Europese Commissie > EJN > Aanhangigmaking van zaken bij de rechter > Italië

Laatste aanpassing: 12-05-2005
Printversie Voeg toe aan favorieten

Aanhangigmaking van zaken bij de rechter - Italië

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De originele taalversie is bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


U hebt een geschil met een onderneming, een vakman, uw werkgever, een familielid, of enige andere persoon, in eigen land of in het buitenland. Om dit geschil op te lossen, dient u zich een aantal vragen te stellen, zoals:



 

INHOUDSOPGAVE

1. Is het nodig dat ik mij tot een rechtbank wend? 1.
2. Is het nog niet te laat om mij tot een rechtbank te wenden? 2.
3. Is het zeker dat ik mij tot een rechtbank van Italië moet wenden? 3.
4. Tot welke rechter of rechtbank van Italië moet ik mij meer specifiek wenden, gelet op mijn woonplaats en die van de andere partij, of gelet op andere factoren die mijn zaak aan een bepaalde plaats binden? 4.
5. Tot welke rechter of rechtbank in deze lidstaat moet ik mij wenden, gelet op de aard van mijn zaak en het bedrag waar het om gaat? 5.
6. Kan ik alleen een zaak aanhangig maken of heb ik een tussenpersoon nodig, bijvoorbeeld een advocaat die mij voor de rechtbank vertegenwoordigt? (pdf 47 Kb) 6.
7. Tot wie moet ik mij concreet wenden: tot de ontvangstbalie of de griffie van het gerecht of tot enige andere dienst? 7.
8. In welke taal kan ik mijn vordering opstellen? Kan het mondeling of moet het schriftelijk? Kan het per fax of e-mail? 8.
9. Bestaan er standaardformulieren om een zaak aanhangig te maken en, zo niet, hoe moet een vordering worden ingediend? Zijn er elementen die een dossier in ieder geval moet bevatten? 9.
10. Moeten er aan het gerecht kosten worden betaald? Zo ja, wanneer moeten die worden betaald? Moet de advocaat meteen bij aanvang worden betaald? 10.
11. Kom ik in aanmerking voor rechtshulp? (Informatiedossier ‘rechtshulp11.
12. Vanaf wanneer wordt de vordering als daadwerkelijk ingesteld beschouwd? Krijg ik van de autoriteiten een bevestiging dat de zaak op geldige wijze aanhangig is gemaakt? 12.
13. Kan ik nauwkeurige inlichtingen krijgen over het tijdsschema voor de stappen die op de aanhangigmaking volgen (bijvoorbeeld de termijn waarbinnen de zaak voorkomt) ? 13.

 

Vooraf te stellen vragen:

1. Is het nodig dat ik mij tot een rechtbank wend?

Het is immers mogelijk dat beter gebruik wordt gemaakt van de ‘Alternatieve geschillenbeslechting’. (Zie het desbetreffende informatiedossier)

2. Is het nog niet te laat om mij tot een rechtbank te wenden?

De termijnen om een zaak bij het gerecht aanhangig te maken, verschillen naargelang het geval. Vragen in verband met termijnen kunnen worden beantwoord door een raadsman of door een bureau dat burgers informatie over de toegang tot het recht verschaft.

3. Is het zeker dat ik mij tot een rechtbank van Italië moet wenden?

Zie informatiedossier ‘Bevoegdheid van de rechtbanken’

4. Tot welke rechter of rechtbank van Italië moet ik mij meer specifiek wenden, gelet op mijn woonplaats en die van de andere partij, of gelet op andere factoren die mijn zaak aan een bepaalde plaats binden?

Zie informatiedossier ‘Bevoegdheid van de rechtbanken - Italië’

5. Tot welke rechter of rechtbank in deze lidstaat moet ik mij wenden, gelet op de aard van mijn zaak en het bedrag waar het om gaat?

Zie informatiedossier ‘Bevoegdheid van de rechtbanken - Italië’

Wijze waarop een zaak bij een rechtbank aanhangig wordt gemaakt

6. Kan ik alleen een zaak aanhangig maken of heb ik een tussenpersoon nodig, bijvoorbeeld een advocaat die mij voor de rechtbank vertegenwoordigt? (pdf 47 Kb)

7. Tot wie moet ik mij concreet wenden: tot de ontvangstbalie of de griffie van het gerecht of tot enige andere dienst?

De partij die een zaak aanhangig maakt kan zich, indien hij gerechtigd is in persoon voor het gerecht te verschijnen, tot de giudice di pace wenden door aanwezig te zijn tijdens een zitting en de rechter te verzoeken om gehoord te worden. Zijn verklaring wordt door de griffier direct in het proces-verbaal opgenomen en door de belanghebbende zelf bij de gedaagde bezorgd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Ondertussen stelt de griffier het gerechtelijk dossier samen.

Het is gebruikelijk dat op een bepaald moment met de rechter wordt overlegd om een datum en tijd voor de indiening vast te stellen. Dit overleg hoeft niet tijdens een zitting plaats te vinden. Indien de burger voor de rechter verschijnt met een verdediger, die hij machtigt om hem in deze zaak te vertegenwoordigen bij een afzonderlijke openbare akte of bij een door de verdediger gecertificeerde onderhandse verklaring, dient de verdediger de vereiste stukken, en met name de inschrijving op de rol, bij de griffie van de rechtbank in.

De vordering geldt als ingesteld op het moment dat de inschrijving op de rol en het dossier met de originele dagvaarding, de machtiging en de begeleidende stukken ter griffie zijn gedeponeerd.

Indien de partij zichzelf vertegenwoordigt, moet hij zijn woonadres opgeven of domicilie kiezen in de gemeente waar de rechtbank is gevestigd.

In de inschrijving op de rol moeten de partijen, de procureur, het onderwerp van de eis, de datum van bezorging van de dagvaarding en de zittingsdatum die voor de eerste comparitie van de partijen is vastgesteld, worden vermeld. Dit document is essentieel voor het verdere verloop van de procedure. De griffier controleert de inhoud en voegt alle stukken bij die in de loop van het proces door de partijen worden ingediend, evenals de processen-verbaal van de zittingen, de maatregelen van de rechter, de onderzoeksstukken en het dictum van het vonnis.

De president van de rechtbank wijst, nadat het dossier aan hem is voorgelegd, de onderzoeksrechter aan of voert zelf het onderzoek uit.

8. In welke taal kan ik mijn vordering opstellen? Kan het mondeling of moet het schriftelijk? Kan het per fax of e-mail?

Gebruik van het Italiaans is gedurende het hele proces verplicht.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Wanneer een partij moet worden gehoord die de Italiaanse taal niet machtig is, wijst de rechter een tolk aan die voor aanvang van zijn werkzaamheden de eed aflegt dat hij zijn werk getrouw zal verrichten.

Indien het een burger betreft die tot een in het gebied waar hij woont erkende taalkundige minderheid behoort en de rechtbank daar eveneens is gevestigd, is hij gerechtigd zijn eigen taal te gebruiken ingeval hij geen Italiaans kent, en heeft hij recht op een vertaling van elk processtuk, met inbegrip van vonnissen waarvan het origineel in het Italiaans is opgesteld. Aan getuigen en deskundigen die in het proces een mondelinge of schriftelijke verklaring afleggen, moet eveneens een tolk worden toegewezen.

Zoals bij de eerste vraag al is aangegeven kan een partij in persoon voor de giudice di pace verschijnen om mondeling zijn vordering uiteen te zetten wanneer het om een bedrag van niet meer dan 516,45 euro gaat. Overigens kan die rechter bij zaken met een hogere waarde een partij eveneens toestaan zichzelf te verdedigen indien de aard en de waarde van de zaak dat toelaten.

In zaken voor de tribunale betreffende individuele arbeidsgeschillen mag de belanghebbende de vordering in persoon indienen mits dit schriftelijk geschiedt en hij aan de voor dit type rechtszaak vastgestelde vormvereisten voor dagvaardingen voldoet, en vervolgens, eveneens met inachtneming van de gewone formaliteiten, voor de rechtbank verschijnen. Ook bij deze rechtszaken is het, gezien het grote sociale belang, echter wettelijk toegestaan de vordering mondeling uiteen te zetten voor de rechter, die onmiddellijk een proces-verbaal laat opmaken, dat de eiser aan de gedaagde doet toekomen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Ten slotte heeft de burger in bepaalde gevallen de mogelijkheid om tijdens het proces in persoon voor de rechter te verschijnen om te worden gehoord.

Het is feitelijk de taak van de giudice di pace om de partijen tijdens de onderzoeksfase op te roepen om hen in een bemiddelingspoging vrij te ondervragen. Het betreft hier de toepassing van het in het procesrecht neergelegde algemene beginsel dat de rechter “in elk stadium van het proces en op elk niveau” de partijen kan oproepen om hen op grond van hoor en wederhoor vrij te ondervragen.

In de procedurele regels voor het onderzoek in eerste aanleg in het wetboek van procesrecht is ook bepaald dat de onderzoeksrechter tijdens de eerste zitting de aanwezige partijen vrij ondervraagt, en wanneer de aard van de zaak het toelaat een bemiddelingspoging doet. Niet-verschijnen van partijen zonder geldige reden is overeenkomstig het wetboek van procesrecht gedrag waaraan een oordeel kan worden verbonden.

Ook bij de eerste terechtzitting voor het corte d’appello doet de rechter een bemiddelingspoging “waarbij hij de partijen zo nodig gelast in persoon te verschijnen”.

Met deze verplichtingen wordt, zoals algemeen wordt erkend, geenszins geprobeerd bekentenissen te verkrijgen, maar wordt getracht duidelijkheid over de feiten te krijgen, zonder dat bijstand door een verdediger nodig is.

Bij geschillen betreffende verplichte voorzieningen en bijstand neemt de niet-formele ondervraging zelfs een buitengewoon belangrijke plaats in, en de rechtsleer is eenduidig ten aanzien van de verplichting voor de rechter om, ook in tweede aanleg, in voorkomend geval van deze mogelijkheid gebruik te maken. De rechter is bevoegd om hiervoor het initiatief te nemen; verzoeken van de partijen kunnen slechts als aansporing dienen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Ook is uitdrukkelijk bepaald dat personen die onder curatele worden gesteld of handelingsonbekwaam worden verklaard in persoon aan het desbetreffende proces deelnemen en dat de vermoedelijke erfgenamen van vermiste personen en alle andere personen die als gevolg van het vermoedelijke overlijden rechten of plichten zouden kunnen verkrijgen, tijdens de rechtszaak in persoon optreden. Ook bij rechtszaken betreffende echtscheidingen of scheidingen van tafel en bed, waarbij getracht wordt te bemiddelen of de vermogensrechtelijke verhoudingen te regelen, moeten de partijen in persoon optreden.

De wetgever erkent dat deelname aan het proces van een verdediger die in rechte mag optreden essentieel is, maar laat ook de praktische eis zwaar wegen dat er op bepaalde momenten in het proces rechtstreeks contact tussen de rechter en de partijen moet zijn, wanneer een bemiddelingspoging wordt gedaan of geprobeerd wordt nuttige informatie van de betrokkenen zelf te verkrijgen.

Veel rechtbanken beschikken over faxapparatuur en hebben de mogelijkheid e-mail te ontvangen, maar er bestaat nog geen betrouwbaar en doeltreffend algemeen systeem op nationale schaal dat de belanghebbende partijen in staat stelt vorderingen en verzoeken met deze middelen in te dienen.

9. Bestaan er standaardformulieren om een zaak aanhangig te maken en, zo niet, hoe moet een vordering worden ingediend? Zijn er elementen die een dossier in ieder geval moet bevatten?

Er is geen formulier voor het bij de gerechtelijke autoriteiten aanhangig maken van zaken. De partijen moeten, in hun eigen belang, hun zaak op correcte en duidelijke wijze uiteenzetten.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Het dossier wordt met name samengesteld op basis van de inschrijving van de zaak op de rol, die door de eisende partij ter griffie wordt ingediend, waaraan het gerechtelijk dossier en de dossiers van de partijen worden toegevoegd.

De inhoud van elk document moet voldoen aan specifieke wettelijke voorschriften. In het bijzonder moeten in de inschrijving op de rol de partijen, de procureur, het onderwerp van de eis, de datum van bezorging van de dagvaarding en de zittingsdatum voor de eerste comparitie worden vermeld.

In het gerechtelijk dossier worden achtereenvolgens de inschrijving op de rol, een kopie van de dagvaarding en van de ingediende akten, de processen-verbaal van de zittingen, de maatregelen van de rechter, de onderzoeksstukken en een kopie van het dictum van het vonnis opgenomen.

Het dossier van de eisende partij moet de originele dagvaarding, de machtiging en de begeleidende stukken bevatten.

Het dossier van de gedaagde partij moet bestaan uit het verweerschrift, de bezorgde kopie van de dagvaarding, de machtiging en de begeleidende stukken bevatten.

Al deze stukken worden in een map met verschillende afdelingen opgenomen, die door de griffier wordt bewaard. Dossiers van partijen die niet alle vereiste stukken bevatten, worden door de griffier geweigerd.

10. Moeten er aan het gerecht kosten worden betaald? Zo ja, wanneer moeten die worden betaald? Moet de advocaat meteen bij aanvang worden betaald?

Voor elk civiel proces moeten vooraf griffierechten voor de inschrijving op de rol worden betaald aan het ontvangstkantoor, dat onder het ministerie van Financiën valt. De hoogte van het bedrag hangt af van het soort proces dat men wil voeren, van de waarde van het geschil en van het niveau waarop de zaak wordt behandeld.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Overigens bevat de wet een lange lijst van processen waarvoor geen griffierechten verschuldigd zijn. Het betreft een op criteria in verband met het wetgevingsbeleid gebaseerde selectie, waarbij het parlement rekening heeft gehouden met de aard en het sociale belang van de geschillen.

Met name vrijgesteld zijn:

  • rectificaties van akten van de burgerlijke stand;
  • executies betreffende consignaties en vrijgevingen;
  • processen betreffende de vergoeding van schade als gevolg van zeer lang lopende rechtszaken;
  • een reeks processen betreffende familiezaken en de staat van personen;
  • processen met een waarde van minder dan 1033 euro;
  • executoriale processen betreffende roerende zaken met een waarde van minder dan 2500 euro;
  • processen betreffende bewarende maatregelen die in de loop van een rechtszaak worden aangespannen;
  • regelingen betreffende competentie en jurisdictie.

Voor een reeks documenten die door de partijen bij een rechtszaak kunnen worden gebruikt, maar niet noodzakelijkerwijs voor dat gebruik bedoeld zijn, zoals notariële akten, bewijzen van overschrijving bij de verkoop van auto’s, openbaarmaking van testamenten en inschrijvingen in een beroepsregister van de beroepsmatige adviseurs, geldt een zegelrecht. De hoogte van dit recht hangt af van de aard en het gebruik van de akte. Op grond van die regeling hoeft de standaardvergoeding niet te worden betaald wanneer deze stukken in een gerechtelijk dossier worden opgenomen.

Er bestaat geen regel of gebruik ten aanzien van de betrekkingen met de verdedigers; de betrokkenen zijn volledig vrij om daar zelf afspraken over te maken.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

11. Kom ik in aanmerking voor rechtshulp? (Informatiedossier ‘rechtshulp)

Bij civiele zaken hebben burgers met bescheiden financiële middelen recht op gratis rechtsbijstand. In elk stadium van het proces en op elk niveau kan aanspraak worden gemaakt op gratis rechtsbijstand, waarbij aangetoond moet worden dat het belastbaar jaarinkomen voor de inkomstenbelasting niet meer dan 9269,22 euro bedraagt.

Voor meer informatie over de procedure voor het verkrijgen van rechtshulp, de keuze van de verdediger, de mogelijke intrekking van het recht op gratis rechtsbijstand en over de beroepsmogelijkheden die openstaan om rechtshulp te krijgen verwijzen we naar de uitvoerige informatie in de beschrijving van de rechtsbijstand in Italië.

Gevolgen van de aanhangigmaking

12. Vanaf wanneer wordt de vordering als daadwerkelijk ingesteld beschouwd? Krijg ik van de autoriteiten een bevestiging dat de zaak op geldige wijze aanhangig is gemaakt?

De vordering geldt als daadwerkelijk ingesteld op het moment waarop een geldige dagvaarding naar de gedaagde is gezonden en de zaak volgens de regels bij de griffie van de rechtbank is aangemeld.

Nadat de inschrijving op de rol is ingediend schrijft de griffier de zaak op de algemene rol en stelt hij het gerechtelijk dossier samen, waarin de dossiers van de partijen worden opgenomen.

In eerste aanleg moet de zaak binnen tien dagen nadat de dagvaarding bij de gedaagde is bezorgd bij de griffie zijn aangemeld door de procureur, of door de betrokkene zelf in de gevallen waarin dit wettelijk is toegestaan.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Opgemerkt zij dat de griffier van dienst bij ieder gerecht bereid is aanwijzingen te geven omtrent de vervulling van de wettelijk voorgeschreven formaliteiten. Dit geldt niet voor de rechter, die zich pas uitspreekt op het moment waarop vonnis wordt gewezen.

Indien de aanmelding niet volgens de regels verloopt, kan de eiser op diverse bezwaren stuiten, waaronder niet-ontvankelijkverklaring, overschrijding van de termijn en vervallenverklaring.

Overigens controleert de onderzoeksrechter tijdens de eerste comparitiezitting ambtshalve of het tegenspraakbeginsel volgens de regels is toegepast en gelast hij zo nodig dat dit alsnog wordt toegepast indien vonnis moet worden gewezen ten aanzien van verschillende partijen, of indien de zaak is aangespannen door of tegen enkele partijen die onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Ook kan een niet-geldig bevonden dagvaarding ambtshalve wordt vernieuwd, waarmee de inhoudelijke fouten en procesfouten van de vordering ex tunc worden gerepareerd.

In elk geval komen de fouten in de dagvaarding te vervallen wanneer de gedaagde zich partij stelt.

Afgezien van die gevallen verzoekt de onderzoeksrechter de partijen de fouten te herstellen wanneer hij bij het ambtshalve controleren van de door hen uitgevoerde handelingen en ingediende stukken op onregelmatigheden stuit. Er kan een termijn worden vastgesteld voor het herstellen van fouten betreffende de vertegenwoordiging, bijstand of machtiging.

Ten slotte bestaat de mogelijkheid dat de gedaagde zich geen partij stelt en de onderzoeksrechter een fout constateert die leidt tot nietigverklaring van de dagvaarding; in dat geval stelt hij een dwingende termijn vast waarbinnen de eiser de dagvaarding kan vernieuwen. Door dat binnen de termijn te doen kan de eiser voorkomen dat de dagvaarding ongeldig wordt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Hieruit blijkt duidelijk dat de wetgever zo veel mogelijk heeft willen voorkomen dat in de beginfase van de rechtszaak vorm- en procedurefouten worden gemaakt die ertoe kunnen leiden dat de zaak nietig wordt verklaard, waardoor de tijdrovende onderzoekswerkzaamheden van de rechter tevergeefs zijn.

13. Kan ik nauwkeurige inlichtingen krijgen over het tijdsschema voor de stappen die op de aanhangigmaking volgen (bijvoorbeeld de termijn waarbinnen de zaak voorkomt) ?

De comparitie-, onderzoeks- en pleitzittingen bij de giudice di pace vinden plaats op de dagen en uren die jaarlijks bij besluit van de griffier, met goedkeuring van de president van de rechtbank, na overleg met de procureur van de republiek, worden vastgesteld. Aan het begin van elk kwartaal wordt het rooster voor de onderzoeks- en pleitzittingen met de namen van de behandelende magistraten vastgesteld.

Bij de tribunale stelt de president van de rechtbank, met goedkeuring van de eerste president van het corte d’appello, de dagen en uren voor de eerste comparitie van de partijen vast. Een kopie van dit besluit wordt in alle zittingszalen opgehangen. De rechter die met het onderzoek van een zaak is belast beslist over de vervolgzittingen.

Bij het corte d’appello stelt de president van het hof aan het begin en halverwege het gerechtelijk jaar de dagen en uren voor de eerste comparitiezittingen en de onderzoekszittingen vast. De bekendmakingen aan het publiek worden uiterlijk op 30 november in de zittingszalen opgehangen en hangen daar gedurende het volgende gerechtelijk jaar. De partijen kunnen bij de griffie vragen welke rechter met de behandeling van de zaak is belast.

Bij het corte di cassazione stelt de president van het hof op dezelfde wijze het zittingsrooster vast, waarna de president van de kamer per zaak de behandelingsdatum bepaalt. De verdedigers en het openbaar ministerie ontvangen de desbetreffende bekendmaking. De verdedigers worden tevens in kennis gesteld van de maatregelen betreffende de aanwijzing van rechters voor de behandeling van de geschillen; indien een partij in persoon optreedt worden de kennisgevingen en mededelingen naar zijn opgegeven woonadres of gekozen domicilie gezonden.



« Aanhangigmaking van zaken bij de rechter - Algemene informatie | Italië - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 12-05-2005

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk