Porządek prawny
Organizacja wymiaru sprawiedliwości
Zawody prawnicze
Pomoc sądowa
Właściwość sądu
Wszczynanie postępowania
Terminy proceduralne
Prawo właściwe
Doręczanie dokumentów
Przeprowadzanie dowodów
Zarządzenia tymczasowe i zabezpieczenie roszczeń
Wykonywanie orzeczeń
Postępowanie uproszczone i przyspieszone
Rozwód
Władza rodzicielska
Roszczenia alimentacyjne
Postępowanie upadłościowe
Alternatywne sposoby rozwiązywania sporów
Odszkodowania dla ofiar przestępstw
Automatyczne przetwarzanie
Ustawa o upadłości (UU) uznaje trzy różne rodzaje sądowego postępowania upadłościowego: upadłość, moratorium i restrukturyzacja zadłużenia.
W Niderlandach wszystkie trzy rodzaje ujęte są w załącznikach A, B i C do rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego L 160 (zmienionego w styczniu 2005 r., KOM 2004, 827).
W przypadku upadłości, dłużnik (przedsiębiorca lub osoba prywatna) musi znajdować się w sytuacji, w której zaprzestał on dokonywania płatności (zgodnie z § 1 ustawy o upadłości (UU).
W przypadku moratorium, dłużnik musi przewidywać, że nie będzie w stanie kontynuować spłaty swojego zadłużenia (§ 214 UU). Postępowanie moratoryjne zastrzeżone jest dla przedsiębiorców.
W przypadku ustawy o restrukturyzacji zadłużenia dla osób fizycznych – patrz § 284 ustawy o upadłości:
Jedynym celem postępowania upadłościowego jest likwidacja dostępnego majątku w celu jego rozdzielenia pomiędzy wierzycieli.
Postępowanie moratoryjne ma na celu naprawę bardziej niż likwidację, w celu zapobieżenia likwidacji.
Cel postępowania dotyczącego restrukturyzacji zadłużenia w sądzie jest dwojaki: likwidacja dostępnego majątku i restrukturyzacja zadłużenia.
Ustawa o upadłości nie wymaga żadnego (sądowego ani pozasądowego) postępowania przygotowawczego. Sąd wymaga jednakże uzasadnionego wniosku.
Przed zastosowaniem postępowania układowego dotyczącego restrukturyzacji zadłużenia, prawo narzuca obowiązkowe przeprowadzenie fazy pozasądowej. Z formularza oświadczenia wydanego przez magistrat musi wynikać, że podejmowano próby w kierunku ugody. Należy również wykazać, dlaczego próby te zakończyły się niepowodzeniem. Tę tak zwaną fazę polubowną wspierają przepisy o pomocy w zakresie zadłużenia na szczeblu lokalnym.
W przypadku restrukturyzacji zadłużenia stosuje się następujące kryteria:
Sekretarz Sądu powinien opublikować w Dzienniku Państwowym szereg kluczowych danych z orzeczenia sądu, w którym wszczęte zostało postępowanie upadłościowe, moratoryjne lub o restrukturyzację zadłużenia. Informacje te obejmują między innymi nazwisko i dokładny adres dłużnika, oraz pełniącego obowiązki sędziego nadzorczego jak również mianowanego zarządcy.
Sąd podejmuje najważniejsze decyzje dotyczące upadłości i postępowania układowego dotyczącego restrukturyzacji zadłużenia, takie jak dopuszczenie lub odmowa dopuszczenia do postępowania oraz przyznanie zwolnienia w restrukturyzacji zadłużenia lub nałożenie grzywny od upadłości lub ewentualnego tymczasowego zakończenia restrukturyzacji zadłużenia. Sąd może również odwołać zarządcę lub syndyka, jeśli zaniedbuje on swoje prawne obowiązki.
Na okres postępowania sąd wyznacza pełniącego obowiązki sędziego nadzorującego do podejmowania szeregu decyzji dotyczących zarządzania i nadzoru nad majątkiem. Osoba ta nadzoruje zarządcę lub syndyka, udziela pozwolenia na określone transakcje i decyduje w przypadku ewentualnych skarg zainteresowanych stron.
Niezwłocznie po wszczęciu postępowania upadłościowego, Sąd powołuje sędziego nadzorującego oraz syndyka (w przypadku upadłości) lub zarządcę (w przypadku moratorium lub restrukturyzacji zadłużenia). Ustawa opisuje zadania syndyka i zarządcy w następujący sposób: nadzorowanie wypełniania przez dłużnika zobowiązań wynikających z prawa oraz zarządzanie i likwidacja majątku. Zadania te znajdują zastosowanie bez względu na to, czy dłużnik jest osobą prywatną czy przedsiębiorstwem.
W przypadku postępowania moratoryjnego zarządca musi zarządzać majątkiem wraz z dłużnikiem.
Obowiązek starań w restrukturyzacji zadłużenia: dłużnik, w przypadku którego dopuszczono restrukturyzację zadłużenia, powinien dołożyć wszelkich starań w stosunku do swoich wierzycieli przez okres trzech lat, tak aby na rzecz majątku wpływało jak najwięcej środków. Przez okres trzech lat dłużnik będzie musiał osiągnąć zdolność spłaty swoich wierzycieli na poziomie 95% poziomu stosownej pomocy.
Obowiązek informacji w upadłości i restrukturyzacji zadłużenia: informowanie syndyka lub zarządcy w sposób pełny i dokładny o wszystkim, na temat czego dłużnik posiada wiedzę lub zrozumienie, co może być istotne dla odpowiedniego zakończenia postępowania.
Masa upadłości obejmuje całość majątku dłużnika w momencie wydania orzeczenia dopuszczającego postępowanie układowe oraz całość majątku, który dłużnik uzyska w trakcie postępowania upadłościowego lub zastosowania restrukturyzacji zadłużenia zgodnie z § 20 i § 295 UU. Masa upadłości nie obejmuje dobytku, który nie jest nadmierny – wraz z innymi dobrami, o których mowa w § 21 i § 295 ust. 4 UU.
Zasada zamrożenia stosuje się zarówno w przypadku upadłości, jak i restrukturyzacji zadłużenia. Zaistnienie upadłości lub restrukturyzacji zadłużenia oznacza, że pozycja prawna wszystkich rzeczy ujętych w masie upadłości zostaje zamrożona.
W wyniku orzeczenia dopuszczającego upadłość lub postępowanie układowe dotyczące restrukturyzacji zadłużenia, dłużnik prawomocnie traci prawo do rozporządzania swoimi dobrami: od tego momentu dobra te należą do masy upadłości i zarządza nimi syndyk lub zarządca. Traci on również prawo do prowadzenia lub zezwalania na faktyczne czynności w stosunku do takich dóbr. Na wniosek syndyka lub zarządcy, dłużnik jest zobowiązany oddać wszelkie dobra stanowiące masę upadłości. Dłużnik musi uzyskać od syndyka lub zarządcy zgodę na określone czynności prawne, takie jak zawarcie transakcji kredytowej.
Wierzyciele nie mają obowiązku zgłaszać wszystkich wierzytelności zarządcy lub syndykowi. Każdy, kto chciałby uzyskać udział w dochodzie wypłacanym znanym wierzycielom na podstawie planu podziału, powinien zgłosić wierzytelność.
W przypadku jeśli w momencie zakończenia restrukturyzacji zadłużenia dłużnik uzyska czystą hipotekę („zmniejszenie zadłużenia”), stosuje się to do wszystkich wierzycieli, nawet osób fizycznych, które nie zgłosiły swoich wierzytelności zarządcy. Istnieje tutaj istotne ograniczenie: postępowanie układowe dotyczące restrukturyzacji zadłużenia działa jedynie w stosunku do wierzytelności, które istnieją w momencie wydania orzeczenia dopuszczającego postępowanie układowe w przypadku dłużnika (§ 299 UU, zasada zamrożenia). Wierzytelności powstałe po dacie wydania orzeczenia dopuszczającego to nowe długi, które w związku z tym nie są ujęte w restrukturyzacji zadłużenia i nie może ich również objąć zwolnienie.
W postępowaniu upadłościowym sędzia nadzorujący może wskazać, na wniosek każdej z zainteresowanych stron, że uprawnienia strony trzeciej w zakresie windykacji nie mogą być wykonywane przez maksymalnie jeden miesiąc, z przedłużeniem tego okresu o maksymalnie jeden miesiąc: tak zwany „cooling-off period”. Syndyk może stworzyć obraz majątku. Dlatego też taki nakaz „cooling-off” może również dotyczyć posiadacza hipoteki lub posiadacza zastawu, lub osoby posiadającej zastrzeżenie własności.
Istnieje możliwość tymczasowego dopuszczenia postępowania układowego dotyczącego restrukturyzacji zadłużenia, w oczekiwaniu na prawomocne orzeczenie sądowe. Sąd stosuje ten środek prawny rzadko i wyłącznie w wyjątkowo pilnych sytuacjach, takich jak ryzyko eksmisji z domu.
W momencie ogłoszenia tymczasowego lub ostatecznego zastosowania restrukturyzacji zadłużenia, w zakresie wykonania prawnego do wierzycieli stosuje się ogólne moratorium. Dokonane już zajęcia staną się nieważne, a rozpoczęte windykacje ulegną zawieszeniu. Podobnie, od tego momentu wstrzymane zostają odsetki ustawowe i umowne. W postępowaniu o restrukturyzację zadłużenia sędzia nadzorujący również może nakazać „cooling-off period”, na wniosek każdej z zainteresowanych stron.
Wszystkie bieżące postępowania upadłościowe rejestrowane są w Centralnym Rejestrze Niewypłacalności (CIR) w Sądzie Prawoznawstwa w Hadze; dostęp do niego można uzyskać pod adresem www.rechtspraak.nl/registers
-
.
Z zasady, postępowanie układowe dotyczące restrukturyzacji zadłużenia nie działa w stosunku do wierzytelności objętych zastawem lub hipoteką; nawet w przypadku upadłości posiadacz zastawu lub hipoteki może prowadzić czynności tak, jakby upadłość nie miała miejsca (w odniesieniu do upadłości, patrz § 57, 58 i 59 UU, które stosują się odpowiednio do restrukturyzacji zadłużenia).
Jeżeli przed upadłością lub restrukturyzacją zadłużenia dłużnik prowadził dobrowolne czynności prawne, co do których wiedział, lub powinien był wiedzieć, że są one ze szkodą dla wierzycieli, syndyk lub zarządca może powołać się na „actio paulina” i anulować takie transakcje na rzecz majątku: § 42 i 43 UU.
Dłużnik (ale również wierzyciel lub zarządca) może zwrócić się do sądu o tymczasowe zakończenie w sprawie restrukturyzacji zadłużenia. Opis warunków zawiera § 350 UU. Najczęstsze przyczyny to tymczasowe zakończenie z powodu powstania nadmiernego nowego zadłużenia lub prób ze strony dłużnika działań na szkodę wierzyciela lub udzielania nieprawdziwych lub niepełnych informacji zarządcy. Skutek prawny w takim przypadku jest taki, że dłużnik zostaje następnie natychmiast postawiony w stan upadłości.
Prawo nie przewiduje okresu trwania postępowania upadłościowego. Większość postępowań ulega zakończeniu w terminie osiemnastu miesięcy, zasadniczo w związku z brakiem przychodów i na podstawie uproszczonego postępowania bez weryfikacji. Bardziej skomplikowane sprawy o upadłość często trwają dłużej. Sędzia nadzorujący monitoruje postępy dokonywane przez syndyka, tak aby sprawa uległa zakończeniu w rozsądnym terminie wymaganym przez EVRM.
Z zasady, restrukturyzacja zadłużenia trwa trzy lata. W wyjątkowych przypadkach okres ten może być dłuższy, jednakże nigdy nie przekroczy pięciu lat. W wyjątkowych przypadkach okres restrukturyzacji zadłużenia może również być krótszy, do minimum jednego roku, jeśli sąd stwierdzi, że nie ma podstaw do odbycia spotkania weryfikacyjnego. Opisane wyżej postępowanie nazywa się również uproszczoną restrukturyzacją zadłużenia i jest ono zastrzeżone dla przypadków, w których stwierdza się, że szansa windykacji wierzytelności jest prawie bliska zeru.
W ramach postępowania upadłościowego możliwe jest ponowne rozpoczęcie działalności przedsiębiorstwa. Syndyk unieważni umowy o pracę (§ 40 UU), jako że konieczne jest, aby możliwie jak najbardziej ograniczyć istnienie zadłużenia majątkowego i ponieważ – odmiennie niż w przypadku moratorium – zwyczajowa ochrona przed zwolnieniem nie istnieje w przypadku przechodzenia przedsiębiorstwa w stan upadłości. Syndyk może kontynuować działalność gospodarczą strony w upadłości, pod warunkiem że odbywa się to w interesie masy upadłości.
Celem postępowania moratoryjnego jest naprawa przedsiębiorstwa. Okres trwania wynosi maksymalnie osiemnaście miesięcy, z możliwością przedłużenia. W przypadku czynności zarządzania lub zbycia przez dłużnika, wymagana jest zgoda zarządcy. W trakcie trwania moratorium dłużnik nie może zostać zmuszony do spłaty swojego zadłużenia. Unieważnieniu ulegają wszelkie zajęcia dokonane na rzecz nieuprzywilejowanych wierzytelności. W rzeczywistości, moratorium nie działa w stosunku do wierzytelności uprzywilejowanych.
Istotą postępowania układowego dotyczącego restrukturyzacji zadłużenia jest całkowita restrukturyzacja istniejącego zadłużenia dłużnika, w przypadku jeśli jest on osobą fizyczną. Orzeczenie sądowe o dopuszczeniu restrukturyzacji oznacza wstrzymanie wykonywania praw przez wierzycieli. Unieważnieniu ulegają dokonane wcześniej zajęcia, a rozpoczęte windykacje ulegają zawieszeniu (§ 301 UU). Wstrzymany zostaje również bieg odsetek ustawowych lub umownych (§ 303 UU). Jeśli dłużnik prawidłowo przejdzie przez trzyletni okres i dokona maksymalnej spłaty swojego zadłużenia, pozostałe długi zostaną przekształcone w zobowiązania naturalne na mocy orzeczenia sądowego (§ 358 UU). Oznacza to, że pozostałe zadłużenie nie może już być przedmiotem windykacji na rzecz wierzyciela.
W postępowaniu upadłościowym syndyk kieruje naprawą i wznowieniem działalności. W przypadku moratorium czynności te prowadzą wspólnie dłużnik z zarządcą. Czas trwania postępowania upadłościowego nie jest określony, natomiast czas trwania moratorium wynosi z zasady osiemnaście miesięcy. Naprawa w upadłości ma zasadniczo większe szanse powodzenia, jako że nie ma tu zastosowania ochrona prawna przed zwolnieniem, jak w przypadku moratorium. W każdym przypadku plan naprawy zatwierdza sąd.
Okres trwania restrukturyzacji zadłużenia wynosi trzy lata; zostaje to określone w planie naprawy (§ 343 UU). Sąd określa to w oparciu o wzór, w teorii z wykorzystaniem projektu ze strony dłużnika; zawiera on zobowiązania, które dłużnik musi wypełnić. W praktyce większość spraw o restrukturyzację zadłużenia toczy się bez takiego planu, ponieważ procedurę taką uważa się za mozolną. Prawo w tym kontekście ulegnie niedługo zmianie (projekt uchwały 29 942), w wyniku której plan naprawy nie będzie już częścią postępowania.
Zarówno postępowanie upadłościowe jak i postępowanie dotyczące restrukturyzacji zadłużenia koncentruje się na likwidacji dostępnego kapitału. W przypadku moratorium sytuacja jest odmienna – moratorium koncentruje się na zachowaniu aktywów i z zasady jego celem jest zaradzenie tymczasowym problemom przedsiębiorstwa w zakresie płatności.
W przypadku upadłości, syndyk może narzucić posiadaczowi zastawu lub hipoteki uzasadniony okres przed rozpoczęciem wykonywania swoich praw.
W postępowaniu upadłościowym podstawową zasadą jest sprzedaż publiczna, chyba że sędzia nadzorujący dopuści sprzedaż prywatną (§ 176 UU). Syndyk ma prawo przeprowadzić likwidację (§ 68 UU). Przeciwnie, w przypadku restrukturyzacji zadłużenia zarządca potrzebuje z zasady upoważnienia od sędziego nadzorującego na przeprowadzenie likwidacji, ale zasadniczo sprzedaż publiczna ponownie nie jest konieczna. Likwidacji dostępnych aktywów można również dokonać w formie porozumienia o upadłości lub restrukturyzacji zadłużenia.
Z reguły syndyk lub zarządca rozdziela majątek między wierzycieli tylko raz, na zakończenie postępowania. Restrukturyzacja zadłużenia i postępowanie upadłościowe zostają formalnie zakończone, w momencie kiedy ostateczny plan podziału staje się wiążący. Syndyk lub zarządca informuje o tym wierzycieli. Wierzyciele mogą również sprzeciwić się temu planowi (wnieść sprzeciw).
Zarówno w przypadku upadłości jak i restrukturyzacji zadłużenia istnieje postępowanie uproszczone. Jest to postępowanie, w ramach którego nie odbywa się spotkanie weryfikacyjne. W postępowaniu upadłościowym wymaga się, aby dochody nie były wystarczające dla zaspokojenia wierzytelności zwykłych.
Zasadnicza różnica pomiędzy upadłością a restrukturyzacją zadłużenia polega na tym, że po zakończeniu postępowania upadłościowego wierzytelności niezapłacone wciąż istnieją i mogą w związku z tym ponownie stać się przedmiotem windykacji na rzecz wierzycieli (§ 195 UU). Ma to miejsce, w momencie kiedy ostateczny plan podziału stanie się wiążący, innymi słowy, kiedy niemożliwe już będzie wniesienie sprzeciwu przez wierzycieli. Postępowanie upadłościowe ulega zakończeniu w drodze porozumienia lub zamknięcia uproszczonego (usunięcie w przypadku braku dochodów), lub w drodze podziału między wierzycieli, po zweryfikowaniu ich wierzytelności.
Postępowanie moratoryjne zostaje wycofane na wniosek dłużnika lub ulega zakończeniu w drodze porozumienia zatwierdzanego przez sąd.
Restrukturyzacja zadłużenia może zakończyć się pozytywnie lub negatywnie:
Okoliczność uznania upadłości danej osoby, jej uczestnictwa w moratorium lub restrukturyzacji zadłużenia pozostaje odnotowana przez określony czas w Biurze Rejestracji Kredytowej (BCR) w Tiel, oraz w Centralnym Rejestrze Niewypłacalności (CIR) prowadzonym przez Radę Prawoznawstwa w Hadze (www.rechtspraak.nl/rejestry
-
). Stanowi to w końcu istotny czynnik ryzyka dla kredytodawców. Nie istnieją żadne przeszkody prawne dla ponownego podjęcia działalności przedsiębiorstwa. Jeśli postępowanie restrukturyzacyjne zakończy się powodzeniem, dla osób prywatnych ponownie pojawia się perspektywa dobrej przyszłości finansowej, jako że obciążenia związane z zadłużeniem zostają zniesione.
Przedsiębiorca, który znacząco przyczynił się do upadłości poprzez wyraźne nieprawidłowe zarządzanie przedsiębiorstwem może zostać pociągnięty do odpowiedzialności przez syndyka, na podstawie Kodeksu Cywilnego. Kodeks Prawa Karnego zawiera przepisy dotyczące oszukańczego bankructwa. Brak jest konkretnych sankcji w przypadku pracodawców/podmiotów niebędących osobami prawnymi, w przypadku jeśli nie wypełniają oni swoich zobowiązań w zakresie restrukturyzacji zadłużenia.
« Postępowanie upadłościowe - Informacje ogólne | Niderlandy - Informacje ogólne »
Ostatnia aktualizacja: 06-07-2007

