Europese Commissie > EJN > Faillissement > Portugal

Laatste aanpassing: 09-01-2009
Printversie Voeg toe aan favorieten

Faillissement - Portugal

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


 

INHOUDSOPGAVE

1. Welke soorten insolventieprocedures zijn er en wat zijn de doelen ervan? 1.
2. Wat zijn de voorwaarden voor het inleiden van elk van deze insolventieprocedures? 2.
3. Welke rol spelen de verschillende deelnemers in elke soort procedure? 3.
4. Welke gevolgen heeft het inleiden van een procedure? 4.
5. Wat zijn de specifieke voorschriften bij bepaalde categorieën van vorderingen? 5.
6. Wat zijn de voorschriften met betrekking tot handelingen die de boedel benadelen? 6.
7. Wat zijn de voorwaarden voor het indienen en verifiëren van schuldvorderingen? 7.
8. Wat zijn de voorschriften voor de herstructureringsprocedure? 8.
9. Wat zijn de voorschriften voor de liquidatieprocedure? 9.
10. Wat zijn de voorwaarden voor de beëindiging van de procedure? 10.

 

1. Welke soorten insolventieprocedures zijn er en wat zijn de doelen ervan?

De Portugese wetgever heeft "insolventie" gedefinieerd als de onmogelijkheid voor de schuldenaar om op de vervaldatum aan zijn verplichtingen te voldoen.

Ook rechtspersonen en autonome vermogens waarbij geen enkele persoon afzonderlijk en zonder beperking voor de schulden aansprakelijk is, kunnen insolvent worden geacht wanneer het passief duidelijk groter is dan het actief.

Een dreigende insolventie wordt gelijkgesteld met een feitelijke insolventie wanneer de schuldenaar voor de rechtbank een insolventverklaring aanvraagt.

De wet voorziet in een buitengerechtelijke verzoeningsprocedure ten behoeve van het in bedrijf houden van ondernemingen die insolvent zijn of in een moeilijke economische situatie verkeren. Deze procedure wordt gevoerd door een openbare instantie: het Instituto de Apoio às Pequenas e Médias Empresas e ao Investimento (IAPMEI) (Instituut voor steun aan het midden- en kleinbedrijf en investeringen).

Met de buitengerechtelijke verzoeningsprocedure wordt getracht tot een akkoord te komen tussen de onderneming en alle of enkele schuldeisers, teneinde het herstel van de onderneming mogelijk te maken.

Dat er een gerechtelijke insolventieprocedure loopt, staat niet in de weg aan de verzoeningsprocedure. Zolang de insolventie nog niet is uitgesproken, kan de procedure op verzoek van de onderneming of een belanghebbende worden opgeschort.

Het akkoord dat dankzij de verzoeningsprocedure tot stand komt, moet op schrift worden gesteld, en wanneer de wet een dergelijke formaliteit vereist, moet het soms in een notariële akte worden vastgelegd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De Código da Insolvência e da Recuperação de Empresas (wetboek inzake insolventie en redding van ondernemingen) stelt één enkele procedure in, zonder onderscheid te maken tussen redding van ondernemingen en insolventie. Het is aan de schuldeisers de economische levensvatbaarheid van de onderneming te beoordelen en, in vergadering, te beslissen of deze een nieuwe kans moet krijgen of moet worden geliquideerd, en onder welke voorwaarden dit moet geschieden. De wet voorziet bovendien in een aanvullende procedure met betrekking tot de liquidatie van het vermogen van de schuldenaar en kent de schuldeisers de mogelijkheid toe een plan goed te keuren dat geen liquidatie impliceert.

2. Wat zijn de voorwaarden voor het inleiden van elk van deze insolventieprocedures?

Er bestaat slechts één soort insolventieprocedure.

Teneinde deze te kunnen inleiden moet worden nagegaan of de schuldenaar in de onmogelijkheid verkeert aan zijn opeisbaar geworden verplichtingen te voldoen, dan wel of de rechtspersoon of het autonome vermogen niet tot betaling kan overgaan doordat het passief duidelijk hoger is dan het actief.

De insolventieprocedure kan worden ingeleid wanneer een van de volgende feiten zich voordoet:

  1. een algemene opschorting van betaling van opeisbaar geworden verplichtingen;
  2. het in gebreke blijven ten aanzien van een of meer verplichtingen, wat er vanwege het bedrag van die verplichtingen of de omstandigheden van het in gebreke blijven op wijst dat de schuldenaar niet aan het geheel van zijn verplichtingen zal kunnen voldoen;
  3. de vlucht van de ondernemer of van de bestuurders van de schuldenaar of het verlaten van de plaats waar de onderneming haar zetel heeft gevestigd of haar voornaamste bedrijvigheid uitoefent, vanwege de insolventie van de schuldenaar, zonder dat een geschikte vervanger is aangewezen;
  4. verkwisting, achterlating, overhaaste of schadelijke liquidatie van goederen en fictieve vorming van schuldvorderingen;
  5. gebrek aan voor beslag vatbare goederen met het oog op de betaling van schuldvorderingen, dat is gebleken in een executoire procedure tegen de schuldenaar;
  6. het in gebreke blijven ten aanzien van een of meer verplichtingen die waren afgesproken in het insolventieplan of in het betalingsplan dat was goedgekeurd door de schuldeisers in het kader van een reeds ingeleide insolventieprocedure;
  7. het algemeen in gebreke blijven in de voorbije zes maanden ten aanzien van belastingschulden, bijdragen en heffingen voor de sociale zekerheid, schulden uit hoofde van arbeidsovereenkomsten of verbreking of beëindiging van arbeidsovereenkomsten, huurgelden allerhande (ook financiële leasing), termijnen van verkopen op afbetaling of aflossingen van leningen die zijn gewaarborgd door een hypotheek op het onroerend goed waar de schuldenaar zijn werkzaamheden verricht of zijn zetel dan wel zijn woonplaats heeft gevestigd, en;
  8. een manifest groter passief dan actief volgens de laatste goedgekeurde balans of meer dan negen maanden vertraging in de goedkeuring en neerlegging van de rekeningen, ingeval hiertoe een wettelijke verplichting bestaat, wanneer de schuldenaar een rechtspersoon of een autonoom vermogen is.

3. Welke rol spelen de verschillende deelnemers in elke soort procedure?

De rechtbank

De insolventieprocedure moet worden ingeleid bij de rechtbank van de zetel of de woonplaats van de schuldenaar of, wanneer het een insolventverklaring in het kader van een onbeheerde nalatenschap betreft, bij de rechtbank van de woonplaats van de erflater bij zijn overlijden.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De insolventverklaring kan bovendien worden aangevraagd voor de rechtbank van de plaats waar de schuldenaar het centrum van zijn voornaamste belangen heeft, waaronder wordt verstaan de plaats waar hij gewoonlijk zijn zaken beheert en die bij derden als zodanig bekend staat.

De rechtbank fungeert als spil bij de controle op de naleving van de wettelijke normen die de desbetreffende procedure regelen. Zij gaat over tot een eerste beoordeling van het verzoek om insolventverklaring en beoordeelt met het oog op homologatie de wettigheid van de door de schuldeisers goedgekeurde insolventie- en betalingsplannen.

De rechtbank beoordeelt de beweerde insolventie van een schuldenaar op basis van de feiten die in de loop van de procedure worden aangevoerd en verklaart de schuldenaar insolvent indien de feiten dit rechtvaardigen, zonder dat zij zich hoeft uit te spreken over de mogelijkheid tot redding van de onderneming.

De rechter verifieert de schuldvorderingen en stelt de rangregeling op, benoemt een bewindvoerder voor handelingsonbekwame personen, beveelt de opschorting van de liquidatie van de insolvente boedel en de verdeling van de opbrengst onder de schuldeisers.

De rechtbank spreekt ook de beëindiging van de procedure uit.

De curator van de insolvente boedel

De curator van de insolvente boedel wordt benoemd door de rechter, die daarbij rekening houdt met de suggesties van de schuldenaar of van het crediteurencomité, indien dit is ingesteld. De schuldeisers kunnen echter in vergadering stemmen voor de vervanging van de benoemde curator.

De curator heeft in samenwerking met en onder toezicht van het crediteurencomité de volgende taken:

Bovenkant paginaBovenkant pagina

  1. het voorbereiden van de betaling van de schulden van de schuldenaar met de in de massa aanwezige gelden (het vermogen van de schuldenaar), met name uit de verkoop van de activa die hij in gang heeft gezet, en
  2. op middellange termijn het beschermen en het doen opbrengen van de rechten van de schuldenaar en het voortzetten van de ondernemingsactiviteiten, waarbij zoveel mogelijk een verslechtering van de economische situatie van de onderneming wordt vermeden.
Het crediteurencomité

Het crediteurencomité is een eventueel orgaan waarvan het bestaan en de samenstelling afhangt van de wil van de vergadering van schuldeisers. De vergadering van schuldeisers kan het door de rechter benoemde comité terzijde schuiven en zelf een comité benoemen ingeval de rechter zulks niet heeft gedaan, en kan in elk van beide gevallen de samenstelling van het comité wijzigen.

De rechter kan beslissen niet tot benoeming van een crediteurencomité over te gaan wanneer hij dit vanwege de geringe omvang van de boedel, de eenvoud van de liquidatie of het beperkte aantal schuldeisers gerechtvaardigd acht.

Is er een crediteurencomité, dan dient het in te stemmen met bepaalde rechtshandelingen die van speciaal belang zijn voor de procedure.

De schuldenaar

De schuldenaar moet zijn insolventverklaring aanvragen binnen de 60 dagen volgende op de dag dat hij zich van zijn insolventie bewust wordt of de dag waarop hij zich daarvan bewust had moeten worden, met uitzondering van personen die bij het zich voordoen van de insolventie geen eigenaar van de onderneming zijn.

Is de schuldenaar eigenaar van de onderneming, dan veronderstelt de wet dat hij zich van zijn insolventie bewust is wanneer er drie maanden verlopen zijn na een algemeen in gebreke blijven ten aanzien van belastingschulden, bijdragen en heffingen voor de sociale zekerheid, schulden uit hoofde van arbeidsovereenkomsten en huurgelden.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

In de loop van de procedure is de insolvente schuldenaar verplicht:

  1. alle terzake doende inlichtingen te verschaffen die de curator van de insolvente boedel, de vergadering van schuldeisers, het crediteurencomité of de rechtbank van hem verlangt;
  2. zich persoonlijk bij de rechtbank aan te bieden, telkens wanneer de rechter of de curator van de insolvente boedel hem oproept, behalve in geval van gewettigde verhindering of uitdrukkelijke toestemming zich door een gevolmachtigde te laten vertegenwoordigen, en
  3. de medewerking te verlenen waarom de curator van de insolvente boedel hem ten behoeve van de uitvoering van zijn taken verzoekt.
De schuldeiser

De schuldeiser staat in de betrokken procedure vooraan.

Hij heeft het recht te verzoeken om de insolventverklaring van de schuldenaar maar heeft tevens het recht zijn verzoek in te trekken of afstand van geding te doen, zolang er nog geen uitspraak gedaan is.

Indien de rechtbank het verzoek om insolventverklaring afwijst, kan de schuldeiser beroep aantekenen, voorzover hij de verzoeker was.

De schuldeiser kan deelnemen aan de vergadering van schuldeisers waarin het hem vrij staat te beslissen, met een volledige vrijheid ten aanzien van de toekomst van de onderneming, of en onder welke voorwaarden deze moet worden gered dan wel geliquideerd.

Hij kan het betalingsplan aanvaarden of weigeren, ingeval de schuldenaar een dergelijk plan voorstelt.

Hij heeft het recht te verzoeken om vervanging van de door de rechter benoemde curator van de insolvente boedel en kan dit recht via de vergadering van schuldeisers uitoefenen.

De mogelijkheid beroep aan te tekenen is beperkt tot één niveau, namelijk bij de tribunal da relação (hof van beroep), tenzij voor beroepen tegen uitspraken op gebieden waarop nog geen eenvormige rechtspraak tot stand is gekomen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

4. Welke gevolgen heeft het inleiden van een procedure?

Definitie van de insolvente boedel

Tenzij anders bepaald, omvat de insolvente boedel het gehele vermogen van de schuldenaar op de datum van insolventverklaring door de rechtbank, alsmede de goederen en rechten die de schuldenaar in de loop van de procedure heeft verkregen.

De goederen die niet voor beslag vatbaar zijn, worden alleen in de boedel geïntegreerd indien de schuldenaar deze vrijwillig inbrengt en het niet voor beslag vatbaar zijn niet absoluut is.

De wetgever maakt een onderscheid tussen schulden van de insolventie en schulden van de insolvente boedel.

De eerste soort schulden komt overeen met de schuldvorderingen op de insolvente schuldenaar, die hij voorafgaand aan de datum van de insolventverklaring heeft aangegaan. Schuldvorderingen waarvan de schuldeiser kan aantonen dat hij deze in de loop van de procedure heeft verworven, worden hiermee gelijkgesteld.

De schulden van de insolvente boedel zijn de schulden die in de loop van de procedure zijn gemaakt, zoals de kosten voor de procedure en de bezoldiging van de curator van de insolvente boedel.

De gevolgen voor het vermogen van de schuldenaar

Ingevolge het vonnis van insolventverklaring wordt de schuldenaar (zelf of de bestuurders van de schuldenaar-onderneming) met onmiddellijke ingang ontheven van de bevoegdheid de van de insolvente boedel deel uitmakende goederen te beheren of daarover te beschikken. Vanaf dit ogenblik in de procedure komen deze bevoegdheden toe aan de curator, die de schuldenaar voor alle vermogenshandelingen in verband met de insolvente boedel gaat vertegenwoordigen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

In de regel sorteren de vermogenshandelingen die de insolvente schuldenaar in afwijking van deze regeling heeft verricht, geen enkel gevolg.

Alle verplichtingen van de insolvente schuldenaar die niet van een opschortende voorwaarde afhankelijk zijn, worden door de insolventverklaring opeisbaar.

De opeisbare schuldvorderingen

De schuldvorderingen bestaan uit vier categorieën: de gewaarborgde, de bevoorrechte, de ondergeschikte en de gewone of concurrente.

Gewaarborgde schuldvorderingen zijn schuldvorderingen waarvoor zakelijke zekerheden zijn gesteld op goederen die deel uitmaken van de insolvente boedel ten belope van de waarde van die goederen. Hieronder vallen eveneens de schuldvorderingen die zijn gewaarborgd door bijzondere voorrechten. Deze categorie omvat niet alleen de schuldvorderingen doch ook de rente daarop.

Bevoorrechte schuldvorderingen zijn schuldvorderingen waarvoor algemene voorrechten gelden ten aanzien van de goederen van de insolvente boedel ten belope van de waarde van die goederen, voorzover die voorrechten niet door de insolventverklaring teniet zijn gegaan.

Ondergeschikte schuldvorderingen zijn schuldvorderingen die pas na integrale betaling van de gewone, concurrente schuldvorderingen worden betaald.

Behalve wanneer hiervoor algemene of bijzondere voorrechten zijn gesteld, of wettelijke hypotheken die niet door de insolventverklaring teniet zijn gegaan, gaat het om de volgende vorderingen:

  1. de schuldvorderingen van personen die een bijzondere relatie hebben met de schuldenaar, bijvoorbeeld de echtgeno(o)t(e), bloedverwanten in opgaande en neergaande lijn of broers en zussen (bij natuurlijke personen) of aandeelhouders, vennoten of personen die over de schuldenaar zeggenschap uitoefenden (bij rechtspersonen), en de schuldvorderingen van personen aan wie dergelijke schuldvorderingen in de twee jaar voorafgaand aan de inleiding van de insolventieprocedure zijn gecedeerd;
  2. de schuldvordering voor de rente op niet-ondergeschikte schuldvorderingen die na de insolventverklaring is vervallen, met uitzondering van de rente die door een zakelijke zekerheid is gewaarborgd of door algemene voorrechten ten belope van de waarde van de betrokken activa;
  3. de schuldvorderingen die ingevolge overeenkomst tussen de partijen ondergeschikt zijn;
  4. de schuldvorderingen in verband met prestaties ten kosteloze titel van de schuldenaar;
  5. de schuldvorderingen tegen de insolvente boedel die ingevolge opzegging in handen zijn van een derde die te kwader trouw is;
  6. de schuldvorderingen voor de rente op ondergeschikte schuldvorderingen die na de insolventverklaring is vervallen, en;
  7. de schuldvorderingen uit hoofde van leningen van de aandeelhouders.

De gewone, concurrente schuldvorderingen zijn de schuldvorderingen die niet in één van de bovenstaande categorieën kunnen worden ondergebracht.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Voorlopige maatregelen

Bij vrees voor handelingen van slecht beheer kan de rechter ambtshalve of op verzoek van de eiser de beschermende maatregelen opleggen die nodig of passend zijn om te voorkomen dat de vermogenssituatie van de schuldenaar verslechtert, totdat uitspraak is gedaan.

Het kan bijvoorbeeld gaan om de benoeming van een voorlopige curator die exclusief bevoegd is voor het beheer van het vermogen van de schuldenaar of die de schuldenaar moet bijstaan in het beheer van zijn vermogen.

5. Wat zijn de specifieke voorschriften bij bepaalde categorieën van vorderingen?

Door de insolventverklaring vervallen:

  1. de accessoire algemene voorrechten met betrekking tot schuldvorderingen van de Staat, de plaatselijke overheden en de socialezekerheidsinstellingen, die meer dan twaalf maanden voor de inleiding van de insolventieprocedure zijn ontstaan;
  2. de accessoire bijzondere voorrechten met betrekking tot schuldvorderingen van de Staat, de plaatselijke overheden en de socialezekerheidsinstellingen, die meer dan twaalf maanden voor de inleiding van de insolventieprocedure opeisbaar zijn geworden;
  3. de accessoire wettelijke hypotheken waarvoor binnen de twee maanden voorafgaand aan de inleiding van de insolventieprocedure om inschrijving was verzocht, met betrekking tot schuldvorderingen van de Staat, de plaatselijke overheden en de socialezekerheidsinstellingen;
  4. de zakelijke zekerheden met betrekking tot schuldvorderingen die moeten worden ingeschreven op onroerende of roerende goederen die deel uitmaken van de insolvente boedel, en die reeds zijn gevestigd doch nog niet zijn ingeschreven noch het voorwerp van een verzoek om inschrijving vormen, en;
  5. de zakelijke zekerheden op goederen die deel uitmaken van de insolvente boedel, met betrekking tot de schuldvorderingen die als ondergeschikt worden beschouwd.

6. Wat zijn de voorschriften met betrekking tot handelingen die de boedel benadelen?

Als algemene regel is in de wet bepaald dat alle handelingen die in de vier jaar voorafgaand aan de inleiding van de insolventieprocedure zijn verricht, nietig kunnen worden verklaard ingeval zij de betaling van de schuldvorderingen van de schuldeisers verminderen, frustreren, bemoeilijken, in gevaar brengen of vertragen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Indien binnen de twee jaar voorafgaand aan de inleiding van de insolventieprocedure handelingen zijn verricht of nagelaten door een persoon die een bijzondere relatie met de schuldenaar heeft of indien een dergelijke persoon bij die handelingen baat heeft gehad, geldt als algemene regel een vermoeden van kwade trouw van de derde, zelfs indien de bijzondere relatie niet bestond op het ogenblik waarop de handeling werd verricht of nagelaten.

Zodra de voor de insolvente boedel nadelige handelingen met terugwerkende kracht nietig zijn verklaard, moet de toestand worden hersteld die zou hebben bestaan indien deze handelingen niet waren verricht of nagelaten.

7. Wat zijn de voorwaarden voor het indienen en verifiëren van schuldvorderingen?

In het vonnis waarbij de schuldenaar insolvent wordt verklaard, wordt een termijn bepaald van ten hoogste dertig dagen waarbinnen de schuldeisers om verificatie van hun schuldvorderingen moeten verzoeken. Voor de bekende schuldeisers wordt deze termijn berekend vanaf de datum van betekening of kennisgeving aan de schuldeiser. Voor de overige schuldeisers wordt de vastgestelde termijn met vijf dagen verlengd en begint hij te lopen vanaf de publicatie van de laatste aankondiging in de Diário da República (staatscourant) of in een dagblad met een hoge oplage op nationaal vlak.

8. Wat zijn de voorschriften voor de herstructureringsprocedure?

In het Portugese stelsel zijn het de schuldeisers die beslissen of de betaling van hun schuldvorderingen zal geschieden door algehele liquidatie van het vermogen van de schuldenaar of door middel van een herstructurering van de onderneming en het in bedrijf blijven ervan, hetzij op naam van de schuldenaar hetzij op naam van derden. Deze beslissing moet worden opgenomen in een insolventieplan dat door de vergadering van schuldeisers wordt goedgekeurd.

Indien de schuldeisers kiezen voor de redding van de onderneming, zijn zij vrij hiertoe de passende maatregelen te nemen.

9. Wat zijn de voorschriften voor de liquidatieprocedure?

In de vergadering van schuldeisers die wordt belegd om het verslag van de curator na de insolventverklaring te beoordelen, wordt ook beslist of de vestiging of vestigingen van de schuldenaar die deel uitmaken van de insolvente boedel, in bedrijf moeten worden gehouden dan wel moeten worden gesloten.

De curator kan echter de vestigingen van de schuldenaar al sluiten voordat de vergadering van schuldeisers met het oog op de beoordeling van het verslag wordt belegd, indien het crediteurencomité dit heeft toegestaan, of indien het dit niet heeft toegestaan doch de schuldenaar geen verzet aantekent, of indien het na verzet van de schuldenaar door de rechter is toegestaan.

Indien de vergadering van schuldeisers de curator opdraagt een insolventieplan op te stellen, kan zij de liquidatie van de activa en de verdeling van de opbrengsten opschorten. Deze opschorting loopt af indien het plan niet binnen de 60 dagen wordt voorgelegd of indien het niet wordt goedgekeurd.

10. Wat zijn de voorwaarden voor de beëindiging van de procedure?

De insolventieprocedure kan bij de insolventverklaring gesloten worden verklaard, indien er aanwijzingen bestaan dat de activa van de onderneming onvoldoende zijn om de kosten van de procedure en de verwachte schulden te voldoen.

Nadere inlichtingen

De integrale versie van deze informatieve samenvatting kan worden gevonden op http://www.redecivil.mj.pt/ português

Aanvullende hulp kan worden gevonden op volgende websites:

  • http://www.stj.pt English - français - português - Supremo Tribunal de Justiça (Hoogste Gerechtshof);
  • http://www.conselhosuperiordamagistratura.pt/ English - português - Conselho Superior da Magistratura (Hoge Raad voor de magistratuur);
  • http://www.tribunalconstitucional.pt/ português -Tribunal Constitucional (Grondwettelijke rechtbank);
  • http://www.mj.gov.pt/ English - português - Ministério da Justiça (Ministerie van justitie);
  • http://trl.pt/ português -Tribunal da Relação de Lisboa (Hof van beroep van Lissabon);
  • http://www.trc.pt/ português - Tribunal da Relação de Coimbra (Hof van beroep van Coimbra);
  • http://www.tre.pt English - français - português - Tribunal da Relação de Évora (Hof van beroep van Evora);
  • http://www.trp.pt português -Tribunal da Relação do Porto (Hof van beroep van Porto);
  • http://www.pgr.pt/ português - Procuradoria-Geral da República (Parket-generaal van de Republiek);
  • http://www.itij.mj.pt português -juridische databanken;
  • http://www.cej.pt/ English - français - português -Centro de Estudos Judiciários (Centrum voor gerechtelijke studies) (entiteit die instaat voor de opleiding van magistraten);
  • http://www.dgsj.pt português -Direcção-Geral da Administração da Justiça (Directoraat-generaal van de administratie van justitie) (stelt onder meer informatie ter beschikking over de contactgegevens van de rechtbanken en hun territoriale bevoegdheid en verleent toegang tot het informatieblad van justitie);
  • http://www.gplp.mj.pt/ English - português -Gabinete de Política Legislativa e Planeamento do Ministério da Justiça (Wetgevings- en planbureau van het Ministerie van justitie);
  • http://www.dgrn.mj.pt português -Direcção-Geral dos Registos e do Notariado (Directoraat-generaal van de registers en het notariaat);
  • http://www.asjp.pt/ português - Associação Sindical dos Juízes Portugueses (Syndicaat van de Portugese rechters);
  • http://www.smmp.pt/ português - Sindicato dos Magistrados do Ministério Público (Syndicaat van de rechters van het openbaar ministerie);
  • http://www.oa.pt/ português - Ordem dos Advogados (Orde van advocaten);
  • http://dre.pt/ português - Legislação «on-line» (online wetgeving);
  • http://www.solicitador.net/ português - Câmara dos Solicitadores (Kamer van procureurs);
  • http://www.sfj.pt/ português - Sindicato dos Funcionários Judiciais (Syndicaat van de ambtenaren van het gerecht);
  • correio@lisboa.tcom.mj.pt - Tribunal de Comércio de Lisboa (Handelsrechtbank van Lissabon) - Rua do Ouro, 49 - 2º, 110-060 Lisboa, Portugal;
  • correio@lisboa.sgciveis.mj.pt - Tribunal Cível de Lisboa (Burgerlijke rechtbank van Lissabon) - Rua Marquês da Fronteira, Palácio da Justiça, 1098-001 Lisboa, Portugal.

« Faillissement - Algemene informatie | Portugal - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 09-01-2009

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk