Komisja Europejska > EJN > Rozwód > Prawo wspólnotowe

Ostatnia aktualizacja: 11-07-2007
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Rozwód - Prawo wspólnotowe

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


Rozwody w Europie

Od 1 marca 2001 r. łatwiej jest uzyskać uznanie orzeczenia o rozwodzie, przyznanego w innym państwie członkowskimi Unii Europejskiej.

Jeżeli dwie osoby posiadające różne obywatelstwo lub zamieszkujące w różnych państwach członkowskich zamierzają się rozwieść, muszą wiedzieć, do którego sądu lub do właściwych władz którego kraju należy się zwrócić.

W 2000 r. Rada przyjęła rozporządzenie określające:

  • W którym Państwie Członkowskim znajdują się sądy właściwe do przeprowadzenia postępowania rozwodowego,
  • Na jakiej zasadzie orzeczenia o rozwodzie, wydane w jednym państwie członkowskim, są uznawane przez władze innych państw członkowskich

Rozporządzenie to dotyczy rozwiązania stosunku małżeńskiego. Dotyczy ono również decyzji podjętych w sprawie odpowiedzialności rodzicielskiej za dzieci obojga małżonków, jeżeli decyzje te podjęte zostały równocześnie z orzeczeniem o rozwodzie. Więcej informacji na ten temat można znaleźć pod hasłem „Władza rodzicielska”. Wspomniane rozporządzenie nie dotyczy natomiast takich kwestii, jak świadczenia alimentacyjne i podział majątku.

Rozporządzenie to zostało zastąpione rozporządzeniem Rady (WE) nr 2201/2003, które weszło w życie z dniem 1 marca 2001 r. To nowe rozporządzenie nie zmienia przepisów dotyczących spraw małżeńskich i stosowane jest do orzeczeń o rozwodzie wydanych po tej dacie. Stosowane jest również do orzeczeń o separacji i o unieważnieniu małżeństwa. Ponieważ chodzi o rozporządzenie, jego przepisy są bezpośrednio stosowane, co oznacza, że każdy może powołać się na nie przed sądem.

Rozporządzenia nie stosuje się w Danii.

Rozporządzenie to nie określa, który system prawny ma być podstawą rozstrzygania spraw.  W efekcie zdarza się, że sądy jednego państwa członkowskiego muszą stosować prawo innego. Zależy to od prawa obowiązującego w danym kraju.

Aby uzyskać więcej informacji na ten temat, należy kliknąć na flagę danego państwa członkowskiego.

Sądy właściwe w sprawach rozwodowych

Sądy posiadają kompetencje do orzekania w sprawach o rozwód w państwie członkowskim:

Do góryDo góry

  • W którym zamieszkują normalnie małżonkowie;
  • W którym zamieszkuje normalnie pozwany;
  • Jeżeli małżonkowie nie mieszkają już w tym samym państwie członkowskim - w którym normalnie zamieszkiwali, pod warunkiem że jedno z nich nadal tam zamieszkuje;
  • W przypadku złożenia wspólnego wniosku w Państwie Członkowskim - w którym znajduje się stałe miejsce zamieszkania jednego z małżonków;
  • W pewnych okolicznościach - w którym zamieszkuje powód;
  • Którego obywatelstwo posiadają małżonkowie;

Strony nie mogą wybrać innego sądu niż jednego z wymienionych powyżej.

Jeżeli sprawa została wniesiona do właściwych sądów kilku państw członkowskich, sądem właściwym do orzekania o rozwodzie jest ten, do którego wniosek wpłynął najwcześniej. Innymi słowy, jeżeli sprawa zostanie wniesiona do jakiegoś sądu, pozostaje on sądem właściwym, nawet jeżeli ta sama sprawa zostanie później wniesiona do innego sądu. Ten ostatni sąd powinien natomiast oddalić pozew na podstawie braku kompetencji do jego rozpatrywania.

Uznawanie orzeczeń sądowych

  • Zwykle orzeczenie o rozwodzie wydane w jednym państwie członkowskim jest automatycznie uznawane przez inne państwa członkowskie bez dodatkowych procedur.
  • Jednakże każda zainteresowana osoba może wnieść do sądu wniosek o nieuznanie orzeczenia o rozwodzie. Będzie tak na przykład w przypadku, gdy uznanie rozwodu byłoby w jawny sposób sprzeczne z porządkiem publicznym lub, pod pewnymi warunkami, gdyby orzeczenie było sprzeczne z innym orzeczeniem albo gdyby pozew nie został doręczony nieobecnemu pozwanemu we właściwym czasie i w sposób umożliwiający mu odwołanie.
  • Dzięki uznawaniu orzeczeń nie wymaga się przeprowadzania żadnego postępowania w celu uaktualnienia aktów stanu cywilnego państwa członkowskiego. Wniosek powinien zostać złożony na podstawie orzeczenia o rozwodzie (separacji albo unieważnienia małżeństwa), które jest ostateczne i od którego nie można już się odwołać zgodnie z prawem danego państwa członkowskiego.

Nowy wniosek dotyczący prawa właściwego i właściwości sądów w sprawach rozwodowych

Dokumenty źródłowe

« Rozwód - Informacje ogólne | Prawo wspólnotowe - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 11-07-2007

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania