Komisja Europejska > EJN > Postępowanie upadłościowe > Finlandia

Ostatnia aktualizacja: 13-11-2006
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Postępowanie upadłościowe - Finlandia

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


Ostatnia aktualizacja patrz suomi
 

SPIS TRESCI

1. Jakie rozróżnia się rodzaje i cele postępowania upadłościowego? 1.
2. Co warunkuje wszczęcie każdego rodzaju postępowania upadłościowego? 2.
2.1. Upadłość 2.1.
2.2. Naprawa przedsiębiorstwa 2.2.
2.3. Korekta zadłużenia osoby prywatnej 2.3.
3. Jaką rolę pełnią poszczególni uczestnicy każdego rodzaju postępowania? 3.
3.1. Upadłość 3.1.
3.2. Naprawa przedsiębiorstwa 3.2.
3.3. Korekta zadłużenia osoby prywatnej 3.3.
4. Jakie są skutki wszczęcia takiego postępowania? 4.
4.1. Upadłość 4.1.
4.2. Naprawa przedsiębiorstwa 4.2.
4.3. Korekta zadłużenia osoby prywatnej 4.3.
5. Jakie szczególne zasady wiążą się z określonymi kategoriami roszczeń? 5.
5.1. Upadłość 5.1.
5.2. Naprawa przedsiębiorstwa 5.2.
5.3. Korekta zadłużenia osoby prywatnej 5.3.
6. Jakie zasady wiążą się z czynami szkodliwymi? 6.
7. Co warunkuje zgłoszenie i uznanie roszczenia? 7.
7.1. Upadłość 7.1.
7.2. Naprawa przedsiębiorstwa 7.2.
7.3. Korekta zadłużenia osoby prywatnej 7.3.
8. Jakie zasady wiążą się z postępowaniem naprawczym? 8.
9. Jakie zasady wiążą się z postępowaniem likwidacyjnym (zbywanie majątku i podział przychodów pieniężnych)? 9.
10. Co warunkuje zamknięcie postępowania? 10.
10.1. Upadłość 10.1.
10.2. Naprawa przedsiębiorstwa 10.2.
10.3. Korekta zadłużenia osoby prywatnej 10.3.

 

1. Jakie rozróżnia się rodzaje i cele postępowania upadłościowego?

Upadłość oznacza, że dłużnik jest inaczej niż tymczasowo niezdolny do spłaty swojego zadłużenia w wymaganym terminie. W takich przypadkach postępowanie upadłościowe oznacza postępowanie wykonawcze stosowane jednocześnie do całości zadłużenia dłużnika.

W Finlandii istnieją trzy różne rodzaje postępowania upadłościowego: upadłość, naprawa przedsiębiorstwa oraz korekta zadłużenia osoby prywatnej. Odpowiedzi dotyczące upadłości wynikają z przepisów Ustawy o Upadłości (120/2004), która weszła w życie w dniu 1 września 2004 r. Ustawa o Postępowaniu Naprawczym (47/1993) oraz Ustawa o Korekcie Zadłużenia Osoby Prywatnej (57/1993) weszły w życie w dniu 8 lutego 1993 r.

Upadłość to procedura likwidacyjna mająca na celu zbycie majątku dłużnika i podział wpływów pieniężnych pomiędzy wierzycieli. Naprawa przedsiębiorstwa oraz korekta zadłużenia osoby prywatnej to procedury naprawcze mające na celu przywrócenie solidności finansowej i umożliwienie dłużnikom pokonanie trudności finansowych.

Dłużnik może również osiągnąć ugodę z wierzycielami odnośnie do płatności jego zadłużenia, jak również dokonać innego rodzaju uzgodnień poza oficjalnym postępowaniem upadłościowym. Nie istnieją żadne przepisy prawne regulujące uzgodnienia dokonywane na zasadzie dobrowolności.

2. Co warunkuje wszczęcie każdego rodzaju postępowania upadłościowego?

Ogólnym wymogiem warunkującym wszczęcie wszystkich trzech rodzajów postępowania upadłościowego jest niewypłacalność dłużnika.

Do góryDo góry

2.1. Upadłość

Upadłość ma zastosowanie ogólne, tak więc upadłość może ogłosić zarówno osoba fizyczna jak i prawna. O ogłoszenie upadłości może wnieść zarówno dłużnik jak i wierzyciel.

Ogólnym wymogiem warunkującym ogłoszenie upadłości jest niewypłacalność dłużnika. Prawo upadłościowe określa kilka możliwych sytuacji, ułatwiając w ten sposób ustalenie, czy dany podmiot jest niewypłacalny; dłużnika uznaje się za niewypłacalnego, jeśli jego sytuacja jest jedną z podanych, chyba że istnieją wskazania przeciwne.

Możliwe okoliczności uznania niewypłacalności:

sytuacja, w której dłużnik oświadcza, że jest niewypłacalny i nie istnieją podstawy do odrzucenia jego oświadczenia;

sytuacja, w której dłużnik zalega z płatnościami;

sytuacja, w której w ramach postępowania naprawczego w okresie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość staje się jasne, że uzyskanie dostatecznych środków od dłużnika na całkowitą spłatę długu będzie niemożliwe; lub

sytuacja, w której dłużnik, który na mocy prawa był zobowiązany w ciągu roku bezpośrednio poprzedzającego złożenie wniosku o upadłość do rozliczania swojej działalności, nie dokonuje spłaty ustalonej zaległej należnej kwoty w terminie tygodnia od otrzymania od wierzyciela wezwania do zapłaty. Wierzyciel musi złożyć wniosek o upadłość w ciągu trzech miesięcy od upłynięcia terminu wskazanego w jego wezwaniu do zapłaty dla płatności zadłużenia.

Jeżeli wierzyciel składa wniosek o ogłoszenie upadłości, kwota będąca przedmiotem roszczenia wierzyciela musi wynikać z orzeczenia lub innych podstaw wykonawczych, lub też musi być potwierdzona w inny sposób. Kwota będąca przedmiotem roszczenia nie musi być zaległa. Istnieją ograniczenia w zakresie wniosków o upadłość na podstawie drobnych roszczeń.

Do góryDo góry

Sąd zapewnia natychmiastową publikację zawiadomienia o rozpoczęciu postępowania w Dzienniku Urzędowym. Zawiadomienie można opublikować również w dowolnej gazecie codziennej. Obowiązkiem syndyka jest zawiadomienie wierzycieli o rozpoczęciu postępowania upadłościowego. Wpisu dotyczącego rozpoczęcia postępowania upadłościowego dokonuje się również, między innymi, do Rejestru Postępowania Upadłościowego i Naprawczego, Rejestru Handlowego, Rejestru Własności Gruntu i Hipotek, Rejestru Żeglugi Handlowej, Rejestru Konserwacji Żeglugi Handlowej, Rejestru Lotnictwa, Rejestru Hipotek Handlowych, Rejestru Pojazdów i Rejestru Papierów Wartościowych.

2.2. Naprawa przedsiębiorstwa

Przedsiębiorstwo prowadzące każdy rodzaj działalności może być przedmiotem postępowania naprawczego, podobnie jak przedsiębiorca będący osobą prywatną. Jednakże określone przedsiębiorstwa, takie jak instytucje kredytowe i ubezpieczeniowe podlegające specjalnym regulacjom i kontroli, wykraczają poza zakres postępowania naprawczego. Wniosek o postępowanie naprawcze może złożyć dłużnik lub wierzyciel. Większość wniosków składają dłużnicy.

Postępowanie naprawcze może rozpocząć się, w momencie kiedy dłużnik nie jest w stanie dokonać płatności i nie istnieją przeszkody prawne dla rozpoczęcia postępowania. Przeszkodą może być niewypłacalność niemożliwa do zlikwidowania w ramach planu naprawczego lub sytuacja, w której majątek dłużnika nie jest wystarczający dla pokrycia kosztów poniesionych w wyniku postępowania. Postępowanie naprawcze może rozpocząć się również, w przypadku jeśli dłużnikowi grozi niewypłacalność. W takich przypadkach wierzyciel może uzyskać wszczęcie postępowania jedynie w szczególnych okolicznościach. Ponadto, postępowanie naprawcze może zostać wszczęte w sytuacji wniesienia odpowiedniego wniosku wspólnie przez dłużnika i dwóch wierzycieli. W takich przypadkach wspólne roszczenia wierzycieli muszą stanowić przynajmniej jedną piątą znanego zadłużenia dłużnika.

Do góryDo góry

Sąd publikuje zawiadomienie o decyzji o wszczęciu postępowania naprawczego w Dzienniku Urzędowym. Obowiązek zawiadomienia wierzycieli o wszczęciu postępowania spoczywa na likwidatorze. Wpisu dotyczącego rozpoczęcia postępowania upadłościowego dokonuje się również, między innymi, do Rejestru Postępowania Upadłościowego i Naprawczego, Rejestru Handlowego, Rejestru Własności Gruntu i Hipotek i Rejestru Papierów Wartościowych.

2.3. Korekta zadłużenia osoby prywatnej

O korektę zadłużenia może wystąpić jedynie osoba prywatna. Postępowanie w sprawie korekty zadłużenia może obejmować również korektę długów związanych z firmą, która zakończyła działalność handlową.

Wszczęcie postępowania w sprawie korekty zadłużenia wymaga, aby dłużnik był niewypłacalny i nie był w stanie rozsądnie poprawić swojej wypłacalności w celu spłaty zadłużenia. Istotne są również powody niewypłacalności (łącznie z chorobą, brakiem zatrudnienia), łączna kwota należna oraz zdolność dłużnika do zapłaty. Osoba prywatna prowadząca działalność może wnieść o powtórne rozliczenie zadłużenia, na mocy specjalnych wymagań. Nie mogą istnieć żadne przeszkody natury prawnej dla postępowania o korektę zadłużenia (np. dług powstały w wyniku działalności przestępczej lub wyraźne zaniedbanie w kwestii powiększania się zadłużenia).

O wszczęciu postępowania w sprawie korekty zadłużenia zawiadamia się dłużnika i wierzycieli. Zawiadomienie wysyła sąd, chyba że sąd poleci to likwidatorowi. Sąd musi również zawiadomić o wszczęciu postępowania w sprawie korekty zadłużenia organa odpowiedzialne za zajmowanie mienia, właściwe zarówno dla miejsca zamieszkania dłużnika jak i władze lokalne dla miejsca, w którym znajdują się wszelkie nieruchomości.

Do góryDo góry

3. Jaką rolę pełnią poszczególni uczestnicy każdego rodzaju postępowania?

3.1. Upadłość

O ogłoszeniu upadłości decyduje sąd. Sądem właściwym jest ogólny sąd pierwszej instancji (käräjäoikeus (Sąd Rejonowy)). Sąd orzeka również o zakończeniu lub innego rodzaju wcześniejszym zamknięciu postępowania upadłościowego. Sąd powołuje syndyka, potwierdza plan podziału i rozstrzyga spory dotyczące roszczeń. Od wyroków sądu przysługuje odwołanie, z kilkoma wyjątkami.

Nadrzędną kontrolę nad majątkiem w upadłości sprawują wierzyciele. Najważniejszym organem decyzyjnym jest zgromadzenie wierzycieli. Głosy wierzycieli ważone są według kwot ich roszczeń. Do sądu można wnieść odwołanie od decyzji wierzycieli.

Syndyk odgrywa centralną rolę w zarządzaniu podmiotem w upadłości. Zadaniem syndyka jest między innymi reprezentowanie podmiotu i rutynowe nim zarządzanie, sporządzenie spisu majątku i sprawozdania dłużnika, przyjmowanie dokumentów zgłaszających roszczenia i sporządzanie proponowanych planów podziału. Syndyk nadzoruje również zajmowanie się i sprzedaż majątku wchodzącego w skład masy upadłościowej i jego podział. Osoba powołana do pełnienia funkcji syndyka musi spełniać wymagania w zakresie kompetencji określone prawem i być niezależna zarówno od dłużnika jak i od wierzycieli.

Dłużnik jest zobowiązany współpracować w zakresie likwidacji masy upadłościowej. Dłużnik musi udzielać syndykowi informacji umożliwiającej mu sporządzenie spisu i potwierdzić poprawność takiego spisu. Dłużnik ma prawo otrzymywać informacje dotyczące masy upadłościowej i ma prawo uczestniczyć oraz wyrażać opinie na zgromadzeniu wierzycieli w sprawach, w których podejmuje się decyzje.

Do góryDo góry

3.2. Naprawa przedsiębiorstwa

O wszczęciu postępowania naprawczego decyduje sąd. Sąd powołuje również likwidatora i w stosownych przypadkach komitet wierzycieli. Potwierdza on również plan naprawczy. Sprawami związanymi z naprawą przedsiębiorstwa zajmują się określone sądy pierwszej instancji. Od wyroków sądu przysługuje odwołanie, z kilkoma wyjątkami.

Likwidator sporządza sprawozdanie na temat majątku dłużnika i jego długów oraz propozycję planu naprawczego. Nadzoruje on również ciągłość działania przedsiębiorstwa dłużnika. Osoba powołana do pełnienia funkcji likwidatora musi spełniać wymagania w zakresie kompetencji określone prawem i być niezależna zarówno od dłużnika jak i od wierzycieli.

Komitet wierzycieli reprezentuje wierzycieli i wspiera likwidatora w charakterze organu doradczego. Komitetu nie powołuje się, w sytuacji kiedy nie jest on wymagany w związku z niewielką liczbą wierzycieli.

Wierzyciele mają prawo wypowiadać się na różnych etapach postępowania. Otrzymują oni do skomentowania proponowany plan naprawczy sporządzony przez likwidatora. W przypadku jeśli nie wszyscy wierzyciele zgodzą się zatwierdzić plan, plan ostateczny jest przedmiotem głosowania. Dla potrzeb głosowania wierzycieli dzieli się na grupy, a plan może zostać przyjęty przez zatwierdzenie go przez większość grup.

Dłużnik ma obowiązek przedkładać informacje sądowi i likwidatorowi oraz pomagać przy wdrażaniu postępowania naprawczego. Dłużnik ma prawo przedstawiać własne sugestie w zakresie planu naprawczego.

Do góryDo góry

3.3. Korekta zadłużenia osoby prywatnej

O wszczęciu postępowania w sprawie korekty zadłużenia osoby prywatnej decyduje sąd. W koniecznych przypadkach sąd powołuje likwidatora. Sąd ponosi również odpowiedzialność za potwierdzenie planu płatności. Od wyroków sądu przysługuje odwołanie, z kilkoma wyjątkami.

Zadaniem likwidatora jest sporządzenie proponowanego planu płatności i realizacja innych zadań powierzonych mu przez sąd. Na przykład, likwidatorowi może zostać powierzone zadanie zbycia majątku dłużnika. Osoba powołana do pełnienia funkcji likwidatora musi spełniać wymagania w zakresie kompetencji określone prawem i być niezależna zarówno od dłużnika jak i od wierzycieli.

W przypadku niepowołania likwidatora, dłużnik sam opracowuje proponowany plan płatności. Dłużnik ma obowiązek dostarczać informacje sądowi, likwidatorowi oraz wierzycielom, oraz pomagać w zapewnieniu przeprowadzenia i wykonania postępowania w sprawie korekty zadłużenia. Dłużnik otrzymuje pomoc od miejscowych władz w ramach sekcji zajmującej się doradztwem w zakresie finansów i zadłużenia.

Wierzyciele mają możliwość zgłaszania uwag w sprawie wniosku dłużnika i proponowanego planu płatności.

4. Jakie są skutki wszczęcia takiego postępowania?

4.1. Upadłość

Masa upadłościowa obejmuje całość majątku dłużnika w momencie wszczęcia postępowania upadłościowego oraz majątek otrzymany przez dłużnika przed zakończeniem tego postępowania. Jednakże w przypadku kiedy podmiot ogłaszający upadłość jest osobą fizyczną w skład masy upadłościowej nie wchodzi majątek i nieosiągnięte przychody otrzymane przez niego po wszczęciu postępowania upadłościowego.

Do góryDo góry

W momencie wszczęcia postępowania upadłościowego dłużnik zrzeka się kontroli nad swoim majątkiem stanowiącym część masy upadłościowej. Kontrola ta zostanie przeniesiona na masę upadłościową (wierzycieli).

W trakcie postępowania upadłościowego dłużnik, w określonych okolicznościach, może podlegać ograniczeniu wolności osobistej (na przykład może zostać objęty zakazem opuszczania kraju). Pod pewnymi względami ograniczone zostają również kompetencje dłużnika w zakresie działania. Na przykład, w trakcie postępowania upadłościowego dłużnik nie może zakładać firmy lub obejmować stanowiska w zarządzie firmy. Ograniczenia te mają znaczenie głównie w sytuacji kiedy dłużnik jest osobą fizyczną.

Upadłość nie skutkuje zwolnieniem dłużnika z jego zadłużenia. Dłużnik pozostaje odpowiedzialny za długi, które nie zostaną spłacone w trakcie postępowania upadłościowego. Odpowiedzialność za długi ma w praktyce znaczenie jedynie w sytuacji kiedy dłużnik jest osobą fizyczną, ponieważ upadłość prowadzi zasadniczo do likwidacji osoby prawnej. Dłużnik może jednakże zostać zwolniony z długów przekraczających jego zdolność spłaty w ramach postępowania w sprawie korekty zadłużenia osoby prywatnej.

Wszczęcie postępowania upadłościowego wyklucza odrębne wykonanie roszczeń w upadłości, takie jak zajęcie mienia, z kilkoma wyjątkami, jak na przykład w przypadku zabezpieczonych roszczeń.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1346/2000 likwidator może zażądać opublikowania zawiadomienia o wszczęciu postępowania upadłościowego w każdym innym Państwie Członkowskim (art. 21) i zarejestrowania go w rejestrach prowadzonych w innych Państwach Członkowskich (art. 22). Postępowanie upadłościowe wszczęte w innych Państwach Członkowskich jest przedmiotem publikacji w Finlandii w Dzienniku Urzędowym na wniosek likwidatora. Odpowiedzialność za publikację spoczywa na Oikeusrekisterikeskus (Centrum Rejestrów Prawnych - www.oikeus.fi/oikeusrekisterikeskus/ English - suomi - svenska).

Do góryDo góry

W Finlandii postępowania upadłościowe wszczęte w innych Państwach Członkowskich są na wniosek likwidatora przedmiotem wpisu do Rejestru Własności Gruntu i Hipotek, Rejestru Handlowego, Rejestru Hipotek Handlowych, Rejestru Żeglugi Handlowej, Rejestru Konserwacji Żeglugi Handlowej, Rejestru Lotnictwa, Rejestru Pojazdów i Rejestru Papierów Wartościowych. Wpisu dokonuje urzędnik prowadzący dany rejestr.

Wniosek o wpis do Rejestru Własności Gruntu i Hipotek składa się w Sądzie Rejonowym sprawującym jurysdykcję nad obszarem lokalizacji nieruchomości (www.oikeus.fi/ suomi).

Organem prowadzącym Rejestr Handlowy i Rejestr Hipotek Handlowych jest Krajowa Rada Patentów i Rejestracji (www.prh.fi/ English - suomi - svenska).

Organem prowadzącym Rejestr Żeglugi Handlowej i Rejestr Konserwacji Żeglugi Handlowej jest Fińska Administracja Morska (www.fma.fi/palvelut/alusrekisteri/ English - suomi - svenska).

Do góryDo góry

Organem odpowiedzialnym za Rejestr Lotnictwa jest Administracja Lotnictwa Cywilnego (www.ilmailulaitos.fi/ilma_alusrekisteri/ English - suomi - svenska).

Organem prowadzącym Rejestr Pojazdów jest Fińska Administracja Pojazdów (www.ake.fi/ English - suomi - svenska).

Organem prowadzącym Rejestr Papierów Wartościowych jest Fiński Centralny Depozyt Papierów Wartościowych Oy

(www.apk.fi/ English - suomi).

Prawo nie wymaga publikacji i rejestracji, jeśli miejsce prowadzenia działalności dłużnika znajduje się w Finlandii.

4.2. Naprawa przedsiębiorstwa

Dłużnik, w stosunku do którego toczy się postępowanie naprawcze nie może ogłosić upadłości. Sąd, do którego skierowano wniosek może wprowadzić tymczasowy zakaz płatności, inkasa i wykonania nawet przed wszczęciem postępowania.

Do góryDo góry

Zakaz płatności, inkasa i wykonania obowiązuje w trakcie postępowania naprawczego. Zakaz obejmuje wszystkie długi powstałe przed wszczęciem postępowania, łącznie z długami zabezpieczonymi.

W trakcie postępowania naprawczego dłużnik nie zrzeka się swojej kontroli. Przedsiębiorstwo kontynuuje swoją działalność, jednakże pod nadzorem likwidatora. Dłużnik musi uzyskiwać zgodę likwidatora na określone działania.

W trakcie postępowania naprawczego dłużnikowi przedstawia się plan naprawczy; może on zawierać różne środki pozwalające na odzyskanie solidności finansowej działalności dłużnika. Może to wiązać się z korektą zadłużenia, co może dotyczyć warunków zadłużenia, łącznie z długami zabezpieczonymi, które powstały przed wszczęciem postępowania. Środki mogą obejmować również przeniesienie, działalność, zarządzanie, organizację, pracowników i kapitał przedsiębiorstwa. W sytuacji kiedy dłużnik spełni swoje zobowiązania w zakresie płatności w ramach zatwierdzonego planu naprawczego, zostaje on zwolniony z płatności kwoty zadłużenia przekraczającej kwotę zatwierdzoną w ramach planu.

Jeżeli chodzi o publikację w Finlandii i dokonywanie wpisu postępowania naprawczego wszczętego w innych Państwach Członkowskich Unii Europejskiej do rejestrów w Finlandii patrz punkty 2.2 i 4.1.

4.3. Korekta zadłużenia osoby prywatnej

Dłużnik, w stosunku do którego toczy się postępowanie dotyczące wniosku o korektę zadłużenia nie może ogłosić upadłości. Sąd może wydać tymczasowy zakaz płatności, inkasa i wykonania nawet przed wszczęciem postępowania.

Do góryDo góry

Zakaz płatności, inkasa i wykonania obowiązuje w trakcie postępowania w sprawie korekty zadłużenia osoby prywatnej. Zakaz obejmuje wszystkie długi powstałe przed wszczęciem postępowania, łącznie z długami zabezpieczonymi.

Plan płatności dostosowany do rzeczywistych zdolności dłużnika do zapłaty przedstawia się do zatwierdzenia dłużnikowi, w ramach postępowania w sprawie korekty. Plan płatności ma określony czas trwania, zasadniczo pięć lat. Plan płatności obejmuje wszystkie długi powstałe przed wszczęciem postępowania, łącznie z długami zabezpieczonymi. W sytuacji kiedy dłużnik spełni swoje zobowiązania w zakresie płatności w ramach zatwierdzonego planu płatności, zostaje on zwolniony z płatności reszty swojego zadłużenia.

W postępowaniu o korektę zadłużenia zbyciu ulega majątek niebędący artykułami pierwszej potrzeby. W określonych okolicznościach dłużnik może zatrzymać posiadane przez niego mieszkanie.

5. Jakie szczególne zasady wiążą się z określonymi kategoriami roszczeń?

5.1. Upadłość

Zasadniczo upadłość nie wpływa na prawo zabezpieczonego wierzyciela do wykonania jego zabezpieczenia. Jednakże podmiot w upadłości może zabronić sprzedaży zabezpieczonego majątku (np. majątku nieruchomego) przez określony okres czasu, jeśli istnieje konieczność ochrony interesów tego podmiotu. Ponadto, w określonych okolicznościach podmiot w upadłości ma prawo dokonać sprzedaży zabezpieczonego majątku za zgodą sądu. Zabezpieczony wierzyciel musi również powiadomić syndyka o swoim zabezpieczonym roszczeniu. Ma to na celu ułatwienie likwidacji podmiotu. Majątek ruchomy przedsiębiorstwa dłużnika może być objęty hipoteką handlową. Hipoteka handlowa daje podstawę dla specjalnych praw preferencyjnych w zakresie uzyskiwania płatności. Pięćdziesiąt procent wartości obciążonego hipoteką majątku zostaje spłacone na rzecz roszczenia wierzyciela. Roszczenia ostateczne są nieuprzywilejowane, bez względu na istnienie ewentualnych hipotek handlowych zarejestrowanych jako zabezpieczone w stosunku do takiego majątku.

Do góryDo góry

W sytuacji jeśli dłużnik nabył aktywa na warunkach zachowania tytułu własności, warunki te pozostają wiążące również w określonych okolicznościach w stosunku do podmiotu w upadłości. Podmiot ma prawo działać jako strona umowy zamiast dłużnika i w ten sposób utrzymać majątek w zarządzaniu.

Wierzyciel ma prawo potrącić kwotę swojego roszczenia w stosunku do dłużnika ze swoich zobowiązań na rzecz dłużnika w momencie wszczęcia postępowania upadłościowego. Prawo instytucji kredytowej do dokonania potrącenia jest ograniczone do sytuacji, kiedy dłużnik posiada rachunek w instytucji kredytowej, który można wykorzystać dla celów transakcji płatniczych. W przeciwnym wypadku prawo do dokonania potrącenia wzajemnych roszczeń ograniczone jest zasadniczo w oparciu o podstawy zamierzone w celu uniemożliwienia jego nadużycia.

Pracownicy przedsiębiorstwa dłużnika zasadniczo otrzymują wypowiedzenie w momencie rozpoczęcia postępowania upadłościowego. Syndyk musi ustalić kwoty należne na rzecz pracowników oraz zakres, w jakim kwoty te można wypłacić w formie gwarancji płatności.

5.2. Naprawa przedsiębiorstwa

Przedsiębiorstwo będące przedmiotem naprawy kontynuuje swoją działalność. Wszczęcie postępowania naprawczego pozostaje bez wpływu na zobowiązania, które powziął już dłużnik, chyba że prawo stanowi inaczej.

Aby zapewnić powodzenie postępowania naprawczego, naprawa wpływa również na status zabezpieczonych wierzycieli. Zakaz płatności, inkasa i wykonania stosuje się również do zabezpieczonych wierzycieli. Plan naprawczy może wpływać również, z zastrzeżeniem określonych ograniczeń, na warunki zabezpieczonych długów.

Do góryDo góry

Wierzyciel (z określonymi wyjątkami) nie ma również prawa do dokonania potrącenia wzajemnych roszczeń w ramach postępowania naprawczego.

Jeżeli chodzi o uzgodnienia dotyczące pracowników, może istnieć konieczność wykonania ich w charakterze środka naprawczego.

5.3. Korekta zadłużenia osoby prywatnej

Z zastrzeżeniem określonych ograniczeń, zabezpieczone długi mogą zostać skorygowane również w ramach postępowania w sprawie korekty zadłużenia. Zakaz płatności, inkasa i wykonania stosuje się również do zabezpieczonych długów.

6. Jakie zasady wiążą się z czynami szkodliwymi?

Ustawa o windykacji w stosunku do podmiotu w stanie upadłości, która weszła w życie w 1992 r. traktuje o unieważnianiu transakcji. Transakcja może ulec unieważnieniu w ramach postępowania upadłościowego, jak również postępowania naprawczego lub postępowania w sprawie korekty zadłużenia osoby prywatnej.

W ramach windykacji unieważnieniu ulega prawomocna z istoty rzeczy transakcja dokonana przez dłużnika przed wszczęciem postępowania upadłościowego. Dlatego też windykacja różni się od środków cywilnoprawnych, na mocy których transakcję można uznać za niebyłą lub nieważną.

Podstawy windykacji można podzielić na subiektywne i obiektywne. Aby istniały subiektywne podstawy dla windykacji dłużnik musiał zachować się w sposób niewłaściwy w stosunku do wierzycieli, a druga strona transakcji musiała działać w złej wierze. Podstawa ta jest dostępna dla wszystkich rodzajów transakcji.

Do góryDo góry

Obiektywne podstawy dla windykacji mogą stanowić sposób anulowania transakcji, które są najczęściej nieodpowiednie lub szkodliwe dla wierzycieli. Dlatego też nie ma konieczności uzasadniania zamiaru oszukania. Postawy obiektywne znajdują zastosowanie w stosunku do określonych transakcji, takich jak likwidacja długu lub wniesienie zabezpieczenia w okresie windykacji, który zwykle wynosi trzy miesiące przed wyznaczonym terminem. Dla przykładu, w postępowaniu upadłościowym wyznaczony termin to termin, w którym do sądu wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości.

7. Co warunkuje zgłoszenie i uznanie roszczenia?

7.1. Upadłość

W postępowaniu upadłościowym wierzyciel, którego roszczenie w stosunku do dłużnika zaistniało przed wszczęciem postępowania upadłościowego (roszczenie w upadłości) może otrzymać podział. Wierzyciel ma obowiązek zgłosić swoje roszczenie. Zgłoszenie roszczenia nie jest jednakże konieczne, w przypadku jeśli syndyk uzna roszczenie w upadłości za oczywiste.

Roszczenia należy zgłaszać w formie pisemnej. Oświadczenie o zgłoszeniu roszczenia musi zawierać między innymi informację na temat kwoty i podstawy roszczenia, statusu preferencyjnego dochodzonego dla roszczenia oraz podstaw dochodzenia takiego statusu. Oświadczenie musi wskazywać dokument stanowiący postawę preferencyjnego roszczenia wierzyciela, jeżeli takowego nie przekazano syndykowi.

Wierzyciel musi przekazać oświadczenie o zgłoszeniu roszczenia syndykowi najpóźniej w terminie zgłoszenia roszczenia. Termin ten określa syndyk, który nadzoruje również publikację ogłoszenia dotyczącego zgłaszania roszczeń i zawiadamia o nim wierzycieli. Wierzyciel może zgłosić roszczenie nawet po terminie zgłoszenia, jednakże w takim przypadku musi on dokonać na rzecz podmiotu w upadłości opłaty z tytułu opóźnionego zgłoszenia.

Do góryDo góry

Syndyk analizuje zgłoszone roszczenia i sporządza propozycję podziału majątku podmiotu w upadłości pomiędzy wierzycieli (propozycja planu podziału). Sąd potwierdza propozycję planu podziału. Zgłoszone roszczenia bezsporne w postępowaniu upadłościowym uważa się za przyjęte.

Wierzyciele otrzymują zapłatę ze środków dłużnika zgodnie z Ustawą o uzgodnieniach dotyczących płatności na rzecz wierzycieli. Roszczeń uprzywilejowanych jest niewiele. Jeśli takowe istnieją, są to zasadniczo roszczenia zabezpieczone, które zaistniały w związku z naprawą przedsiębiorstwa oraz dodatki na utrzymanie. W przeciwnym razie, majątek dłużnika ulega podziałowi proporcjonalnie do wartości roszczeń.

7.2. Naprawa przedsiębiorstwa

Naprawa przedsiębiorstwa obejmuje wszystkie długi zaistniałe przed wszczęciem postępowania. Zadaniem likwidatora jest ustalenie wierzycieli i długów dłużnika. Wierzyciele mają możliwość skorygowania informacji dotyczących roszczenia w wyznaczonym terminie. Wierzyciele otrzymują płatności zgodnie z planem naprawczym potwierdzonym przez sąd.

Z pewnymi wyjątkami, potwierdzenie planu naprawczego oznacza umorzenie długów związanych z postępowaniem naprawczym nieznanych dla celów naprawy.

7.3. Korekta zadłużenia osoby prywatnej

Korekta zadłużenia obejmuje wszystkie długi zaistniałe przed wszczęciem postępowania. Dłużnik jest zobowiązany ujawnić wszystkie swoje długi. Nie istnieje wymóg zgłaszania roszczenia. Dłużnik lub likwidator sporządza propozycję planu płatności. Wierzyciele mają możliwość zgłoszenia uwag do propozycji planu płatności. Dłużnik dokonuje płatności na rzecz wierzycieli zgodnie z planem płatności potwierdzonym przez sąd.

Do góryDo góry

8. Jakie zasady wiążą się z postępowaniem naprawczym?

Patrz odpowiedzi w punktach 3.2, 3.3, 4.2, 4.3, 5.2, 5.3, 7.2. i 7.3.

9. Jakie zasady wiążą się z postępowaniem likwidacyjnym (zbywanie majątku i podział przychodów pieniężnych)?

W postępowaniu upadłościowym majątek należący do podmiotu w upadłości zbywa się w sposób najbardziej korzystny dla podmiotu, tak aby uzyskać możliwie jak najwyższe przychody ze sprzedaży. Nie narzuca się metody sprzedaży; określają ją wierzyciele podmiotu. Istnieją specjalne przepisy dotyczące majątku zabezpieczonego (patrz punkt 5.1). W sytuacji kiedy podmiot w upadłości został zlikwidowany, a należący do niego majątek zbyty, przychody rozdziela się niezwłocznie pomiędzy wierzycieli, zgodnie z planem podziału potwierdzonym przez sąd.

10. Co warunkuje zamknięcie postępowania?

10.1. Upadłość

Po dokonaniu likwidacji podmiotu w upadłości i zbyciu należącego do niego majątku syndyk sporządza ostateczne zestawienie. Postępowanie upadłościowe uznaje się za zamknięte w momencie zatwierdzenia ostatecznego zestawienia przez wierzycieli.

Postępowanie upadłościowe może zostać zamknięte również decyzją sądu kończącą postępowanie, w sytuacji kiedy majątek podmiotu w upadłości nie jest wystarczający, aby pokryć koszty postępowania upadłościowego lub w sytuacji kiedy postępowanie jest w inny sposób nieodpowiednie. Nie można jednakże zakończyć postępowania upadłościowego, w sytuacji kiedy prowadzi się je w formie likwidacji zarządzanej publicznie. Sąd, działając na wniosek prawnika ds. upadłości może orzec, że postępowanie upadłościowe powinno być prowadzone jako likwidacja zarządzana publicznie. Powody przeprowadzenia takiej publicznie zarządzanej likwidacji mogą wiązać się z dłużnikiem lub niedostatkiem majątku podmiotu. Koszty likwidacji zarządzanej publicznie pokrywa się z funduszy państwowych, jeżeli majątek podmiotu w upadłości jest niewystarczający dla ich pokrycia.

Do góryDo góry

Postępowanie upadłościowe może zakończyć się również „obowiązkowym układem”, w ramach którego dłużnik i wierzyciele osiągają porozumienie w sprawie spłaty długów.

Postępowanie upadłościowe może zostać zakończone również z ważnego powodu w terminie ośmiu dni od jego rozpoczęcia.

W wyniku upadłości ograniczeniu ulega zdolność dłużnika do działania (patrz punkt 4.1) do momentu potwierdzenia przez dłużnika spisu jego majątku, przez maksymalny okres czterech miesięcy od wszczęcia postępowania upadłościowego. Po upływie tego okresu dłużnik może, na przykład, rozpocząć inną działalność.

Wykroczenie powiązane z działalnością skutkującą postępowaniem upadłościowym w stosunku do dłużnika może stanowić przestępstwo (na przykład przestępstwa księgowe, działania oszukańcze). Dłużnik lub jego przedstawiciel może być winien również przestępstwa w trakcie postępowania upadłościowego (np. oszukańcze praktyki ze strony dłużnika). Istnieje również możliwość wydania w stosunku do dłużnika lub jego przedstawiciela postanowienia zakazującego im prowadzenia działalności gospodarczej. Wymogiem warunkującym wydanie takiego zakazu jest, aby osoba zainteresowana w sposób istotny nie dopełniła zobowiązań ustawowych w zakresie prowadzenia działalności lub prowadziła praktyki przestępcze w ramach swojej działalności gospodarczej, których nie można uznać za niemające znaczenia. Zakaz prowadzenia działalności gospodarczej dotyczy konkretnego okresu (trzy do siedmiu lat) i wpisuje się go do rejestru publicznego. Osoba, w stosunku do której wydany zostanie tego typu zakaz prowadzenia działalności nie może, między innymi, prowadzić na rachunek własny lub za pośrednictwem przedstawiciela, działalności gospodarczej, w przypadku której istnieje konieczność prowadzenia rachunkowości, ani też nie może zakładać ani zarządzać spółką.

10.2. Naprawa przedsiębiorstwa

Plan naprawczy pozostaje w mocy do momentu wypełnienia zawartych w nim zobowiązań. Plan naprawczy może zostać zakończony orzeczeniem sądowym, w sytuacji kiedy dłużnik nie zrealizuje planu, a niedopełnienie to nie jest bez znaczenia. Plan naprawczy może ulec zakończeniu również w sytuacji ogłoszenia upadłości dłużnika przed zakończeniem realizacji planu. Sąd może również wypowiedzieć uzgodnienia w sprawie zadłużenia w stosunku do danego wierzyciela zgodnie z ich określeniem w planie, w sytuacji kiedy na przykład dłużnik w sposób istotny nie dopełnił swojego zobowiązania do zapłaty w stosunku do tego wierzyciela.

10.3. Korekta zadłużenia osoby prywatnej

W przypadku wypełnienia zobowiązań zawartych w planie płatności dłużnik zostaje zwolniony z płatności drugiej części swojego zadłużenia. Plan płatności może jednakże ulec wypowiedzeniu na mocy orzeczenia sądowego, w sytuacji kiedy dłużnik nie zrealizuje planu z powodów nie do przyjęcia lub też jeśli dłużnik nie dopełnia swojego zobowiązania do współpracy. Plan ulega wypowiedzeniu również w sytuacji ogłoszenia upadłości dłużnika lub jego śmierci w trakcie trwania planu płatności. Wypowiedzenie planu skutkuje przywróceniem pierwotnych warunków dla wierzycieli.

« Postępowanie upadłościowe - Informacje ogólne | Finlandia - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 13-11-2006

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania