Europese Commissie > EJN > Schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven > Letland

Laatste aanpassing: 19-05-2009
Printversie Voeg toe aan favorieten

Schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven - Letland

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Verkrijgen van schadevergoeding van de dader 1.
1.1. Onder welke voorwaarden kan ik een schadeclaim indienen in de strafzaak tegen de dader? 1.1.
1.2. Op welk moment van de strafrechtelijke procedure moet ik mijn claim indienen? 1.2.
1.3. Hoe moet ik mijn claim indienen en bij wie? 1.3.
1.4. Hoe moet ik mijn claim duidelijk maken (een totaalbedrag opgeven en/of individuele schadeclaims)? 1.4.
1.5. Kan ik rechtsbijstand krijgen voor en/of gedurende het proces? 1.5.
1.6. Wat voor bewijs is vereist om mijn claim te onderbouwen? 1.6.
1.7. Als het gerecht mij schadevergoeding heeft toegekend, is er dan speciale hulp beschikbaar voor mij als slachtoffer om die rechterlijke beslissing bij de dader af te dwingen? 1.7.
2. Verkrijgen van schadevergoeding van de staat of een overheidsinstelling 2.
2.1. Is het mogelijk schadevergoeding te krijgen van de staat of een overheidsinstelling? 2.1.
2.2. Is deze mogelijkheid beperkt tot slachtoffers van bepaalde soorten misdrijven? 2.2.
2.3. Is deze mogelijkheid beperkt tot slachtoffers die bepaalde soorten letsel hebben opgelopen? 2.3.
2.4. Kunnen familieleden of naasten van slachtoffers die zijn overleden door het misdrijf schadevergoeding krijgen? 2.4.
2.5. Is de mogelijkheid schadevergoeding te krijgen beperkt tot personen met een bepaalde nationaliteit of personen die in een bepaald land wonen? 2.5.
2.6. Kan ik schadevergoeding van Letland vragen als het misdrijf in een ander land is begaan? Zo ja, onder welke voorwaarden? 2.6.
2.7. Is het nodig van het delict aangifte te doen bij de politie? 2.7.
2.8. Is het nodig de uitkomst van een politieonderzoek of strafproces af te wachten, voordat ik een verzoek kan indienen? 2.8.
2.9. Als de dader bekend is, is het dan nodig te trachten eerst schadevergoeding bij de dader te eisen? 2.9.
2.10. Als de dader niet bekend of niet veroordeeld is, is het dan toch mogelijk in aanmerking te komen voor schadevergoeding? Wat voor bewijs moet ik in dat geval overleggen om mijn verzoek te onderbouwen? 2.10.
2.11. Moet het verzoek om schadevergoeding binnen een bepaalde termijn worden ingediend? 2.11.
2.12. Voor welk soort schade kan ik een vergoeding krijgen? 2.12.
2.13. Hoe wordt de schadevergoeding berekend? 2.13.
2.14. Is er een minimum en/of maximumbedrag dat kan worden toegekend? 2.14.
2.15. Wordt schadevergoeding die ik heb ontvangen of kan ontvangen van andere bronnen (zoals van een verzekering) afgetrokken van de schadevergoeding van de staat? 2.15.
2.16. Zijn er andere omstandigheden die mijn kans op het krijgen van schadevergoeding beïnvloeden of hoe het bedrag van mijn schade wordt berekend, zoals mijn eigen gedrag in het voorval dat het letsel veroorzaakte? 2.16.
2.17. Kan ik een voorschot krijgen? Zo ja, onder welke voorwaarden? 2.17.
2.18. Waar kan ik de noodzakelijke formulieren en verdere informatie verkrijgen over hoe een aanvraag in te dienen? Is er een speciale telefoonlijn of website die ik kan gebruiken? 2.18.
2.19. Kan ik juridische hulp krijgen voor het opstellen van het verzoek? 2.19.
2.20. Waar moet ik mijn verzoek naartoe sturen? 2.20.
2.21. Zijn er organisaties voor slachtofferhulp die verdere ondersteuning kunnen geven? 2.21.

 

1. Verkrijgen van schadevergoeding van de dader

1.1. Onder welke voorwaarden kan ik een schadeclaim indienen in de strafzaak tegen de dader?

Het Wetboek van strafvordering bevat de regeling voor de indiening van schadeclaims door slachtoffers van delicten. Schadeloosstelling is een onderdeel van de strafprocedure en kan vrijwillig door de dader worden betaald dan wel op last van de rechter. Indien een slachtoffer van mening is dat de toegekende schadeloosstelling niet alle geleden schade dekt, kan hij/zij overeenkomstig het Wetboek van strafvordering een schadeclaim indienen. Bij de behandeling van schadeclaims wordt rekening gehouden met de reeds tijdens de strafprocedure verleende schadevergoeding. Indien er tijdens de strafprocedure geen schadeclaim werd ingediend of behandeld, kan er nog steeds in het kader van een civiele procedure schadeloosstelling worden gevorderd. Slachtoffers die in het kader van deze procedures schadeclaims indienen zijn vrijgesteld van de aan de staat verschuldigde vergoedingen.

Ingeval een minderjarige schade heeft geleden, wordt het slachtoffer vertegenwoordigd door:

  1. zijn/haar moeder, vader of voogd;
  2. een van zijn/haar grootouders of meerderjarige broers/zusters wanneer de minderjarige bij deze verwant verbleef en deze verwant voor de minderjarige zorgde;
  3. een vertegenwoordiger van een instelling voor kinderbescherming;
  4. een vertegenwoordiger van een NGO voor kinderbescherming.
1.2. Op welk moment van de strafrechtelijke procedure moet ik mijn claim indienen?

Slachtoffers kunnen tot aan de start van het gerechtelijk onderzoek in elke fase van de strafprocedure schadeclaims indienen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Indien er tijdens de strafprocedure geen schadeclaim werd ingediend of behandeld, kan er een claim worden ingediend via een schriftelijk verzoek aan de rechtbank.

1.3. Hoe moet ik mijn claim indienen en bij wie?

Slachtoffers kunnen tot aan de start van het gerechtelijk onderzoek in elke fase van de strafprocedure schadeclaims indienen. Verzoeken kunnen schriftelijk of mondeling worden gedaan bij de autoriteit die is belast met de procedure - d.w.z. de overheidsinstantie/functionaris die is belast met het instellen van de procedure en die beslissingen moet nemen over de voortzetting ervan en die verantwoordelijk is voor het verloop en de uitkomst van de procedure (een rechtbank, rechter, officier van justitie of onderzoeksinstantie). Mondelinge verzoeken worden door de met de procedure belaste functionaris in het desbetreffende register opgenomen. De officier van justitie registreert de tijdens het vooronderzoek gedane verzoeken en het gevorderde schadebedrag in een document inzake de afsluiting van het vooronderzoek.

Indien er tijdens de strafprocedure geen schadeclaim werd ingediend of behandeld, kan er in het kader van een civiele procedure een claim worden ingediend via een schriftelijk verzoek aan de rechtbank. Verzoeken moeten voldoen aan de in het Wetboek van burgerlijke rechtsvordering opgenomen algemene bepalingen inzake het indienen van verzoeken.

1.4. Hoe moet ik mijn claim duidelijk maken (een totaalbedrag opgeven en/of individuele schadeclaims)?

In de schadeclaim moet het slachtoffer het totaalbedrag van de gevorderde schadeloosstelling vermelden alsook dit bedrag staven (zie vraag 1.3.).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

1.5. Kan ik rechtsbijstand krijgen voor en/of gedurende het proces?

De staat kan het slachtoffer indien nodig rechtsbijstand verlenen om zijn/haar rechten en verplichtingen vast te stellen, een schadeclaim op te stellen en tijdens de procedure schadeloosstelling te vorderen.

De staat verstrekt ook rechtsbijstand aan personen die in het kader van civiele procedures schadeclaims indienen (zie de rubriek rechtsbijstand).

(zie deel 2).

1.6. Wat voor bewijs is vereist om mijn claim te onderbouwen?

Een schadeverzoek in de strafprocedure of in de civiele procedure moet alle relevant bewijsmateriaal tot staving van de schadeclaim bevatten.

1.7. Als het gerecht mij schadevergoeding heeft toegekend, is er dan speciale hulp beschikbaar voor mij als slachtoffer om die rechterlijke beslissing bij de dader af te dwingen?

De partij die een vonnis ten uitvoer legt, wordt vrijgesteld van deurwaarderskosten wanneer de schadeclaim betrekking heeft op invaliditeit of andere schade aan het fysieke welzijn die voortvloeit uit de persoonlijke schade dan wel wanneer de betrokken persoon is overleden. Dan draagt de staat de kosten van de tenuitvoerlegging van het vonnis.

Ook in civiele zaken kunnen slachtoffers de staat om rechtbijstand verzoeken totdat het vonnis ten uitvoer is gelegd.

2. Verkrijgen van schadevergoeding van de staat of een overheidsinstelling

2.1. Is het mogelijk schadevergoeding te krijgen van de staat of een overheidsinstelling?

De Wet betreffende de vergoeding van slachtoffers door de staat voorziet in de mogelijkheid schadevergoeding van de staat te krijgen. Op grond van deze wet kunnen natuurlijke personen die overeenkomstig het Wetboek van strafvordering zijn erkend als slachtoffer, vergoeding van de staat krijgen voor morele schade die voortvloeit uit opzettelijk gepleegde delicten dan wel voor fysiek leed of materiële schade, mits het betrokken delict was gericht tegen het leven of het fysieke welzijn van de betrokken persoon of een seksueel delict was.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Eenieder die als minder bevoorrecht of als arm is erkend of die, gelet op zijn persoonlijke situatie, vermogen en inkomen, niet in staat is een proces te voeren, heeft recht op rechtsbijstand van de staat.

Om in aanmerking te komen voor schadevergoeding door de staat moet een slachtoffer bij de Dienst voor rechtsbijstand een aanvraag in die zin indienen met gebruikmaking van het desbetreffende aanvraagformulier (model goedgekeurd door de ministerraad).

Wanneer de aanvraag om schadevergoeding wordt ingediend in de loop van de strafprocedure, moet het slachtoffer bij het aanvraagformulier een verslag van de met de procedure belaste functionaris voegen, waarin de volgende gegevens zijn vermeld:

  1. het tijdstip waarop en de plaats waar het geweldsdelict werd gepleegd;
  2. de precieze aard van het geweldsdelict, de datum waarop de strafprocedure werd ingesteld en het dossiernummer;
  3. gegevens over de persoon die in de zaak is erkend als slachtoffer (voornaam, familienaam, persoonlijk identificatienummer, adres, contactgegevens);
  4. beschrijving van de als gevolg van het geweldsdelict opgelopen letsels (ernst van het fysieke letsel of gegevens waaruit blijkt dat er een seksueel delict is gepleegd);
  5. datum en codenummer van het verslag van de specialist en naam van de onderzoekende arts;
  6. gegevens over de verdachte of de verweerder in de strafprocedure, voor zover het vrijgeven van dergelijke gegevens de vaststelling van de feiten van de zaak niet belemmert.
2.2. Is deze mogelijkheid beperkt tot slachtoffers van bepaalde soorten misdrijven?

Schadevergoeding wordt alleen betaald aan slachtoffers van geweldsdelicten wanneer:

Bovenkant paginaBovenkant pagina

  • het delict was gericht tegen het leven of het fysieke welzijn van de betrokken persoon en die persoon is overleden;
  • het delict was gericht tegen het leven of het fysieke welzijn van de betrokken persoon en die persoon daarbij ernstig fysiek letsel heeft opgelopen;
  • het delict was gericht tegen het leven of het fysieke welzijn van de betrokken persoon en die persoon daarbij een gering fysiek letsel heeft opgelopen (geldt voor na 1 juli 2007 erkende slachtoffers);
  • het om een seksueel delict gaat.
2.3. Is deze mogelijkheid beperkt tot slachtoffers die bepaalde soorten letsel hebben opgelopen?

De volgende personen komen in aanmerking voor schadevergoeding door de staat: natuurlijke personen die het slachtoffer zijn van een delict (de met de procedure belaste functionaris moet een beslissing nemen houdende erkenning van de betrokken persoon als slachtoffer) en die schade hebben geleden als gevolg van een opzettelijk gepleegd delict. Schade omvat fysiek letsel, materiële schade en ook morele schade.

2.4. Kunnen familieleden of naasten van slachtoffers die zijn overleden door het misdrijf schadevergoeding krijgen?

Wanneer het delict was gericht tegen het leven of het fysieke welzijn van de betrokken persoon en die persoon is overleden, kan de overlevende echtgeno(o)t(e), een bloedverwant in rechtstreekse opgaande of neergaande lijn, een adoptieouder of een bloedverwant in de eerste graad van de zijlijn, in de strafprocedure worden erkend als slachtoffer.

2.5. Is de mogelijkheid schadevergoeding te krijgen beperkt tot personen met een bepaalde nationaliteit of personen die in een bepaald land wonen?

Eenieder die in een beslissing van de met de procedure belaste functionaris is erkend als slachtoffer, kan schadevergoeding krijgen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Voor schadevergoeding in grensoverschrijdende zaken: zie punt 2.6.

2.6. Kan ik schadevergoeding van Letland vragen als het misdrijf in een ander land is begaan? Zo ja, onder welke voorwaarden?

Personen die permanent in een andere EU-lidstaat verblijven, kunnen alleen vergoeding vragen van de schade die voortvloeit uit een geweldsdelict dat op het Letse grondgebied is gepleegd. Een permanent in Letland verblijvende persoon die schade heeft geleden als gevolg van een in een andere EU-lidstaat gepleegd delict, kan schadevergoeding krijgen. Daartoe moet hij/zij rechtstreeks of via de Dienst voor rechtsbijstand een verzoek indienen bij de bevoegde autoriteit van de betrokken EU-lidstaat.

2.7. Is het nodig van het delict aangifte te doen bij de politie?

De erkenning als slachtoffer geschiedt middels een beslissing van de met de procedure belaste functionaris of van een lid van het team dat het vooronderzoek uitvoert.

Om voor schadevergoeding door de staat in aanmerking te komen, moeten de volgende stukken bij het aanvraagformulier worden gevoegd:

  1. een verslag van de met de procedure belaste functionaris wanneer de strafprocedure nog niet is afgerond op het ogenblik dat de aanvraag wordt ingediend;
  2. een definitieve beslissing van de met de procedure belaste functionaris wanneer de strafprocedure op het ogenblik van de schadevergoedingsaanvraag reeds is afgerond dan wel wanneer die functionaris definitief heeft beslist de strafprocedure te beëindigen om redenen die de dader niet ontslaan van zijn verplichtingen jegens het slachtoffer.

Derhalve moet het delict zijn aangegeven bij de politie indien u schadevergoeding wenst te krijgen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2.8. Is het nodig de uitkomst van een politieonderzoek of strafproces af te wachten, voordat ik een verzoek kan indienen?

Neen, slachtoffers van een geweldsdelict hebben recht op schadevergoeding door de staat ook al zijn de daders of medeplichtigen niet geïdentificeerd, of zijn deze op grond van het Strafwetboek strafrechtelijk niet aansprakelijk. Er kan ook schadevergoeding worden toegekend wanneer het strafproces nog loopt.

2.9. Als de dader bekend is, is het dan nodig te trachten eerst schadevergoeding bij de dader te eisen?

Neen, schadevergoeding door de staat kan worden toegekend, ongeacht of het slachtoffer al dan niet schadevergoeding van de dader of een medeplichtige heeft ontvangen. Wanneer een slachtoffer van een geweldsdelict schadevergoeding van de dader of een medeplichtige heeft ontvangen en indien een document wordt overgelegd waaruit de betaling blijkt, wordt het bedrag van de schadevergoeding door de staat verminderd met het reeds ontvangen schadebedrag.

2.10. Als de dader niet bekend of niet veroordeeld is, is het dan toch mogelijk in aanmerking te komen voor schadevergoeding? Wat voor bewijs moet ik in dat geval overleggen om mijn verzoek te onderbouwen?

Ja, een slachtoffer van een geweldsdelict heeft recht op schadevergoeding door de staat wanneer de daders of medeplichtigen niet zijn geïdentificeerd, of deze op grond van het Strafwetboek strafrechtelijk niet aansprakelijk zijn. In dergelijke gevallen moet een verslag van de met de procedure belaste functionaris of de beslissing van de rechtbank betreffende de uitsluiting van strafrechtelijke aansprakelijkheid, bij de schadevergoedingsaanvraag worden gevoegd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2.11. Moet het verzoek om schadevergoeding binnen een bepaalde termijn worden ingediend?

Schadevergoedingsaanvragen moeten worden ingediend bij de Dienst voor rechtsbijstand binnen een jaar nadat de betrokken persoon als slachtoffer is erkend.

Wanneer een delict is gericht tegen het fysieke welzijn van de betrokken persoon en die persoon daarbij slechts een gering fysiek letsel heeft opgelopen, kunnen alleen personen die na 1 juli 2007 zijn erkend als slachtoffer van dergelijke delicten een schadevergoedingsaanvraag indienen.

2.12. Voor welk soort schade kan ik een vergoeding krijgen?

Schadevergoeding door de staat wordt betaald wanneer het delict was gericht tegen het leven of het fysieke welzijn van de betrokken persoon en wanneer die persoon is overleden, of daarbij een ernstig of gering fysiek letsel heeft opgelopen dan wel wanneer het ging om een seksueel delict.

2.13. Hoe wordt de schadevergoeding berekend?

Schade wordt vergoed ten belope van:

  1. 100% wanneer de betrokken persoon is overleden;
  2. 70% wanneer de betrokken persoon een ernstig fysiek letsel heeft opgelopen of het slachtoffer was van een seksueel delict;
  3. 50% wanneer de betrokken persoon een gering fysiek letsel heeft opgelopen.

In de gevallen vastgesteld in artikel 7, lid 2, van de Wet betreffende de vergoeding van slachtoffers door de staat, worden als slachtoffer van een delict erkende personen vergoed ten belope van 50%.

Wanneer een slachtoffer van een geweldsdelict schadevergoeding van de dader of een medeplichtige heeft ontvangen en indien een document wordt overgelegd waaruit de betaling blijkt, wordt het bedrag van de schadevergoeding door de staat verminderd met het reeds ontvangen schadebedrag.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2.14. Is er een minimum en/of maximumbedrag dat kan worden toegekend?

Tot 1 januari 2008 kan maximaal vijf keer het minimum maandsalaris worden betaald als schadevergoeding door de staat. Na 1 januari 2008 bedraagt de maximale schadevergoeding tien keer het in de Republiek Letland geldende minimum maandsalaris.

2.15. Wordt schadevergoeding die ik heb ontvangen of kan ontvangen van andere bronnen (zoals van een verzekering) afgetrokken van de schadevergoeding van de staat?

De hoogte van de schadevergoeding door de staat wordt bepaald overeenkomstig de in de wetgeving neergelegde criteria; eventuele door een verzekeringsmaatschappij uitgekeerde verzekeringsbedragen hebben dus geen invloed op het schadevergoedingsbedrag.

2.16. Zijn er andere omstandigheden die mijn kans op het krijgen van schadevergoeding beïnvloeden of hoe het bedrag van mijn schade wordt berekend, zoals mijn eigen gedrag in het voorval dat het letsel veroorzaakte?

De in punt 2.13 vermelde schadevergoedingspercentages worden gehalveerd wanneer een persoon is erkend als slachtoffer van een delict waarbij:

  • de moord werd gepleegd in een plotse staat van hevige mentale agitatie in reactie op een gewelddaad/ernstige belediging door het slachtoffer;
  • de moord werd gepleegd in reactie op een handeling die de grenzen van wettige zelfverdediging overschreed;
  • de moord werd gepleegd in reactie op een handeling die bij de dader tot een verlies van zelfbeheersing leidde;
  • het ernstige of geringe fysieke letsel is opzettelijk aangebracht in een plotse staat van hevige mentale agitatie in reactie op een gewelddaad/ernstige belediging door het slachtoffer;
  • het ernstige of geringe fysieke letsel is opzettelijk aangebracht in reactie op een handeling die de grenzen van wettige zelfverdediging overschreed, tenzij het ging om zelfverdediging tegen een levensbedreigende situatie of bij verkrachting;
  • het fysieke letsel werd opzettelijk aangebracht in reactie op een handeling die bij de dader tot een verlies van zelfbeheersing leidde.
2.17. Kan ik een voorschot krijgen? Zo ja, onder welke voorwaarden?

In Letland worden er geen voorschotten uitbetaald.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2.18. Waar kan ik de noodzakelijke formulieren en verdere informatie verkrijgen over hoe een aanvraag in te dienen? Is er een speciale telefoonlijn of website die ik kan gebruiken?

Aanvraagformulieren en informatie over hoe een aanvraag in te dienen, kunnen kosteloos worden verkregen:

  • bij de Dienst voor rechtsbijstand;
  • bij de lokale overheid van de gemeente waar de betrokken persoon woont of wettig verblijft;
  • op de website van de Dienst voor rechtsbijstand (Juridiskās palīdzības administrācija) www.jpa.gov.lv latviešu valoda. Het gratis nummer vanuit Letland is: 8001801.
2.19. Kan ik juridische hulp krijgen voor het opstellen van het verzoek?

Aangezien het aanvraagformulier kan worden ingevuld door personen zonder juridische achtergrond, wordt er voor het invullen ervan geen juridische hulp verstrekt.

Voor praktische bijstand (informatie) bij het invullen van het aanvraagformulier kunt u vanuit Letland bellen naar het gratis nummer 8001801 of kunt u contact opnemen met de Dienst voor rechtsbijstand.

2.20. Waar moet ik mijn verzoek naartoe sturen?

Ingevulde aanvraagformulieren en de bijlagen daarbij kunnen per post worden toegezonden aan de Dienst voor rechtsbijstand of kunnen aldaar persoonlijk worden ingediend.

Het adres van de Dienst voor rechtsbijstand is: Brīvības gatve 214, Riga LV 1039.

Aanvraagformulieren kunnen op werkdagen tussen 9.00 en 17.00 uur worden ingediend.

2.21. Zijn er organisaties voor slachtofferhulp die verdere ondersteuning kunnen geven?

Niet-gouvernementele organisaties:

  • het Bureau voor slachtofferhulp;
  • het Bureau voor bijstand aan vrouwen, "Marta".

« Schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven - Algemene informatie | Letland - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 19-05-2009

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk