Komisja Europejska > EJN > Odszkodowania dla ofiar przestępstw

Ostatnia aktualizacja: 10-12-2007
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Odszkodowania dla ofiar przestępstw - Informacje ogólne

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


Odszkodowania dla ofiar przestępstw

Jak można uzyskać odszkodowanie za obrażenia i straty poniesione w wyniku przestępstwa przeciwko danej osobie?

Padnięcie ofiarą przestępstwa to jedno z najgorszych doswiadczeń, jakie można sobie wyobrazić. W wyniku przestępstwa ofiara może odniesć ciężkie obrażenia fizyczne oraz doznać ciężkiego stresu psychicznego i problemów natury psychologicznej, utrzymujących się przez długi okres. Ofiara może być zmuszona do poniesienia kosztów leczenia i długotrwałej hospitalizacji i może utracić dochody ze względu na niezdolnosć do dalszego wykonywania pracy. Ofiara może czuć, że jej osobista integralnosć została naruszona, może odczuwać długotrwały lęk przed przebywaniem wsród ludzi i mieć poczucie ogólnego spadku zadowolenia z życia.

Odpowiedzialnosć sprawcy za wypłatę odszkodowania

Jest jak najbardziej naturalne, że ofiara chciałaby uzyskać odszkodowanie za wyrządzone jej obrażenia i szkody. Odpowiedzialnosć za wypłacenie takiego odszkodowania spoczywa - we wszystkich państwach członkowskich - na sprawcy. Odpowiedzialnosć ta, zwana odpowiedzialnoscią cywilną, jest uwzględniona w prawie cywilnym każdego państwa członkowskiego i zobowiązuje sprawcę do wypłacenia ofierze odszkodowania w celu pokrycia wyrządzonych przez sprawcę strat.

Odpowiedzialnosć sprawcy za wypłatę odszkodowania ofierze jest czyms innym niż jego odpowiedzialnosć karna wobec państwa. Odszkodowanie dotyczy stosunków między sprawcą a ofiarą; z zasady to własnie ofiara musi dochodzić odszkodowania w cywilnym postępowaniu sądowym. Odpowiedzialnosć karna dotyczy stosunków między sprawcą a państwem. Do własciwych władz (policja, prokurator, sędzia sledczy) należy poszukiwanie dowodów przeciwko sprawcy w zakresie jego winy, a decyzja jest podejmowana w karnym postępowaniu sądowym.

Podstawową drogą dla ofiary chcącej uzyskać odszkodowanie jest więc wystąpienie przeciwko sprawcy na drogę sądową. Więcej informacji na ten temat można znaleźć przy temacie „Wszczynanie postępowania”. Jednakże uznając trudną sytuację, w jakiej znajduje się ofiara w następstwie popełnienia przestępstwa, wszystkie państwa członkowskie próbują na różne sposoby pomagać ofierze w dochodzeniu odszkodowania od sprawcy. Na przykład może istnieć możliwosć, aby ofiara dochodziła odszkodowania w karnym postępowaniu sądowym pod warunkiem, że spełnione są okreslone warunki. Niektóre państwa członkowskie również pomagają ofierze w egzekwowaniu zasądzonego odszkodowania od sprawcy. Więcej informacji można znaleźć, klikając na flagi poszczególnych państw członkowskich.

Możliwosć uzyskania odszkodowania od państwa

W wielu przypadkach nie ma możliwosci, aby ofiara uzyskała odszkodowanie od sprawcy. Sprawca może nigdy nie zostać wykryty, lub wyniki dochodzenia policyjnego mogą nie pozwalać na uzyskanie wystarczających dowodów wskazujących, kto popełnił dane przestępstwo. Nawet jesli ofiara uzyskała wyrok zasądzający odszkodowanie, sprawca może nie mieć dochodów ani majątku i w praktyce nie będzie w stanie zapłacić odszkodowania.

Z tego powodu państwa członkowskie wprowadziły możliwosć uzyskania przez ofiarę w takiej sytuacji odszkodowania od państwa. W większosci państw członkowskich konieczne jest, aby ofiara najpierw podjęła próbę uzyskania go od sprawcy. Jeżeli się to nie uda, ofiara może zwrócić się o odszkodowanie do państwa. W niektórych państwach członkowskich możliwosć uzyskania odszkodowania ze strony państwa jest ograniczana dalszymi kryteriami dotyczącymi rodzaju przestępstwa oraz typu i rozmiaru szkód, które mogą podlegać odszkodowaniu. Niektóre państwa członkowskie mają korzystniejsze warunki udzielania odszkodowania ofiarom ataków terrorystycznych. Więcej informacji na temat tych warunków oraz sposobu zwrócenia się o odszkodowanie do państwa można znaleźć, klikając na flagi państw członkowskich.

Nowe prawodawstwo UE

Dyrektywa Rady w sprawie odszkodowań dla ofiar przestępstw, przyjęta w dniu 29 kwietnia 2004 r., zapewnia, że z dniem 1 lipca 2005 r. każde państwo członkowskie będzie dysponować planem krajowym gwarantującym uczciwe i należyte odszkodowanie dla ofiar przestępstw. Po drugie, dyrektywa zapewnia łatwą dostępnosć odszkodowań w praktyce, niezależnie od tego, w którym miejscu na terytorium UE dana osoba padnie ofiarą przestępstwa, ustanawiając system współpracy między władzami krajowymi, działający od dnia 1 stycznia 2006 r.

Więcej informacji na temat dyrektywy można uzyskać, klikając na ikonę „Prawo wspólnotowe”.

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 10-12-2007

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania