Komisja Europejska > EJN > Postępowanie upadłościowe > Austria

Ostatnia aktualizacja: 02-04-2007
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Postępowanie upadłościowe - Austria

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. Jakie są rodzaje i cele postępowania upadłościowego? 1.
2. Jakie są przesłanki otwarcia różnych rodzajów postępowania upadłościowego? 2.
3. Jaką rolę mają poszczególni uczestnicy różnych postępowań? 3.
4. Jakie są skutki prawne wszczęcia postępowania? 4.
5. Jakie szczególne zasady obowiązują w stosunku do poszczególnych kategorii wierzycieli? 5.
6. Jakie przepisy stosuje się w przypadku czynności dokonanych ze szkodą? 6.
7. Jakie są warunki wnoszenia i dopuszczania skarg? 7.
8. Jakie zasady obowiązują w stosunku do postępowania reorganizacyjnego? 8.
9. Jakie przepisy stosuje się do postępowania likwidacyjnego? 9.
10. Jakie są warunki zakończenia postępowania? 10.

 

1. Jakie są rodzaje i cele postępowania upadłościowego?

Prawo austriackie rozróżnia postępowanie układowe prowadzone wg Ustawy o postępowaniu układowym (Ausgleichsordnung - AO) oraz postępowanie upadłościowe prowadzone wg Ustawy o postępowaniu upadłościowym (Konkursordnung - KO).

Podstawą wszczęcia postępowania upadłościowego jest niewypłacalność dłużnika. Niewypłacalność należy założyć szczególnie wówczas, kiedy dłużnik zaprzestał wykonywać swoje płatności. Do stwierdzenia niewypłacalności nie jest konieczne, aby wierzyciele domagali się spłaty. Sam fakt, że dłużnik częściowo lub całkowicie zaspokoił należności poszczególnych wierzycieli lub że jeszcze może je zaspokoić, nie oznacza, że jest on wypłacalny (§ 66 KO). Także w sytuacji nadmiernego zadłużenia (§ 67 KO) dochodzi do wszczęcia postępowania upadłościowego spółek prawa handlowego, w których żaden ze wspólników, ponoszących osobistą odpowiedzialność, nie jest osobą fizyczną. To samo dotyczy wszczęcia postępowania upadłościowego w stosunku do majątku osób prawnych oraz spadków.

Jeżeli zostaną spełnione przesłanki wszczęcia postępowania upadłościowego lub zagrożenia niewypłacalnością, dłużnik może wnioskować, aby zamiast postępowania upadłościowego wszczęto postępowanie układowe (§ 1 AO).

Zasadniczym celem postępowania upadłościowego jest równomierne zaspokojenie wszystkich wierzycieli. Wierzytelności zaspokaja się proporcjonalnie do ich wysokości z istniejącego majątku. Jeżeli jest to możliwe, należy dążyć do zachowania przedsiębiorstw, których naprawa jest prawdopodobna, i dać dłużnikowi szansę naprawy jego sytuacji ekonomicznej. Cel ten ma pierwszorzędne znaczenie zwłaszcza w przypadku tzw. układu przymusowego w postępowaniu upadłościowym. Układ przymusowy umożliwia umorzenie pozostałego długu, jeżeli upadły w ciągu dwóch lat spłaci co najmniej 20 % swoich długów.

Do góryDo góry

Szczególne zasady obowiązują w razie upadłości osób fizycznych. Mogą one zasadniczo skorzystać z umorzenia pozostałego długu. Jest to motywowane kwestiami socjalnymi. Należy umożliwić nowy start osobom, które znalazły się w sytuacji ekonomicznej bez wyjścia. § 25 KO przewiduje możliwość postępowania upadłościowego osób fizycznych, które nie są przedsiębiorcami (Schuldenregulierungsverfahren).

Postępowanie układowe umożliwia częściowe umorzenie długu, jeżeli większość wierzycieli podejmie stosowną uchwałę, mając na celu naprawę przedsiębiorstwa upadłego, i jeżeli dłużnik zapłaci przynajmniej 40 % wierzytelności w ciągu dwóch lat.

Oprócz sądowego postępowania upadłościowego dłużnik ma możliwość restrukturyzacji swoich zobowiązań w pozasądowym postępowaniu naprawczym. Sytuacja jest o tyle bardziej skomplikowana w stosunku do postępowania sądowego, że trzeba osiągnąć porozumienie ze wszystkimi wierzycielami i nie można przegłosować pojedynczych wierzycieli zgłaszających sprzeciw. Zgodnie z § 69 ust. 2 KO dłużnik jest ponadto zobowiązany do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w ciągu 60 dni od wystąpienia przesłanek do wszczęcia postępowania upadłościowego.

Aby nie dopuścić do upadłości dzięki odpowiednio wcześnie podjętej i rzetelnej naprawie, można przeprowadzić postępowanie reorganizacyjne zgodnie z Ustawą o reorganizacji przedsiębiorstw (Unternehmensreorganisationsgesetz). Warunkiem jest sytuacja, w której podmiot wymaga reorganizacji, ale nie znajduje się w stanie upadłości. Konieczność reorganizacji zachodzi wtedy, kiedy zagrożone jest istnienie przedsiębiorstwa w następstwie niekorzystnych zmian ekonomicznych do tego stopnia, iż konieczne jest podjęcie działań, aby umożliwić trwałą kontynuację działalności w przyszłości.

Do góryDo góry

2. Jakie są przesłanki otwarcia różnych rodzajów postępowania upadłościowego?

Postępowanie upadłościowe:
  • niewypłacalność lub nadmierne zadłużenie (patrz wyżej);
  • majątek wystarczający do zaspokojenia kosztów postępowania;
  • wniosek dłużnika lub wierzyciela.
Postępowanie układowe:
  • niewypłacalność, zagrożenie niewypłacalnością lub nadmierne zadłużenie;
  • wniosek dłużnika oraz akceptowalne propozycje układowe.

3. Jaką rolę mają poszczególni uczestnicy różnych postępowań?

Postępowanie upadłościowe:
  • Sąd upadłościowy
    • wszczyna i prowadzi postępowanie;
    • wyznacza syndyka masy upadłości i nadzoruje jego działalność;
    • zabezpiecza masę upadłości;
    • prowadzi zgromadzenia wierzycieli, w szczególności głosowania nad układem przymusowym lub planem płatności;
    • decyduje wiążąco różnych kwestiach;
    • uchyla postępowanie upadłościowe.
  • Syndyk masy upadłości
    • odpowiada za praktyczne przeprowadzenie postępowania upadłościowego;
    • bada sytuację gospodarczą upadłego;
    • ocenia, czy przedsiębiorstwo może kontynuować swoją działalność lub czy zamknięte przedsiębiorstwo może zostać ponownie otwarte;
    • bada, czy układ przymusowy leży w interesie wierzycieli i czy prawdopodobne jest jego wykonanie;
    • ustala aktywa i sprzedaje je;
    • zarządza i reprezentuje masę upadłości;
    • wykonuje prawo zaskarżania w stosunku do masy upadłości;
    • uczestniczy w ustaleniu stanu zadłużenia;
    • dokonuje podziału funduszów masy upadłości.

W przypadku postępowania upadłościowego osób fizycznych, które nie są przedsiębiorcami (Schuldenregulierungsverfahren), wyznaczenie syndyka masy upadłości nie jest obowiązkowe. Jeżeli sąd upadłościowy rezygnuje z powoływania syndyka masy upadłości, wówczas zadania przypisane syndykowi przez Ustawę o postępowaniu upadłościowym (Konkursordnung) przejmuje sąd.

Do góryDo góry

  • Dłużnik
    • ma prawo do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego oraz do wnoszenia środków prawnych przeciw decyzji o wszczęciu postępowania upadłościowego;
    • z chwilą otwarcia postępowania upadłościowego traci prawo do rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości;
    • może uczestniczyć w posiedzeniach zgromadzenia wierzycieli oraz rady wierzycieli;
    • ma prawo do wnioskowania o zawarcie układu przymusowego.
  • Wierzyciele
    • Zgromadzenie wierzycieli;
    • może składać określone wnioski (np. o powołanie rady wierzycieli, odwołanie syndyka masy upadłości);
    • głosuje w sprawie zawarcia układu przymusowego;
    • Rada wierzycieli ustanawiana przez sąd;
    • służy pomocą syndykowi masy upadłości i kontroluje jego czynności;
    • wyraża opinię o ważnych czynnościach syndyka masy upadłości przed ich podjęciem;
    • w określonych przypadkach ma prawo udzielania zezwolenia.
Postępowanie układowe:
  • Sąd układowy
    • wszczyna i prowadzi postępowanie;
    • wyznacza i nadzoruje zarządcę mieniem upadłego oraz inne organa;
    • decyduje wiążąco różnych kwestiach;
    • uchyla postępowanie układowe.
  • Zarządca mieniem upadłego
    • nadzoruje dłużnika i prowadzone przez niego interesy;
    • ustala sytuację gospodarczą dłużnika i sporządza tymczasowe pisemne sprawozdanie;
    • sprawdza zgłoszone wierzytelności;
    • udziela zezwolenia na dokonanie określonych czynności prawnych.
  • Dłużnik
    • wnioskuje o otwarcie postępowania układowego, zgłaszając jednocześnie propozycje układowe;
    • zasadniczo zachowuje prawo rozporządzania i zarządzania swoim majątkiem;
    • podlega nadzorowi zarządcy.
  • Wierzyciele
    • zgromadzenie wierzycieli głosuje nad propozycjami układowymi;
    • rada wierzycieli, również powoływana przez sąd, doradza, służy pomocą zarządcy i kontroluje go.

4. Jakie są skutki prawne wszczęcia postępowania?

Postępowanie upadłościowe:

Postanowienie o ogłoszeniu upadłości jest publikowane na stronie internetowej Deutsch. Skutki prawne wszczęcia postępowania upadłościowego następują z początkiem dnia następującego po opublikowaniu postanowienia. Ponadto wszczęcie postępowania upadłościowego należy ujawnić w rejestrach publicznych (księga wieczysta, rejestr przedsiębiorców itp.).

Do góryDo góry

Wskutek otwarcia postępowania upadłościowego upadły traci prawo rozporządzania całym majątkiem poddanym egzekucji, który należał do niego w tym momencie lub który uzyskał w trakcie postępowania upadłościowego (masa upadłości). Nad masą upadłości należy przejąć pieczę i zarząd oraz przeznaczyć ją na wspólne zaspokojenie wierzycieli (§ 1 KO).

Po otwarciu postępowania upadłościowego czynności prawne upadłego dotyczące masy upadłości są w stosunku do wierzycieli nieważne (§ 3 ust. 1 KO).

Po otwarciu postępowania upadłościowego nie można wszczynać ani kontynuować sporów prawnych przeciwko upadłemu, których celem jest dochodzenie lub zabezpieczenie roszczeń z majątku wchodzącego do masy upadłości. Po otwarciu postępowania upadłościowego można wszczynać i kontynuować spory prawne, których celem są prawa odrębności lub roszczenia o wyłączenie rzeczy niewchodzących do masy upadłości, jednak można je prowadzić tylko przeciwko syndykowi masy upadłości (§ 6 ust. 1 i 2 KO).

Otwarcie postępowania upadłościowego przerywa wszystkie toczące się spory prawne, w których upadły jest powodem lub pozwanym, z wyjątkiem sporów prawnych odnośnie do roszczeń, które nie dotyczą majątku wchodzącego do masy upadłości (§ 7 ust. 1 KO).

Postępowanie układowe:

Również postanowienie o wszczęciu postępowania układowego publikowane jest na stronie internetowej. Skutki prawne wszczęcia postępowania układowego wchodzą w życie z początkiem dnia następującego po opublikowaniu treści postanowienia (§ 7 ust. 1 AO). Ponadto wszczęcie postępowania układowego należy ujawnić w rejestrach publicznych (księga wieczysta, rejestr przedsiębiorców itp.).

Do góryDo góry

Od dnia wniesienia wniosku o wszczęcie postępowania dłużnik nie może sprzedawać lub obciążać nieruchomości, ustanawiać praw odrębności na swoim majątku, ustanawiać poręczeń ani podejmować nieodpłatnych rozporządzeń. Te czynności prawne są w stosunku do wierzycieli nieważne. Od chwili otwarcia postępowania dłużnik musi uzyskać zgodę sądu układowego na zamknięcie lub ponowne otwarcie przedsiębiorstwa. Ponadto zarządca musi udzielić mu zgody na dokonanie określonych czynności prawnych. W trakcie postępowania układowego dłużnik może korzystać z posiadanych środków na potrzeby swoje i swojej rodziny tylko w zakresie koniecznym do skromnego życia (§ 8 AO).

Zgłoszenie wierzytelności do postępowania układowego przerywa bieg ich przedawnienia (§ 9 AO).

Od chwili otwarcia postępowania sąd nie może orzec prawa zastawu lub zaspokojenia z rzeczy należących do dłużnika (§ 10 AO).

5. Jakie szczególne zasady obowiązują w stosunku do poszczególnych kategorii wierzycieli?

Postępowanie upadłościowe:
Prawa wyłączające

Składniki mienia znajdujące się u dłużnika, ale nienależące do niego (§ 44 KO) podlegają wyłączeniu z masy upadłości. Ponieważ masa upadłości obejmuje tylko majątek upadłego, wszczęcie postępowania upadłościowego zasadniczo nie narusza praw wyłączających.

Prawa odrębności

Prawo odrębności jest roszczeniem w postępowaniu upadłościowym polegającym na zaspokojeniu z określonych rzeczy upadłego. Wierzyciele, których wierzytelności są zabezpieczone rzeczowo, mają uprzywilejowaną pozycję w stosunku do wierzycieli zaspokajanych na zasadzie proporcjonalności, o ile ich wierzytelności mają pokrycie w przedmiocie zabezpieczenia (np. zastawie). Pozostałe fundusze ze sprzedaży wchodzą w skład masy upadłości podlegającej podziałowi (§ 48 KO). Wszczęcie postępowania upadłościowego zasadniczo nie narusza praw odrębności.

Do góryDo góry

Wierzytelności zaspokajane na zasadzie proporcjonalności

Wierzytelnościami zaspokajanymi na zasadzie proporcjonalności są wierzytelności wierzycieli, którym w momencie otwarcia postępowania upadłościowego przysługują roszczenia materialnoprawne w stosunku do upadłego (§ 51 KO). Wierzytelnościami zaspokajanymi na zasadzie proporcjonalności nie są jednak odsetki od tych należności naliczone od momentu otwarcia postępowania upadłościowego, koszty udziału w postępowaniu upadłościowym, kary pieniężne nałożone w związku ze wszelkiego rodzaju czynami zabronionymi i roszczenia z darowizn (§ 58 KO).

W przypadku wierzytelności zaspokajanych na zasadzie proporcjonalności obowiązuje zasada równości. Ani sektor publiczny, ani pracownicy nie są traktowani w sposób uprzywilejowany w postępowaniu upadłościowym. Wierzytelnościami niższego rzędu są wierzytelności wspólnika z tytułu spłaty pożyczki, którą uważa się za jego wkład w kapitał własny.

Potrącenia wzajemnych wierzytelności

W postępowaniu upadłościowym nie trzeba dochodzić wierzytelności, które podlegały potrąceniu w momencie wszczęcia postępowania upadłościowego (§ 19 ust. 1 KO). W ten sposób wierzyciel, który jednocześnie jest dłużnikiem upadłego, jest wierzycielem zabezpieczonym. Jego wierzytelność jest jednak nieściągalna w tej części, w której wierzytelność zgłoszona do postępowania upadłościowego przewyższa wierzytelność upadłego. Tej części wierzytelności może on dochodzić w postępowaniu upadłościowym na zasadzie proporcjonalności. Szczegółowe warunki potrącania wzajemnych wierzytelności są zawarte w ustawie (§ 20 KO), która jest publikowana na stronie internetowej Federalnego Urzędu Kanclerskiego Deutsch.

Do góryDo góry

Wierzytelności uprzywilejowane

Wierzytelnościami uprzywilejowanymi są roszczenia w stosunku do masy upadłości zaspokajane z niej na zasadzie pierwszeństwa, tzn. przed wierzycielami zaspokajanymi na zasadzie proporcjonalności (§ 47 ust. 1 KO). Najważniejszymi wierzytelnościami uprzywilejowanymi są (§ 46 ust. 1 KO):

  • koszty postępowania upadłościowego;
  • koszty utrzymania, zarządzania i gospodarowania masą upadłości;
  • wszystkie podatki i daniny publiczne dotyczące masy, jeżeli stan faktyczny, stwarzający obowiązek ich zapłacenia, nastąpił po wszczęciu postępowania upadłościowego;
  • należności pracowników z tytułu bieżących wynagrodzeń za okresy po wszczęciu postępowania upadłościowego;
  • roszczenia wypełnienia umów wzajemnych, w które wstąpił syndyk masy upadłości;
  • roszczenia z czynności prawnych dokonanych przez syndyka masy upadłości;
  • roszczenia z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia masy upadłości;
  • roszczenia z tytułu zakończenia stosunku pracy, jeżeli został on ponownie zawarty przez syndyka masy upadłości podczas trwania postępowania upadłościowego.

Należności uprzywilejowanych nie trzeba zgłaszać do postępowania upadłościowego. Jeżeli syndyk masy upadłości odmawia zaspokojenia wymagalnych wierzytelności uprzywilejowanych, wierzyciel może dochodzić swoich roszczeń przed sądem.

Umowy zawierane przez upadłego
  • Oferty: Oferty złożone późniejszemu upadłemu zasadniczo zachowują moc wiążącą. Syndyk masy upadłości decyduje o przyjęciu oferty. W takim przypadku roszczenia strony umowy stają się wierzytelnościami uprzywilejowanymi (§ 26 ust. 2 KO). Oferty późniejszego upadłego nie są wiążące dla syndyka masy upadłości (§ 26 ust. 3 KO).
  • Umowy wzajemne: Jeżeli upadły albo druga strona nie wykonała lub nie wykonała w całości umowy wzajemnej w momencie wszczęcia postępowania upadłościowego, syndyk masy upadłości może w zastępstwie upadłego wykonać (całkowicie) umowę, zażądać jej wykonania przez drugą stronę lub odstąpić od umowy (§ 21 ust. 1 KO).
  • Umowy najmu lub dzierżawy: Wszczęcie postępowania upadłościowego nie narusza istniejącego stosunku najmu lub dzierżawy. W przypadku upadłości najemcy lub dzierżawcy zarówno syndyk masy upadłości, jak i wynajmujący lub wydzierżawiający mają prawo do wypowiedzenia umowy z zachowaniem ustawowego lub krótszego - umownego terminu wypowiedzenia (§ 23 KO).
  • Umowy o pracę: Jeżeli upadły jest pracodawcą, a stosunek pracy został rozpoczęty, to zasadniczo w ciągu miesiąca po opublikowaniu decyzji postanawiającej, dopuszczającej lub zatwierdzającej zamknięcie przedsiębiorstwa lub jego części, może być on rozwiązany przez pracownika w wyniku wcześniejszej rezygnacji lub przez syndyka masy upadłości z zachowaniem ustawowych, wynikających z układów zbiorowych lub uzgodnionych w sposób dopuszczalny krótszych okresów wypowiedzenia, biorąc pod uwagę ustawowe ograniczenia wypowiedzenia.
Postępowanie układowe
Wierzytelności w postępowaniu układowym

Wierzytelności w postępowaniu układowym są wierzytelnościami nieuprzywilejowanymi, zaspokaja się je tylko w sposób proporcjonalny. W określonym terminie dłużnik musi uznać lub zakwestionować wierzytelności w postępowaniu układowym. Zgłoszenie wierzytelności ma znaczenie dla praw głosu posiadanych przez wierzycieli na zgromadzeniu wierzycieli w postępowaniu układowym (głosowanie nad propozycjami układowymi). Jeżeli propozycje układowe zostaną przyjęte i zatwierdzone przez sąd, to pod warunkiem, że dłużnik wykonał układ, następuje proporcjonalna redukcja wierzytelności zgłoszonych do postępowania układowego Dotyczy to również wierzytelności niezgłoszonych.

Do góryDo góry

Prawa wyłączające i odrębności

Analogicznie do postępowania upadłościowego postępowanie układowe zasadniczo nie narusza praw wyłączających i odrębności. Może jednak mieć miejsce ich przymusowe odroczenie.

Potrącenia wzajemnych wierzytelności

Zasady (§§ 19, 20 AO) są analogiczne do zasad obowiązujących w postępowaniu upadłościowym.

Umowy

Postępowanie układowe nie narusza wierzytelności z umów wzajemnych, które w momencie otwarcia postępowania układowego nie były całkowicie wypełnione przez żadną stronę umowy. Dłużnik może jednak zdecydować, czy zażąda on od drugiej strony wypełnienia umowy, czy odstąpi od niej (§ 20b AO). Odstąpienie od umowy wymaga zgody zarządcy. Zarządca może wyrazić zgodę tylko, jeżeli wypełnienie lub kontynuacja wypełniania umowy stanowiłaby zagrożenie dla zawarcia lub wykonania układu, lub kontynuacji działalności przedsiębiorstwa (§ 20b AO). Szczególne zasady obowiązują w stosunku do umów najmu lub dzierżawy oraz umów o pracę.

  • Umowy najmu lub dzierżawy: Jeżeli dłużnik przejął rzecz w używanie, to w ciągu miesiąca od opublikowania postanowienia o otwarciu postępowania może on za zgodą syndyka masy upadłości wypowiedzieć umowę z zachowaniem ustawowego lub umownego terminu wypowiedzenia (§ 20c ust. 2 AO).
  • Umowy o pracę: Jeżeli dłużnik jest pracodawcą, to w ciągu miesiąca po opublikowaniu postanowienia o otwarciu postępowania może on za zgodą syndyka masy upadłości rozwiązać stosunek pracy z zachowaniem ustawowych, wynikających z układów zbiorowych lub uzgodnionych w sposób dopuszczalny krótszych okresów wypowiedzenia, biorąc pod uwagę ustawowe ograniczenia wypowiedzenia.

6. Jakie przepisy stosuje się w przypadku czynności dokonanych ze szkodą?

Można zaskarżyć czynności prawne dokonane przed otwarciem postępowania upadłościowego a dotyczące majątku upadłego z powodu celowego działania na szkodę i roztrwonienia majątku (§ 28 KO), z powodu udzielenia korzyści (§ 30 KO) lub działania w stanie wiedzy o niewypłacalności (§ 31 KO). Ponadto można zaskarżyć nieodpłatne lub równoważne rozporządzenia majątkiem (§ 29 KO). Szczegółowe warunki zaskarżania zawiera ustawa, opublikowana na stronie internetowej Federalnego Urzędu Kanclerskiego Deutsch.

Do góryDo góry

7. Jakie są warunki wnoszenia i dopuszczania skarg?

Patrz odpowiedź na pytanie 5.

8. Jakie zasady obowiązują w stosunku do postępowania reorganizacyjnego?

Układ przymusowy

Układ przymusowy nie jest odrębnym postępowaniem upadłościowym, lecz „układem w postępowaniu upadłościowym”. Również w tym przypadku zawarcie i wykonanie układu przymusowego skutkuje umorzeniem pozostałego długu. Upadły płaci część długu ustaloną w układzie przymusowym i jest zwolniony z płacenia wierzytelności zgłaszanych do masy upadłości.

Układ przymusowy wszczyna się tylko na wniosek rzetelnego upadłego (nieskazanego z powodu oszukańczego wyprowadzenia majątku, wyraźnego zamiaru przedłużania postępowania itp.). Jednocześnie upadły składa propozycję zaspokojenia lub zabezpieczenia wierzycieli (§ 140 ust. 1 KO). Wniosek jest niedopuszczalny, jeżeli wierzyciele nie otrzymają propozycji zaspokojenia wierzytelności zaspokajanych proporcjonalnie w ustawowej minimalnej wysokości 20 % w ciągu dwóch lat. Osobom fizycznym, które nie są przedsiębiorcami, można przyznać termin do pięciu lat. Jeżeli termin spłaty wynosi ponad dwa lata, minimalna wysokość zaspokajanych wierzytelności musi wynosić co najmniej 30 % (§ 141 pkt. 3 KO). Ponadto roszczenia wierzycieli, którym przysługują prawa wyłączające i odrębności, pozostają nienaruszone, wierzyciele uprzywilejowani muszą być zaspokojeni w pełnej wysokości, a wierzycieli zaspokajanych proporcjonalnie zasadniczo należy traktować równo (§ 149 i nast. KO). Bez wyraźnej zgody uprawnionego nie można ograniczać praw wierzycieli w stosunku do poręczycieli lub współdłużników upadłego, a także w stosunku do dłużników regresowych (§ 151 KO). Układ przymusowy musi być przyjęty przez większość uprawnionych do głosu wierzycieli obecnych na zgromadzeniu. Dodatkowo łączne należności wierzycieli głosujących za układem muszą wynosić przynajmniej trzy czwarte łącznych należności wierzycieli obecnych na zgromadzeniu (§ 147 ust. 1 KO).

Do góryDo góry

Jeżeli sąd zatwierdzi układ przymusowy, upadłego zwalnia się z pozostałego długu przekraczającego ustaloną wysokość wierzytelności, które mają być zaspokojone (§ 156 KO).

Postępowanie upadłościowe osób fizycznych (Schuldenregulierungsverfahren)

Jeżeli w trakcie postępowania upadłościowego osób fizycznych nie zostanie zawarty układ przymusowy, majątek dłużnika podlega sprzedaży. Inną możliwość oddłużenia daje plan płatności oraz posiłkowo proces oddłużeniowy, w którym dłużnikowi pozostaje tylko minimum konieczne do egzystencji, a musi on wydać wszystkie swoje dochody oraz składniki majątku, które można zająć (Abschöpfungsverfahren). W przypadku planu płatności mamy do czynienia z formą specjalną układu przymusowego. Główne różnice polegają na braku ustawowej minimalnej wysokości wierzytelności, które należy spłacić i w wydłużeniu dopuszczalnego okresu spłat do siedmiu lat. Do przyjęcia planu płatności wymagana jest taka sama większość wierzycieli jak w przypadku układu przymusowego lub postępowania układowego.

Jeżeli wierzyciele odrzucą plan płatności, sąd rozpatruje wniosek dłużnika o przeprowadzenie postępowania oddłużeniowego (Abschöpfungsverfahren) z umorzeniem pozostałego długu (§ 200 ust. 1 KO). W tym przypadku nie jest konieczna zgoda wierzycieli. W pierwszej linii zajęciu podlega ta część dochodu, którą można zająć. Dłużnik ceduje odpowiednie należności (z tytułu wynagrodzenia) na okres siedmiu lat na powiernika wierzycieli. Postępowanie uważa się za pomyślne, jeżeli dłużnikowi uda się z dochodu ze sprzedaży masy upadłości i z zajętego wynagrodzenia oraz majątku zaspokoić w ciągu trzech lat przynajmniej 50 % lub w ciągu siedmiu lat przynajmniej 10 % należności wierzycieli. W takich przypadkach sąd uznaje postępowanie oddłużeniowe (Abschöpfungsverfahren) za zakończone i orzeka umorzenie pozostałego długu (§ 213 KO). Jeżeli ten cel nie zostanie osiągnięty po siedmiu latach, sąd pomimo to może w oparciu o względy słuszności orzec umorzenie pozostałego długu, odroczyć decyzję lub przedłużyć postępowanie oddłużeniowe (Abschöpfungsverfahren) o najwyżej trzy lata.

Do góryDo góry

Postępowanie układowe

Jeżeli dłużnik jest niewypłacalny lub nadmiernie zadłużony (patrz wyżej pytanie 1), lub zagrożony niewypłacalnością, może wnioskować o otwarcie postępowania układowego. Do wniosku o wszczęcie postępowania układowego musi on dołączyć liczne dokumenty (spis składników majątku, listę wierzycieli i dłużników, bilanse z ostatnich trzech lat, propozycję układową itp.). Warunkiem dopuszczalności układu jest, oprócz rzetelności dłużnika, propozycja spłacenia przewidzianej przez prawo minimalnej części roszczeń wierzycieli, a mianowicie 40 % w ciągu dwóch lat od zawarcia układu.

Z reguły układ należy zawrzeć w ciągu 90 dni od otwarcia postępowania (§ 67 ust. 1 pkt. 2 AO). Wymagana jest większość analogicznie do układu przymusowego (patrz wyżej). Układ musi być zatwierdzony przez sąd. Postanowienie o zatwierdzeniu publikuje się na stronie internetowej (§ 49 ust. 3 AO).

Są trzy możliwości zakończenia postępowania: uchylenie układu bez kontroli dłużnika, uchylenie i ustanowienie kontroli nadzorcy sądowego albo kontynuacja postępowania układowego pod kontrolą zarządcy.

9. Jakie przepisy stosuje się do postępowania likwidacyjnego?

Zasadniczo zadaniem syndyka jest sprzedaż składników masy upadłości na drodze pozasądowej, co oznacza przede wszystkim sprzedaż z wolnej ręki. Tylko w wyjątkowych sytuacjach, jeżeli na wniosek syndyka postanowi tak sąd upadłościowy, odbywa się sądowa licytacja zgodnie z Ustawą o postępowaniu egzekucyjnym (Exekutionsordnung).

Do góryDo góry

W istotnych działaniach syndyk masy upadłości powinien zwrócić się o opinię do rady wierzycieli (§ 114 ust. 1 KO). Ponadto syndyk masy upadłości powinien zgłosić sądowi upadłościowemu czynności prawne, których wartość przekracza 100.000,-- euro, przynajmniej osiem dni przed ich dokonaniem. Sąd może zakazać dokonania tych czynności (§ 116 KO: zawieranie układów, uznanie spornych praw wyłączających i odrębności oraz do potrącania wzajemnych wierzytelności, uznanie spornych wierzytelności uprzywilejowanych, występowanie z powództwem zaskarżającym itp.). Określone czynności prawne, bez względu na ich wartość, wymagają zgody rady wierzycieli oraz sądu upadłościowego (§ 117 KO).

Rada wierzycieli za zgodą sądu upadłościowego może postanowić, że upadły może swobodnie rozporządzać wierzytelnościami, których ściąganie wydaje się być nieskuteczne, oraz przedmiotami o nieznacznej wartości (§ 119 ust. 5 KO).

Niezależnie od fazy postępowania należy zaspokoić wierzycieli uprzywilejowanych, jak tylko ich roszczenia zostaną potwierdzone i staną się wymagalne (§ 124 ust. 1 KO). Jeżeli masa upadłości jest niewystarczająca do zaspokojenia wierzytelności uprzywilejowanych, syndyk masy upadłości powinien niezwłocznie powiadomić sąd upadłościowy i przerwać zaspokajanie wierzycieli uprzywilejowanych. Wtedy ma miejsce „postępowanie upadłościowe w postępowaniu upadłościowym” (§ 124a KO).

Wierzyciele zaspokajani na zasadzie proporcjonalności mogą otrzymać swoje roszczenia dopiero po sprawdzającym zgromadzeniu wierzycieli. Syndyk masy upadłości dzieli fundusze masy upadłości za zgodą rady wierzycieli oraz zgodnie z planem podziału zatwierdzonym przez sąd upadłościowy. (§§ 128-130 KO). Szczególne zasady dotyczą postępowania wobec wierzytelności spornych (§ 131 KO) i zgłoszonych po terminie (§ 134 KO), a także wierzycieli, których wierzytelności są zabezpieczone rzeczowo (§ 132 KO).

Do góryDo góry

10. Jakie są warunki zakończenia postępowania?

Postępowanie upadłościowe

Postępowanie upadłościowe uchyla się po przedłożeniu sądowi upadłościowemu potwierdzenia wykonania ostatecznego planu podziału, a w przypadku układu przymusowego (§ 139 ust. 1 KO) po jego prawomocnym zatwierdzeniu i zaspokojeniu lub zabezpieczeniu roszczeń wierzycieli posiadających prawa wyłączające i odrębności oraz wierzycieli uprzywilejowanych (§ 157 ust. 1 KO). Postępowanie upadłościowe uchyla się również po prawomocnym zatwierdzeniu planu płatności (§ 196 ust. 1 KO) lub prawomocnym wszczęciu postępowania oddłużeniowego (Abschöpfungsverfahren) (§ 200 ust. 4 KO).

Ponadto postępowanie upadłościowe uchyla się, jeżeli wierzyciele uprzywilejowani i wierzyciele zaspokajani na zasadzie proporcjonalności zgadzają się na uchylenie (§ 167 ust. 1 KO), albo jeżeli w trakcie postępowania upadłościowego okaże się, że majątek jest niewystarczający do pokrycia kosztów postępowania upadłościowego (§ 166 KO).

Prawomocne uchylenie postępowania upadłościowego skutkuje następująco:

  • Były upadły odzyskuje prawo rozporządzania swoim majątkiem (§ 59 KO), uprawnienia syndyka masy upadłości wygasają.
  • Były upadły odzyskuje nieograniczoną czynną i bierną legitymację procesową. W toczących się procesach następuje ustawowa zmiana strony z masy na byłego upadłego.
  • Wierzyciele upadłego mogą ponownie wszczynać egzekucję przeciwko byłemu upadłemu, aby odzyskać część wierzytelności przewyższających kwotę wypłacaną w podziale funduszów masy.

W określonych przypadkach istnieją ograniczenia administracyjnoprawne (np. wg Ustawy o działalności gospodarczej - Gewerbeordnung) lub zawodowe (np. wg Ustawy o wykonywaniu zawodu adwokata - Rechtsanwaltsordnung) w ponownym podjęciu działalności gospodarczej przez upadłego. Zamierzone działania na szkodę wierzycieli zagrożone są sankcjami prawnokarnymi.

Postępowanie układowe

Umorzenie postępowania skutkuje zniesieniem ograniczenia prawa do rozporządzania majątkiem dłużnika, które nakłada prawo układowe.

« Postępowanie upadłościowe - Informacje ogólne | Austria - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 02-04-2007

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania