Kumpens għall-vittmi tal-kriminalità - Litwanja

LISTA TAL- KONTENUT 1. Il-ksib ta’ kumpens fil-forma ta’ danni minn għand min jikser il-liġi  1.1. 1.1 Taħt liema kondizzjonijiet nista’ nagħmel talba għal danni fi proċess (proċeduri kriminali) kontra min jikser il-liġi?   1.2. F’liema punt tal-proċeduri għandi nippreżenta talba?  1.3. Kif għandi nippreżenta talba, u lil min?  1.4. Kif għandi nippreżenta l-ammont tat-talba tiegħi (nindika l-ammont totali u/jew nispeċifika t-telf individwali)?  1.5. Nista’ nakkwista għajnuna legali qabel u/jew waqt il-proċeduri?  1.6. X’evidenza jiena mitlub li nuri biex insostni t-talba tiegħi?  1.7. Jekk inkun mogħti danni mill-qorti, hemm xi assistenza speċjali disponibbli għalija bħala vittma ta’ delitt għall-infurzar tas-sentenza kontra l-ħati?  2. Il-ksib ta’ kumpens minn stat jew korp pubbliku.  2.1. Huwa possibbli li nikseb kumpens mill-Istat jew minn korp pubbliku?  2.2. Din il-possibilità hija limitata għal vittmi li sofrew ċertu tipi ta’ delitti?  2.3. Din il-possibilità hija limitata għal vittmi li sostnew ċertu tipi ta’ ħsara?  2.4. Jistgħu qraba jew dipendenti tal-vittmi li mietu bħala riżultat ta’ delitt jiksbu kumpens?  2.5. Il-possibilità li jkun miksub kumpens hija limitata għal persuni ta’ ċertu nazzjonalità jew persuni li jirrisjedu f’ċertu pajjiż?  2.6. Nista’ napplika għal kumpens fil-Litwanja jekk id-delitt kien imwettaq f’pajjiż ieħor? Jekk dan huwa l-każ, taħt liema kundizzjonijiet?  2.7. Huwa neċessarju li d-delitt ikun irrapportat lill-pulizija?  2.8. Huwa neċessarju li nistenna r-riżultat ta’ kwalunkwe investigazzjonijiet tal-pulizija jew proċeduri kriminali qabel ma nkun nista’ napplika?  2.9. Jekk il-ħati kien identifikat, huwa neċessarju li l-ewwel nipprova inġib kumpens mill-ħati?  2.10. Jekk il-ħati ma kienx identifikat jew ma nstabx ħati, xorta huwa possibbli li nikkwalifika għal kumpens? Jekk iva, x’evidenza għandi bżonn nagħti biex nappoġġja l-applikazzjoni tiegħi?  2.11. Hemm limitu ta’ żmien biex issir l-applikazzjoni għal kumpens?  2.12. Għal liema telf nista’ nkunu kumpensat?  2.13. Kif se jkun ikkalkulat il-kumpens?  2.14. Hemm ammont minimu u/jew massimu li jista’ jkun mogħti?  2.15. Il-kumpens li diġà rċevejt, jew li nista’ nirċievi, għall-istess telf iżda minn sorsi oħra (bħal assigurazzjoni) se jkun imnaqqas minn kumpens imħallas mill-Istat?  2.16. Hemm kriterji oħra li jistgħu jinfluwenzaw iċ-ċans tiegħi li nirċievi kumpens, jew kif l-ammont ta’ kumpens huwa kkalkulat, bħall-attitudni tiegħi fir-rigward l-avveniment li kkawża l-ħsara?  2.17. Nista’ nikseb ħlas bil-quddiem fuq il-kumpens? Jekk iva, taħt liema kundizzjonijiet?  2.18. Minn fejn nista’ nġib il-formuli neċessarji u iktar informazzjoni dwar kif napplika? Hemm xi linja tat-telefown għal għajnuna jew sit elettroniku speċjali li nista’ nuża?  2.19. Nista’ nikseb għajnuna legali biex nagħmel l-applikazzjoni?  2.20. Fejn nibagħtha l-applikazzjoni?  2.21. Hemm xi organizzazzjonijiet ta’ appoġġ ta’ vittmi li jistgħu jagħtu iktar assistenza?

 

1. Il-ksib ta’ kumpens fil-forma ta’ danni minn għand min jikser il-liġi

1.1. 1.1 Taħt liema kondizzjonijiet nista’ nagħmel talba għal danni fi proċess (proċeduri kriminali) kontra min jikser il-liġi?

Persuna li sofriet telf materjali jew ħsara morali bħala riżultat ta’ att kriminali hija intitolata sabiex tissottometti talba ċivili waqt il-proċeduri kriminali kontra l-persuna ssuspettata, l-akkużat jew il-persuni li għandhom responsabbiltà finanzjarja għall-azzjonijiet tal-persuna ssuspettata jew tal-akkużat. Dawn it-talbiet għandhom ikunu eżaminati mill-qorti flimkien mal-kawża kriminali.

Persuna li sofriet telf materjali jew ħsara morali bħala riżultat ta’ att kriminali iżda li ma tissottomettix talba ċivili waqt il-proċeduri kriminali hija intitolata biex tissottometti talba taħt proċeduri ċivili.

1.2. F’liema punt tal-proċeduri għandi nippreżenta talba?

Talba ċivili tista’ tkun sottomessa waqt investigazzjoni ta’ qabel il-kawża jew waqt li l-qorti qed tisma’ l-każ, iżda biss sakemm tibda l-eżaminazzjoni tal-evidenza.

1.3. Kif għandi nippreżenta talba, u lil min?

Talbiet ċivili għandhom ikunu sottomessi permezz ta’ applikazzjoni lill-prosekutur ġenerali, jew jekk il-każ ikun qed jinstema’ fil-qorti , lill-qorti nnifisha.

1.4. Kif għandi nippreżenta l-ammont tat-talba tiegħi (nindika l-ammont totali u/jew nispeċifika t-telf individwali)?

Talbiet għal kumpens ta’ danni għandhom ikunu komprensivi kemm jista’ jkun, jistabbilixxu danni speċifiċi (telf ta’ jew dannu ta’ assi, spejjeż mediċi jew spejjeż oħra mġarrba, kwalunkwe dħul li l-persuna kkonċernata kienet taqla li kieku hu jew hi ma sofriex bħala riżultat tal-att kriminali) u l-ammont konkret ta’ danni morali li qed jiġu mitluba, espressi fit-termini monetarji (għal uġigħ fiżiku personali, tbatija emozzjonali, skonfort, xokk emozjonali, dipressjoni, degradazzjoni, ħsara lir-reputazzjoni, tnaqqis fil-kapaċità li persuna tkun soċjalment attiva).

Fuq

1.5. Nista’ nakkwista għajnuna legali qabel u/jew waqt il-proċeduri?

Fil-każijiet ta’ kumpens li jirriżultaw minn atti kriminali, inkluż każijiet fejn il-kwistjoni ta’ kumpens għal danni hija arbitrata bħala parti minn kawża kriminali, il-partijiet danneġġjati huma intitolati li jirċievu għajnuna legali rrilevanti mill-assi jew dħul tagħom (sitwazzjoni finanzjarja). F’każijiet oħra għajnuna legali tista’ tkun mogħtija jekk l-assi u d-dħul tal-persuna li sofriet bħala riżultat tal-att kriminali ma jeċċedux ammont stabbilit.

1.6. X’evidenza jiena mitlub li nuri biex insostni t-talba tiegħi?

Evidenza bil-miktub biex issostni l-ammont ta’ danni mitluba għandha tkun provduta (dokumenti minn istituzzjoni medika li jiddikjaraw dannu lis-saħħa, kontijiet u rċevuti li juri spejjeż, dokumenti li jagħtu prova tal-livell ta’ diżabilità jew inkapaċità ta’ xogħol, ċertifikat ta’ min iħaddem li jiddikjara l-livell ta’ dħul eċċ.). Il-qorti tista’ tikkummissjona analiżi forensika sabiex tistabbilixxi l-estensjoni ta’ ħsara lis-saħħa.

1.7. Jekk inkun mogħti danni mill-qorti, hemm xi assistenza speċjali disponibbli għalija bħala vittma ta’ delitt għall-infurzar tas-sentenza kontra l-ħati?

Sentenza tal-qorti dwar kumpens għal danni li daħlet fis-seħħ tista’ tkun infurzata minn uffiċjal tal-qorti.

2. Il-ksib ta’ kumpens minn stat jew korp pubbliku.

2.1. Huwa possibbli li nikseb kumpens mill-Istat jew minn korp pubbliku?

Iva. Danni mġarrba bħala riżultat ta’ delitt vjolenti jistgħu jkunu kompensati minn fondi tal-Istat.

Fuq

2.2. Din il-possibilità hija limitata għal vittmi li sofrew ċertu tipi ta’ delitti?

Iva. Danni li jiġġarbu biss bħala riżultat ta’ delitt vjolenti jistgħu jkunu kumpensati. Delitt vjolenti huwa kkunsidrat kwalunkwe att stabbilit fil-Kodiċi Kriminali li bħala riżultat tiegħu persuna kienet intenzjonalment maqtula, dannu serju jew moderat impost fuq is-saħħa ta’ persuna, jew id-dritt ta’ persuna għal awto-determinazzjoni jew invjolabbiltà sesswali tiegħu kien miksur.

2.3. Din il-possibilità hija limitata għal vittmi li sostnew ċertu tipi ta’ ħsara?

Kumpens għal danni jista’ tkun mogħti fejn persuna kienet intenzjonalment maqtula jew ħsara serja jew moderata kienet imposta fuq is-saħħa tagħha. Kumpens għal danni mhux pagabbli meta ħsara minuri kienet imposta fuq is-saħħa ta’ persuna. Meta d-dritt ta’ persuna għal awto-determinazzjoni jew  invjolabbiltà sesswali tiegħu kien miksur, kumpens jista’ jkun mogħti rrilevanti mil-livell ta’ ħsara lis-saħħa.

2.4. Jistgħu qraba jew dipendenti tal-vittmi li mietu bħala riżultat ta’ delitt jiksbu kumpens?

Iva. Konjuġi u dipendenti ta’ vittmi li mietu bħala riżultat ta’ delitt vjolenti huma intitolati għal kumpens ta’ danni.

Dipendenti huma kkunsidrati li huma tfal minuri tal-vittmi, ġenituri invalidi, u dipendenti oħra inkapaċitati li kienu appoġġjati mill-vittmi jew kienu intitolati biex jirċievu appoġġ fil-ħin tal-mewt tal-vittma, u t-tfal tal-vittma li jitwieldu wara l-mewt tagħhom.

Fuq

2.5. Il-possibilità li jkun miksub kumpens hija limitata għal persuni ta’ ċertu nazzjonalità jew persuni li jirrisjedu f’ċertu pajjiż?

Jekk delitt vjolenti kien imwettaq fil-Litwanja, ċittadini tar-Repubblika tal-Litwanja jew ta’ Stati Membri tal-UE oħra, residenti legali permanenti tal-Litwanja jew ta’ Stati Membri tal-UE oħra, u persuni minn pajjiżi li mhumiex fl-UE li magħhom il-Litwanja kkonkludiet ftehim internazzjonali huma intitolati biex jirċievu kumpens għal danni.

2.6. Nista’ napplika għal kumpens fil-Litwanja jekk id-delitt kien imwettaq f’pajjiż ieħor? Jekk dan huwa l-każ, taħt liema kundizzjonijiet?

Le. Madankollu, danni jistgħu jkunu kumpensati meta delitt vjolenti kien imwettaq fuq vapur jew ajruplan bil-bandiera jew emblema uffiċjali tal-Litwanja.

2.7. Huwa neċessarju li d-delitt ikun irrapportat lill-pulizija?

Iva, minbarra f’każijiet fejn proċeduri kriminali jistgħu jkunu mibdija mingħajr talba mill-vittma jew dikjarazzjoni mir-rappreżentant tagħhom u l-pulizijia jew awtorità investigattiva ta’ qabel seduta oħra rċeviet informazzjoni dwar id-delitt u bdiet investigazzjoni ta’ qabel seduta.

2.8. Huwa neċessarju li nistenna r-riżultat ta’ kwalunkwe investigazzjonijiet tal-pulizija jew proċeduri kriminali qabel ma nkun nista’ napplika?

Iva, minbarra fil-każ ta’ ħlas bil-quddiem għal telf materjali fejn il-vittma mietet jew sofriet danni serji lis-saħħa bħala riżultat tad-delitt.

Fuq

2.9. Jekk il-ħati kien identifikat, huwa neċessarju li l-ewwel nipprova inġib kumpens mill-ħati?

Iva, minbarra fil-każ ta’ ħlas bil-quddiem għal telf materjali fejn il-vittma mietet jew sofriet danni serji lis-saħħa bħal riżultat tad-delitt.

2.10. Jekk il-ħati ma kienx identifikat jew ma nstabx ħati, xorta huwa possibbli li nikkwalifika għal kumpens? Jekk iva, x’evidenza għandi bżonn nagħti biex nappoġġja l-applikazzjoni tiegħi?

Jekk inbdew proċeduri kriminali li jirrigwardaw delitt vjolenti li bħala riżultat tiegħu persuna mietet jew sofriet danni serji għas-saħħa (fejn l-awtur ma kienx identifikat u l-investigazzjoni ta’ qabel seduta ma kinitx sospiża), kumpens għal danni li jirriżultaw mid-delitt vjolenti jista’ jkun mogħti (bħala ħlas bil-quddiem). Applikazzjoni għandha tispeċifika l-istituzzjoni li twettaq l-investigazzjoni ta’ qabel seduta jew il-qorti li qed tisma l-kawża kriminali. Applikazzjoni għandha tinkludi wkoll dokumenti li jikkonfermaw l-ammont ta’ danni materjali.

2.11. Hemm limitu ta’ żmien biex issir l-applikazzjoni għal kumpens?

Talbiet għal kumpens ta’ danni li jirriżultaw minn delitti vjolenti għandhom ikunu sottomessi fi żmien tliet snin minn meta twettaq id-delitt, minbarra meta dan it-terminu kien maqbuż minħabba ċirkustanzi speċjali.

2.12. Għal liema telf nista’ nkunu kumpensat?

Kumpens jista’ jkun mogħti għal telf materjali – telf ta’ jew danni lill-assi, spejjeż mediċi jew oħra imġarrba, telf ta’ dħul li l-persuna kkonċernata kienet taqla li kieku ma sofrietx bħala riżultat tal-att kriminali – kif ukoll għal danni morali – uġigħ, tbatija emozjonali, skonfort, xokk emozjonali, dipressjoni, degradazzjoni, ħsara lir-reputazzjoni, tnaqqis fil-kapaċità li persuna tkun soċjalment attiva.

Fuq

2.13. Kif se jkun ikkalkulat il-kumpens?

Kumpens huwa mħallas għal danni mogħtija mill-qorti li għadhom ma tħallsux, li ma jeċċedux l-ammont massimu stabbilit. Wara deċiżjoni li jkun mogħti pagament ta’ kumpens minn qabel (fejn proċeduri kriminali għandhom ma kinux kompletati), l-ammont ta’ kumpens pagabbli għal telf materjali huwa kkalkulat fuq il-bażi tad-dokumenti sottomessi bħala appoġġ tal-ammont ta’ danni li qed ikunu mitluba (kontijiet u rċevuti li juru l-ispiża).

2.14. Hemm ammont minimu u/jew massimu li jista’ jkun mogħti?

M'hemmx ammont minimu jew ammont massimu ta' kumpens għal danni li l-qorti tista' tordna li jkunu mħallsa minn min iwettaq delitt.

L-ammonti massimi ta' kumpens għal danni pagabbli mill-Istat huma stabbiliti kif ġej:

Kumpens għal telf materjali ma jeċċedix:

1. LTL 9 750 meta persuna mietet bħala riżultat ta' delitt vjolenti;
2. LTL 6 500 meta dannu serju kien impost fuq is-saħħa ta' persuna, jew id-dritt ta' persuna għal awto-determinazzjoni jew invjolabbiltà sesswali kien miksur;
3. LTL 3 250 meta dannu medju kien impost fuq is-saħħa ta' persuna.

Kumpens mogħti mill-qorti għal ħsara morali ma jeċċedix:

1. LTL 3 900 meta persuna mietet bħala riżultat ta' delitt vjolenti;
2. LTL 2 600 meta dannu serju kien impost fuq is-saħħa ta' persuna, jew id-dritt ta' persuna għal awto-determinazzjoni jew invjolabbiltà sesswali kien miksur;
3. LTL 1 300 meta dannu moderat kien impost fuq is-saħħa ta' persuna.

2.15. Il-kumpens li diġà rċevejt, jew li nista’ nirċievi, għall-istess telf iżda minn sorsi oħra (bħal assigurazzjoni) se jkun imnaqqas minn kumpens imħallas mill-Istat?

Iva. L-ammont ta’ kumpens għal danni pagabbli huwa mnaqqas jekk l-applikant irċieva jew huwa intitolat biex jirċievi kumpens ieħor mill-baġit ta’ l-Istat, il-fond ta’ sigurtà soċjali tal-Istat, il-fond ta’ assigurazzjoni tas-saħħa obbligatorju, jew minn assiguratur.

Fuq

2.16. Hemm kriterji oħra li jistgħu jinfluwenzaw iċ-ċans tiegħi li nirċievi kumpens, jew kif l-ammont ta’ kumpens huwa kkalkulat, bħall-attitudni tiegħi fir-rigward l-avveniment li kkawża l-ħsara?

Kumpens għal danni mhux pagabbli jekk:

1. kumpens qiegħed ikun mitlub għal danni li jirriżultaw minn delitt vjolenti li kien imwettaq bil-kunsens tal-parti offiża, minbarra fejn kunsens kient mogħti taħt theddid fiżiku jew mentali, il-vittma kien minorenni, jew f'kundizzjoni fraġli, jew kien hemm ċirkustanzi simili oħra, jew fejn il-kunsens tal-parti offiża kien mogħti għal att legali (jew għal nuqqas li jaġixxi) u d-delitt vjolenti kien imwettaq kontra regolamenti dwar it-twettiq ta' dan l-att (jew rigward in-nuqqas li jaġixxi);
2. kumpens qiegħed ikun mitlub għal danni li jirriżultaw minn delitt vjolenti li t-twettiq tiegħu kien ipprovokat mill-parti offiża permezz tal-kondotta illegali jew ta' abbuż tiegħu jew tagħha;
3. il-parti offiża sofriet ħsara bħala riżultat ta' awto-difiża neċessarja jew ċirkustanzi oħra li jipprovdu għal eżonerazzjoni minn responsabbiltà kriminali skont leġiżlazzjoni.

L-individwi li ġejjin ukoll m'humiex intitolati għal kumpens għal danni:

1. awturi ta' delitti vjolenti li qed jitolbu kumpens għal danni li jirriżultaw mid-delitti tagħhom;
2. persuni li kkontribwixxew direttament għall-okkorrenza jew aggravazzjoni sinifikanti ta' ħsara permezz tal-kondotta intenzjonali tagħhom wara l-att vjolenti;
3. persuni li jirrifjutaw li jagħtu evidenza, jipprovdu evidenza falza jew b'mod ieħor jonqsu milli jassistu lill-qorti li qed tinvestiga l-każ jew tikkonduċi proċeduri, minbarra f'każijiet speċifikati skont leġiżlazzjoni fejn persuna mhix obbligata li tagħti evidenza;
4. persuni li jabbużaw bid-dritt tagħhom ta' kumpens għal danni imġarrba bħala riżultat ta' delitti vjolenti, jew fejn kumpens għal danni jista' b'xi mod ieħor jikkontradixxi l-istat tad-dritt.

2.17. Nista’ nikseb ħlas bil-quddiem fuq il-kumpens? Jekk iva, taħt liema kundizzjonijiet?

Ħlas bil-quddiem ta’ kumpens jista’ jkun imħallas filwaqt li proċeduri kriminali huma għaddejjin għal telf materjali li jirriżultaw minn delitt vjolenti li kkważa l-mewt ta’ persuna jew ħsara serja.

Fuq

2.18. Minn fejn nista’ nġib il-formuli neċessarji u iktar informazzjoni dwar kif napplika? Hemm xi linja tat-telefown għal għajnuna jew sit elettroniku speċjali li nista’ nuża?

Informazzjoni u formuli ta' applikazzjoni huma disponibbli mis-sit elettroniku tal-Ministeru tal-Ġustizzja:

http://www.tm.lt/default.aspx?item=smurt  -

Tel: (+370 5) 266 2949

Faks: (+370 5) 262 5940

Indirizz elettroniku: tminfo@tic.lt

2.19. Nista’ nikseb għajnuna legali biex nagħmel l-applikazzjoni?

F’każijiet ta’ kumpens li jirriżultaw minn atti kriminali, inkluż każijiet fejn il-kwistjoni ta’ kumpens għal danni hija arbitrata bħala parti minn każ kriminali, il-partijiet offiżi huma intitolati li jirċievu għajnuna legali rrilevanti mill-assi jew id-dħul tagħhom (sitwazzjoni finanzjarja). F’każijiet oħra għajnuna legali tista’ tkun mogħtija jekk l-assi u d-dħul tal-persuna li sofriet bħala riżultat tal-att kriminali ma jeċċedux ammont stabbilit. Il-Ministeru tal-Ġustizzja jista’ jassisti fil-kitba ta’ applikazzjoni għal kumpens ta’ danni li jirriżultaw minn delitt vjolenti.

2.20. Fejn nibagħtha l-applikazzjoni?

L-applikazzjonijiet għandhom jintbagħatu lill-Ministeru ta’ Ġustizzja:

Ministeru tal-Ġustizja tar-Repubblika tal-Litwanja

Gedimino pr. 30/1

LT-01104, Vilnus

Litwanja

Tel: (+370 5) 266 2980

Faks:(+370 5) 262 5940

Indirizz elettroniku: tminfo@tic.lt

2.21. Hemm xi organizzazzjonijiet ta’ appoġġ ta’ vittmi li jistgħu jagħtu iktar assistenza?

Jeżistu organizzazzjonijiet mhux governamentali li l-għan tagħhom huwa li jipprovdu informazzjoni u appoġġ għall-vittmi ta’ delitt.

« Kumpens għall-vittmi tal-kriminalità - Informazzjoni Ġenerali | Litwanja - Informazzjoni Ġenerali »

Fuq

L-aħħar aġġornament: 24-04-2009