Europese Commissie > EJN > Schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven > Italië

Laatste aanpassing: 08-10-2007
Printversie Voeg toe aan favorieten

Schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven - Italië

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Verkrijgen van schadevergoeding van de dader 1.
1.1. Onder welke voorwaarden kan ik een schadeclaim indienen in de strafzaak tegen de dader? 1.1.
1.2. Op welk moment van de strafrechtelijke procedure moet ik mijn claim indienen? 1.2.
1.3. Hoe moet ik mijn claim indienen en bij wie? 1.3.
1.4. Hoe moet ik claim duidelijk maken (een totaalbedrag opgeven en/of individuele schadeclaims) 1.4.
1.5. Kan ik rechtsbijstand krijgen voor of gedurende het proces? 1.5.
1.6. Wat voor bewijs is vereist om mijn claim te onderbouwen? 1.6.
1.7. Als het gerecht mij schadevergoeding heeft toegekend, is er dan speciale hulp beschikbaar voor mij als slachtoffer om die rechterlijke beslissing bij de dader af te dwingen? 1.7.
2. Verkrijgen van schadevergoeding van de staat of een overheidsinstelling 2.
2.1. Is het mogelijk schadevergoeding te krijgen van de staat of een overheidsinstelling? 2.1.
2.2. Is de mogelijkheid beperkt tot slachtoffers van bepaalde soorten misdrijven? 2.2.
2.3. Is deze mogelijkheid beperkt tot slachtoffers die bepaalde soorten schade hebben opgelopen? 2.3.
2.4. Kunnen familieleden of naasten van slachtoffers die zijn overleden door het misdrijf schadevergoeding krijgen? 2.4.
2.5. Is de mogelijkheid schadevergoeding te krijgen beperkt tot personen met een bepaalde nationaliteit of personen die in een bepaald land wonen? 2.5.
2.6. Kan ik schadevergoeding van Italië vragen als het misdrijf in een ander land is begaan? Zo ja, onder welke voorwaarden? 2.6.
2.7. Is het nodig van het misdrijf aangifte te hebben gedaan bij de politie? 2.7.
2.8. Is het nodig de uitkomst van een politieonderzoek of strafproces af te wachten, voordat ik een verzoek kan indienen? 2.8.
2.9. Als de dader bekend is, is het dan nodig te trachten eerst schadevergoeding bij de dader te eisen? 2.9.
2.10. Als de dader niet bekend of veroordeeld is, is het dan toch mogelijk in aanmerking te komen voor schadevergoeding? Wat voor bewijs moet ik in dat geval overleggen om mijn verzoek te onderbouwen? 2.10.
2.11. Moet het verzoek om schadevergoeding binnen een bepaalde termijn worden ingediend? 2.11.
2.12. Voor welk soort schade kan ik een vergoeding krijgen? 2.12.
2.13. Hoe wordt de schadevergoeding berekend? 2.13.
2.14. Is er een minimum en/of maximumbedrag dat kan worden toegekend? 2.14.
2.15. Wordt schadevergoeding die ik heb ontvangen of kan ontvangen van andere bronnen (zoals van een verzekering) afgetrokken van de compensatie van de staat? 2.15.
2.16. Zijn er andere omstandigheden die mijn kans op het krijgen van schadevergoeding beïnvloeden of hoe het bedrag van mijn schade wordt berekend, zoals mijn eigen gedrag in het voorval dat het letsel veroorzaakte? 2.16.
2.17. Kan ik een voorschot krijgen? Zo ja, onder welke voorwaarden? 2.17.
2.18. Waar kan ik de noodzakelijke formulieren en verdere informatie verkrijgen over hoe een aanvraag in te dienen? Is er een speciale telefoonlijn of website die ik kan gebruiken? 2.18.
2.19. Kan ik juridische hulp krijgen voor het opstellen van het verzoek? 2.19.
2.20. Waar moet ik mijn verzoek naartoe sturen? 2.20.
2.21. Zijn er organisaties voor slachtofferhulp die verdere ondersteuning kunnen geven? 2.21.

 

1. Verkrijgen van schadevergoeding van de dader

1.1. Onder welke voorwaarden kan ik een schadeclaim indienen in de strafzaak tegen de dader?

Door burgerlijke partijstelling: in Italië wordt de burgerlijke partijstelling geregeld in het Wetboek van strafvordering, meer bepaald in titel V van boek I (de artikelen 74 en 75), dat betrekking heeft op procespartijen.

In artikel 74 van het Wetboek van strafvordering wordt met name bepaald dat slachtoffers die schade hebben geleden en hun erfgenamen, in de strafzaak een burgerlijke schadevordering kunnen instellen tegen de verdachte of de burgerlijk aansprakelijke partij (de persoon die krachtens het burgerlijk recht aansprakelijk is voor de handelingen van een andere persoon).

Overeenkomstig artikel 74 van het Wetboek van strafvordering kunnen zowel natuurlijke als rechtspersonen burgerlijke vorderingen instellen in de strafzaak.

Dit recht kan worden uitgeoefend los van enige schadevordering bij de burgerlijke rechter.

Het recht om in de strafzaak een burgerlijke vordering in te stellen, is bij wettelijke bepalingen ook toegekend aan specifieke personen die niet direct schade hebben geleden als gevolg van het delict; dat recht wordt hen toegekend omdat zij in de zaak een specifiek belang hebben (bv. een bijzondere curator, een gerechtscommissaris, een vereffenaar, diverse soorten verenigingen en consortia).

Een burgerlijke vordering is niet ontvankelijk in strafzaken tegen minderjarigen in de zin van artikel 10 van Presidentieel Decreet nr. 448/98.

De voorwaarden voor burgerlijke partijstelling in een strafprocedure zijn opgenomen in het Wetboek van strafvordering, titel V van boek I (de artikelen 76-82), dat betrekking heeft op procespartijen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Burgerlijke vorderingen kunnen alleen worden ingesteld door personen die vrij hun burgerrechten kunnen uitoefenen en die volledige rechtsbevoegdheid hebben.

Indien niet aan deze voorwaarden is voldaan, kunnen belanghebbende partijen een burgerlijke vordering instellen via personen die daartoe gemachtigd zijn op basis van het Wetboek van burgerlijke rechtsvordering, zoals expliciet is voorgeschreven in artikel 77 van het Wetboek van strafvordering.

1.2. Op welk moment van de strafrechtelijke procedure moet ik mijn claim indienen?

Om ontvankelijk te zijn, moet de burgerlijke partijstelling plaatsvinden voordat de rechter zich over de strafzaak buigt (d.w.z. vóór de preliminaire zitting of het proces). Indien de burgerlijke partijstelling in een latere fase plaatsvindt, kan de burgerlijke partij geen getuigen, deskundigen of technici oproepen.

Indien de vordering voor de burgerlijke rechter is ingesteld, kan de vordering naar de strafrechter worden verwezen (mits er in de burgerlijke procedure nog geen uitspraak is gedaan). In het geval van verwijzing zet de belanghebbende partij de burgerlijke procedure stop en beslist de strafrechter over de kosten van de burgerlijke procedure; in het geval van burgerlijke partijstelling in een strafzaak wordt de eventuele burgerlijke procedure geschorst totdat de strafrechter uitspraak heeft gedaan (artikel 75 van het Wetboek van strafvordering).

1.3. Hoe moet ik mijn claim indienen en bij wie?

Om ontvankelijk te zijn, moet de akte van burgerlijke partijstelling een formele vermelding bevatten van alle subjectieve en objectieve eisen betreffende de betrokken zaak, zoals opgesomd in artikel 78 van het Wetboek van strafvordering, en moet zij worden ingediend bij de griffie van de bevoegde rechtbank of direct ter terechtzitting. Indien de akte niet ter terechtzitting wordt ingediend, moet zij door de burgerlijke partij worden betekend aan de andere partijen en heeft zij ten aanzien van iedere partij gevolgen vanaf de datum waarop zij is betekend.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

1.4. Hoe moet ik claim duidelijk maken (een totaalbedrag opgeven en/of individuele schadeclaims)

De akte van burgerlijke partijstelling wordt ingediend ter griffie van de bevoegde rechtbank of ter terechtzitting en moet om geldig te zijn de volgende gegevens bevatten:

  1. de naam van de natuurlijke persoon of de naam van de vereniging of organisatie die zich burgerlijke partij stelt en de naam van de wettelijke vertegenwoordiger;
  2. de naam van de verdachte tegen wie de burgerlijke vordering wordt ingesteld of andere persoonsgegevens aan de hand waarvan hij/zij kan worden geïdentificeerd;
  3. de volledige naam van de vertegenwoordiger en een volmacht;
  4. vermelding van de redenen van het verzoek;
  5. de handtekening van de vertegenwoordiger.
1.5. Kan ik rechtsbijstand krijgen voor of gedurende het proces?

Ja. Op basis van de nieuwe Wet nr. 206 van 3 augustus 2004 kunnen slachtoffers van terroristische aanslagen of soortgelijke delicten en hun familie van overheidswege bijstand verkrijgen in strafrechtelijke, burgerlijke, administratieve en boekhoudkundige procedures.

1.6. Wat voor bewijs is vereist om mijn claim te onderbouwen?

Elk bewijs tot staving van de schade die voortvloeit uit het gedrag van de verdachte.

1.7. Als het gerecht mij schadevergoeding heeft toegekend, is er dan speciale hulp beschikbaar voor mij als slachtoffer om die rechterlijke beslissing bij de dader af te dwingen?

Neen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2. Verkrijgen van schadevergoeding van de staat of een overheidsinstelling

2.1. Is het mogelijk schadevergoeding te krijgen van de staat of een overheidsinstelling?

Ja.

2.2. Is de mogelijkheid beperkt tot slachtoffers van bepaalde soorten misdrijven?

Ja: slachtoffers van bijzonder ernstige delicten (bv. terroristische aanslagen of soortgelijke delicten, georganiseerde criminaliteit, woekerpraktijken, mensenhandel). Wat slachtoffers van terrorisme betreft, zijn de nieuwe maatregelen van Wet nr. 206 van 3 augustus 2004, die een leemte in de wetgeving heeft opgevuld, met name van toepassing op alle slachtoffers van in Italië of in het buitenland gepleegde terroristische aanslagen of soortgelijke delicten waarbij Italiaanse burgers zijn betrokken alsook op de overlevende familieleden van deze slachtoffers, waarbij de werkingssfeer van de wetgeving dus wordt uitgebreid tot slachtoffers van zelfs buiten Italië gepleegde terroristische aanslagen.

2.3. Is deze mogelijkheid beperkt tot slachtoffers die bepaalde soorten schade hebben opgelopen?

Ja, zo heeft diegene die als gevolg van een terroristische aanslag of een soortgelijk delict een blijvende arbeidsongeschiktheid van minder dan 80% heeft opgelopen, recht op een fictief bijdragetijdvak van tien jaar dat in aanmerking wordt genomen voor de berekening van de pensioenanciënniteit, het rustpensioen en de opzegvergoedingen of soortgelijke vergoedingen. Een persoon die als gevolg van een terroristische aanslag of een soortgelijk delict een blijvende arbeidsongeschiktheid van 80% of meer heeft opgelopen, wordt vanuit juridisch oogpunt aangemerkt als een oorlogsveteraan in de zin van artikel 14 van Presidentieel Decreet nr. 915 van 23 december 1978. Een persoon die als gevolg van een terroristische aanslag of een soortgelijk delict een blijvende arbeidsongeschiktheid van 80% of meer heeft opgelopen, heeft ook automatisch en onmiddellijk recht op een pensioen, dat wordt berekend op basis van het laatste salaris van de rechthebbende en dat wordt herberekend overeenkomstig artikel 2, lid 2.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Dezelfde criteria van artikel 2, lid 2, worden gebruikt voor de berekening van het overlevingspensioen of het indirecte pensioen van nabestaanden wanneer het slachtoffer als gevolg van een terroristische aanslag of een soortgelijk delict is overleden; bovendien kunnen op dergelijke pensioenen geen wettelijke verminderingen worden toegepast.

Een persoon die als gevolg van een terroristische aanslag of een soortgelijk delict een blijvende arbeidsongeschiktheid van ten minste 25% heeft opgelopen, of de nabestaanden van dergelijke slachtoffers, met inbegrip van meerderjarige kinderen, ontvangen (vanaf de datum van inwerkingtreding van de desbetreffende wetgeving) naast de bovengenoemde uitkeringen ook een bijzondere, levenslange permanente uitkering van 1 033 euro per maand, die overeenkomstig artikel 11 van Wetsdecreet nr. 503 van 30 december 1992, zoals gewijzigd, automatisch wordt geïndexeerd. Wanneer het slachtoffer is overleden, ontvangen nabestaanden die recht hebben op een overlevingspensioen, twee annuïteiten (inclusief de dertiende maand) van dit pensioen; dat geldt enkel voor de overlevende echtgeno(o)t(e), minderjarige en meerderjarige kinderen, ouders en broers en zusters, mits deze met de betrokkene samenwoonden en ten zijnen/haren laste waren. Erkende arbeidsongeschiktheidspercentages op grond waarvan uitkeringen zijn toegekend conform de criteria en bepalingen die golden op de datum van inwerkingtreding van de nieuwe wetgeving, kunnen worden herzien wanneer de fysieke situatie verslechtert of in het geval van erkenning van fysieke of mentale schade.

Alle slachtoffers van terroristische aanslagen en soortgelijke delicten en hun families kunnen ten laste van de schatkist psychologische begeleiding krijgen. Gepensioneerden die slachtoffer zijn van een terroristische aanslag of een soortgelijk delict en hun nabestaanden hebben recht op een permanente aanpassing van hun pensioenen in overeenstemming met hun uitgeoefende functie en anciënniteit.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2.4. Kunnen familieleden of naasten van slachtoffers die zijn overleden door het misdrijf schadevergoeding krijgen?

Ja. Zie het vorige antwoord.

2.5. Is de mogelijkheid schadevergoeding te krijgen beperkt tot personen met een bepaalde nationaliteit of personen die in een bepaald land wonen?

Italiaanse burgers, vreemdelingen en staatlozen kunnen allen schadevergoeding krijgen.

2.6. Kan ik schadevergoeding van Italië vragen als het misdrijf in een ander land is begaan? Zo ja, onder welke voorwaarden?

Overeenkomstig de nieuwe Wet nr. 206 van 3 augustus 2004, die een leemte in de desbetreffende wetgeving heeft opgevuld, zijn de nieuwe maatregelen van toepassing op alle slachtoffers van in Italië of in het buitenland gepleegde terroristische aanslagen of soortgelijke delicten waarbij Italiaanse burgers zijn betrokken alsook op de overlevende familieleden van deze slachtoffers, waarbij de werkingssfeer van de wetgeving dus wordt uitgebreid tot slachtoffers van zelfs buiten Italië gepleegde terroristische aanslagen.

2.7. Is het nodig van het misdrijf aangifte te hebben gedaan bij de politie?

Ja.

2.8. Is het nodig de uitkomst van een politieonderzoek of strafproces af te wachten, voordat ik een verzoek kan indienen?

Neen.

2.9. Als de dader bekend is, is het dan nodig te trachten eerst schadevergoeding bij de dader te eisen?

Neen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2.10. Als de dader niet bekend of veroordeeld is, is het dan toch mogelijk in aanmerking te komen voor schadevergoeding? Wat voor bewijs moet ik in dat geval overleggen om mijn verzoek te onderbouwen?

Ja, mits de betrokken misdrijven onder deze wetgeving vallen. Er moet bewijs worden overgelegd waaruit de gegrondheid van de schadeclaim blijkt.

2.11. Moet het verzoek om schadevergoeding binnen een bepaalde termijn worden ingediend?

In het geval van burgerlijke partijstelling in de strafzaak, zijn de voor strafprocedures geldende termijnen van toepassing (zie hierboven). In de andere gevallen zijn de gewone wettelijke termijnen van toepassing.

2.12. Voor welk soort schade kan ik een vergoeding krijgen?

Voor overlijden en blijvende arbeidsongeschiktheid, die wordt berekend op basis van de in de wet vastgestelde percentages.

2.13. Hoe wordt de schadevergoeding berekend?

Zie antwoord op vraag 2.3.

2.14. Is er een minimum en/of maximumbedrag dat kan worden toegekend?

Ja, maar dat bedrag varieert naar gelang van de aard van het betrokken misdrijf.

Overeenkomstig de nieuwe Wet nr. 206 van 3 augustus 2004, die een leemte in de desbetreffende wetgeving heeft opgevuld, zijn de nieuwe maatregelen van toepassing op alle slachtoffers van in Italië of in het buitenland gepleegde terroristische aanslagen of soortgelijke delicten waarbij Italiaanse burgers zijn betrokken alsook op de overlevende familieleden van deze slachtoffers, waarbij de werkingssfeer van de wetgeving dus wordt uitgebreid tot slachtoffers van zelfs buiten Italië gepleegde terroristische aanslagen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Bij deze wet is ook de vorige regeling inzake steun aan slachtoffers van terrorisme bijgewerkt.

Deze steun, die werd ingevoerd bij artikel 1, lid 1, van Wet nr. 302 van 20 oktober 1990, zoals gewijzigd, kan thans maximaal 200 000 euro bedragen, afhankelijk van het invaliditeitspercentage (d.w.z. 2 000 euro per procentpunt).

De bevoegde overheidsinstantie kan, zelfs voordat een gerechtelijke of administratieve procedure is ingesteld, ambtshalve of op verzoek van een partij, het slachtoffer van een terroristische aanslag of een soortgelijk delict, of de erfgenamen van het slachtoffer bij wijze van definitieve regeling een bedrag betalen, dat indien het wordt aanvaard, niet meer kan worden betwist en in alle opzichten een schikking vormt.

2.15. Wordt schadevergoeding die ik heb ontvangen of kan ontvangen van andere bronnen (zoals van een verzekering) afgetrokken van de compensatie van de staat?

Ja.

2.16. Zijn er andere omstandigheden die mijn kans op het krijgen van schadevergoeding beïnvloeden of hoe het bedrag van mijn schade wordt berekend, zoals mijn eigen gedrag in het voorval dat het letsel veroorzaakte?

Slachtoffers van terroristische aanslagen mogen in deze context geen beroep doen op de commissie voor schadelijke handelingen of misdrijven [commissione degli atti lesivi o dei reati].

2.17. Kan ik een voorschot krijgen? Zo ja, onder welke voorwaarden?

Wat slachtoffers van terrorisme betreft, kan na de wijziging van Wetsdecreet nr. 13 van 4 februari 2003, dat is omgezet in Wet nr. 56 van 2 april 2003, aan rechthebbenden (zie Presidentieel Decreet nr. 510 van 28 juli 1999) een levenslange uitkering worden betaald, zelfs indien er nog geen vonnis is gewezen, mits de toekenningsvoorwaarden duidelijk en ondubbelzinnig zijn en er klaarblijkelijk sprake is van terroristische of subversieve daden, dan wel van georganiseerde criminaliteit, en mits er een duidelijk oorzakelijk verband is tussen het betrokken delict en het overlijden of de invaliditeit.

De wet heeft ook de voorlopige uitkering aan slachtoffers van terrorisme en georganiseerde criminaliteit verhoogd tot 90%. De wet voorzag tevens in de mogelijkheid om de reeds in de bestaande wetgeving vastgestelde levenslange uitkering voor Italianen ook toe te kennen aan vreemdelingen en staatlozen en aan hun erfgenamen, en zulks voordat een vonnis is gewezen, mits de schade duidelijk voortvloeit uit een terroristische of subversieve daad dan wel uit georganiseerde criminaliteit.

2.18. Waar kan ik de noodzakelijke formulieren en verdere informatie verkrijgen over hoe een aanvraag in te dienen? Is er een speciale telefoonlijn of website die ik kan gebruiken?

Bij het ministerie van Binnenlandse Zaken.

2.19. Kan ik juridische hulp krijgen voor het opstellen van het verzoek?

Ja, maar verzoekers moeten zelf hun kosten dragen.

2.20. Waar moet ik mijn verzoek naartoe sturen?

Naar het ministerie van Binnenlandse Zaken.

2.21. Zijn er organisaties voor slachtofferhulp die verdere ondersteuning kunnen geven?

Slachtoffers van terroristische aanslagen en soortgelijke delicten en hun families kunnen ten laste van de schatkist psychologische begeleiding krijgen.

Nadere inlichtingen

Zijn er andere mogelijkheden om van de dader schadevergoeding te krijgen (toewijzing van schadevergoeding)?

Neen.

« Schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven - Algemene informatie | Italië - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 08-10-2007

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk