wiele podstaw unieważnienia małżeństwa:

  • małżeństwo zostało zawarte bez dobrowolnej zgody małżonków: wskutek zastosowania przemocy wobec osoby lub popełnienia błędu odnośnie do głównych cech osoby;
  • małżeństwo zostało zawarte bez zgody rodziców, wstępnych lub rady rodzinnej w przypadku, gdy zgoda taka była konieczna: dotyczy małżonków, którzy nie ukończyli osiemnastego roku życia w chwili zawarcia małżeństwa;
  • bigamia: jeśli małżonek/ka jest jednocześnie w związku małżeńskim z kilkoma osobami;
  • nie dochowano wymogów formalnych koniecznych do zawarcia małżeństwa: małżeństwo zawarte potajemnie, małżeństwo zawarte przed niewłaściwym urzędnikiem publicznym lub niedotrzymanie formalności związanych z upublicznieniem faktu zawarcia małżeństwa.

9. Jakie skutki prawne wywołuje unieważnienie małżeństwa?

Małżeństwo uznane za nieważne wywołuje skutki (teoria domniemanego małżeństwa):

Do góryDo góry

  • dla obydwu małżonków, jeśli zawarli małżeństwo w dobrej wierze;
  • dla małżonka działającego w dobrej wierze;
  • dla dziecka pochodzącego z małżeństwa, nawet jeśli obydwoje małżonkowie działają w złej wierze.

Małżeństwo uznane za nieważne nie wywołuje nigdy skutków prawnych względem małżonka działającego w złej wierze.

10. Czy istnieją alternatywne, pozasądowe środki rozwiązywania kwestii dotyczących rozwodu?

W Wielkim Księstwie Luksemburga istnieją prywatne instytucje oferujące usługi w zakresie mediacji rodzinnej. Niektóre ze wspomnianych instytucji (na przykład „Espace parole”) zajmują się również kwestiami rozwodowymi. Skorzystanie z usług mediatora rodzinnego ma charakter dobrowolny.

11. Gdzie można skierować pozew o rozwód, o separację lub o unieważnienie małżeństwa? Jakich formalności należy dopełnić i jakie dokumenty załączyć do pozwu?

  • Pozwy o rozwód (z orzeczeniem winy lub z faktyczną separacją), o separację oraz o unieważnienie małżeństwa powinny być przedłożone w sądzie okręgowym właściwym dla danego okręgu, w którym małżonkowie wspólnie zamieszkują lub, przy braku wspólnego miejsca zamieszkania, w którym zamieszkuje strona pozwana, pod warunkiem przestrzegania zasad przewidzianych w rozporządzeniu WE „Bruksela II”. Posiadanie adwokata jest obowiązkowe, oprócz przypadku pozwu o rozwód za obopólną zgodą, który wnieść może notariusz, bądź strony procesowe.

    Sprawa zostaje wniesiona, rozważona i osądzona w zwyczajnej formie, z udziałem prokuratora. Pozew zawiera, pod rygorem nieważności, poza zwykłymi formalnościami, szczegółowy opis stanu faktycznego i, w konkretnym przypadku, zapis o dzieciach nieletnich, będących stanu wolnego i niepełnoletnich. Pozew musi zostać dostarczony stronie pozwanej przez urzędnika sądowego. Powód jest zobowiązany załączyć do dokumentów odpis aktu ślubu oraz odpisy aktów urodzenia dzieci.

    Do góryDo góry

    Pozew może jednocześnie zawierać wnioski dotyczące przejściowych środków związanych z osobami, alimentami i majątkiem zarówno stron procesowych, jak i ich dzieci. W takim przypadku sprawa zostaje również wniesiona do przewodniczącego sądu, lub jego zastępcy, orzekającego w trybie przyspieszonym.

  • Jeśli chodzi o rozwód za obopólną zgodą, wyróżnia się kilka etapów postępowania: W przypadku majątku do podziału, małżonkowie sporządzają, za pośrednictwem notariusza, spis oraz wycenę obejmującą wszystkie ruchomości i nieruchomości. Małżonkowie realizują w dowolny sposób swoje prawa do majątku. Ponadto, muszą zawrzeć porozumienie odnośnie do pewnych kwestii, a mianowicie ich wspólnego miejsca zamieszkania w trakcie trwania postępowania, nadzoru nad osobami i majątkiem dzieci, prawa do odwiedzania, wkładu małżonków na utrzymanie i wychowywanie dzieci, jak również kwestii ewentualnego świadczenia alimentacyjnego wypłacanego przez jednego małżonka drugiemu.

    Pozew o rozwód małżonkowie składają osobiście, bez adwokata lub notariusza, przewodniczącemu sądu cywilnego w okręgu ich zamieszkania. Jednocześnie, sporządzają wspomnianą wyżej ugodę oraz akt notarialny dokumentujący podział majątku. Małżonkowie zobowiązani są stawić się przed przewodniczącym sądu po raz drugi pół roku po pierwszym stawiennictwie w celu ponownego zadeklarowania rozwiązania małżeństwa. Po przedstawieniu wniosków przez prokuratora, sąd orzeka rozwód po spełnieniu powyższych warunków lub też odmawia wydania stosownego orzeczenia, jeśli warunki nie zostały spełnione.

12. Czy można zostać zwolnionym z kosztów sądowych?

Osoby, których przychody zostaną uznane, zgodnie z prawem Luksemburga, za niewystarczające, mogą zostać zwolnione z kosztów sądowych. W tym celu, należy wypełnić kwestionariusz w centralnym biurze pomocy społecznej, kierując go do właściwego dla danego okręgu Dziekana Izby Adwokackiej, który podejmie decyzję.

Do góryDo góry

Pomoc sądowa obejmuje wszelkie koszty procesowe, proceduralne i koszty aktów prawnych, na które została przyznana. Obejmuje ona także opłaty skarbową i wpisową, opłatę kancelaryjną, wynagrodzenie adwokatów, koszty urzędnika sądowego, koszty i honoraria notariuszy, koszty i honoraria personelu technicznego, należności świadków, honoraria tłumaczy pisemnych i ustnych, koszty zaświadczeń o prawie ojczystym, koszty delegacji, opłaty i koszty formalności wpisowych, hipotek i zastawów, jak również koszty ogłoszeń w prasie, w razie konieczności.

13. Czy możliwa jest apelacja od orzeczenia w sprawie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa?

Prawo Wielkiego Księstwa Luksemburga przewiduje apelację od takiego orzeczenia. Termin złożenia odwołania wynosi na ogół 40 dni, z możliwością jego przedłużenia, jeśli osoba odwołująca się mieszka za granicą. Organem apelacyjnym jest Sąd Najwyższy.

14. Jak należy postąpić, aby dane Państwo Członkowskie uznało orzeczenie w sprawie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa, wydane przez sąd innego państwa Unii Europejskiej?

Dla orzeczeń w sprawie rozwodu/ separacji/ unieważnienia małżeństwa wydanych przez sądy innych Państw Członkowskich Unii Europejskiej, na mocy rozporządzenia WE „Bruksela II”, w Wielkim Księstwie Luksemburga stosuje się zasadę uznawania z mocy prawa. Oznacza to, że uznanie orzeczenia nie podlega żadnej procedurze sądowej.

Do góryDo góry

Podobnie, nie wymaga się prowadzenia żadnego wcześniejszego postępowania w przypadku uaktualniania w Wielkim księstwie Luksemburga aktów stanu cywilnego wynikających z orzeczeń wydanych na mocy prawa przez sądy innych Państw Członkowskich Unii Europejskiej. Decyzja sądu o rozwodzie zostaje odnotowana na marginesie aktu ślubu oraz aktów urodzenia dzieci. Jeśli do ślubu doszło za granicą, orzeczenie sądu zostaje wpisane do rejestrów stanu cywilnego gminy, w której akt ślubu był przekopiowany. W przeciwnym przypadku, w rejestrach miasta Luksemburga, oraz odnotowany na marginesie aktów urodzenia każdego z małżonków.

15. Do jakiego sądu w Wielkim Księstwie Luksemburga należy się zwrócić w celu wniesienia sprzeciwu wobec uznania orzeczenia w sprawie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa, wydanego przez sąd w innym kraju członkowskim Unii Europejskiej? Jaka procedura ma zastosowanie w tym przypadku?

Każda z zainteresowanych stron ma prawo wnioskować, na drodze żądania, do przewodniczącego sądu okręgowego o wydanie orzeczenia o nieuznanie wyroku w sprawie rozwodu/ separacji/ unieważnienia małżeństwa wydanego przez sąd innego Państwa Członkowskiego Unii Europejskiej.

Przewodniczący sądu okręgowego wydaje orzeczenie w trybie przyspieszonym, uniemożliwiając osobie, przeciwko której żąda się nieuznania wyroku, na tym etapie postępowania, przedstawienie uwag. Żądanie może zostać odrzucone wyłącznie z następujących przyczyn:

  • wyraźnej sprzeczności z porządkiem publicznym;
  • nieprzestrzegania prawa do obrony;
  • niezgodności z orzeczeniem wydanym przez pokrewną instancję.

Każda ze stron może zastosować wobec decyzji przewodniczącego sądu okręgowego odwołanie do sądu apelacyjnego. Apelację rozstrzyga się zgodnie z zasadami postępowania kontradyktoryjnego. Orzeczenie sądu apelacyjnego może stanowić przedmiot skargi kasacyjnej przed sądem kasacyjnym.

16. Jakie przepisy prawne stosuje się w ramach postępowania rozwodowego między małżonkami zamieszkałymi poza terytorium Wielkiego Księstwa Luksemburga i będącymi różnej narodowości?

Rozwód i separacja podlegają przepisom:

  • prawa krajowego małżonków, w przypadku posiadania przez nich tej samej narodowości;
  • prawa obowiązującego w faktycznym wspólnym miejscu zamieszkania, w przypadku posiadania przez nich odmiennych narodowości;
  • prawa Wielkiego Księstwa Luksemburga, w przypadku nieposiadania przez małżonków o odmiennej narodowości faktycznego wspólnego miejsca zamieszkania.

Dalsze informacje

  • Portal prawny rządu Wielkiego Księstwa Luksemburga français

« Rozwód - Informacje ogólne | Luksemburg - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 31-05-2007

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania