Komisja Europejska > EJN > Rozwód > Belgia

Ostatnia aktualizacja: 28-07-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Rozwód - Belgia

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Jej treść w oryginalnej wersji językowej została zaktualizowana i przeniesiona do europejskiego portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Jakie są warunki uzyskania rozwodu? 1.
2. Jakie są powody rozwodu? 2.
3. Jakie skutki prawne rozwód wywiera na stosunki osobiste między małżonkami, podział ich majątku, nieletnie dzieci małżonków i obowiązek alimentacyjny na rzecz drugiego małżonka?

a) Stosunki osobiste.

b) Podział majątku.

c) Nieletnie dzieci małżonków. (Władza rodzicielska - Belgia)

d) Obowiązek świadczenia alimentacyjnego na rzecz współmałżonka. (Roszczenia alimentacyjne - Belgia3.

4. Co w praktyce oznacza pojęcie separacji? 4.
5. Jakie są powody separacji? 5.
6. Jakie skutki prawne wywołuje separacja? 6.
7. Co w praktyce oznacza unieważnienie małżeństwa? 7.
8. Jakie są powody unieważnienia małżeństwa? 8.
9. Jakie skutki prawne wywołuje unieważnienie małżeństwa? 9.
10. Czy istnieją alternatywne, pozasądowe środki rozwiązywania kwestii dotyczących rozwodu? 10.
11. Gdzie można skierować pozew o rozwód, o separację lub o unieważnienie małżeństwa? Jakich formalności należy dopełnić i jakie dokumenty załączyć do pozwu? 11.
12. Czy można zostać zwolnionym z kosztów sądowych? 12.
13. Czy możliwa jest apelacja od orzeczenia w sprawie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa? 13.
14. Jak należy postąpić, aby w Belgii uznano orzeczenie w sprawie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa, wydane przez sąd innego państwa Unii Europejskiej? 14.
15. Do jakiego sądu w Belgii należy się zwrócić w celu wniesienia sprzeciwu wobec uznania orzeczenia w sprawie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa, wydanego przez sąd w innym Państwie Członkowskim Unii Europejskiej? Jaka procedura ma zastosowanie w tym przypadku? 15.
16. Jakie przepisy prawne stosuje się w ramach postępowania rozwodowego między małżonkami zamieszkałymi poza terytorium Belgii i będącymi różnej narodowości? 16.

 

1. Jakie są warunki uzyskania rozwodu?

Prawo belgijskie przewiduje dwie formy rozwodu: rozwód z orzeczeniem przyczyny oraz rozwód za obopólną zgodą.

Rozwód z orzeczeniem przyczyny opiera się na naruszeniu przez jednego ze współmałżonków, należycie udowodnionym przez drugiego współmałżonka, jednego z obowiązków małżeńskich. Rodzaj naruszeń jest wyraźnie określony przez prawo. Podstawą rozwodu z orzeczeniem przyczyny może być faktyczna, co najmniej dwuletnia separacja małżonków, uznawana za długą separację, która może oznaczać nieodwracalny koniec małżeństwa.

Rozwód za obopólną zgodą realizowany jest poprzez trwałe i wymagające odpowiedniej formy wyrażenie woli zakończenia związku przez obydwu małżonków. Każdy z małżonków musi mięć skończone 20 lat (artykuł 275 Kodeksu Cywilnego). Obopólna zgoda zostaje przyjęta wyłącznie w przypadku, gdy małżeństwo zostało zawarte co najmniej dwa lata przed złożeniem pozwu (artykuł 276 Kodeksu Cywilnego).

Ponieważ rozwód wnosi zmiany do stanu cywilnego osób, orzekanie o nim wynika z zasad porządku publicznego. W konsekwencji, może być orzekany wyłącznie przez organy sądowe.

2. Jakie są powody rozwodu?

W ustawodawstwie belgijskim podstawą rozwodu może być cudzołóstwo (artykuł 229 Kodeksu cywilnego), poważne uchybienie w zachowaniu, złe traktowanie lub ciężka zniewaga (artykuł 231) oraz faktyczna separacja małżonków (artykuł 232). Pomimo szerokiej interpretacji pojęcia ciężkiej zniewagi w orzecznictwie, pojęcie to musi zawsze być ściśle związane z dziedziną wzajemnych obowiązków współmałżonków.

Do góryDo góry

Niezależnie od przedstawionego motywu materialnego, aby mógł on zostać uznany za podstawę rozwodu, musi spełnić cztery następujące warunki: musi dojść do poważnego uchybienia obowiązkom małżeńskim, uchybienie musi być umyślne i możliwe do przypisania małżonkowi, który jest jego sprawcą, uchybienie musi mieć charakter obraźliwy dla małżonka uznanego za poszkodowanego oraz czyn musi zostać popełniony w trakcie małżeństwa lub co najmniej towarzyszyć jego trwaniu.

Rozwód oparty na faktycznej separacji małżonków został zaliczony przez ustawodawcę do rozwodów z orzeczeniem przyczyny. Nie wymaga on w żadnym momencie zgody obydwu małżonków. Pozew o rozwód może zostać wniesiony przeciwko drugiemu z małżonków bez wykazania winy tego ostatniego. Nadzór sądu opiera się w tym przypadku na sprawdzeniu czasu separacji oraz nieodwracalnego rozkładu związku małżeńskiego, którego separacja jest widocznym odzwierciedleniem. Nieodwracalny charakter rozkładu związku oznacza sytuację, w której nie ma widocznych szans na ponowne rozpoczęcie wspólnego pożycia. Aby rozwód mógł zostać orzeczony na podstawie faktycznej separacji małżonków, nie może w znaczącym stopniu pogorszyć materialnej sytuacji pochodzących z małżeństwa lub adoptowanych przez małżonków nieletnich dzieci.

Rozwód na podstawie faktycznej separacji jest możliwy również wtedy, gdy separacja wynika ze stanu umysłu, w jakim znajduje się jeden z małżonków.

3. Jakie skutki prawne rozwód wywiera na stosunki osobiste między małżonkami, podział ich majątku, nieletnie dzieci małżonków i obowiązek alimentacyjny na rzecz drugiego małżonka?

a) Stosunki osobiste.

b) Podział majątku.

c) Nieletnie dzieci małżonków. (Władza rodzicielska - Belgia)

d) Obowiązek świadczenia alimentacyjnego na rzecz współmałżonka. (Roszczenia alimentacyjne - Belgia)

a) Stosunki osobiste.

Związek zrywa istniejący związek małżeński. Zanika wszelki, oparty na charakterze związku małżeńskiego, stosunek prawny. W konsekwencji, od tej chwili, jeden z byłych małżonków nie może używać nazwiska swego byłego współmałżonka. Od tej reguły istnieje wyjątek stosowany w sytuacji szczególnej, związanej z nazwą handlową. Byli małżonkowie przestają po sobie dziedziczyć. Mają prawo ponownie zawrzeć związek małżeński.

Do góryDo góry

b) Podział majątku.

Po unieważnieniu wspólności majątkowej, przystępuje się do ustalenia wysokości majątku każdego z małżonków. Określa się go na dzień złożenia pozwu o rozwód w celu odtworzenia stanu majątkowego. W przypadku rozwodu z orzeczeniem o winie, jedynie małżonek otrzymujący rozwód zachowuje prawo do umownych postanowień na jego korzyść ustanowionych w intercyzie małżeńskiej bądź też podczas trwania małżeństwa. W przypadku rozwodu orzeczonego na podstawie faktycznej separacji, za winnego uznaje się małżonka, który otrzymał rozwód. W rezultacie, traci on korzyści przyznane mu przez współmałżonka. W przypadku separacji wynikającej ze stanu mentalnego jednego z małżonków, obydwoje małżonkowie zachowują prawo do ustanowień umownych.

Przy rozwodzie za obopólną zgodą, strony wcześniej regulują swoje prawa do majątku. Mogą zawrzeć ze sobą ugodę, sporządzając wykaz majątku (artykuł 1287 Kodeksu postępowania cywilnego). Wcześniejsze uregulowanie spraw majątkowych powinno być potwierdzone, w przypadku nieruchomości, aktem notarialnym.

c) Nieletnie dzieci małżonków. (Władza rodzicielska - Belgia)

Po rozwiązaniu małżeństwa w drodze rozwodu, zarówno władza rodzicielska jak i zarządzanie majątkiem dzieci sprawowane są wspólnie przez obydwoje rodziców, lub przez rodzica, któremu dzieci zostały powierzone, bądź na podstawie zatwierdzonej sądownie zgody stron, bądź wyroku wydanego przez przewodniczącego sądu orzekającego w trybie uproszczonym (artykuł 302 Kodeksu cywilnego). Każdy z małżonków ma obowiązek pokrywać, proporcjonalnie do swych możliwości, koszty mieszkania, utrzymania, opieki, wychowania i kształcenia dzieci (artykuł 203 Kodeksu cywilnego) aux frais d’entretien et d’éducation des enfants (articles 203 et 303 du code civil). Wkład każdego z rodziców posiada na ogół formę ustanowionego przez sąd świadczenia alimentacyjnego. Świadczenie to trwa do czasu osiągnięcia przez dzieci pełnoletności lub, w przypadku, gdy kontynuują swoją edukację, do momentu jej zakończenia. Decyzje wydane w ramach rozwodu w trybie przyspieszonym przez sąd powszechny pozostają w mocy od chwili ogłoszenia wyroku do dnia podjęcia innej decyzji przez właściwy sąd. Strony powinny uregulować drogą wcześniejszego, dokonanego przed rozwodem za obopólną zgodą, porozumienia, kwestie sprawowania władzy rodzicielskiej nad nieletnimi dziećmi i zarządzania ich majątkiem, zarówno podczas trwania postępowania rozwodowego, jak i po jego zakończeniu (artykuł 1288, 2° Kodeksu postępowania cywilnego). Powinny także uzgodnić świadczenia każdej ze stron związane z utrzymaniem, wychowaniem i wykształceniem dzieci (artykuł 1288, 3° Kodeksu postępowania cywilnego).

Do góryDo góry

d) Obowiązek świadczenia alimentacyjnego na rzecz współmałżonka. (Roszczenia alimentacyjne - Belgia)

Sąd może przyznać współmałżonkowi, który otrzymał rozwód świadczenie alimentacyjne pochodzące z majątku i przychodów drugiego współmałżonka, którego wysokość pozwoli temu pierwszemu egzystować w warunkach podobnych do warunków, w których żył podczas wspólnego pożycia małżeńskiego (artykuł 301 Kodeksu cywilnego). Świadczenie alimentacyjne nie może przekroczyć jednej trzeciej przychodów dłużnego współmałżonka. Odpowiada sumie, której wysokość jest na mocy prawa dostosowana do zmian wskaźnika cen towarów konsumpcyjnych. Sąd może przyznać pobieranie świadczenia w drodze przekazu wyznaczonej sumy. Świadczenie w każdej chwili może zostać zastąpione kapitałem. W zakresie rozwodu na podstawie stwierdzonej faktycznej separacji, małżonek otrzymujący rozwód, uznawany za stronę winną, nie otrzymuje świadczenia alimentacyjnego (artykuł 306 Kodeksu Cywilnego). Jednakże w przypadku, gdy strona ubiegająca się o rozwód udowodni, że separacja wynika z czynów i uchybień drugiej strony, ma prawo do otrzymania świadczenia alimentacyjnego. W powyższej sytuacji, artykuł 307bis Kodeksu cywilnego stanowi, że świadczenie alimentacyjne może przekraczać jedną trzecią przychodów dłużnego, zobowiązanego do świadczenia, współmałżonka (wyroki 48/2000 i 163/2001 wydane przez Sąd arbitrażowy).

W przypadku rozwodu za obopólna zgodą, strony same ustalają wysokość ewentualnego świadczenia wypłacanego przez jednego współmałżonka drugiemu w trakcie trwania postępowania rozwodowego lub po rozwodzie, indeksację świadczenia oraz jego weryfikację (artykuł 1288, 4° Kodeksu postępowania cywilnego). Ustalenie świadczenia nie ma charakteru obligatoryjnego.

Do góryDo góry

Ponadto, rozwód za obopólną zgodą wywołuje zasadniczo podobne skutki jak rozwód z orzeczeniem przyczyny, jednakże bez pozbawiania drugiej strony praw i bez cywilnych sankcji karnych, ze względu na to, że nie jest orzekany z winy jednego lub drugiego z małżonków.

4. Co w praktyce oznacza pojęcie separacji?

W każdym przypadku, gdy małżonkowie mogą wnioskować o rozwód z orzeczeniem przyczyny, mają jednocześnie prawo do wnioskowania o separację (artykuł 1305 Kodeksu postępowania cywilnego). Również, w przypadku wnioskowania przez małżonków o rozwód za obopólną zgodą, możliwe jest jednoczesne wnioskowanie o separację. Motywy i warunki pozostają bezwzględnie te same. Separacja polega w rzeczywistości na rozluźnieniu więzi małżeńskich, jednakże z zachowaniem samego związku. Separacja ta znosi wyłącznie obowiązek wspólnego zamieszkiwania i obowiązek pomocy. Nadal trwają jednak obowiązek wierności małżeńskiej i wspierania współmałżonka. W powyższej, złożonej z przeciwstawnych elementów sytuacji, ustawodawca przyzwala małżonkowi, przeciw któremu została orzeczona separacja lub, w przypadku separacji za obopólną zgodą, każdemu z małżonków, wnioskować do sądu o zamianę separacji na rozwód, po upływie dwóch lat (artykuły 1309 i 1310 Kodeksu postępowania cywilnego).

5. Jakie są powody separacji?

Powody separacji są podobne do powodów rozwodu.

6. Jakie skutki prawne wywołuje separacja?

Separacja nie zrywa więzów małżeństwa. Pozostawia ona obowiązek wierności małżeńskiej oraz obowiązek wspierania współmałżonka. Wprowadza natomiast rozdzielność majątkową (artykuł 311 Kodeksu cywilnego). Mają tu zastosowanie podobne sankcje cywilne jak w przypadku rozwodu, a mianowicie, przede wszystkim utrata przywilejów małżeńskich. Małżonkowi, na rzecz którego orzeczono separację może zostać przyznane nie świadczenie alimentacyjne, lecz wypełnienie na jego rzecz obowiązku wsparcia (artykuł 213 Kodeksu cywilnego). W przypadku przekształcenia separacji w rozwód, małżonek, który otrzymał separację, może żądać korzyści w postaci przewidzianego dla rozwodu świadczenia alimentacyjnego (artykuł 301 Kodeksu cywilnego).

Do góryDo góry

Skutki separacji za obopólną zgodą są podobne jak przy rozwodzie za obopólną zgodą, pod warunkiem, że nie został przerwany węzeł małżeński. Tutaj również istnieją nadal obowiązek wierności małżeńskiej i obowiązek wspierania współmałżonka (uzgodniony ewentualnie poprzez wcześniejsze ustalenia).

7. Co w praktyce oznacza unieważnienie małżeństwa?

Małżeństwo stanowi tak ważną dla rodziny i społeczeństwa instytucję prawa cywilnego, że ustawodawca założył bardzo ścisłą obserwację warunków funkcjonowania tej instytucji w celu zapewnienia ważności związku małżeńskiego oraz przewidział wszelkie konieczne środki ostrożności, aby warunki te zostały spełnione. Prewencyjne sankcje cywilne służą do zapobiegania zawarciu małżeństwa w przypadku widocznych oznak, że warunki potrzebne do zawarcia ważnego związku małżeńskiego nie zostały spełnione. Unieważnienie małżeństwa stanowi cywilną sankcję karną, jeśli małżeństwo zostało zawarte z naruszeniem przepisów prawa, mimo prewencyjnego nadzoru urzędnika stanu cywilnego. Ze względu na priorytetowe znaczenie skutków zawarcia małżeństwa, zarówno z punktu widzenia stanu cywilnego osób jak i względnych związków pokrewieństwa, ustawodawca wykazał się daleko posuniętą ostrożnością w tworzeniu systemu unieważniania małżeństwa.

8. Jakie są powody unieważnienia małżeństwa?

Podstawy absolutnej nieważności małżeństwa to nieletniość, kazirodztwo, bigamia, potajemność związku małżeńskiego oraz brak kompetencji urzędnika stanu cywilnego.

Do góryDo góry

Minimalny wiek do zawarcia związku małżeńskiego, zarówno dla mężczyzny jak i kobiety, wynosi 18 lat. Wymaganie to opiera się na założeniu, że małżonkowie powinni osiągnąć odpowiedni poziom dojrzałości. Istnieje zakaz zawierania związku małżeńskiego między bezpośrednimi wstępnymi i zstępnymi (artykuł 161 Kodeksu cywilnego). Zasadę tę stosuje się zarówno dla krewnych, jak i dla rodziny adopcyjnej (artykuły 363 i 370 Kodeksu cywilnego). Zakaz dotyczy również krewnych w linii bocznej. Małżeństwo nie może zostać zawarte między bratem i siostrą (artykuł 162 Kodeksu cywilnego). Zakaz ten obejmuje też adoptowane dzieci tych samych rodziców (artykuł 363 Kodeksu cywilnego). Małżeństwo nie może zostać zawarte między wujem a bratanicą (siostrzenicą) oraz między ciotką a bratankiem (siostrzeńcem) (artykuł 163 Kodeksu cywilnego), jednakże zakaz ten może być z poważnych przyczyn uchylony (artykuł 164 Kodeksu Cywilnego). Unieważnienie małżeństwa ma miejsce w przypadku nieprzestrzegania któregokolwiek z powyższych zakazów (artykuł 184 Kodeksu cywilnego). Ponieważ istnieje zakaz zawierania małżeństwa przez osobę lub z osobą będącą już w związku małżeńskim, prawo przewiduje orzekanie unieważnienia tak zawartego drugiego związku małżeńskiego (artykuł 188 Kodeksu cywilnego). Podstawowym warunkiem ważności aktu zawarcia małżeństwa jest jego jawność, tak więc małżeństwo potajemne, zawarte przy nieobecności małżonków lub świadków uznaje się za nieważne. Konieczna jest także obecność urzędnika stanu cywilnego w celu należytego potwierdzenia obopólnej zgody stron, tak więc w przypadku jego nieobecności istnieje podstawa do uznania związku małżeńskiego za nieważny.

Do góryDo góry

Podstawą nieważności względnej związku małżeńskiego jest wada oświadczenia woli obydwu małżonków lub jednego z nich, bądź pomyłka co do osoby. W takim przypadku, małżeństwo może zostać podważone wyłącznie przez małżonka, którego oświadczenie woli obarczone było wadą, lub małżonka wprowadzonego w błąd, przy zachowaniu odpowiedniego terminu.

9. Jakie skutki prawne wywołuje unieważnienie małżeństwa?

Skutkiem unieważnienia małżeństwa jest uznanie go za nieważne w przeszłości jak i w przyszłości. Unieważnienie małżeństwa działa wstecz aż do dnia jego zawarcia. Zanikają wszelkie konsekwencje wynikające z zawarcia małżeństwa. Zostają zniesione ze skutkiem wstecznym wszelkie prawa powstałe z faktu zawarcia małżeństwa. Małżeństwo zostaje uznane za niebyłe. Porozumienia małżeńskie nie wywołują żadnych skutków prawnych. Każdy z małżonków traci prawa dziedziczenia po współmałżonku. Tracą swą ważność wszelkie darowizny udzielone w momencie zawarcia małżeństwa. Zanika obowiązek alimentacyjny w przyszłości, jednakże małżonek traci prawo do zwrotu świadczeń alimentacyjnych przekazanych przez niego w przeszłości. W przypadku, gdy małżonkowie działają w dobrej wierze, to znaczy, gdy nie zdawali sobie sprawy z istnienia podstawy do unieważnienia małżeństwa, sąd może wydać orzeczenie, że małżeństwo zostaje uznane za nieważne tylko w przyszłości, utrzymując w mocy jego skutki w przeszłości. Jeśli jeden z małżonków działa w dobrej wierze, skutki małżeństwa zostają utrzymane wyłącznie na jego korzyść. Dziecko urodzone w trakcie trwania małżeństwa lub w okresie 300 dni następujących po jego unieważnieniu zachowuje jako swego ojca męża swojej matki (artykuł 315 Kodeksu cywilnego). Zgodnie z artykułem 202 Kodeksu cywilnego, małżeństwo wywołuje skutki na korzyść dzieci, nawet gdy żadne z małżonków nie działało w dobrej wierze.

Do góryDo góry

10. Czy istnieją alternatywne, pozasądowe środki rozwiązywania kwestii dotyczących rozwodu?

Ustawa z dnia 19 lutego 2001 r. w sprawie mediacji rodzinnych w ramach postępowania sądowego umożliwia stronom procesowym zwrócenie się do sędziego o wyznaczenie mediatora (artykuły 734bis do 734sexies Kodeksu postępowania cywilnego). Inicjatywę w tym względzie może także przejąć sędzia, ale wyłącznie za zgodą obydwu stron. Jeśli, przy końcu mediacji w sporze, dochodzi do zawarcia porozumienia, strony informują o porozumieniu sędziego, w celu jego odnotowania. W przypadku braku porozumienia lub porozumienia częściowego, strony mogą wnioskować do sędziego o przedłużenie mediacji rodzinnej w celu dojścia do porozumienia. Osobami kompetentnymi mogącymi występować w charakterze mediatora są adwokaci, notariusze oraz osoby o odpowiednim wykształceniu w zakresie prowadzenia tego typu mediacji. Interwencja mediatora odbywa się bez stawiennictwa stron przed sądem. Sąd zostaje poinformowany w formie pisemnej o wyniku przeprowadzonej mediacji. Ta ostatnia służy do rozwiązywania, bez uczestnictwa sądu, problemów związanych z obowiązkami wypływającymi z istnienia małżeństwa (artykuły 203 do 211 Kodeksu cywilnego), z odpowiednimi prawami i obowiązkami małżonków (artykuły 212 do 224 Kodeksu cywilnego), ze skutkami rozwodu (artykuły 295 do 307bis Kodeksu cywilnego) oraz z władzą rodzicielską (artykuły 371 do 387bis Kodeksu cywilnego). Jednakże, w praktyce, mediacja rodzinna nie ma zastosowania z powodu braku rozporządzenia królewskiego określającego kryteria wybierania mediatorów.

Do góryDo góry

Rozwód pozostaje we właściwości sądów.

11. Gdzie można skierować pozew o rozwód, o separację lub o unieważnienie małżeństwa? Jakich formalności należy dopełnić i jakie dokumenty załączyć do pozwu?

Jedynym sądem właściwym do rozstrzygania pozwów o rozwód lub o separację z orzeczeniem przyczyny, bądź pozwów o przekształcenie separacji z orzeczeniem przyczyny w rozwód, jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania małżeństwa lub miejsca zamieszkania pozwanego (artykuł 628 Kodeksu postępowania cywilnego). W zakresie spraw rozwodowych za obopólną zgodą, prawo nie wyznacza miejscowej właściwości sądu, tak więc małżonkowie mogą zwrócić się do jakiegokolwiek wybranego przez siebie sądu pierwszej instancji (artykuł 1288 bis ustęp 2 Kodeksu postępowania cywilnego). Pozew o unieważnienie małżeństwa wnoszony jest, jak stanowi prawo powszechne, przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania pozwanego (artykuł 624 Kodeksu postępowania cywilnego). W przypadku rozwodu z orzeczeniem przyczyny, pozew do sądu pierwszej instancji zawiera szczegółowy opis czynów, na które powołuje się powód, jak również tożsamość dzieci (artykuł 1254 Kodeksu postępowania cywilnego). Powód dostarcza odpis aktu ślubu, odpis aktów urodzenia dzieci oraz dokument potwierdzający narodowość każdego z małżonków (tamże). Gdy jedno z małżonków nie jest Belgiem, strona wnosząca pozew musi również przedłożyć informację o prawie narodowym małżonka.

W przypadku rozwodu za obopólna zgodą, pozew składany jest w drodze wezwania. Zawiera on, prócz dokumentów wymaganych przy rozwodzie z orzeczeniem przyczyny, porozumienia zawarte wcześniej przez strony i, w danym przypadku, wykaz ich majątku.

Do góryDo góry

12. Czy można zostać zwolnionym z kosztów sądowych?

Mają tu zastosowanie przepisy prawa powszechnego. Patrz rozdział "pomoc sądowa".

13. Czy możliwa jest apelacja od orzeczenia w sprawie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa?

Każde orzeczenie w tego typu sprawie może, podobnie jak w prawie powszechnym, być przedmiotem odwołania do sądu apelacyjnego.

14. Jak należy postąpić, aby w Belgii uznano orzeczenie w sprawie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa, wydane przez sąd innego państwa Unii Europejskiej?

Orzeczenie w sprawie stanu cywilnego osób wydane zgodnie z prawem przez sąd zagraniczny wywołuje skutki w Belgii, niezależnie od decyzji o wykonalności (décision d’exequatur), z wyjątkiem przypadku, gdy chodzi o akt egzekucji na majątku lub akt przymusu wobec osób. Orzeczenie takie korzysta w państwie belgijskim z prawomocności materialnej, o ile nie stoi w sprzeczności z porządkiem publicznym lub przepisami belgijskiego prawa publicznego, o ile zostały zachowane prawa do obrony, sędzia zagraniczny nie został uznany za właściwego wyłącznie z tytułu narodowości powoda, orzeczenie zostało wydane prawomocnie i zgodnie z ustawodawstwem kraju, w którym doszło do jego wydania oraz o ile odpis orzeczenia zawiera konieczne warunki do uznania go za autentyczny zgodnie z prawem wspomnianego kraju (artykuł 570 Kodeksu postępowania cywilnego). Co za tym idzie, małżonek pragnący dokonać uznania w Belgii wyroku sądowego w sprawie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa, przedstawia dokumenty dowodowe urzędnikowi stanu cywilnego w danej gminie, a dokładnie w tej, gdzie małżeństwo zostało zawarte lub tej, gdzie zamieszkuje jedno z małżonków. W razie sporu, sprawę należy wnieść do sądu.

Do góryDo góry

Należy także wskazać stosowanie postanowień rozporządzenia Rady (WE) nr 1347/2000 z dnia 29 maja 2000 r. (zwanego „rozporządzeniem Bruksela II”) w sprawie jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich i w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej za dzieci obojga małżonków, a w szczególności artykułów 14 do 20 dotyczących uznawania.

15. Do jakiego sądu w Belgii należy się zwrócić w celu wniesienia sprzeciwu wobec uznania orzeczenia w sprawie rozwodu, separacji lub unieważnienia małżeństwa, wydanego przez sąd w innym Państwie Członkowskim Unii Europejskiej? Jaka procedura ma zastosowanie w tym przypadku?

Sądem pierwszej instancji właściwym do rozstrzygania sprzeciwów wobec uznania w Belgii orzeczeń sądu zagranicznego wydanych w innym kraju Unii Europejskiej w sprawie rozwodu lub separacji jest sąd ostatniego miejsca zamieszkania małżeństwa, bądź miejsca zamieszkania pozwanego (artykuł 628 Kodeksu postępowania cywilnego). W zakresie unieważnienia małżeństwa, sądem właściwym jest sąd miejsca zamieszkania pozwanego (artykuł 624 Kodeksu postępowania cywilnego).

16. Jakie przepisy prawne stosuje się w ramach postępowania rozwodowego między małżonkami zamieszkałymi poza terytorium Belgii i będącymi różnej narodowości?

Postępowanie rozwodowe wszczęte w Belgii musi, zgodnie z przepisami prawa belgijskiego, być prowadzone przed sądami belgijskimi. Przepisy te dotyczą właściwości terytorialnej sądu pierwszej instancji.

Jeśli chodzi o przesłanki merytoryczne, na ogół, stan cywilny osoby podlega zasadom prawa krajowego (artykuł 3 ustęp 3 Kodeksu cywilnego). Problemy pojawiają się wtedy, gdy nie ma zgodności w równorzędnych przepisach w kwestii rozstrzygania. Ustawa z dnia 27 czerwca 1960 r. w sprawie dopuszczalności rozwodu w przypadku, gdy co najmniej jeden z małżonków jest obcokrajowcem, uregulowała część kwestii spornych. Nieobjęte nią problemy podlegają postanowieniom wspomnianego artykułu 3 ustęp 3.

Zatem, w przypadku rozwodu między małżonkami, z których jedno jest Belgiem a drugie obcokrajowcem, dopuszczalność rozwodu z orzeczeniem przyczyny oraz motywy i okoliczności rozwodu podlegają przepisom prawa belgijskiego (artykuły 2 i 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1960 r.). W podobnej sytuacji, zgodnie z przepisami prawa belgijskiego (artykuł 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1960 r.) i przy istnieniu przesłanek merytorycznych opartych na prawie belgijskim, dopuszczalny jest rozwód za obopólną zgodą.

W przypadku małżeństwa między obcokrajowcami, dopuszczalność rozwodu z orzeczeniem przyczyny podlega prawu belgijskiemu, chyba, że prawo krajowe powoda jest sprzeczne w tym względzie z prawem belgijskim (artykuł 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1960 r.). Motywy rozwodu wypływają z ustawodawstwa belgijskiego (artykuł 3 wspomnianej ustawy). W podobnej sytuacji, o rozwodzie za obopólną zgodą oraz o warunkach tego rozwodu decyduje prawo krajowe małżonków (artykuł 3 ustęp 3 Kodeksu Cywilnego).

« Rozwód - Informacje ogólne | Belgia - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 28-07-2006

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania