Europese Commissie > EJN > Echtscheiding > Luxemburg

Laatste aanpassing: 03-08-2007
Printversie Voeg toe aan favorieten

Echtscheiding - Luxemburg

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De originele taalversie is bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Wat zijn de voorwaarden voor een echtscheiding? 1.
2. Welke echtscheidingsgronden bestaan er? 2.
3. Wat zijn de juridische gevolgen voor een echtscheiding als het gaat om: 3.
a) de persoonlijke betrekkingen tussen de echtgenoten? a)
b) de verdeling van het vermogen van de echtgenoten? b)
c) de minderjarige kinderen van de echtgenoten? c)
d) de verplichting alimentatie te betalen aan de andere echtgenoot? d)
4. Wat betekent “scheiding van tafel en bed” in de praktijk? 4.
5. Wat zijn de gronden voor een “scheiding van tafel en bed”? 5.
6. Wat zijn de juridische gevolgen van een “scheiding van tafel en bed”? 6.
7. Wat betekent “nietigverklaring van het huwelijk” in de praktijk? 7.
8. Wat zijn de gronden voor de nietigverklaring van het huwelijk? 8.
9. Wat zijn de juridische gevolgen van de nietigverklaring van het huwelijk? 9.
10. Bestaan er alternatieve mogelijkheden om problemen die samenhangen met een echtscheiding op te lossen, zonder dat de rechter wordt ingeschakeld? 10.
11. Waar moet het verzoek tot echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk worden ingediend? Welke formaliteiten moeten in acht worden genomen en welke documenten moeten bij het verzoek worden gevoegd? 11.
12. Kan ik in aanmerking komen voor rechtsbijstand om de kosten van de procedure te dekken? 12.
13. Kan beroep worden aangetekend tegen een beslissing over de echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk? 13.
14. Wat moet ik doen om een door een rechtbank in een land van de Europese Unie gewezen beslissing over echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk in het Groothertogdom Luxemburg te laten erkennen? 14.
15. Tot welk gerecht moet ik mij wenden om een verzoek in te dienen om een door een rechtbank in een land van de Europese Unie gewezen beslissing over echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk in het Groothertogdom Luxemburg te laten erkennen? Welke procedure is in dit geval van toepassing? 15.
16. Wat is het toepasselijk recht in een echtscheidingsproces tussen echtgenoten die niet in het Groothertogdom Luxemburg wonen of een verschillende nationaliteit hebben? 16.

 

1. Wat zijn de voorwaarden voor een echtscheiding?

Het Luxemburgs recht kent twee grote categorieën echtscheiding, te weten de echtscheiding met wederzijdse instemming en de echtscheiding op grond van bepaalde feiten. Bij de gevallen van echtscheiding op grond van bepaalde feiten moet onderscheid worden gemaakt tussen echtscheiding wegens machtsmisbruik, mishandeling of ernstige belediging, wat gewoonlijk echtscheiding wegens schuld wordt genoemd, en de echtscheiding wegens feitelijke scheiding van bepaalde duur.

2. Welke echtscheidingsgronden bestaan er?

a. Echtscheiding met wederzijdse instemming

Echtscheiding met wederzijdse instemming wordt pas na twee jaar huwelijk toegestaan. De echtgenoten moeten beiden ten minste drieëntwintig jaar zijn.

Als de echtgenoten goederen te verdelen hebben, moet een notaris de inventaris ervan opmaken en ze taxeren. Vervolgens zijn zij volledig vrij in het regelen van de respectieve rechten op de betreffende goederen. Als er daarentegen geen goederen te inventariseren zijn, is tussenkomst van een notaris niet vereist.

De echtgenoten moeten het eveneens eens worden over hun woonplaats gedurende het proces, over het lot van hun kinderen tijdens en na datzelfde proces, over de bijdrage van de beide echtgenoten aan de opvoeding en het onderhoud van de kinderen vóór en na de echtscheiding en tot slot over het bedrag van de eventueel door een van de echtgenoten aan de andere te betalen alimentatie tijdens het proces en na het uitspreken van de echtscheiding. Deze overeenkomst moet vergezeld gaan van een door beide echtgenoten ondertekende brief.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

b. echtscheiding wegens machtsmisbruik, mishandeling of ernstige belediging (echtscheiding wegens schuld genoemd)

Voor echtscheiding wegens schuld dient machtsmisbruik, mishandeling of ernstige belediging door een van de echtgenoten jegens de andere te worden bewezen. Deze feiten moeten niet alleen een ernstige of herhaalde schending inhouden van de plichten en verplichtingen die voortvloeien uit het huwelijk, maar ook handhaving van het huwelijksleven ondraaglijk maken.

c. Echtscheiding wegens feitelijke scheiding

De echtgenoten kunnen om echtscheiding verzoeken wegens scheiding in de volgende gevallen:

  • bij voortdurende feitelijke en daadwerkelijke scheiding sinds ten minste drie jaar, indien daaruit volgt dat de onenigheid van de echtgenoten onherstelbaar is;
  • bij feitelijke scheiding sinds meer dan vijf jaar ten gevolge van ongeneeslijk lijkende krankzinnigheid van de andere echtgenoot en indien uit deze situatie volgt dat de onenigheid van de echtgenoten onherstelbaar is.

De rechtbank kan het verzoek om echtscheiding verwerpen als wordt geconstateerd dat de echtscheiding voor de gedaagde of voor de kinderen uitzonderlijk harde materiële of morele gevolgen zou hebben.

3. Wat zijn de juridische gevolgen voor een echtscheiding als het gaat om:

a) de persoonlijke betrekkingen tussen de echtgenoten?

Het huwelijk wordt ontbonden door de beslissing tot echtscheiding. De wederzijdse plichten, dat wil zeggen de plicht tot trouw, hulp en bijstand, gelden niet meer. In principe verliezen zowel de gescheiden vrouw als de gescheiden man door de echtscheiding het gebruik van de naam van hun echtgenoot. De rechtbanken kunnen echter het gebruik van de achternaam van de echtgenoot door de andere toestaan indien hierover overeenstemming bestaat of als laatstgenoemde een beroeps- of handelsactiviteit heeft uitgeoefend onder die naam.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Indien de echtscheiding is uitgesproken op basis van machtsmisbruik, mishandeling of ernstige belediging, verliest de echtgenoot die het proces verliest alle voordelen uit het huwelijk die zijn echtgenoot hem had gegeven, hetzij door een huwelijkscontract, hetzij sinds de huwelijksdatum. Onder voordelen uit het huwelijk worden verstaan alle geschenken die de echtgenoten elkaar hebben gegeven (bijv. schenkingen bij het huwelijkscontract of per afzonderlijke akte tijdens het huwelijk). Gewone cadeaus en schenkingen die voor het huwelijk per testament zijn gedaan, vallen echter niet onder het stelsel van voordelen uit het huwelijk. Indien de echtscheiding wordt uitgesproken wegens schuld van beide echtgenoten, verliezen beide echtgenoten de voordelen. De onschuldige echtgenoot behoudt daarentegen de voordelen die hem door de echtgenoot zijn toegekend.

b) de verdeling van het vermogen van de echtgenoten?
  • Bij de beslissing tot echtscheiding wordt afwikkeling en verdeling van het huwelijksvermogensstelsel van de echtgenoten bevolen. Indien er geen huwelijkscontract is, vallen de echtgenoten onder het wettelijk stelsel van gemeenschap van goederen, te weten de gemeenschap van goederen die tot de aanwinsten is beperkt. Door de echtscheiding wordt de gemeenschap ontbonden. Bij het verdelen van de goederen moeten twee belangrijke fasen worden onderscheiden.
  • In een eerste fase nemen beide echtgenoten de goederen terug die niet in de gemeenschap waren opgenomen, als ze bestaan, in natura, anders de goederen die daarvoor in de plaats zijn gekomen. In een tweede fase wordt de gemeenschappelijke boedel, activa en passiva, verdeeld. Voor iedere echtgenoot wordt een berekening opgesteld van wat de gemeenschap hem schuldig is en wat hij aan de gemeenschap verschuldigd is.
c) de minderjarige kinderen van de echtgenoten?

Zie “Ouderlijke verantwoordelijkheid - Luxemburg

Bovenkant paginaBovenkant pagina

d) de verplichting alimentatie te betalen aan de andere echtgenoot?

Zie “Alimentatievorderingen - Luxemburg

4. Wat betekent “scheiding van tafel en bed” in de praktijk?

Indien echtscheiding kan worden aangevraagd op grond van bepaalde feiten, kunnen de echtgenoten een verzoek indienen tot scheiding van tafel en bed.

De scheiding van tafel en bed, waardoor het huwelijk losser wordt maar waardoor het niet wordt ontbonden, maakt een einde aan de plicht samen te wonen, maar de plicht tot trouw en hulp blijft tussen de echtgenoten bestaan. Hieruit volgt dat overspel van een van de echtgenoten afkeurenswaardig blijft en in het voorkomende geval een reden voor echtscheiding kan vormen.

5. Wat zijn de gronden voor een “scheiding van tafel en bed”?

De gronden voor een scheiding van tafel en bed zijn dezelfde als die voor een echtscheiding op grond van bepaalde feiten.

6. Wat zijn de juridische gevolgen van een “scheiding van tafel en bed”?

De scheiding van tafel en bed heeft altijd scheiding van de goederen tot gevolg. Indien de scheiding van tafel en bed drie jaar heeft geduurd, kunnen beide echtgenoten bij de rechtbank echtscheiding aanvragen. De rechtbank spreekt de echtscheiding uit indien de andere echtgenoot niet direct erin toestemt een einde te maken aan de scheiding.

7. Wat betekent “nietigverklaring van het huwelijk” in de praktijk?

De nietigverklaring van het huwelijk betekent de vernietiging van het huwelijk door een gerechtelijke beslissing. Met andere woorden, het huwelijk heeft nooit bestaan.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

8. Wat zijn de gronden voor de nietigverklaring van het huwelijk?

Er zijn verschillende gronden voor de nietigverklaring van het huwelijk:

  • het huwelijk is gesloten zonder vrije toestemming van de echtgenoten: dit is het geval indien er sprake is geweest van geweld of van vergissing in de wezenlijke kwaliteiten van de persoon;
  • het huwelijk is gesloten zonder toestemming van de vader en moeder, de voorouders of de familieraad, indien deze toestemming noodzakelijk was: dat is het geval indien de echtgenoten de leeftijd van achttien jaar nog niet hebben bereikt op het moment van het huwelijk;
  • bigamie: dit is het geval indien een echtgenoot tegelijkertijd met verschillende personen is gehuwd;
  • er is niet voldaan aan de vormvoorwaarden van het huwelijk: het huwelijk is niet in het openbaar gesloten, het huwelijk is gesloten voor een onbevoegde ambtenaar van de burgerlijke stand of de formaliteiten voor de afkondiging van het huwelijk zijn niet nageleefd.

9. Wat zijn de juridische gevolgen van de nietigverklaring van het huwelijk?

Het nietig verklaarde huwelijk heeft gevolgen (theorie van het putatief huwelijk) :

  • voor de twee echtgenoten indien zij te goeder trouw zijn getrouwd;
  • voor de echtgenoot die te goeder trouw is;
  • voor het kind uit dat huwelijk, zelfs al zijn beide echtgenoten te kwader trouw.

Dientengevolge heeft het nietig verklaarde huwelijk nooit gevolgen voor de echtgenoot die te kwader trouw is.

10. Bestaan er alternatieve mogelijkheden om problemen die samenhangen met een echtscheiding op te lossen, zonder dat de rechter wordt ingeschakeld?

In het Groothertogdom zijn er particuliere instanties die diensten aanbieden in het kader van gezinsbemiddeling. In deze context houden bepaalde instanties (bijv. 'Espace parole' – ['ruimte om te praten']) zich eveneens bezig met zaken rondom echtscheiding. Het gebruik van gezinsbemiddeling is facultatief.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

11. Waar moet het verzoek tot echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk worden ingediend? Welke formaliteiten moeten in acht worden genomen en welke documenten moeten bij het verzoek worden gevoegd?

  • Het verzoek om echtscheiding (wegens schuld of feitelijke scheiding) , scheiding van tafel en bed of nietigverklaring moet worden gericht tot de rechtbank van het arrondissement waar de echtgenoten hun gemeenschappelijke woning hebben of bij ontbreken hiervan in het arrondissement waar de gedaagde woont, onder voorbehoud dat de regels van de verordening 'Brussel II' worden nageleefd. Het is verplicht een advocaat aan het hof in te schakelen, behalve voor echtscheiding met wederzijdse instemming, waarvoor het verzoek hetzij door een notaris, hetzij door partijen zelf kan worden ingediend.

De zaak wordt ingediend, onderzocht en beoordeeld in de gewone vorm, het openbaar ministerie wordt gehoord. De dagvaarding bevat, op straffe van nietigheid, behalve de gewone formaliteiten een gedetailleerde beschrijving van de feiten en in het voorkomende geval wordt de identiteit vermeld van de minderjarige kinderen, ongehuwd noch mondig. De dagvaarding moet aan de gedaagde worden betekend door een gerechtsdeurwaarder. De aanvrager moet aan de rol een uittreksel toevoegen van de huwelijksakte en een uittreksel van de geboorteakten van de kinderen.

De dagvaarding kan eveneens verzoeken bevatten met betrekking tot tijdelijke maatregelen betreffende de persoon, de alimentatie en de goederen, zowel van partijen als van hun kinderen. In dat geval wordt de zaak eveneens ter zitting gebracht van de president, of de rechter die hem vervangt, die uitspraak doet in kort geding.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

  • Voor echtscheiding met wederzijdse instemming dienen verschillende stadia in de procedure te worden onderscheiden. Indien er goederen te verdelen zijn, moeten de echtgenoten door een notaris een inventaris laten opmaken en taxeren van al hun roerende en onroerende goederen. Zij regelen in alle vrijheid hun respectieve rechten op de betreffende goederen. Bovendien moeten zij in een convenant een bepaald aantal punten regelen, te weten de woonplaats van de echtgenoten gedurende de proeftijd, het beheer van de persoon en de goederen van de kinderen, het omgangsrecht, de bijdrage van de echtgenoten aan het onderhoud en de opvoeding van de kinderen evenals de eventuele te betalen alimentatie door een van de echtgenoten aan de andere.

De echtgenoten moeten hun verzoek om echtscheiding gezamenlijk en persoonlijk indienen, zonder bijstand van een advocaat of notaris, bij de president van de burgerlijke rechtbank van hun arrondissement. Zij overleggen tegelijkertijd het hierboven genoemde convenant en de notariële akte betreffende de boedelscheiding. De echtgenoten moeten zes maanden na de eerste comparitie een tweede keer verschijnen voor de president van de rechtbank om opnieuw de verklaring af te leggen dat zij ontbinding van hun huwelijk wensen. Nadat de officier van justitie zijn conclusies heeft gepresenteerd, spreekt de rechtbank de echtscheiding uit indien is voldaan aan bovengenoemde voorwaarden, of weigert de echtscheiding uit te spreken in het tegenovergestelde geval.

12. Kan ik in aanmerking komen voor rechtsbijstand om de kosten van de procedure te dekken?

Personen wier inkomsten volgens het Luxemburgs recht onvoldoende worden beschouwd kunnen voor rechtsbijstand in aanmerking komen. Hiertoe dienen zij een formulier in te vullen dat verkrijgbaar is bij de centrale dienst maatschappelijk werk. Dit formulier moet gericht worden tot de territoriaal bevoegde deken van de orde van advocaten die de beslissing geeft.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De rechtsbijstand dekt alle kosten met betrekking tot procedures of handelingen waarvoor deze is toegekend. De rechtsbijstand dekt met name het zegelrecht en registratierecht, griffiekosten, bezoldiging van advocaten, rechten en kosten van een gerechtsdeurwaarder, kosten en honoraria van specialisten, getuigenbelasting, honoraria van vertalers en tolken, kosten voor schriftelijke verklaringen, reiskosten, rechten en kosten van inschrijvingsformaliteiten, hypotheken en pandgeving evenals, indien nodig, kosten voor het plaatsen van advertenties in kranten.

13. Kan beroep worden aangetekend tegen een beslissing over de echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk?

In het Groothertogdom kan tegen een dergelijke beslissing in beroep worden gegaan. De termijn om in beroep te gaan is in principe 40 dagen, maar deze termijn kan worden verlengd indien degene die in beroep gaat in het buitenland verblijft. De rechtbank waar in beroep kan worden gegaan is de Cour supérieure de justice.

14. Wat moet ik doen om een door een rechtbank in een land van de Europese Unie gewezen beslissing over echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk in het Groothertogdom Luxemburg te laten erkennen?

De door een rechtbank in een ander land van de Europese Unie gewezen beslissing over echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk, wordt krachtens EG-verordening Brussel II in het Groothertogdom van rechtswege erkend. Dit betekent dat voor de erkenning van de beslissing geen enkele procedure nodig is.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Het bijwerken van de akten van de burgerlijke stand in het Groothertogdom nadat een door een rechtbank van een land van de Europese Unie gewezen beslissing in kracht van gewijsde is gegaan, wordt eveneens uitgevoerd zonder dat daarvoor een voorafgaande procedure nodig is. De beslissing van de rechtbank waarbij de echtscheiding wordt uitgesproken, dient in de marge van de huwelijksakte en de geboorteakten van de echtgenoten te worden vermeld. Indien het huwelijk in het buitenland is gesloten, moet de beslissing van de rechtbank worden ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand van de gemeente waar de huwelijksakte is ingeschreven, of anders in de stad Luxemburg, en bovendien worden vermeld in de marge van de geboorteakten van beide echtgenoten.

15. Tot welk gerecht moet ik mij wenden om een verzoek in te dienen om een door een rechtbank in een land van de Europese Unie gewezen beslissing over echtscheiding/scheiding van tafel en bed/nietigverklaring van het huwelijk in het Groothertogdom Luxemburg te laten erkennen? Welke procedure is in dit geval van toepassing?

Belanghebbende partijen kunnen met een verzoekschrift dat is gericht tot de president van het tribunal d'arrondissement vragen een beslissing te nemen omtrent het niet erkennen van een beslissing inzake echtscheiding/scheiding van tafel en bed/ nietigverklaring van het huwelijk die is gegeven door een rechtbank in een ander land van de Europese Unie.

De president van het tribunal d'arrondissement doet op korte termijn uitspraak, zonder dat de persoon tegen wie het verzoek om het niet erkennen van een beslissing loopt in dit stadium van de procedure opmerkingen kan maken. Het verzoekschrift kan alleen om de volgende redenen worden verworpen:

  • de duidelijke strijdigheid met de openbare orde;
  • het niet nakomen van de rechten van de verdediging;
  • de onverenigbaarheid met een beslissing die is gegeven in een verwante procedure.

Partijen kunnen tegen de beslissing van de president van het tribunal d'arrondissement in beroep gaan bij de cour d'appel. Het beroep wordt onderzocht volgens de regels van de procedure op tegenspraak. Tegen de beslissing van het cour d'appel kan cassatie worden ingesteld voor het cour de cassation.

16. Wat is het toepasselijk recht in een echtscheidingsproces tussen echtgenoten die niet in het Groothertogdom Luxemburg wonen of een verschillende nationaliteit hebben?

De echtscheiding en de scheiding van tafel en bed worden geregeld:

  • door de nationale wet van de echtgenoten indien zij dezelfde nationaliteit hebben;
  • door de wet van de gemeenschappelijke woonplaats van de echtgenoten indien zij verschillende nationaliteiten hebben.
  • door de Luxemburgse wet indien de echtgenoten van verschillende nationaliteit niet daadwerkelijk een gemeenschappelijk adres hebben.

Nadere inlichtingen

« Echtscheiding - Algemene informatie | Luxemburg - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 03-08-2007

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk