Europese Commissie > EJN > Faillissement > Finland

Laatste aanpassing: 16-01-2009
Printversie Voeg toe aan favorieten

Faillissement - Finland

EJN logo

Deze pagina is vervallen. De pagina wordt bijgewerkt en verplaatst naar het Europees e-justitieportaal.


Voor de laatst bijgewerkte tekst: zie suomi
 

INHOUDSOPGAVE

1. Welke soorten insolventieprocedures zijn er en wat zijn de doelen ervan? 1.
2. Wat zijn de voorwaarden voor het inleiden van elk van deze insolventieprocedures? 2.
2.1. Faillissement 2.1.
2.2. Herstructurering van een onderneming 2.2.
2.3. Schuldsanering bij een natuurlijke persoon 2.3.
3. Welke rol spelen de verschillende deelnemers bij elke soort procedure? 3.
3.1. Faillissement 3.1.
3.2. Herstructurering van een onderneming 3.2.
3.3. Schuldsanering bij een natuurlijke persoon 3.3.
4. Welke gevolgen heeft de inleiding van de procedure? 4.
4.1. Faillissement 4.1.
4.2. Herstructurering van een onderneming 4.2.
4.3. Schuldsanering bij een natuurlijke persoon 4.3.
5. Wat zijn de specifieke voorschriften bij bepaalde categorieën schuldvorderingen? 5.
5.1. Faillissement 5.1.
5.2. Herstructurering van een onderneming 5.2.
5.3. Schuldsanering bij een natuurlijke persoon 5.3.
6. Wat zijn de voorschriften met betrekking tot handelingen die de boedel benadelen? 6.
7. Wat zijn de voorwaarden voor het indienen en verifiëren van schuldvorderingen? 7.
7.1. Faillissement 7.1.
7.2. Herstructurering van een onderneming 7.2.
7.3. Schuldsanering bij een natuurlijke persoon 7.3.
8. Wat zijn de voorschriften voor herstructureringsprocedures? 8.
9. Wat zijn de voorschriften voor de liquidatieprocedure (tegeldemaking van de activa en verdeling van de opbrengsten)? 9.
10. Wat zijn de voorwaarden voor de beëindiging van de procedure? 10.
10.1. Faillissement 10.1.
10.2. Herstructurering van een onderneming 10.2.
10.3. Schuldsanering bij een natuurlijke persoon 10.3.

 

1. Welke soorten insolventieprocedures zijn er en wat zijn de doelen ervan?

Insolventie betekent dat een schuldenaar, op andere wijze dan tijdelijk, niet in staat is zijn schulden te betalen wanneer deze opeisbaar zijn. In dergelijke gevallen vormt de insolventieprocedure een tenuitvoerleggingsprocedure die gelijktijdig op alle schulden van de schuldenaar van toepassing is.

In Finland kent men drie verschillende soorten insolventieprocedures: faillissement, herstructurering van een onderneming en schuldsanering bij een natuurlijke persoon. De regels inzake faillissement zijn opgenomen in de faillissementswet (120/2004), die op 1 september 2004 in werking is getreden. De wet inzake de herstructurering van ondernemingen (47/1993) en de wet inzake de schuldsanering bij natuurlijke personen (57/1993) zijn op 8 februari 1993 in werking getreden.

Onder faillissement verstaat men een liquidatieprocedure om de activa van een schuldenaar te gelde te maken en de opbrengsten daarvan onder de schuldeisers te verdelen. Herstructurering van ondernemingen en schuldsanering bij natuurlijke personen zijn rehabilitatieprocedures, bedoeld om de financiële gezondheid te herstellen en het de schuldenaar mogelijk te maken zijn financiële moeilijkheden te boven te komen.

Ook kan de schuldenaar buiten de officiële insolventieprocedures om met zijn schuldeisers tot afspraken en andere regelingen over de betaling van zijn schulden komen. Voor regelingen die op vrijwillige basis tot stand komen bestaan er geen wettelijke voorschriften.

2. Wat zijn de voorwaarden voor het inleiden van elk van deze insolventieprocedures?

Voor het inleiden van elk van deze drie insolventieprocedures geldt als voorwaarde dat de schuldenaar niet in staat is te betalen, d.w.z. dat hij insolvent is.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

2.1. Faillissement

Faillissement kent een algemene toepassing, zodat zowel natuurlijke als rechtspersonen failliet kunnen worden verklaard. Zowel de schuldenaar als de schuldeiser kan een faillissementsaanvraag indienen.

Het algemene vereiste voor een faillietverklaring is de insolventie van de schuldenaar. In de faillissementswetten worden verschillende omstandigheden beschreven om gemakkelijker te kunnen vaststellen of iemand insolvent is. Een schuldenaar wordt insolvent geacht indien zijn omstandigheden binnen deze criteria vallen, tenzij er aanwijzingen van het tegendeel voorhanden zijn.

Mogelijke omstandigheden van insolventie:

  1. ingeval de schuldenaar zelf verklaart dat hij insolvent is en er geen bijzondere redenen zijn om zijn verklaring te verwerpen;
  2. ingeval de schuldenaar zijn betalingsverplichtingen niet is nagekomen;
  3. ingeval het bij tenuitvoerleggingsprocedures die in de periode van zes maanden voorafgaand aan het indienen van een faillissementsaanvraag zijn gevoerd, duidelijk is geworden dat het niet mogelijk is bij de schuldenaar voldoende gelden te verzamelen om zijn schulden volledig te betalen; of ook
  4. ingeval de schuldenaar die gedurende het jaar dat onmiddellijk voorafgaat aan de indiening van de faillissementsaanvraag wettelijk verplicht was of is voor zijn onderneming een boekhouding te voeren, niet binnen een week na ontvangst van een betalingsverzoek van een schuldeiser een onbetwist en opeisbaar verschuldigd bedrag betaalt. De schuldeiser moet zijn faillissementsaanvraag indienen binnen drie maanden na het verstrijken van de termijn die hij in zijn verzoek om betaling van de schuld had gesteld.

Ingeval het een schuldeiser is die de faillissementsaanvraag indient, moet het gevorderde bedrag berusten op een vonnis of op andere executoriale titels of moet zijn aanvraag om andere redenen onbetwistbaar zijn. Het gevorderde bedrag hoeft niet per se vervallen te zijn. Er gelden beperkingen voor faillissementsaanvragen die op geringe schuldvorderingen berusten.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De rechtbank zorgt ervoor dat onverwijld een bericht over de inleiding van de faillissementsprocedure in de staatscourant bekend wordt gemaakt. Het bericht kan ook in gewone kranten worden gepubliceerd. De curator is verplicht de schuldeisers van de inleiding van de faillissementsprocedure in kennis te stellen. Ook in onder meer het register voor faillissementen en herstructureringsprocedures, het handelsregister, het kadaster en hypotheekregister, het scheepsregister, het scheepsonderhoudsregister, het luchtvaartuigregister, het register van verpande handelszaken, het motorvoertuigenregister en het effectenregister wordt de inleiding van de faillissementsprocedure geregistreerd.

2.2. Herstructurering van een onderneming

Tegen alle handelsondernemingen en particuliere handelaren kan een herstructureringsprocedure worden gevoerd. Bepaalde ondernemingen, zoals krediet- en verzekeringsinstellingen waarvoor een bijzondere regulering en toezicht geldt, vallen echter buiten het bereik van herstructureringsprocedures met betrekking tot ondernemingen. Zowel de schuldenaar als de schuldeiser kan een aanvraag om herstructurering indienen. De meeste aanvragen zijn afkomstig van schuldenaren.

Procedures om een onderneming te herstructureren kunnen worden ingeleid wanneer de schuldenaar niet aan zijn betalingsverplichtingen kan voldoen en er geen wettelijke belemmering voor het inleiden van de procedure bestaat. Een belemmering kan bestaan in een insolventie die niet door een herstructureringsprogramma kan worden opgelost of een situatie waarin het vermogen van de schuldenaar onvoldoende is om de kosten als gevolg van de procedure te dekken. Ook kan een herstructureringsprocedure worden ingeleid wanneer een schuldenaar insolvent dreigt te worden. In dergelijke gevallen kan de schuldeiser alleen in bijzondere omstandigheden verkrijgen dat een herstructureringsprocedure wordt ingeleid. Voorts kan een herstructureringsprocedure worden ingeleid wanneer de schuldenaar en twee schuldeisers hiertoe gezamenlijk een aanvraag indienen. In dergelijke gevallen moeten de gezamenlijke schuldvorderingen van de schuldeisers goed zijn voor ten minste een vijfde van de bekende schulden van de schuldenaar.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De rechtbank laat de beslissing om een herstructureringsprocedure in te leiden in de staatscourant publiceren. De curator is verplicht de schuldeisers van de inleiding van de herstructureringsprocedure in kennis te stellen. Ook in onder meer het register van faillissementen en herstructureringsprocedures, het handelsregister, het kadaster en hypotheekregister en het effectenregister wordt de inleiding van de herstructureringsprocedure geregistreerd.

2.3. Schuldsanering bij een natuurlijke persoon

Alleen een natuurlijke persoon kan om sanering van zijn schulden verzoeken. Met de schuldsaneringsprocedure kunnen eveneens schulden worden gesaneerd die verband houden met een bedrijf dat zijn handelsactiviteiten heeft stilgelegd.

Om een schuldsaneringsprocedure te kunnen inleiden moet de schuldenaar insolvent zijn en redelijkerwijze niet in staat zijn om zijn solvabiliteit dusdanig te verbeteren dat hij zijn schulden terug kan betalen. Ook van belang zijn de redenen voor de insolventie (waaronder ziekte, werkloosheid), het totale verschuldigde bedrag en het vermogen van de schuldenaar om te betalen. Een natuurlijke persoon die een bedrijf voert kan onder bepaalde voorwaarden om schuldsanering verzoeken. Er mag geen wettelijke belemmering voor de schuldsaneringsprocedure bestaan (bijvoorbeeld een schuld die als gevolg van een criminele activiteit tot stand is gekomen of een kennelijk achteloze opeenstapeling van schulden).

De schuldenaar en de schuldeisers krijgen bericht van de inleiding van de schuldsaneringsprocedure. Het bericht wordt door de rechtbank bekendgemaakt, tenzij de rechtbank de curator hiertoe opdracht geeft. Tevens dient de rechtbank de inleiding van de schuldsaneringsprocedure mede te delen aan de tot beslaglegging bevoegde instanties, zowel die van de woonplaats van de schuldenaar als die van de plaatsen waar eventuele onroerende goederen van de schuldenaar zijn gelegen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

3. Welke rol spelen de verschillende deelnemers bij elke soort procedure?

3.1. Faillissement

De rechtbank beslist over een faillietverklaring. De bevoegde rechtbank is de algemene rechtbank van eerste aanleg (käräjäoikeus (arrondissementsrechtbank)). Ook over beëindiging of andersoortige vroegtijdige afsluiting van een faillissementsprocedure wordt door een rechtbank beslist. De rechtbank benoemt de curator, bekrachtigt de ontwerpregeling voor de verdeling en beslist over geschillen inzake vorderingen. Tegen de beslissingen van de rechtbank kan, enkele uitzonderingen daargelaten, beroep worden aangetekend.

De schuldeisers hebben de hoogste autoriteit over de failliete boedel. Het belangrijkste besluitvormende lichaam is de crediteurenvergadering. Het stemgewicht van iedere schuldeiser is evenredig aan het bedrag van zijn schuldvordering. Tegen een besluit van de schuldeisers kan bij de rechtbank beroep worden aangetekend.

De curator vervult een spilfunctie in het beheer van de failliete boedel. Hij heeft onder meer tot taak de boedel te vertegenwoordigen en op het routinebeheer ervan toe te zien, de boedelbeschrijving en een verslag over de schuldenaar op te stellen, schuldvorderingen in ontvangst te nemen en een ontwerpregeling voor de verdeling op te stellen. De curator houdt eveneens toezicht op het beheer en de verkoop van activa die tot de boedel behoren en zorgt voor de verdeling ervan. De tot curator benoemde persoon moet aan wettelijke competentievereisten voldoen en moet onafhankelijk zijn van schuldenaar en schuldeisers.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Van de schuldenaar wordt samenwerking bij de liquidatie van de boedel verlangd. Hij dient de curator de nodige inlichtingen te verschaffen zodat deze de boedelbeschrijving kan opstellen en de schuldenaar dient deze als juist te bevestigen. De schuldenaar heeft het recht om over de boedel op de hoogte te worden gehouden en deel te nemen aan de crediteurenvergaderingen waarop beslissingen moeten worden genomen en daarin zijn mening te geven.

3.2. Herstructurering van een onderneming

De rechtbank beslist over de inleiding van een herstructureringsprocedure ten aanzien van een onderneming. Tevens wordt door de rechtbank een curator benoemd en zo nodig een crediteurencomité. Ook is het aan de rechtbank het herstructureringsprogramma te bekrachtigen. Aangelegenheden met betrekking tot de herstructurering van een onderneming worden door bepaalde rechtbanken van eerste aanleg behandeld. Tegen de beslissingen van de rechtbank kan, enkele uitzonderingen daargelaten, beroep worden aangetekend.

De curator stelt een lijst van de activa en passiva van de schuldenaar op, alsmede een voorstel voor een herstructureringsprogramma. Ook houdt hij toezicht op de voortzetting van de onderneming van de schuldenaar. De tot curator benoemde persoon moet aan wettelijke competentievereisten voldoen en moet onafhankelijk zijn van schuldenaar en schuldeisers.

Het crediteurencomité vertegenwoordigt de schuldeisers en staat in zijn hoedanigheid van advieslichaam de curator bij. Er wordt geen comité benoemd wanneer er ingevolge het geringe aantal schuldeisers geen behoefte aan bestaat.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De schuldeisers zijn gerechtigd in verschillende stadia van de procedure te worden gehoord. Het voorstel voor een herstructureringsprogramma dat door de curator is opgesteld wordt de schuldeisers voor een reactie toegezonden. Ingeval niet alle schuldeisers voor het programma zijn, wordt over het uiteindelijke programma gestemd. De schuldeisers worden voor de stemming in groepen ingedeeld. Het programma wordt goedgekeurd wanneer het in alle groepen de meerderheid van de stemmen achter zich krijgt.

De schuldenaar dient de rechtbank en de curator de nodige inlichtingen te verschaffen en hulp te bieden bij de tenuitvoerlegging van de herstructureringsprocedure. De schuldenaar mag zelf voorstellen voor het herstructureringsprogramma indienen.

3.3. Schuldsanering bij een natuurlijke persoon

De rechtbank beslist over de inleiding van een schuldsaneringsprocedure ten aanzien van een natuurlijke persoon en benoemt zo nodig een curator. Tevens is de rechtbank verantwoordelijk voor het bekrachtigen van het betalingsprogramma. Tegen de beslissingen van de rechtbank kan, enkele uitzonderingen daargelaten, beroep worden aangetekend.

De curator dient een voorstel voor een betalingsprogramma op te stellen en andere hem door de rechtbank toebedeelde taken te verrichten. Hij kan er bijvoorbeeld mee worden belast de activa van de schuldenaar te gelde te maken. De curator moet aan wettelijke competentievereisten voldoen en moet onafhankelijk zijn van schuldenaar en schuldeisers.

Indien er geen curator wordt benoemd, dient de schuldenaar zelf met een voorstel voor een betalingsprogramma te komen. Hij moet de rechtbank, de curator en de schuldeisers de nodige inlichtingen verstrekken en ervoor helpen zorgen dat de schuldsaneringsprocedure goed verloopt. De schuldenaar ontvangt van de plaatselijke instantie bijstand op het gebied van financiën en schulden.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Schuldeisers worden in de gelegenheid gesteld te reageren op de aanvragen tot schuldsanering van de schuldenaar en op het voorgestelde betalingsprogramma.

4. Welke gevolgen heeft de inleiding van de procedure?

4.1. Faillissement

Alle bezittingen van schuldenaar ten tijde van de inleiding van de faillissementsprocedure en alle bezittingen die de schuldenaar vóór de beëindiging van die procedure ontvangt, behoren tot de failliete boedel. Betreft het faillissement evenwel een natuurlijke persoon, dan maken bezittingen en nog niet genoten inkomen dat hij na de inleiding van de faillissementsprocedure ontvangt, geen deel uit van de failliete boedel.

Na de inleiding van de faillissementsprocedure verliest de schuldenaar zijn beschikkingsrecht over de activa die deel uitmaken van de failliete boedel. Dit recht wordt aan de boedel (de schuldeisers) overgedragen.

In de loop van de faillissementsprocedure kunnen voor de schuldenaar onder bepaalde omstandigheden beperkingen van zijn persoonlijke vrijheid gelden (bijvoorbeeld het verbod het land te verlaten). De handelingsbekwaamheid van de schuldenaar wordt in bepaalde opzichten eveneens ingeperkt. Hij mag bijvoorbeeld gedurende de faillissementsprocedure geen onderneming oprichten of deel uitmaken van het bestuur van een onderneming. Deze beperkingen zijn vooral van belang wanneer de schuldenaar een natuurlijke persoon is.

Een schuldenaar wordt door een faillissement niet van zijn schulden ontheven. Hij blijft aansprakelijk voor de schulden die in de loop van de procedure niet zijn betaald. De aansprakelijkheid voor schulden is in de praktijk alleen van belang wanneer de schuldenaar een natuurlijke persoon is, omdat een faillissement gewoonlijk tot de ontbinding van een rechtspersoon leidt. Een schuldenaar-natuurlijke persoon kan evenwel in het kader van een schuldsaneringsprocedure worden ontheven van schulden die zijn vermogen tot betalen te boven gaan.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De inleiding van de faillissementsprocedure vormt een belemmering voor afzonderlijke gedwongen tenuitvoerlegging van schuldvorderingen, met uitzondering evenwel van schuldvorderingen die door een zekerheid zijn gewaarborgd.

De curator kan op grond van Verordening (EG) nr. 1346/2000 van de Raad verzoeken dat de beslissing tot opening van de insolventieprocedure in elke andere lidstaat openbaar wordt gemaakt (artikel 21) en dat deze wordt ingeschreven in de registers in de andere lidstaten (artikel 22). In andere lidstaten ingeleide insolventieprocedures worden in Finland op verzoek van de curator in de staatscourant bekendgemaakt. Het Oikeusrekisterikeskus (Registercentrum - www.oikeus.fi/oikeusrekisterikeskus/ English - suomi - svenska) staat in voor publicatie.

In Finland worden faillissementsprocedures die in andere lidstaten zijn ingeleid op verzoek van curator ook ingeschreven in het kadaster en hypotheekregister, het handelsregister, het register van verpande handelszaken, het scheepsregister, het scheepsonderhoudsregister, het luchtvaartuigregister, het motorvoertuigenregister en het effectenregister. Inschrijving geschiedt door de terzake bevoegde griffier.

Een verzoek tot inschrijving in het kadaster en hypotheekregister geschiedt bij de arrondissementsrechtbank die bevoegd is voor de plaats waar het onroerend goed is gelegen (www.oikeus.fi/ suomi).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De voor het handelsregister en het register van verpande handelszaken bevoegde griffie is de Nationale Raad voor octrooien en registratie (www.prh.fi/ English - suomi - svenska).

De voor het scheepsregister en het scheepsonderhoudsregister bevoegde griffie is de Finse Zeevaartadministratie (www.fma.fi/palvelut/alusrekisteri/ English - suomi - svenska).

De voor het luchtvaartuigregister bevoegde griffie is de Dienst burgerluchtvaart (www.ilmailulaitos.fi/ilma_alusrekisteri/ English - suomi - svenska).

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De voor het motorvoertuigenregister bevoegde griffie is de Finse Dienst voor motorvoertuigen (www.ake.fi/ English - suomi - svenska).

De voor het effectenregister bevoegde griffie is de Finse Centrale Effectendepothouder (www.apk.fi/ English - suomi).

Bekendmaking en inschrijving zijn niet wettelijk vereist indien schuldenaar zijn bedrijf in Finland heeft.

4.2. Herstructurering van een onderneming

Een schuldenaar ten aanzien van wie een herstructureringsprocedure loopt, kan niet failliet worden verklaard. Een rechtbank bij wie een aanvraag daartoe hangende is, kan een tijdelijk verbod op betaling, invordering en executie opleggen, zelfs voordat de procedure is ingeleid.

Een verbod op betaling, invordering en executie geldt zolang er een procedure loopt om een onderneming te herstructureren. Het verbod bestrijkt alle schulden die vóór de inleiding van de procedure waren gemaakt, waaronder de schulden waarvoor een zekerheid is gesteld.

De schuldenaar verliest gedurende de herstructureringsprocedure zijn beschikkingsrecht niet. De activiteiten van de onderneming worden voortgezet, dit evenwel onder toezicht van de curator. De schuldenaar dient voor bepaalde activiteiten de goedkeuring van de curator te krijgen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

In het kader van de herstructureringsprocedure wordt voor de schuldenaar een herstructureringsprogramma opgesteld, dat verschillende maatregelen tot herstel van de financiële gezondheid van de activiteiten van de schuldenaar omvat. Het kan een schuldsanering omvatten, met gevolgen voor de voorwaarden waaronder de vóór de inleiding van de procedure tot stand gekomen schulden moeten worden terugbetaald, en dit zelfs voor de schuldvorderingen waarvoor een zekerheid is gesteld. De maatregelen kunnen ook betrekking hebben op de rechtsvorm, de activiteit, het bestuur, de organisatie, het personeel of de kapitaalstructuur van de onderneming. Indien een schuldenaar aan zijn betalingsverplichtingen uit hoofde van het herstructureringsprogramma voldoet, is hij vrijgesteld van het betalen van bedragen die de in het herstructureringsprogramma vastgestelde bedragen te boven gaan.

Met betrekking tot de bekendmaking in Finland en de inschrijving in de in Finland bijgehouden registers van beslissingen tot opening van herstructureringsprocedures in andere lidstaten van de Europese Unie, zie de punten 2.2 en 4.1.

4.3. Schuldsanering bij een natuurlijke persoon

Een schuldenaar ten aanzien van wie een verzoek om opening van een schuldsaneringsprocedure loopt, kan niet failliet worden verklaard. Een rechtbank kan een tijdelijk verbod op betaling, invordering en executie opleggen, zelfs voordat de procedure is ingeleid.

Een verbod op betaling, invordering en executie geldt zolang er een procedure loopt om de schulden van een natuurlijke persoon te saneren. Het verbod bestrijkt alle schulden die vóór de inleiding van de procedure waren gemaakt, waaronder de schulden waarvoor een zekerheid is gesteld.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

In het kader van de schuldsaneringsprocedure wordt voor de schuldenaar een betalingsprogramma opgesteld, dat afgestemd is op zijn werkelijke vermogen om te betalen. Het betalingsprogramma heeft een bepaalde looptijd, gewoonlijk vijf jaar. Het betalingsprogramma bestrijkt alle schulden die vóór de inleiding van de procedure waren gemaakt, waaronder de schulden waarvoor een zekerheid is gesteld. Indien een schuldenaar aan zijn betalingsverplichtingen uit hoofde van het betalingsprogramma voldoet, wordt hij van de rest van zijn schulden ontheven.

Bij een schuldsaneringsprocedure worden de niet voor zijn levensonderhoud noodzakelijke vermogensbestanddelen van de schuldenaar te gelde gemaakt. In bepaalde omstandigheden kan de schuldenaar in een eigen onroerend goed blijven wonen.

5. Wat zijn de specifieke voorschriften bij bepaalde categorieën schuldvorderingen?

5.1. Faillissement

In theorie is een faillissement niet van invloed op het recht van een bevoorrechte schuldeiser om zijn zekerheid te gelde te maken. De curator is evenwel gerechtigd de verkoop van in pand of hypotheek gegeven activa (bijvoorbeeld onroerende goederen) voor een bepaalde tijd te verbieden, ingeval dit nodig mocht zijn om de belangen van de failliete boedel te beschermen. Bovendien heeft de failliete boedel in bepaalde omstandigheden het recht om in pand of hypotheek gegeven goederen met toestemming van de rechtbank te verkopen. De schuldeiser met een zakelijke zekerheid dient de curator ook van zijn bevoorrechte schuldvordering in kennis te stellen. Doel hiervan is de liquidatie van de boedel te vergemakkelijken. Roerende goederen van de onderneming in schulden kunnen deel uitmaken van een pand op handelszaak. Een pand op handelszaak geeft aanleiding tot bijzondere voorrechten met betrekking tot het ontvangen van betalingen. De schuldvordering van de pandhoudende schuldeiser wordt voor 50% van de waarde van de in pand of hypotheek gegeven activa betaald. Het andere deel van de schuldvordering is niet bevoorrecht, ook al was er een pand op handelszaak genomen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Indien een schuldenaar activa heeft verkregen met een clausule van eigendomsvoorbehoud, zijn de voorwaarden daarvan onder bepaalde omstandigheden ook voor de failliete boedel bindend. De boedel heeft het recht partij te worden bij een overeenkomst in de plaats van de schuldenaar en de goederen daarbij onder zich te houden.

Een schuldeiser is gerechtigd het bedrag dat hij van de schuldenaar moet ontvangen te verrekenen met zijn eigen verplichtingen jegens de schuldenaar bij de inleiding van de faillissementsprocedure. Het recht van een kredietinstelling om zo tot een schuldvergelijking te komen ingeval de schuldenaar bij de kredietinstelling een rekening heeft die voor betalingsverrichtingen kan worden gebruikt, is echter beperkt. In andere gevallen is het recht op schuldvergelijking voornamelijk beperkt om misbruik te voorkomen.

De werknemers van een onderneming in schulden krijgen doorgaans hun opzeg bij de inleiding van de faillissementsprocedure. De curator dient de bedragen vast te stellen die aan de werknemers verschuldigd zijn, alsmede de mate waarin deze in de vorm van een betalingsgarantie kunnen worden uitbetaald.

5.2. Herstructurering van een onderneming

Een onderneming in herstructurering blijft gewoon doorwerken. De inleiding van een herstructureringsprocedure is niet van invloed op reeds door de schuldenaar aangegane verbintenissen, tenzij de wet anders bepaalt.

Om het welslagen van herstructureringsprocedures veilig te stellen, is een herstructurering ook van invloed op de status van de schuldeisers met een zekerheid. Het verbod op betaling, invordering en executie geldt ook voor dit soort schuldeisers. Het herstructureringsprogramma kan met inachtneming van bepaalde beperkingen eveneens van invloed zijn op de voorwaarden betreffende bevoorrechte schulden.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

In een herstructureringsprocedure is een schuldeiser niet gerechtigd tot schuldvergelijking over te gaan, enkele uitzonderingen daargelaten.

Een herstructureringsmaatregel kan regelingen met betrekking tot het personeel betreffen.

5.3. Schuldsanering bij een natuurlijke persoon

Met inachtneming van bepaalde beperkingen kunnen ook bevoorrechte schuldvorderingen in de schuldsaneringsprocedure worden opgenomen. Het verbod op betaling, invordering en executie geldt ook voor dit soort schuldvorderingen.

6. Wat zijn de voorschriften met betrekking tot handelingen die de boedel benadelen?

De in 1992 in werking getreden wet betreffende de terugvordering ten behoeve van een failliete boedel heeft betrekking op de tegenstelbaarheid van transacties. Een transactie kan in faillissements-, herstructurerings- en schuldsaneringsprocedures niet-tegenstelbaar worden verklaard.

De terugvordering betekent dat een op zich wettige transactie die de schuldenaar vóór de faillissementsprocedure heeft verricht, niet-tegenstelbaar wordt verklaard. Terugvordering is daardoor verschillend van het civielrechtelijke middel waardoor een transactie nietig of ongeldig kan worden verklaard.

Er bestaan subjectieve en objectieve redenen voor terugvordering. Om te kunnen spreken van subjectieve redenen voor terugvordering, moet de schuldenaar zich jegens de schuldeisers incorrect hebben gedragen en moet de andere partij bij de transactie te kwader trouw hebben gehandeld. Deze reden kan voor alle soorten transacties worden aangevoerd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Objectieve redenen voor terugvordering zijn de transacties die duidelijk misplaatst waren en de schuldeisers benadelen. Het is derhalve niet nodig om een frauduleuze intentie aan te tonen. Objectieve redenen zijn op bepaalde transacties van toepassing, zoals de vereffening van een schuld en het vestigen van een zekerheid in de loop van een verdachte periode, gewoonlijk een periode van drie maanden voorafgaand aan een referentiedatum. Zo is bij faillissementsprocedures de referentiedatum de datum waarop de faillissementsaanvraag bij de rechtbank is ingediend.

7. Wat zijn de voorwaarden voor het indienen en verifiëren van schuldvorderingen?

7.1. Faillissement

Een schuldeiser in een faillissementsprocedure wiens schuldvordering jegens de schuldenaar vóór de inleiding van de faillissementsprocedure tot stand was gekomen (faillissementsvordering) kan op de lijst van schuldeisers komen. De schuldeiser dient zijn schuldvordering aan te melden. Dit is echter niet noodzakelijk indien de curator de schuldvordering ook zonder aanmelding al overduidelijk acht.

Schuldvorderingen moeten schriftelijk worden aangemeld. In de verklaring daarbij moet onder meer worden verwezen naar het bedrag van de schuldvordering en de redenen ervoor, alsook de beoogde bevoorrechte status en de redenen om deze status te kunnen claimen. Het document dat de grondslag voor de bevoorrechte schuldvordering van de schuldenaar vormt, dient in de verklaring te worden geïdentificeerd indien het niet aan de curator wordt toegezonden.

De schuldenaar dient de verklaring met zijn schuldvordering binnen de termijn voor aanmelding aan de curator toe te zenden. Die termijn wordt bepaald door de curator die ook belast is met de publicatie van een bericht inzake de aanmelding. Hij stelt de schuldeisers in kennis van aanmeldingen. Een schuldeiser kan zijn schuldvordering ook na de termijn voor aanmelding toezenden, maar dan dient hij aan de failliete boedel een boete vanwege laattijdige aanmelding te betalen.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

De curator onderzoekt de ingediende schuldvorderingen en presenteert een voorstel over hoe de goederen van de failliete boedel onder de schuldeisers zouden moeten worden verdeeld (ontwerpregeling voor de verdeling). De rechtbank bekrachtigt de ontwerpregeling voor de verdeling. Aangemelde niet-betwiste schuldvorderingen worden in de faillissementsprocedure als aanvaard aangemerkt.

Schuldeisers ontvangen van de middelen van de schuldenaar een betaling overeenkomstig de wet betreffende betalingen aan schuldeisers. Er bestaan niet veel bevoorrechte schuldvorderingen. Het betreft hoofdzakelijk schuldvorderingen waarvoor een zekerheid is gesteld, schuldvorderingen die verband houden met de herstructurering van een onderneming alsook onderhoudsuitkeringen. In de andere gevallen worden de activa van schuldenaar in verhouding tot het bedrag van de schuldvorderingen verdeeld.

7.2. Herstructurering van een onderneming

Een herstructurering van een onderneming dekt alle schulden die vóór de inleiding van de procedure tot stand zijn gekomen. De curator moet een lijst van alle schulden en schuldeisers van de schuldenaar opstellen. De schuldeisers beschikken over de mogelijkheid informatie met betrekking tot een schuldvordering vóór een bepaalde datum te corrigeren. De schuldeisers ontvangen betaling conform het door de rechtbank bekrachtigde herstructureringsprogramma.

Na de bekrachtiging van het herstructureringsprogramma kunnen nog onbekende schulden niet meer in aanmerking worden genomen, enkele uitzonderingen daargelaten.

7.3. Schuldsanering bij een natuurlijke persoon

Schuldsanering omvat alle schulden die vóór de inleiding van de procedure tot stand zijn gekomen. De schuldenaar dient al zijn schulden bekend te maken. Het is niet vereist dat een schuldvordering wordt aangemeld. De schuldenaar of curator stelt een voorstel voor een betalingsprogramma op. De schuldeisers krijgen de mogelijkheid hierop te reageren. De schuldenaar verricht betalingen aan de schuldeisers conform het door de rechtbank bekrachtigde betalingsprogramma.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

8. Wat zijn de voorschriften voor herstructureringsprocedures?

Zie de antwoorden onder de punten 3.2, 3.3, 4.2, 4.3, 5.2, 5.3, 7.2. en 7.3.

9. Wat zijn de voorschriften voor de liquidatieprocedure (tegeldemaking van de activa en verdeling van de opbrengsten)?

In faillissementsprocedures worden activa die tot de failliete boedel behoren op de voor die boedel meest voordelige wijze te gelde gemaakt, zodat de verkoopopbrengsten zo hoog mogelijk zijn. De wijze van verkoop is niet voorgeschreven, zij wordt door de schuldeisers van de boedel bepaald. Er zijn bijzondere bepalingen met betrekking tot activa die als zekerheid zijn gesteld (zie punt 5.1). Zodra de failliete boedel is geliquideerd en de daartoe behorende activa te gelde zijn gemaakt, worden de opbrengsten daarvan zo spoedig mogelijk conform de door de rechtbank bekrachtigde regeling voor de verdeling onder de schuldeisers verdeeld.

10. Wat zijn de voorwaarden voor de beëindiging van de procedure?

10.1. Faillissement

De curator stelt na de liquidatie van de failliete boedel en de tegeldemaking van de daartoe behorende activa een eindverslag op. De faillissementsprocedure wordt als afgesloten beschouwd wanneer de schuldeisers met het eindverslag hebben ingestemd.

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Ook kan een faillissementsprocedure worden afgesloten door een beslissing van de rechtbank om de procedure te beëindigen ingeval de activa van de failliete boedel onvoldoende zijn om de kosten van de faillissementsprocedure te dekken of een procedure om een andere reden niet op zijn plaats is. Een faillissementsprocedure kan evenwel niet worden beëindigd in het geval waarin de procedure als een publiek beheerde liquidatie wordt uitgevoerd. Een rechtbank kan op voorstel van de juridische raadsman van de schuldenaar beslissen dat een faillissementsprocedure als een publiek beheerde liquidatie zal verlopen. De redenen hiervoor kunnen verband houden met de omstandigheden van de schuldenaar of het feit dat de boedel zo weinig omvat. De kosten van de publiek beheerde liquidatie worden betaald uit overheidsmiddelen voorzover de activa van de failliete boedel daartoe ontoereikend zijn.

Een faillissementsprocedure kan ook worden afgesloten met een "bindend akkoord" waarbij de schuldenaar en de schuldeisers met betrekking tot de betaling van de schulden tot overeenstemming komen.

Ook kan een faillissementsprocedure met een geldige reden binnen acht dagen na de inleiding van de procedure worden afgesloten.

Als gevolg van een faillissement is de handelingsbekwaamheid van de schuldenaar beperkt (zie punt 4.1) totdat hij de inventarislijst van zijn boedel heeft gevalideerd, voor ten hoogste vier maanden vanaf de inleiding van de faillissementsprocedure. Na deze periode kan de schuldenaar bijvoorbeeld opnieuw een bedrijf oprichten.

Wanbeheer dat verband houdt met activiteiten die tot de faillissementsprocedure tegen de schuldenaar leiden, kunnen een delict vormen (bijvoorbeeld boekhouddelicten, frauduleuze activiteiten). De schuldenaar of zijn vertegenwoordiger kan zich ook in de loop van de faillissementsprocedure aan een delict schuldig maken (bijvoorbeeld misleiding). Het kan ook zijn dat voor de schuldenaar of zijn vertegenwoordiger een verbod gold om zakelijke activiteiten te verrichten. Voor een dergelijk verbod is vereist dat de betrokken persoon in essentie de wettelijke verplichtingen op het gebied van bedrijfsvoering niet is nagekomen of dat hij in zijn zakelijke activiteiten criminele praktijken is begonnen die voldoende ernstig waren. Het verbod op het verrichten van zakelijke activiteiten heeft een bepaalde looptijd (drie tot zeven jaar) en wordt in het openbare register ingeschreven. Degene voor wie een verbod op zakelijke activiteiten geldt, mag bijvoorbeeld noch voor eigen rekening noch via een bemiddelaar zakelijke activiteiten verrichten waarvoor een boekhouding moet worden gevoerd noch een onderneming oprichten of met de bedrijfsvoering daarvan belast worden.

10.2. Herstructurering van een onderneming

Het herstructureringsprogramma geldt zolang de daarin genoemde verplichtingen nog niet zijn nagekomen. Het herstructureringsprogramma kan door een beslissing van een rechtbank worden beëindigd ingeval schuldenaar zich niet aan het programma houdt en de inbreuk daarop toch enige omvang heeft. Ook wordt het herstructureringsprogramma beëindigd ingeval de schuldenaar vóór de voltooiing van het programma failliet wordt verklaard. Tevens kan een rechtbank de regeling ten aanzien van een bepaalde schuldeiser beëindigen ingeval de schuldenaar bijvoorbeeld zijn verplichtingen jegens die schuldeiser niet nakomt.

10.3. Schuldsanering bij een natuurlijke persoon

Een schuldenaar wordt van het resterende deel van zijn schulden ontheven wanneer de in het betalingsprogramma opgenomen verplichtingen zijn nagekomen. Het betalingsprogramma kan evenwel door een beslissing van een rechtbank worden stopgezet wanneer de schuldenaar zonder geldige reden het programma of zijn verplichting tot samenwerking niet nakomt. Tevens wordt het programma stopgezet indien de schuldenaar lopende het betalingsprogramma failliet wordt verklaard of overlijdt. Stopzetting van het programma leidt tot het herstel van de oorspronkelijke rechten van de schuldeisers.

« Faillissement - Algemene informatie | Finland - Algemene informatie »

Bovenkant paginaBovenkant pagina

Laatste aanpassing: 16-01-2009

 
  • Gemeinscheftsrecht
  • Internationaal recht

  • België
  • Bulgarije
  • Tsjechië
  • Denemarken
  • Duitsland
  • Estland
  • Ierland
  • Griekenland
  • Spanje
  • Frankrijk
  • Italië
  • Cyprus
  • Letland
  • Litouwen
  • Luxemburg
  • Hongarije
  • Malta
  • Nederland
  • Oostenrijk
  • Polen
  • Portugal
  • Roemenië
  • Slovenië
  • Slowakije
  • Finland
  • Zweden
  • Verenigd Koninkrijk