Europese Commissie > EJN > Aanhangigmaking van zaken bij de rechter > Tsjechië

Laatste aanpassing: 13-01-2009
Printversie Voeg toe aan favorieten

Aanhangigmaking van zaken bij de rechter - Tsjechië

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De originele taalversie is bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Is het nodig mij tot een rechtbank te wenden? 1.
2. Is het nog niet te laat om mij tot de rechtbank te wenden? 2.
3. Is het zeker dat ik mij tot een rechtbank in Tsjechië moet wenden? 3.
4. Zo ja, tot welke rechtbank in Tsjechië moet ik mij wenden, gelet op mijn woonplaats en die van de andere partij, of gelet op andere factoren die mijn zaak aan een bepaalde plaats binden? 4.
5. Tot welke rechtbank in Tsjechië moet ik mij wenden, gelet op de aard van mijn zaak en het bedrag waar het om gaat? 5.
6. Kan ik zelf een zaak aanhangig maken of heb ik een tussenpersoon nodig, zoals een advocaat? 6.
7. Tot wie moet ik mij wenden: tot de receptie van het gerecht of tot de griffie van het gerecht of tot enige andere dienst? 7.
8. In welke taal kan ik mijn vordering stellen? Kan het mondeling of moet het schriftelijk? Kan het per fax of per e-mail? 8.
9. Bestaan er standaardformulieren om een zaak aanhangig te maken en, zo niet, hoe moet een vordering worden ingediend? Zijn er elementen die een dossier noodzakelijk moet bevatten? 9.
10. Moeten er aan het gerecht kosten worden betaald? 10.
11. Moet ik de proceskosten betalen? Moet de advocaat meteen bij aanvang worden betaald? Kom ik in aanmerking voor rechtshulp? 11.
12. Vanaf wanneer wordt de vordering formeel als ingesteld beschouwd? Krijg ik van de autoriteiten een bevestiging dat de zaak op geldige wijze aanhangig is gemaakt? 12.
13. Kan ik nauwkeurige inlichtingen krijgen over het tijdsschema voor de stappen die op aanhangigmaking volgen (bijvoorbeeld de termijn waarbinnen de zaak voorkomt)? 13.

 

OBSAH

1. Is het nodig mij tot een rechtbank te wenden?

Iedereen heeft het recht naar een rechtbank te gaan om zijn rechten te beschermen. Het is altijd goed om eerst te proberen een geschil in der minne te schikken. Er zijn ook diverse alternatieve manieren om een geschil op te lossen. Voor sommige delen van het burgerlijk recht biedt de staat partijen met een privaatrechtelijke betrekking de mogelijkheid een juridisch geschil voor te leggen aan een privaatrechtelijke instantie. In Tsjechië zijn de regels inzake arbitrage vastgelegd in wet 216/1994. Op dit moment is een wet in voorbereiding over bemiddeling in niet-strafrechtelijke zaken. Bij arbitrage wordt een arbitraal vonnis uitgesproken dat voor beide conflictpartijen bindend is en dat de vorm heeft van een uitvoerbaar recht. Zie voor meer informatie het thema "Alternatieve wijzen van geschillenbeslechting - Tsjechië".

Ook nadat u naar de rechter bent gestapt, is het nog mogelijk de rechtbank te vragen een verzoeningspoging te doen, mits de aard van de zaak dit toelaat (sectie 67-69 en sectie 99 van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering). Een goedgekeurde verzoening door de rechtbank heeft hetzelfde effect als een definitieve uitspraak. Hiermee wordt tevens een recht toegekend dat juridisch afdwingbaar is. Op een goedgekeurde verzoening door de rechtbank is het principe van ne bis in idem van toepassing (beginsel dat hetzelfde geschil niet tweemaal aan de rechter mag worden voorgelegd).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2. Is het nog niet te laat om mij tot de rechtbank te wenden?

De termijn om een zaak bij de rechtbank aanhangig te maken, is afhankelijk van de aard van de zaak. U kunt hiervoor het beste tijdig advies inwinnen bij een juridisch adviseur. Een vordering moet voor afloop van de verjaringstermijn zijn ingediend bij de bevoegde rechtbank (een verzoekschrift moet binnen de voorgeschreven termijn bij de rechtbank zijn ingediend).

Door het verlopen van de bij wet vastgestelde verjaringstermijn vervalt de verplichting van de schuldenaar niet, maar deze is dan niet meer afdwingbaar. Dit betekent dat u nakoming van de verplichting niet meer bij de rechter kunt afdwingen als de schuldenaar zich beroept op het verlopen van de termijn. De algemene regels inzake verjaringstermijnen zijn vastgelegd in sectie 100-114, van wet 40/1964 (burgerlijk wetboek). De verjaringstermijn voor zakelijke verplichtingen is vastgelegd in sectie 387-408, van wet 513/1991 (handelswetboek). De algemene verjaringstermijn is drie jaar. Deze vangt aan op de dag waarop het recht voor het eerst kan worden afgedwongen. Voor zakelijke verplichtingen geldt een algemene verjaringstermijn van vier jaar. De lengte van speciale verjaringstermijnen is afhankelijk van de aard van de gevorderde rechten.

Zie ook het thema "Procestermijnen - Tsjechië".

3. Is het zeker dat ik mij tot een rechtbank in Tsjechië moet wenden?

Zie het thema "Bevoegdheid van de rechtbanken".

Bovenkant paginaBovenkant pagina

4. Zo ja, tot welke rechtbank in Tsjechië moet ik mij wenden, gelet op mijn woonplaats en die van de andere partij, of gelet op andere factoren die mijn zaak aan een bepaalde plaats binden?

De bevoegdheid van de rechtbank wordt bepaald door de regels ten aanzien van het territoriale, inhoudelijke en functionele rechtsgebied. Het inhoudelijke rechtsgebied regelt de bevoegdheid van rechtbanken die onderling verschillend zijn en bepaalt bijvoorbeeld welke rechtbank de zaak in eerste aanleg behandelt. In het burgerlijk procesrecht geldt ten aanzien van het inhoudelijke rechtsgebied dat districtsrechtbanken bevoegd zijn voor zaken in eerste aanleg. Het territoriale rechtsgebied regelt de bevoegdheid van rechtbanken van dezelfde soort en bepaalt derhalve welke rechtbank van eerste aanleg een bepaalde zaak mag horen en er uitspraak over mag doen. De rechtbank met territoriale bevoegdheid is de gewone (plaatselijke) rechtbank van de partij tegen wie een zaak aanhangig wordt gemaakt (de verweerder), tenzij de wet anders bepaalt.

Wat de gewone rechtbank van een procespartij is, wordt bepaald door de vraag of deze partij een natuurlijk persoon is (of een natuurlijk persoon die zich bezig houdt met een zakelijke activiteit) of een rechtspersoon (er zijn aparte bepalingen voor het bepalen van de gewone rechtbank voor de Staat, gemeenten en lokale overheden). Over het algemeen is de gewone rechtbank van een natuurlijk persoon de districtsrechtbank van het gebied waar de natuurlijke persoon woont, of indien deze persoon geen vaste woonplaats heeft, de districtsrechtbank van het gebied waar die persoon op dat moment verblijft. Als een natuurlijk persoon meer verblijfplaatsen heeft, worden alle districtsrechtbanken van de gebieden waar deze persoon woont met de intentie daar permanent te blijven, aangemerkt als gewone rechtbank. In geval van een rechtspersoon is de gewone rechtbank de rechtbank van het gebied waar de statutaire zetel van deze rechtspersoon is gevestigd. Als een regionale rechtbank in eerste aanleg inhoudelijk bevoegd is om een zaak te horen, is de rechtbank met territoriale bevoegdheid de rechtbank van de regio waar de gewone rechtbank van de partij zich bevindt. Het functionele rechtsgebied regelt de bevoegdheid van de verschillende rechtbanken die de zaak achtereenvolgens horen als er gebruik wordt gemaakt van gewone en buitengewone rechtsmiddelen (met andere woorden: dit bepaalt welke rechtbank uitspraak doet in geval van hoger beroep of andere rechtsmiddelen).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

5. Tot welke rechtbank in Tsjechië moet ik mij wenden, gelet op de aard van mijn zaak en het bedrag waar het om gaat?

Zoals hierboven is aangegeven (zie vraag 4), is de districtsrechtbank op basis van het inhoudelijke rechtsgebied in principe bevoegd voor zaken in eerste aanleg. De enige uitzondering op deze regel is dat regionale rechtbanken uitspraak doen in de zaken die zijn vastgelegd in sectie 9(2) en (3) van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering. Dit houdt met name in dat regionale rechtbanken uitspraak doen in zaken die door hun aard een bepaalde deskundigheid vereisen en zaken waarvan de feiten en de rechtsregels complexer zijn dan normaal (zoals bescherming van de persoonlijke levenssfeer, geschillen over auteursrechten en wettelijke bepalingen inzake de bescherming van persoonlijke gegevens in informatiesystemen). Regionale rechtbanken doen bovendien in eerste aanleg uitspraak over de handelszaken die zijn vastgelegd in sectie 9(3) van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering. Alle handelszaken die hierin niet zijn genoemd, worden gehoord door de districtsrechtbanken.

6. Kan ik zelf een zaak aanhangig maken of heb ik een tussenpersoon nodig, zoals een advocaat?

In Tsjechië is het over het algemeen niet verplicht zich in burgerlijke zaken te laten vertegenwoordigen door een advocaat.

Iedereen die bevoegd is een ander te dagvaarden en zelf kan worden gedagvaard, dat wil zeggen iedereen die rechtsbevoegd is (sectie 8-10 van het burgerlijk wetboek) mag zelf een zaak aanhangig maken en zijn zaak zelf voor de rechtbank verdedigen. Een natuurlijk persoon wordt bij het bereiken van de meerderjarige leeftijd van 18 jaar bevoegd om te dagvaarden en kan vanaf dat moment ook zelf worden gedagvaard. Voor de 18e verjaardag kan een persoon alleen meerderjarig worden door het huwelijk. Een procespartij die niet volledig bevoegd is om zelf te dagvaarden of gedagvaard te worden, moet tijdens de procedure worden vertegenwoordigd. Het is mogelijk dat een persoon niet bevoegd is om te dagvaarden of gedagvaard te worden omdat een rechtbank de rechtsbevoegdheid van deze persoon heeft beperkt of afgenomen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Natuurlijke personen die geen rechtsbevoegdheid hebben, moeten zich laten vertegenwoordigen. Een procespartij kan worden vertegenwoordigd door:

  1. een wettelijk vertegenwoordiger (sectie 22 van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering);
  2. een persoon die bij volmacht door de partij wordt benoemd (sectie 24-28a van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering);
  3. een vertegenwoordiger die bij rechterlijke uitspraak is aangewezen (sectie 29-31 van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering). De bevoegdheid om als vertegenwoordiger op te treden wordt verleend bij wet, of door een beslissing van een overheidsorgaan (wettelijke vertegenwoordiging) of via een volmachtovereenkomst. Elke persoon die in een procedure optreedt als vertegenwoordiger van een partij moet bewijzen dat hij hiertoe bevoegd is.

7. Tot wie moet ik mij wenden: tot de receptie van het gerecht of tot de griffie van het gerecht of tot enige andere dienst?

Een vordering (verzoek om een procedure te starten) moet worden ingediend bij de rechtbank die inhoudelijk, territoriaal en functioneel bevoegd is. De adressen van de rechtbanken in Tsjechië zijn te vinden op de onderstaande website van het Tsjechische ministerie van justitie: http://portal.justice.cz/uvod/Justice.aspx?id=soud ceština - English.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

8. In welke taal kan ik mijn vordering stellen? Kan het mondeling of moet het schriftelijk? Kan het per fax of per e-mail?

De procespartijen hebben een gelijke status en zijn gerechtigd voor de rechtbank in hun moedertaal te communiceren (sectie 18 van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering). Een vordering (verzoek om een procedure te starten) mag worden ingediend in de moedertaal van de eiser. Om de behandeling van uw zaak te bespoedigen, raden we u echter aan een Tsjechische vertaling bij te voegen van alle documenten die bij de rechtbank worden ingediend.

Een verzoek om een procedure te starten mag schriftelijk, mondeling bij de receptie van de rechtbank (opgenomen in een register), elektronisch, per telegram of per fax worden ingediend. Mondelinge verzoeken zijn mogelijk bij procedures inzake toestemming om te trouwen, procedures inzake het vaststellen of ontkennen van vaderschap, procedures om vast te stellen of bij adoptie van een kind toestemming is vereist van een ouder van dat kind, adoptieprocedures, procedures die ook zonder verzoek kunnen worden gestart, en bij verzoeken om tenuitvoerlegging van een uitspraak die in dergelijke zaken is gedaan. Elke districtsrechtbank moet een register van mondelinge verzoeken bijhouden en dit direct doorsturen naar de bevoegde rechtbank. Een dergelijk verzoek heeft hetzelfde effect als wanneer het verzoek direct bij de bevoegde rechtbank wordt ingediend. Een verzoek in elektronische vorm, per telegram of per fax moet uiterlijk binnen drie dagen worden bevestigd door toezending van het schriftelijke origineel of een identiek afschrift daarvan. Deze eis geldt niet voor elektronische verzoeken met een geavanceerde elektronische handtekening met een erkend gekwalificeerd certificaat (in overeenstemming met wet  227/2000).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

9. Bestaan er standaardformulieren om een zaak aanhangig te maken en, zo niet, hoe moet een vordering worden ingediend? Zijn er elementen die een dossier noodzakelijk moet bevatten?

Er zijn geen standaardformulieren voor het indienen van een vordering (verzoek om een procedure te starten). Een vordering moet wel enkele algemene en specifieke elementen bevatten.

De verplichte algemene elementen zijn de aanduiding van de rechtbank waar de zaak aanhangig wordt gemaakt en de naam van de indiener. Verder moet duidelijk worden vermeld welke schadeloosstelling wordt geëist (waaruit deze moet bestaan) en moet het verzoekschrift een handtekening en een datum bevatten. De verplicht op te nemen specifieke elementen zijn: de namen, achternamen en adressen van de procespartijen (in geval van een rechtspersoon ook de bedrijfsnaam en de statutaire zetel); de gegevens van eventuele vertegenwoordigers; en een beschrijving van de belangrijkste feiten en het bewijsmateriaal. Uit de vordering moet duidelijk blijken wat de eiser wil. Als het gaat om een handelszaak moet ook het identificatienummer van de rechtspersoon en van de natuurlijke persoon achter deze onderneming worden vermeld.

Als bovenstaande elementen niet in het verzoekschrift zijn opgenomen of als deze onduidelijk of vaag zijn, nodigt de rechtbank de eisende partij binnen de voorgeschreven termijn uit om de gegevens aan te vullen of te verhelderen. Indien deze partij hier niet op ingaat, wordt de procedure opgeschort.

Een verzoekschrift moet minimaal in drievoud worden ingediend, zodat de rechtbank een exemplaar heeft en iedere partij indien nodig ook een exemplaar ontvangt.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

10. Moeten er aan het gerecht kosten worden betaald?

Bij een procedure voor een Tsjechische rechtbank worden rechtbankkosten in rekening gebracht voor de handelingen die zijn opgenomen in het kostenoverzicht en voor handelingen die door de rechtbank en de administratie van de rechtbank worden uitgevoerd. De hoogte van deze bedragen is vastgelegd in wet 549/1991 inzake rechtbankkosten. Rechtbankkosten zijn vastgesteld als een forfaitaire som of als percentage van de waarde van het voorwerp van het geding.

Sommige zaken (met name zaken die onder de oneigenlijke rechtspraak vallen) zijn vrijgesteld van kosten. Deze 'vrijgestelde zaken' bestaan onder meer uit zaken op het gebied van voogdijschap, adoptie, zorg voor minderjarigen, en wederzijdse onderhoudsverplichtingen van ouders en kinderen. Bij dergelijke zaken worden in het geheel geen kosten in rekening gebracht.

Eisers zijn persoonlijk vrijgesteld van kosten in zaken betreffende het vaststellen van de hoogte van een onderhoudsverplichting, schadevergoeding voor gezondheidsproblemen veroorzaakt door een arbeidsongeval of een beroepsziekte, en dergelijke. Als de eiser persoonlijk is vrijgesteld voor de proceskosten en de rechtbank hem in het gelijk stelt, moeten de kosten worden betaald door de verweerder.

Er kunnen ook persoonlijke vrijstellingen worden toegewezen op basis van de bezittingen en financiële middelen van een partij. Als de eiser onvoldoende draagkrachtig is vanwege langdurige werkloosheid, ernstige ziekte of iets dergelijks, kan hij of zij de rechtbank verzoeken om volledige of gedeeltelijke vrijstelling van de kosten. Dit verzoek moet bij voorkeur aan het verzoekschrift worden gehecht. Wanneer de rechtbank zich buigt over het al dan niet toekennen van een vrijstelling van de rechtbankkosten, wordt onder meer rekening gehouden met de bezittingen, de financiële situatie en de sociale omstandigheden van de eiser en met de hoogte van de verschuldigde rechtbankkosten en de aard van de vordering. Er wordt geen vrijstelling verleend voor vexatoire (tergende) verzoekschriften, verzoekschriften die geen kans van slagen hebben of verzoekschriften voor het afdwingen van een recht. Zie ook het thema "Rechtsbijstand - Tsjechië".

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Er zijn rechtbankkosten verschuldigd bij het indienen van een verzoekschrift voor het starten van een procedure. Als deze niet direct bij indiening worden voldaan, verzoekt de rechtbank de eisende partij de kosten alsnog te voldoen en meldt hierbij dat de procedure zal worden opgeschort indien de kosten niet binnen de gestelde termijn zijn voldaan.

11. Moet ik de proceskosten betalen? Moet de advocaat meteen bij aanvang worden betaald? Kom ik in aanmerking voor rechtshulp?

Zie het thema "Rechtsbijstand - Tsjechië".

12. Vanaf wanneer wordt de vordering formeel als ingesteld beschouwd? Krijg ik van de autoriteiten een bevestiging dat de zaak op geldige wijze aanhangig is gemaakt?

De gerechtelijke procedure vangt aan op de dag dat de rechtbank het verzoekschrift ontvangt of op de dag dat deze bij een procedure zonder verzoekschrift een conclusie opstelt. Zodra het verzoekschrift is ontvangen, gaat de procedure van start. De rechtbank stuurt hiervan geen bevestiging. Als de vordering (het verzoekschrift) persoonlijk wordt ingediend bij de receptie van de rechtbank kan een bevestiging worden gevraagd in de vorm van een stempel op een kopie van het verzoekschrift. Als het verzoekschrift onvolledig is, zal de rechtbank partijen uitnodigen om de ontbrekende gegevens alsnog aan te vullen. Indien de partijen hier niet binnen de door de rechtbank gestelde termijn op ingaan, wordt de procedure opgeschort.

13. Kan ik nauwkeurige inlichtingen krijgen over het tijdsschema voor de stappen die op aanhangigmaking volgen (bijvoorbeeld de termijn waarbinnen de zaak voorkomt)?

Er is geen wettelijke termijn waarbinnen de rechtbank uitspraak moet doen. Zodra de procedure is gestart, gaat de rechtbank ermee verder. Ook als er geen verdere conclusies worden opgesteld. De rechtbank moet de vordering (verzoekschrift om de procedure te starten) persoonlijk aan de andere procespartijen betekenen of kennisgeven. Tijdens de procedure stelt de rechtbank partijen op de hoogte van hun rechten en plichten. Als er een proceshandeling moet worden uitgevoerd, stelt de rechtbank hiervoor een termijn vast. De procespartijen en hun vertegenwoordigers hebben het recht het justitiële dossier in te zien, met uitzondering van het verslag van de stemming, en hier uittreksels of kopieën van te maken. De rolrechter kan derden met een juridisch belang bij de zaak of met gegronde redenen toestaan het dossier in te zien en hier uittreksels of kopieën van te maken, tenzij het een dossier betreft dat op basis van wettelijke bepalingen vertrouwelijk moet blijven.

« Aanhangigmaking van zaken bij de rechter - Algemene informatie | Tsjechië - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 13-01-2009

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk