Europese Commissie > EJN > Schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven > Finland

Laatste aanpassing: 17-07-2007
Printversie Voeg toe aan favorieten

Schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven - Finland

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


Voor de laatst bijgewerkte tekst: zie English - suomi - svenska
 

INHOUDSOPGAVE

1. Verkrijgen van schadevergoeding van de dader 1.
1.1. Onder welke voorwaarden kan ik een schadeclaim indienen in de strafzaak tegen de dader? 1.1.
1.2. Op welk moment van de strafrechtelijke procedure moet ik mijn claim indienen? 1.2.
1.3. Hoe moet ik mijn claim indienen en bij wie? 1.3.
1.4. Hoe moet ik claim duidelijk maken? (een totaalbedrag opgeven en/of individuele schadeclaims) 1.4.
1.5. Kan ik rechtsbijstand krijgen voor of gedurende het proces? 1.5.
1.6. Wat voor bewijs is vereist om mijn claim te onderbouwen? 1.6.
1.7. Als het gerecht mij schadevergoeding heeft toegekend, is er dan speciale hulp beschikbaar voor mij als slachtoffer om die rechterlijke beslissing bij de dader af te dwingen? 1.7.
2. Verkrijgen van schadevergoeding van de staat of een overheidsinstelling 2.
2.1. Is het mogelijk schadevergoeding te krijgen van de staat of een overheidsinstelling? 2.1.
2.2. Is de mogelijkheid beperkt tot slachtoffers van bepaalde soorten misdrijven? 2.2.
2.3. Is deze mogelijkheid beperkt tot slachtoffers die bepaalde soorten schade hebben opgelopen? 2.3.
2.4. Kunnen familieleden of nauwe verwanten van slachtoffers die zijn overleden als gevolg van het misdrijf schadevergoeding krijgen? 2.4.
2.5. Is de mogelijkheid schadevergoeding te krijgen beperkt tot personen met een bepaalde nationaliteit of personen die in een bepaald land wonen? 2.5.
2.6. Kan ik schadevergoeding van Finland vragen als het misdrijf in een ander land is begaan? Zo ja, onder welke voorwaarden? 2.6.
2.7. Is het nodig van het misdrijf aangifte te hebben gedaan bij de politie? 2.7.
2.8. Is het nodig de uitkomst van een politieonderzoek of strafproces af te wachten, voordat ik een verzoek kan indienen? 2.8.
2.9. Als de dader bekend is, is het dan nodig te trachten eerst schadevergoeding bij de dader te eisen? 2.9.
2.10. Als de dader niet bekend of niet veroordeeld is, is het dan toch mogelijk in aanmerking te komen voor schadevergoeding? Wat voor bewijs moet ik in dat geval overleggen om mijn verzoek te onderbouwen? 2.10.
2.11. Moet het verzoek om schadevergoeding binnen een bepaalde termijn worden ingediend? 2.11.
2.12. Voor welk soort schade kan ik een vergoeding krijgen? 2.12.
2.13. Hoe wordt de schadevergoeding berekend? 2.13.
2.14. Is er een minimum en/of maximum bedrag dat kan worden toegekend? 2.14.
2.15. Wordt schadevergoeding die ik heb ontvangen of kan ontvangen van andere bronnen (zoals van een verzekering) afgetrokken van de vergoeding van de staat? 2.15.
2.16. Zijn er andere omstandigheden die mijn kans op het krijgen van schadevergoeding of de berekening van het bedrag van mijn schade beïnvloeden, zoals mijn eigen gedrag bij het voorval dat het letsel veroorzaakte? 2.16.
2.17. Kan ik een voorschot krijgen? Zo ja, onder welke voorwaarden? 2.17.
2.18. Waar kan ik de noodzakelijke formulieren en verdere informatie verkrijgen over hoe een aanvraag in te dienen?

Is er een speciale telefoonlijn of website die ik kan gebruiken? 2.18.

2.19. Kan ik juridische hulp krijgen voor het opstellen van het verzoek? 2.19.
2.20. Waar moet ik mijn verzoek naartoe sturen? 2.20.
2.21. Zijn er organisaties voor slachtofferhulp die verdere ondersteuning kunnen geven? 2.21.

 

1. Verkrijgen van schadevergoeding van de dader

1.1. Onder welke voorwaarden kan ik een schadeclaim indienen in de strafzaak tegen de dader?

Een schadeclaim kan in het kader van de behandeling van de aanklacht worden ingediend. De schadeclaim wordt doorgaans samen met de aanklacht onderzocht, maar kan ook in een afzonderlijke gerechtelijke procedure worden behandeld.

1.2. Op welk moment van de strafrechtelijke procedure moet ik mijn claim indienen?

De claim moet indien mogelijk tijdens het vooronderzoek worden ingediend. De politie moet in die fase nagaan of de benadeelde partij aanspraak kan maken op schadevergoeding. Het openbaar ministerie moet op verzoek van de benadeelde partij, de schadeclaim doorgaans op het moment van de invervolgingstelling naar voren brengen. Deze verplichting geldt echter bijvoorbeeld niet wanneer de claim onduidelijk is.

1.3. Hoe moet ik mijn claim indienen en bij wie?

De claim moet schriftelijk bij het openbaar ministerie worden ingediend, of, indien de zaak reeds door een gerecht wordt behandeld, bij dat gerecht.

1.4. Hoe moet ik claim duidelijk maken? (een totaalbedrag opgeven en/of individuele schadeclaims)

De schadeclaim moet zo nauwkeurig mogelijk zijn. De claim moet zowel het soort schade (bijvoorbeeld zaakschade, letsels, medische kosten, enz.), als het bedrag ervan preciseren.

1.5. Kan ik rechtsbijstand krijgen voor of gedurende het proces?

Ja, als aan de voorwaarden voor het krijgen van rechtsbijstand van de overheid is voldaan. Indien dat het geval is, kan rechtsbijstand zowel voor het vooronderzoek als voor de gerechtelijke procedure worden toegekend. Voorts kan aan slachtoffers van misdrijven steeds een door de overheid betaalde advocaat worden toegewezen, indien het benadeelden van seksuele misdrijven betreft (hoofdstuk 20 van het Finse strafwetboek) of indien de dader een nauwe verwant van het slachtoffer is en het een zaak betreft in verband met doodslag of lichamelijke schade in de zin van hoofdstuk 21, leden 1 tot en met 6, van het Finse strafwetboek (bijvoorbeeld poging tot doodslag of ernstig geweld).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

1.6. Wat voor bewijs is vereist om mijn claim te onderbouwen?

Als er schriftelijke bewijzen zijn met betrekking tot de opgelopen schade of het bedrag daarvan, moeten die bij de claim worden gevoegd. Het is echter ook belangrijk dat u alle medische attesten, betalingsbewijzen enz. bij de claim voegt. Het gerecht zal de bewijskracht van ieder bewijsstuk afzonderlijk beoordelen. Als er onvoldoende bewijzen zijn van het bedrag van de opgelopen schade, zal het gerecht de omvang ervan ramen.

1.7. Als het gerecht mij schadevergoeding heeft toegekend, is er dan speciale hulp beschikbaar voor mij als slachtoffer om die rechterlijke beslissing bij de dader af te dwingen?

De tenuitvoerlegging van de gerechtelijke beslissing moet worden aangevraagd bij een tenuitvoerleggingsdienst, die u zal helpen bij het invullen van de aanvraag. De aanvraag kan ook per e-mail worden ingediend. Het aanvraagformulier is (in het Fins) beschikbaar op http://www.oikeus.fi/6558.htm suomi (kies "Ulosottoasiat", "Ulosottohakemus – Tuomiota tai päätöstä edellyttävät asiat"). Behalve de aanvraag moet ook de gerechtelijke beslissing of een voor eensluidend verklaard afschrift ervan aan de tenuitvoerleggingsdienst worden toegezonden. De aanvraag kan worden ingediend zodra het gerecht een uitspraak heeft gegeven; er moet niet worden gewacht tot de beslissing definitief is.

2. Verkrijgen van schadevergoeding van de staat of een overheidsinstelling

2.1. Is het mogelijk schadevergoeding te krijgen van de staat of een overheidsinstelling?

Ja, verzoeken hiervoor moeten aan de thesaurie worden gericht.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2.2. Is de mogelijkheid beperkt tot slachtoffers van bepaalde soorten misdrijven?

Als algemene regel is alleen voorgeschreven dat de schade door een misdrijf moet zijn veroorzaakt. Schade als gevolg van verkeersongevallen wordt evenwel niet vergoed. Schade als gevolg van verkeersongevallen omvat persoonlijke schade en zaakschade, die veroorzaakt zijn door het gebruik van een motorvoertuig in het verkeer. Psychisch leed wordt bijvoorbeeld slechts vergoed, wanneer dat het gevolg is van een misdrijf tegen de persoonlijke vrijheid of van een seksueel misdrijf.

2.3. Is deze mogelijkheid beperkt tot slachtoffers die bepaalde soorten schade hebben opgelopen?

Algemeen gesproken niet. Artikel 2.12 somt de soorten schade op die in Finland kunnen worden vergoed.

2.4. Kunnen familieleden of nauwe verwanten van slachtoffers die zijn overleden als gevolg van het misdrijf schadevergoeding krijgen?

Naaste verwanten van een overledene hebben recht op een vergoeding voor psychisch leed. In het algemeen worden de echtgenoten, de minderjarige kinderen en de ouders als naaste verwanten beschouwd.

Indien een onderhoudsplichtige is overleden, zal de alimentatie- of onderhoudsgerechtigde worden vergoed. De vergoeding stemt dan overeen met het bedrag dat deze persoon volgens een raming van de overledene zou hebben ontvangen. Pensioenen uit de diverse pensioenstelsels zullen worden afgetrokken van de aan de onderhoudsgerechtigde uit te betalen vergoeding.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Daarnaast kan een redelijke vergoeding voor de begrafeniskosten worden uitbetaald.

2.5. Is de mogelijkheid schadevergoeding te krijgen beperkt tot personen met een bepaalde nationaliteit of personen die in een bepaald land wonen?

Volgens de algemene regel wordt schadeloosstelling verstrekt voor een misdrijf dat in Finland werd begaan, zodat de nationaliteit van de persoon die recht heeft op schadeloosstelling als dusdanig niet relevant is. Behoudens bijzondere reden keert de Finse staat echter geen schadeloosstelling uit indien zowel de dader als het slachtoffer op het ogenblik van het misdrijf tijdelijk en kortstondig in Finland verbleef.

2.6. Kan ik schadevergoeding van Finland vragen als het misdrijf in een ander land is begaan? Zo ja, onder welke voorwaarden?

Indien het misdrijf buiten Finland werd gepleegd, kan van de Finse staat alleen schadeloosstelling voor letsels worden geëist, en dit slechts onder bepaalde voorwaarden.

Een van de vereisten is dat het slachtoffer op het ogenblik van het misdrijf permanent in Finland verbleef. Als hij/zij zich in het buitenland bevond, moet dat om professionele, studie- of soortgelijke redenen zijn, wil hij/zij recht hebben op schadeloosstelling. Ook in andere gevallen kan worden besloten schadevergoeding te verstrekken, indien dat gerechtvaardigd wordt geacht.

2.7. Is het nodig van het misdrijf aangifte te hebben gedaan bij de politie?

Nee, maar indien het misdrijf niet bij de politie is aangegeven en de politie er op geen andere manier kennis van heeft gekregen, zal slechts schadeloosstelling worden verstrekt indien daar een bijzondere reden voor bestaat.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2.8. Is het nodig de uitkomst van een politieonderzoek of strafproces af te wachten, voordat ik een verzoek kan indienen?

Het verzoek kan eerder worden ingediend. De thesaurie wacht echter doorgaans tot in eerste aanleg is geoordeeld of de verzoeker recht heeft op schadeloosstelling vanwege de voor de schade aansprakelijke persoon, of tot is besloten de dader niet te vervolgen. Indien de dader niet in beschuldiging wordt gesteld binnen zes maanden nadat de politie kennis kreeg van het misdrijf, kan de thesaurie terzake een beslissing nemen.

2.9. Als de dader bekend is, is het dan nodig te trachten eerst schadevergoeding bij de dader te eisen?

Nee.

2.10. Als de dader niet bekend of niet veroordeeld is, is het dan toch mogelijk in aanmerking te komen voor schadevergoeding? Wat voor bewijs moet ik in dat geval overleggen om mijn verzoek te onderbouwen?

U kunt desalniettemin schadeloosstelling vragen (zie de antwoorden op vragen 2.7 en 2.8). Er moet worden bewezen dat de schade door een misdrijf werd veroorzaakt. Doorgaans wordt het onderzoeksdossier van de politie of het vonnis als bewijsmiddel gebruikt. Bij gebreke daarvan, moet ander betrouwbaar bewijsmateriaal worden verstrekt. Er moet kunnen worden nagegaan of de informatie over het gepleegde misdrijf betrouwbaar is.

2.11. Moet het verzoek om schadevergoeding binnen een bepaalde termijn worden ingediend?

Verzoeken om schadeloosstelling moet uiterlijk tien jaar na het misdrijf schriftelijk worden ingediend. Op grond van een bijzondere reden kan de thesaurie ook latere verzoeken in overweging nemen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2.12. Voor welk soort schade kan ik een vergoeding krijgen?

In Finland kan de overheid voor de volgende soorten schade schadeloosstelling verstrekken:
  1. persoonlijke schade:
    • medische en andere kosten als gevolg van het letsel;
    • fysieke pijn en leed;
    • een met pijn en leed vergelijkbaar psychische stoornis, op voorwaarde dat het een psychische stoornis betreft die medisch kan worden vastgesteld;
    • blijvende invaliditeit en schade, evenals blijvende cosmetische schade;
    • inkomstenderving;
    • schade aan kledij en aan andere gewone gebruiksvoorwerpen, brillen en tandprothesen;
    • psychisch leed (zie het antwoord op vraag 2.2 voor de terzake geldende beperkingen).
  2. zaakschade:
    • kan worden vergoed op voorwaarde dat de schade is aangericht door iemand die in een inrichting is geplaatst of op een andere wijze van zijn vrijheid is beroofd. Ook in sommige andere situaties kan op discretionaire basis worden besloten dat zaakschade zal worden vergoed;
  3. gerechtskosten, indien de zaak door een gerecht is behandeld en de verzoeker ook andere met overheidsmiddelen bekostigde schadeloosstellingen ontvangt;
  4. een redelijke begrafenisvergoeding.

2.13. Hoe wordt de schadevergoeding berekend?

De wetgeving bepaalt niet hoe het bedrag van de schadeloosstelling moet worden berekend. De thesaurie raamt de schadeloosstelling daarom aan de hand van vaste criteria, rekening houdend met de kenmerken van ieder individueel geval. Alleen voor schadeloosstelling voor pijn en leed, blijvende invaliditeit, blijvende schade en cosmetische schade, beschikt de thesaurie over indicatieve tabellen. In deze tabellen wordt het niveau van de schadeloosstelling bepaald op basis van de ernst van de schade, zoals de duur van de arbeidsongeschiktheid, de duur van de ziekenhuisopname, de mate waarin behandeling nodig is, enz. Bij de vaststelling van het bedrag van de schadeloosstelling is de thesaurie niet gebonden door de beslissing van het gerecht over de schadeloosstelling.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2.14. Is er een minimum en/of maximum bedrag dat kan worden toegekend?

Er geldt een algemene beperking: schadeloosstellingen van minder dan 34 EUR worden niet betaald.

De geldende Finse wetgeving (voor na 1 januari 2003 gepleegde misdrijven), stelt volgende maximumbedragen vast:

  • voor derving van inkomen en levensonderhoud: 125 EUR per dag;
  • voor het verlies van alimentatie: het bedrag dat bij overeenkomst of gerechtelijke beslissing is vastgesteld;
  • voor schadeloosstelling aan nauwe verwanten van een overledene: 3 700 EUR;
  • voor persoonlijke schade kan de totale schadeloosstelling naar aanleiding van hetzelfde feit niet meer dan 51 000 EUR bedragen;
  • voor zaakschade: 25 500 EUR.

2.15. Wordt schadevergoeding die ik heb ontvangen of kan ontvangen van andere bronnen (zoals van een verzekering) afgetrokken van de vergoeding van de staat?

Ja. Sommen die op grond van andere wetgeving verschuldigd zijn aan de benadeelde, worden van de vergoeding van de staat afgetrokken. Ook schadeloosstelling op basis van een verzekeringspolis wordt afgetrokken van de vergoeding. Schadevergoeding vanwege de dader wordt slechts afgetrokken ten belope van het bedrag dat daadwerkelijk is betaald.

2.16. Zijn er andere omstandigheden die mijn kans op het krijgen van schadevergoeding of de berekening van het bedrag van mijn schade beïnvloeden, zoals mijn eigen gedrag bij het voorval dat het letsel veroorzaakte?

De schadeloosstelling vanwege de staat kan worden aangepast als het slachtoffer op enigerlei wijze tot het ontstaan van de schade heeft bijgedragen. Dit is ook het geval als een andere van het schadebrengende feit losstaande omstandigheid tot de schade heeft bijgedragen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Voor zaakschade wordt zonder bijzondere reden geen schadeloosstelling verstrekt indien:

  • de benadeelde zonder geldige reden heeft nagelaten normale voorzorgen te nemen of heeft nagelaten het goed te verzekeren;
  • de dader en de benadeelde op het ogenblik van het misdrijf binnen hetzelfde huishouden samenleefden

2.17. Kan ik een voorschot krijgen? Zo ja, onder welke voorwaarden?

Een voorschot kan worden betaald indien de beslissing over de schadeloosstelling op zich laat wachten en de verzoeker er overduidelijk recht op heeft.

2.18. Waar kan ik de noodzakelijke formulieren en verdere informatie verkrijgen over hoe een aanvraag in te dienen?

Is er een speciale telefoonlijn of website die ik kan gebruiken?

De thesaurie kan u nadere inlichtingen verstrekken (zie het antwoord op vraag 2.20).

2.19. Kan ik juridische hulp krijgen voor het opstellen van het verzoek?

U kunt het verzoek zelf indienen. Als u daarbij hulp nodig heeft kan de thesaurie u helpen. Als een gerecht de verzoeker rechtsbijstand heeft toegekend, zal de staat een redelijke vergoeding voor de kosten van een raadsman betalen. Ook kan een vergoeding voor redelijke kosten in verband met de indiening van het verzoek worden betaald, als de zaak niet door een gerecht is behandeld, maar de verzoeker aan de voorwaarden voor rechtsbijstand voldoet.

2.20. Waar moet ik mijn verzoek naartoe sturen?

Thesaurie

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Sörnäisten Rantatie 13

P.O. BOX 68
FIN-00531 Helsinki, FINLAND
tel. +358 9 77 251
fax +358 9 772 5334
www.valtiokonttori.fi English - suomi - svenska
www.statetreasury.fi English - suomi - svenska

2.21. Zijn er organisaties voor slachtofferhulp die verdere ondersteuning kunnen geven?

  • Rikosuhripäivystys (Slachtofferhulp Finland)
    tel. +358 203-16116
    www.rikosuhripaivystys.fi English - suomi - svenska
  • Raiskauskriisikeskus Tukinainen (Crisiscentrum verkrachtingen Tukinainen)
    tel. +358 800-97895
    www.tukinainen.fi Englishsuomi - svenska
  • Brochure "Indien u slachtoffer wordt van een misdrijf", op de website van het ministerie van Justitie:
    www.om.fi Englishsuomi - svenska

« Schadeloosstelling van slachtoffers van misdrijven - Algemene informatie | Finland - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 17-07-2007

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk