Komisja Europejska > EJN > Odszkodowania dla ofiar przestępstw > Austria

Ostatnia aktualizacja: 10-08-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Odszkodowania dla ofiar przestępstw - Austria

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Odszkodowanie dla ofiar przestępstw wypłacane przez sprawcę 1.
1.1. Jakie warunki należy spełnić, aby dochodzić odszkodowania od sprawcy w trakcie procesu karnego? 1.1.
1.2. W którym momencie postępowania należy dochodzić odszkodowania? 1.2.
1.3. Gdzie i w jaki sposób należy dochodzić powyższego roszczenia? 1.3.
1.4. W jaki sposób należy przedłożyć roszczenie o odszkodowanie (podając sumę całkowitą czy podzieloną według pozycji)? 1.4.
1.5. Czy pomoc prawna przysługuje przed czy podczas postępowania? 1.5.
1.6. Jakie dowody należy przedłożyć odnośnie do dochodzonego roszczenia? 1.6.
1.7. Czy istnieje szczególna pomoc udzielana w celu wykonania decyzji sądu zobowiązującej sprawcę do uiszczenia odszkodowania? 1.7.
2. Odszkodowanie dla ofiar przestępstw wypłacane przez państwo lub instytucje państwowe 2.
2.1. Czy ofiary przestępstw mogą otrzymać odszkodowanie od państwa lub instytucji państwowych? 2.1.
2.2. Czy odszkodowanie od Skarbu Państwa przysługuje wyłącznie osobom, które padły ofiarą określonych czynów zabronionych? 2.2.
2.3. Czy odszkodowanie od Skarbu Państwa przysługuje wyłącznie osobom, które doznały określonych szkód? 2.3.
2.4. Czy roszczenie przysługuje także krewnym lub osobom uprawnionym do alimentów w przypadku śmierci ofiary? 2.4.
2.5. Czy roszczenie odszkodowawcze jest związane z określonym obywatelstwem lub stałym miejscem pobytu? 2.5.
2.6. Czy można złożyć wniosek o odszkodowanie, jeśli do czynu zabronionego doszło w innym państwie? Jakie warunki należy w tym celu spełnić? 2.6.
2.7. Czy konieczne jest zawiadomienie policji o czynie zabronionym? 2.7.
2.8. Czy przed złożeniem wniosku należy odczekać do momentu zakończenia dochodzenia przez policję lub zakończenia postępowania karnego? 2.8.
2.9. Czy roszczenia o odszkodowanie należy najpierw dochodzić w stosunku do osoby, która jest sprawcą szkody? 2.9.
2.10. Czy można złożyć wniosek o odszkodowanie od Skarbu Państwa również w sytuacji, gdy sprawca nie jest znany lub nie został skazany? 2.10.
2.11. Czy wniosek o odszkodowanie należy złożyć w określonym czasie? 2.11.
2.12. Jakie szkody podlegają odszkodowaniu? 2.12.
2.13. W jaki sposób oblicza się odszkodowanie? 2.13.
2.14. Czy odszkodowanie od Skarbu Państwa jest ograniczone kwotowo? 2.14.
2.15. Czy przy obliczaniu odszkodowania od Skarbu Państwa uwzględnia się świadczenia odszkodowawcze już spełnione przez drugą stronę (np. ubezpieczenie) lub te, które dopiero zostaną spełnione? 2.15.
2.16. Czy istnieją dalsze kryteria miarodajne dla stwierdzenia, czy uzasadnione jest odszkodowanie od Skarbu Państwa, oraz odnośnie do sposobu obliczenia pomocy państwa, jak na przykład zachowanie w stosunku do czynu zabronionego powodującego szkodę? 2.16.
2.17. Czy można otrzymać zaliczkę na poczet świadczenia odszkodowawczego? Jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać taką zaliczkę? 2.17.
2.18. Gdzie można otrzymać formularze konieczne do złożenia wniosku oraz dalsze informacje dotyczące dochodzenia państwowego świadczenia odszkodowawczego? Czy istnieje telefoniczna lina pomocy (help line) lub strona internetowa? 2.18.
2.19. Czy można uzyskać pomoc prawną przy dochodzeniu odszkodowania? 2.19.
2.20. Gdzie należy złożyć wniosek? 2.20.
2.21. Czy można szukać dalszych porad u istniejących organizacji, które zajmują się pomocą dla ofiar przestępstw? 2.21.

 

1. Odszkodowanie dla ofiar przestępstw wypłacane przez sprawcę

1.1. Jakie warunki należy spełnić, aby dochodzić odszkodowania od sprawcy w trakcie procesu karnego?

Osoby, które doznały szkody wskutek czynu zabronionego zagrożonego karą (strafbare Handlung, dalej: czyn zabroniony), mogą w trakcie postępowania karnego dochodzić roszczeń odszkodowawczych, składając oświadczenie o przystąpieniu do postępowania karnego z powodu powyższych roszczeń. Dochodzeniu podlegają szkody majątkowe doznane przez ofiarę wskutek czynów zabronionych ściganych z urzędu. Naruszenie wyłącznie interesów niematerialnych jest niewystarczające.

1.2. W którym momencie postępowania należy dochodzić odszkodowania?

§ 47 ust. 1 kodeksu postępowania karnego (Strafprozessordnung) przewiduje możliwość przystąpienia pokrzywdzonego do postępowania w związku z jego roszczeniami prywatnoprawnymi wynikającymi z czynu zabronionego aż do rozpoczęcia rozprawy głównej. Niemniej jednak orzecznictwo dopuszcza przystąpienie do postępowania także w trakcie rozprawy głównej.

1.3. Gdzie i w jaki sposób należy dochodzić powyższego roszczenia?

Przystąpienie pokrzywdzonego w związku z jego roszczeniami prywatnoprawnymi wynikającymi z czynu zabronionego (przystąpienie w charakterze uczestnika prywatnego - Privatbeteiligter, § 47 ust. 1 kodeksu postępowania karnego) nie jest formalnym pozwem, z jakim mamy do czynienia w prawie cywilnym. Wystarczy złożenie oświadczenia – forma nie ma znaczenia – o domaganiu się odszkodowania za powstałą szkodę oraz o przystąpieniu z tego powodu do postępowania karnego. Kodeks postępowania karnego nie przewiduje szczególnej formy przystąpienia w charakterze uczestnika prywatnego. Oświadczenie można złożyć do protokołu nawet ustnie w trakcie składania skargi, przesłuchania świadków przez organy urzędów bezpieczeństwa (policja, żandarmeria) lub przez sędziego śledczego w trakcie sądowego postępowania wstępnego, lub – patrz 1.2. – w trakcie rozprawy głównej. Oświadczenie o przystąpieniu do postępowania można złożyć również pisemnie, nie wymaga ono pośrednictwa adwokata. W wyniku oświadczenia o przystąpieniu pokrzywdzony uzyskuje status uczestnika prywatnego i staje się stroną postępowania karnego.

Do góryDo góry

1.4. W jaki sposób należy przedłożyć roszczenie o odszkodowanie (podając sumę całkowitą czy podzieloną według pozycji)?

Nie trzeba podawać wysokości roszczenia odszkodowawczego w oświadczeniu o przystąpieniu do postępowania karnego w charakterze uczestnika prywatnego; oczywiście byłoby wskazane podanie wysokości dochodzonej kwoty. Jeśli roszczenia związane są z różnymi przesłankami faktycznymi oraz różnymi podstawami prawnymi (np. kosztami pobytu w szpitalu oraz zadośćuczynieniem za ból), wówczas roszczenie odszkodowawcze należy wyszczególnić najpóźniej w trakcie rozprawy głównej.

1.5. Czy pomoc prawna przysługuje przed czy podczas postępowania?

Pokrzywdzony może skorzystać z bezpłatnej porady prawnej prowadzonej we wszystkich sądach rejonowych oraz w ramach tzw. „wstępnej porady adwokackiej”, i to niezależnie od tego, czy wszczęto procedurę karną. Ponadto wszystkie urzędy podejmujące działania w trakcie procedury karnej są zobowiązane do pouczenia pokrzywdzonego o jego prawach w postępowaniu karnym (§ 47a ust. 1 kodeksu postępowania karnego), do poinformowania go o tym, że toczy się postępowanie karne w razie wątpliwości, czy pokrzywdzony został o tym powiadomiony (§ 365 ust. 1 kodeksu postępowania karnego), oraz do uwzględnienia z urzędu szkody powstałej w wyniku czynu zabronionego oraz pozostałych okoliczności pobocznych mających znaczenie dla skutków prywatnoprawnych (§ 365 ust. 1 kodeksu postępowania cywilnego). W trakcie postępowania karnego każdy uczestnik prywatny może być reprezentowany przez adwokata; taka reprezentacja nie jest jednakże obowiązkowa. Osoby nieletnie, będące ofiarami znęcania lub wykorzystywania seksualnego, w ramach tzw. „działań pomocy procesowej” mogą skorzystać z bezpłatnej reprezentacji adwokata od wniesienia skargi do zakończenia postępowania. Generalnie nie przewiduje się bezpłatnej reprezentacji adwokackiej dla uczestników prywatnych.

Do góryDo góry

1.6. Jakie dowody należy przedłożyć odnośnie do dochodzonego roszczenia?

W trakcie postępowania karnego sąd z urzędu uwzględnia szkody powstałe w wyniku czynu zabronionego oraz okoliczności poboczne istotne dla skutków prywatnoprawnych (§ 365 ust. 1 kodeksu postępowania karnego). Ponadto sąd jest zobowiązany do prowadzenia dodatkowych, prostych badań, jeśli wyniki postępowania karnego nie wystarczą do wydania wiarygodnego orzeczenia w sprawie roszczeń odszkodowawczych (§ 366 ust. 2 kodeksu postępowania karnego). Austriackie postępowanie karne, a także postępowanie dotyczące szkody spowodowanej czynem zabronionym, dochodzonej w postępowaniu karnym (postępowanie adhezyjne), podlega zasadzie śledczej, tzn. sąd, a nie strony, jest z urzędu zobowiązany do stwierdzenia faktów. Do zadań sądu należy zatem zebranie dowodów koniecznych do wydania orzeczenia w sprawie roszczenia odszkodowawczego.

1.7. Czy istnieje szczególna pomoc udzielana w celu wykonania decyzji sądu zobowiązującej sprawcę do uiszczenia odszkodowania?

Pomoc procesowa dla ofiar przestępstw, finansowana przez Federalne Ministerstwo Sprawiedliwości, obejmuje zarówno przygotowanie prawne, jak i opiekę psychologa. Jeżeli jest to potrzebne, udzielana jest w trakcie całego postępowania karnego, aż do jego zakończenia. Pomoc dla ofiar nie obejmuje już następującego po nim postępowania cywilnego lub postępowania mającego na celu wyegzekwowanie przyznanej kwoty odszkodowania (postępowanie egzekucyjne).

Należy jednakże zwrócić uwagę na fakt, że decyzje sądowe w ramach postępowania egzekucyjnego wydawane są z reguły bez wcześniejszego przeprowadzenia postępowania ustnego, stąd ofiary przestępstw zasadniczo nie są przesłuchiwane. W nielicznych przypadkach, w których ustawa wymaga przesłuchania ofiary przestępstwa, można je przeprowadzić także w formie pisemnej, a nie tylko ustnej. Przesłuchanie ustne może się odbyć w obecności pełnomocnika lub osoby zaufanej, bez jednoczesnej obecności pozostałych osób, które mają zostać przesłuchane. W ten sposób unika się konfrontacji ofiary ze sprawcą.

Do góryDo góry

2. Odszkodowanie dla ofiar przestępstw wypłacane przez państwo lub instytucje państwowe

2.1. Czy ofiary przestępstw mogą otrzymać odszkodowanie od państwa lub instytucji państwowych?

Odszkodowanie od Skarbu Państwa przyznaje się zgodnie z Ustawą federalną z dnia 9 lipca 1972 r. o udzielaniu pomocy ofiarom przestępstw, BGBl. nr 288/1972 (Ustawa o ofiarach przestępstw - Verbrechensopfergesetz – VOG).

2.2. Czy odszkodowanie od Skarbu Państwa przysługuje wyłącznie osobom, które padły ofiarą określonych czynów zabronionych?

Warunkiem przyznania odszkodowania od Skarbu Państwa jest zaistnienie czynu zabronionego niezgodnego z prawem i zamierzonego, zagrożonego karą pozbawienia wolności powyżej sześciu miesięcy.

2.3. Czy odszkodowanie od Skarbu Państwa przysługuje wyłącznie osobom, które doznały określonych szkód?

Czyn zabroniony opisany w pkt. 2.2. musi powodować uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia.

Pomoc związana z utratą zarobków w wyniku zmniejszenia zdolności do pracy zawodowej udzielana jest, jeśli taki stan rzeczy prawdopodobnie będzie trwał przez co najmniej sześć miesięcy lub jeśli doszło do ciężkiego uszkodzenia ciała w rozumieniu kodeksu karnego.

2.4. Czy roszczenie przysługuje także krewnym lub osobom uprawnionym do alimentów w przypadku śmierci ofiary?

Zgodnie z Ustawą o ofiarach przestępstw (VOG) roszczenie przysługuje także najbliższym zmarłego, uprawnionym do alimentów.

Do góryDo góry

2.5. Czy roszczenie odszkodowawcze jest związane z określonym obywatelstwem lub stałym miejscem pobytu?

Odszkodowanie otrzymują obywatele Austrii niezależnie od miejsca popełnienia czynu zabronionego. Obywatele EOG są uprawnieni do roszczeń, jeżeli szkoda wystąpiła na terenie Austrii. Jeśli do szkody doszło za granicą, warunkiem otrzymania odszkodowania jest posiadanie stałego miejsca pobytu w Austrii zgodnie ze swobodą przedsiębiorczości oraz swobodnym przepływem osób na podstawie Umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

2.6. Czy można złożyć wniosek o odszkodowanie, jeśli do czynu zabronionego doszło w innym państwie? Jakie warunki należy w tym celu spełnić?

Zgodnie z informacją w pkt. 2.5. oraz przepisami VOG czyny zabronione popełnione za granicą również podlegają odszkodowaniu pod pewnymi warunkami.

2.7. Czy konieczne jest zawiadomienie policji o czynie zabronionym?

Wnioskodawcy zasadniczo powinni przyczynić się do wyjaśnienia czynu zabronionego oraz do znalezienia sprawcy. Pomoc nie przysługuje w przypadku zawinionego zaniechania.

2.8. Czy przed złożeniem wniosku należy odczekać do momentu zakończenia dochodzenia przez policję lub zakończenia postępowania karnego?

Zgodnie z przepisami VOG wnioski można składać niezależnie od stanu dochodzenia policyjnego lub postępowania karnego.

2.9. Czy roszczenia o odszkodowanie należy najpierw dochodzić w stosunku do osoby, która jest sprawcą szkody?

W celu otrzymania odszkodowania od Skarbu Państwa zgodnie z przepisami VOG nie jest konieczne wcześniejsze cywilnoprawne pociągnięcie sprawcy do odpowiedzialności.

Do góryDo góry

Niemniej jednak przy obliczaniu odszkodowania zgodnie z przepisami VOG należy uwzględnić także świadczenia odszkodowawcze sprawcy.

2.10. Czy można złożyć wniosek o odszkodowanie od Skarbu Państwa również w sytuacji, gdy sprawca nie jest znany lub nie został skazany?

Odszkodowanie od Skarbu Państwa przysługuje także, jeśli sprawca jest nieznany, pod warunkiem jednakże, że można z dużym prawdopodobieństwem założyć, że zaistniał czyn zabroniony opisany w pkt. 2.2.

2.11. Czy wniosek o odszkodowanie należy złożyć w określonym czasie?

Termin składania wniosków dla poszczególnych rodzajów świadczeń odszkodowawczych wynosi sześć miesięcy lub dwa lata od momentu popełnienia czynu zabronionego. Jeśli wniosek zostanie złożony później, pomocy udziela się z reguły na początku miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono wniosek.

2.12. Jakie szkody podlegają odszkodowaniu?

VOG określa następujące rodzaje pomocy:

  • rekompensata utraty wynagrodzenia lub alimentów
  • pomoc medyczna
  • pomoc ortopedyczna
  • rehabilitacja
  • dodatek na opiekę lub dodatek dla osób niewidomych
  • rekompensata kosztów pochówku.
2.13. W jaki sposób oblicza się odszkodowanie?

Odszkodowanie od Skarbu Państwa zgodnie z 2.12 zależy przede wszystkim od kryteriów cywilnoprawnych (odszkodowawczych).

Do góryDo góry

Dzięki przyznaniu rekompensaty utraty wynagrodzenia i alimentów wyrównana zostaje przyczynowa utrata przychodów do ustalonej najwyższej kwoty. Dodatek na opiekę i dodatek dla osób niewidomych rekompensuje w sposób ryczałtowy dodatkowe wydatki na opiekę.

2.14. Czy odszkodowanie od Skarbu Państwa jest ograniczone kwotowo?

Zasadniczo odszkodowanie od Skarbu Państwa nie jest ograniczone kwotowo. W przypadku rekompensaty utraty dochodów i alimentów istnieje jednak miesięczna granica dochodu.

2.15. Czy przy obliczaniu odszkodowania od Skarbu Państwa uwzględnia się świadczenia odszkodowawcze już spełnione przez drugą stronę (np. ubezpieczenie) lub te, które dopiero zostaną spełnione?

Świadczenie odszkodowawcze sprawcy oraz świadczenia państwowe i ustawowe świadczenia z tytułu ubezpieczenia społecznego uwzględnia się przy obliczaniu pomocy na podstawie VOG. Natomiast świadczenia z tytułu prywatnego ubezpieczenia wypadkowego nie podlegają zaliczeniu.

2.16. Czy istnieją dalsze kryteria miarodajne dla stwierdzenia, czy uzasadnione jest odszkodowanie od Skarbu Państwa, oraz odnośnie do sposobu obliczenia pomocy państwa, jak na przykład zachowanie w stosunku do czynu zabronionego powodującego szkodę?

VOG określa sytuacje, które powodują odmowę lub zmniejszenie pomocy państwa (np. udział w czynie zabronionym, udział w pobiciu, zaniechanie zmniejszenia szkody – patrz także 2.7).

2.17. Czy można otrzymać zaliczkę na poczet świadczenia odszkodowawczego? Jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać taką zaliczkę?

W trudnej sytuacji finansowej można otrzymać zaliczkę na poczet świadczenia odszkodowawczego.

Do góryDo góry

2.18. Gdzie można otrzymać formularze konieczne do złożenia wniosku oraz dalsze informacje dotyczące dochodzenia państwowego świadczenia odszkodowawczego? Czy istnieje telefoniczna lina pomocy (help line) lub strona internetowa?

Strona internetowa Federalnego Ministerstwa ds. Bezpieczeństwa Społecznego, Pokoleń i Ochrony Konsumenta (Bundesministeriums für soziale Sicherheit, Generationen und Konsumentenschutz) zawiera informacje o ustawie VOG, patrz: świadczenia /niepełnosprawność /odszkodowania Deutsch - English. O pomoc państwa na podstawie ustawy VOG można zwrócić się w dowolnej formie.

2.19. Czy można uzyskać pomoc prawną przy dochodzeniu odszkodowania?

Urząd odpowiedzialny za wykonanie przepisów VOG udziela porad o możliwej pomocy oraz pomaga w złożeniu wniosku.

Przepisy VOG nie przewidują jednak pomocy adwokata.

2.20. Gdzie należy złożyć wniosek?

Wniosek należy złożyć w Federalnym Urzędzie Socjalnym, który posiada przedstawicielstwo w każdym kraju związkowym. Osoby posiadające miejsce zamieszkania za granicą powinny zwrócić się do przedstawicielstwa w Wiedniu: Babenbergerstraße 5, 1010 Wien.

2.21. Czy można szukać dalszych porad u istniejących organizacji, które zajmują się pomocą dla ofiar przestępstw?

Wśród organizacji prywatnych zajmujących się pomocą dla ofiar przestępstw należy na pierwszym miejscu wymienić tzw. Biały Krąg (der Weiße Ring). Więcej informacji znajduje się na stronie: Biały krąg: pomoc dla ofiar przestępczości Deutsch.

« Odszkodowania dla ofiar przestępstw - Informacje ogólne | Austria - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 10-08-2006

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania