Komisja Europejska > EJN > Prawo właściwe > Szwecja

Ostatnia aktualizacja: 22-04-2009
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Prawo właściwe - Szwecja

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

I. Źródła obowiązujących przepisów I.
I.1. Prawo wewnętrzne I.1.
I.2. Konwencje wielostronne I.2.
I.3. Konwencje dwustronne I.3.
II. Stosowanie norm kolizyjnych II.
II.1. Czy sąd ma obowiązek stosować normy kolizyjne z urzędu? II.1.
II.2. Odesłanie (renvoi) II.2.
II.3. Zmiana czynnika łączącego II.3.
II.4. Porządek publiczny i przepisy bezwzględnie obowiązujące w sprawach międzynarodowych II.4.
II.5. Dowód prawa obcego II.5.
III. Zasady wyboru prawa III.
III.1. Umowy III.1.
III.2. Zobowiązania pozaumowne III.2.
III.3. Statut osobowy III.3.
III.4. Ojcostwo i przysposobienie III.4.
III.5. Małżeństwo itp. oraz alimentacja III.5.
III.6. Małżeński ustrój majątkowy III.6.
III.7. Dziedziczenie, testamenty III.7.
III.8. Prawo rzeczowe III.8.
III.9. Upadłość III.9.

 

I. Źródła obowiązujących przepisów

I.1. Prawo wewnętrzne

Szwedzkie prawo prywatne międzynarodowe jest tylko częsciowo skodyfikowane, stanowi ono połączenie prawa pisanego z prawem precedensowym. Celem prawa pisanego jest przede wszystkim realizacja międzynarodowych konwencji, których Szwecja jest stroną. Główne prawodawstwo:

Małżeństwo i dzieci

  • Rozdział 3 §§ 4 i 6 ustawy o niektórych międzynarodowych stosunkach prawnych w zakresie małżeństwa i opieki (1904:26 p. 1).
  • §§ 9, 12 i 13 rozporządzenia w sprawie niektórych międzynarodowych stosunków prawnych w zakresie małżeństwa, przysposobienia i opieki (1931:429).
  • § 2 ustawy o międzynarodowych stosunkach prawnych w zakresie przysposobienia (1971:796).
  • §§ 2, 3 i 6 ustawy o międzynarodowych aspektach ojcostwa (1985:367).
  • §§ 3-5 ustawy o niektórych międzynarodowych aspektach małżeńskiego ustroju majątkowego (1990:272).

Dziedziczenie

  • §§ 1-5, 7-19 i 21 ustawy o spadkach po zmarłych obywatelach duńskich, fińskich, islandzkich lub norweskich posiadających zwykłe miejsce pobytu na terenie Szwecji (1935:44).
  • Rozdział 1 ustawy o międzynarodowych stosunkach prawnych w zakresie spadków po osobach zmarłych (1937:81).

Umowy i sprzedaż

  • §§ 79-87 ustawy o wekslach (1932:130).
  • §§ 58-65 ustawy o czekach (1932:131).
  • Ustawa o prawie własciwym dla sprzedaży towarów (1964:528).
  • §§ 25a, 31a i 42 ustawy o współdecydowaniu w miejscu pracy (1976:580).
  • Ustawa o prawie własciwym dla niektórych umów ubezpieczeniowych (1993:645).
  • Rozdział 13 § 2 ustawy o żegludze handlowej (1994:1009).
  • § 13 ustawy o warunkach umów w stosunkach konsumenckich (1994:1512).
  • § 18 ustawy o ochronie konsumenta w zakresie timesharingu (1997:218).
  • Ustawa o prawie własciwym dla zobowiązań umownych (1998:167).
  • Rozdział 5 § 2 ustawy o sprzedaży na odległosć oraz sprzedaży obwoźnej i obnosnej (2005:59).

Odszkodowania

Do góryDo góry

  • §§ 8, 14 i 38 ustawy o szkodach w ruchu drogowym (1975:1410).
  • § 1 ustawy (1972:114) w połączeniu z konwencją z dnia 9 lutego 1972 r. pomiędzy Szwecją a Norwegią o wypasie reniferów.
  • § 1 ustawy (1974:268) w połączeniu z konwencją o ochronie srodowiska z dnia 19 lutego 1974 r. pomiędzy Danią, Finlandią, Norwegią i Szwecją.

I.2. Konwencje wielostronne

Dalej przedstawiono listę wielostronnych konwencji międzynarodowych okreslających zasady w sprawie prawa własciwego, których stroną jest Szwecja. W kwestii umów międzynarodowych Szwecja realizuje podejscie dualistyczne - poniższe konwencje zostały wprowadzone również do prawodawstwa krajowego (zob. powyżej).

Liga Narodów

  • Konwencja z 1930 r. o uregulowaniu pewnych kolizji ustaw w przedmiocie weksli trasowanych i własnych.
  • Konwencja z 1931 r. o uregulowaniu pewnych kolizji ustaw w przedmiocie czeków.

Haska Konferencja Prawa Prywatnego Międzynarodowego

  • Konwencja z 1955 r. o prawie własciwym dla międzynarodowej sprzedaży towarów.
  • Konwencja z 1961 r. dotycząca kolizji praw w przedmiocie formy rozporządzeń testamentowych.

UE

  • Konwencja z 1980 r. o prawie własciwym dla zobowiązań umownych.

Konwencje nordyckie

  • Konwencja z 1931 r. pomiędzy Danią, Finlandią, Islandią, Norwegią i Szwecją okreslająca zasady prawa prywatnego międzynarodowego dotyczące małżeństwa, przysposobienia i opieki (ostatnio zmieniona nowelizacją z 2001 r.).
  • Konwencja z 1934 r. pomiędzy Danią, Finlandią, Islandią, Norwegią i Szwecją o dziedziczeniu, testamentach i rozporządzaniu masą spadkową (ostatnio zmieniona nowelizacją z 1975 r.).
  • Konwencja z 1974 r. o srodowisku pomiędzy Danią, Finlandią, Norwegią i Szwecją.

I.3. Konwencje dwustronne

  • Konwencja z 1972 r. pomiędzy Szwecją a Norwegią o wypasie reniferów.

II. Stosowanie norm kolizyjnych

II.1. Czy sąd ma obowiązek stosować normy kolizyjne z urzędu?

Prawo szwedzkie nie określa wymogu stosowania przez sąd przepisów prawa obcego z urzędu. Kwestia ta występuje przede wszystkim w prawie precedensowym, w obszarze którego można mówić o podziale rodzajów postępowania na fakultatywne (dispositiva mål), tj. postępowanie w sprawach, które strony mogą rozstrzygnąć w drodze ugody, oraz obowiązkowe, tj. postępowanie w sprawach, które rozstrzygnąć może jedynie sąd. W przypadku postępowania typu fakultatywnego to raczej jedna ze stron musi powołać się na przepisy prawa obcego w celu ich zastosowania. W wielu rozpatrywanych dotychczas sprawach w oczywisty sposób zawierających element obcy stosowane było od razu prawo szwedzkie, ponieważ żadna ze stron nie powołała się na przepisy obce. Z kolei w przypadku postępowania typu obowiązkowego, np. w sprawie o ustalenie ojcostwa, zdarza się, że sądy z własnej inicjatywy stosują prawo obce.

Do góryDo góry

II.2. Odesłanie (renvoi)

Szwedzkie prawo prywatne międzynarodowe na ogół negatywnie odnosi się do instytucji odesłania. Przewidziano jednak – w § 79 ust. 2 ustawy o wekslach i w § 58 ust. 2 ustawy o czekach – wyjątek dotyczący zdolności obywateli innych państw do zawierania transakcji wekslowych lub czekowych. Wynika to z faktu, że przepisy te przyjęto w oparciu o konwencje międzynarodowe. Kolejne wyjątki przewidziano w § 9 ust. 2 ustawy o skutkach upadłości ogłoszonej w innym państwie nordyckim (1981:7) oraz §§ 5-7 ustawy o prawie właściwym dla niektórych umów ubezpieczeniowych (1993:645). Ostatnie wyjątkowe dopuszczenie odesłania w sprawach dotyczących formalnej ważności małżeństwa określa § 1 ust. 7 ustawy o niektórych międzynarodowych stosunkach prawnych w zakresie małżeństwa i opieki (1904:26 p. 1).

II.3. Zmiana czynnika łączącego

Szwedzkie prawo prywatne międzynarodowe nie określa ogólnej zasady odnośnie do skutków zmiany czynnika łączącego – kwestia ta regulowana jest szczegółowo w poszczególnych ustawach. Np. § 4 ust. 1 ustawy o niektórych międzynarodowych aspektach małżeńskiego ustroju majątkowego (1990:272) określa, iż „w przypadku, gdy prawo właściwe nie zostało ustalone w drodze porozumienia, prawem właściwym jest prawo państwa, w którym małżonkowie posiadali zwykłe miejsce pobytu (hemvist) w chwili zawarcia związku małżeńskiego”, a zgodnie z § 4 ust. 2 tej samej ustawy „w przypadku, gdy małżonkowie obrali następnie zwykłe miejsce pobytu w innym państwie i zamieszkiwali tam przynajmniej przez okres dwóch lat, stosuje się prawo tego kraju”.

Do góryDo góry

II.4. Porządek publiczny i przepisy bezwzględnie obowiązujące w sprawach międzynarodowych

W myśl ogólnej zasady szwedzkiego prawa prywatnego międzynarodowego, przepis prawa obcego nie może zostać zastosowany w przypadku, gdy jego zastosowanie byłoby w oczywisty sposób niezgodne z podstawowymi zasadami systemu prawnego w tym kraju. Zapisy o takiej treści znaleźć można w wielu aktach prawa prywatnego międzynarodowego. Nie oznacza to jednak, że zastrzeżenie porządku publicznego wymaga podstawy określonej w ustawodawstwie. Przypadki, gdy w orzeczeniu sądu wskazano na niemożność zastosowania prawa obcego ze względu na porządek publiczny, są bardzo nieliczne.

O tym, które przepisy prawa szwedzkiego mają charakter bezwzględnie obowiązujący w sprawach międzynarodowych, orzekają zwykle organy wymiaru sprawiedliwości.

II.5. Dowód prawa obcego

W przypadku gdy sąd nie zna treści przepisów prawa obcego, które w jego uznaniu należy zastosować, ma on do wyboru dwa tryby postępowania. Może samodzielnie przeprowadzić dochodzenie lub zwrócić się do strony o przedstawienie niezbędnych informacji. Wybór jednej lub drugiej opcji uzależniony jest od okoliczności sprawy. W przypadku podjęcia decyzji o samodzielnym dochodzeniu, sąd może zwrócić się o pomoc do Ministerstwa Sprawiedliwości. Na ogół rola sądu w postępowaniu obowiązkowym jest bardziej aktywna niż w postępowaniu fakultatywnym (zob. powyżej); w postępowaniu fakultatywnym sąd może w znacznym stopniu pozostawić dochodzenie stronom.

Do góryDo góry

III. Zasady wyboru prawa

III.1. Umowy

Szwecja jest stroną konwencji rzymskiej z 1980 r. o prawie właściwym dla zobowiązań umownych. W niektórych obszarach stosuje się inne przepisy.

Sprzedaż towarów regulowana jest ustawą o prawie właściwym dla sprzedaży towarów (1964:528), która wprowadza do prawa krajowego konwencję haską z 1955 r. o prawie właściwym dla międzynarodowej sprzedaży towarów. Ustawa oparta jest na postanowieniach konwencji rzymskiej. Nie obejmuje ona jednak umów konsumenckich. Zgodnie z § 3, kupujący i sprzedający mogą określić prawo właściwe w drodze porozumienia. Zgodnie z § 4, w przypadku, gdy strony nie określiły prawa właściwego, stosuje się prawo kraju, w którym sprzedający posiada zwykłe miejsce pobytu. Wyjątek od tej zasady przewidziano w przypadkach, gdy sprzedający przyjął zamówienie w kraju, w którym kupujący posiada zwykłe miejsce pobytu, a także w przypadku zakupu na giełdzie lub na licytacji.

Kolejny wyjątek od postanowień konwencji rzymskiej dotyczy niektórych umów konsumenckich. W § 13 ustawy o warunkach umownych w stosunkach konsumenckich (1994:1512), § 18 ustawy o ochronie konsumenta w zakresie timesharingu (1997:218) oraz w § 5 ust. 2 ustawy o sprzedaży na odległość oraz sprzedaży obwoźnej i obnośnej (2005:59) określono szczegółowe zasady mające na celu ochronę konsumenta przed klauzulami o wyborze prawa. Określają one, że w pewnych okolicznościach stosuje się prawo kraju EOG, o ile zapewnia ono lepszą ochronę konsumenta.

Do góryDo góry

Szczególne zasady dotyczące weksli i czeków przewidziano w §§ 79-87 ustawy o wekslach (1932:130) oraz w §§ 58-65 ustawy o czekach (1932:131). Wynikają one z konwencji genewskiej z 1930 r. o uregulowaniu pewnych kolizji ustaw w przedmiocie weksli trasowanych i własnych oraz z konwencji genewskiej z 1931 r. o uregulowaniu pewnych kolizji ustaw w przedmiocie czeków.

Niektóre umowy ubezpieczenia na życie i inne umowy ubezpieczeniowe podlegają przepisom ustawy o prawie właściwym dla niektórych umów ubezpieczeniowych (1993:645).

III.2. Zobowiązania pozaumowne

Prawodawstwo zasadniczo nie reguluje kwestii prawa właściwego dla zobowiązań umownych. W orzeczeniu wydanym w sprawie nr NJA 1969 p. 163 sąd uznał, że pozaumowna odpowiedzialność za szkody powinna być ustalana zgodnie z prawem kraju, w którym nastąpiła czynność powodująca powstanie szkody (zasada lex loci delicti). W omawianym przypadku sąd nie uwzględnił okoliczności, że osoba, która spowodowała szkodę i osoba poszkodowana miały to same zwykłe miejsce pobytu. Dotychczasowe orzecznictwo nie odpowiada na pytanie, które prawo krajowe należy zastosować w przypadku, gdy czynność powodująca powstanie szkody nastąpiła w kraju innym niż ten, w którym wystąpiła bezpośrednia szkoda.

III.3. Statut osobowy

W świetle szwedzkiego prawa prywatnego międzynarodowego za łącznik o decydującym znaczeniu dla określenia statutu osobowego tradycyjnie uznaje się obywatelstwo. Jednakże w wielu rozpatrywanych ostatnio sprawach obywatelstwo ustąpiło pierwszeństwa na rzecz zwykłego miejscu pobytu jako głównego łącznika tak, iż wątpliwe jest, czy w dalszym ciągu można mówić o jednym głównym łączniku decydującym o statucie osobowym. W rozumieniu szwedzkiego prawa prywatnego międzynarodowego kategoria „statut osobowy” obejmuje zasadniczo kwestie zdolności prawnej oraz nazwiska.

Do góryDo góry

Zgodnie z rozdziałem 1 § 1 ustawy o niektórych międzynarodowych stosunkach prawnych w zakresie małżeństwa i opieki (1904:26 p. 1), zdolność do zawarcia małżeństwa przed organem władz szwedzkich w przypadku, gdy jedna ze stron jest obywatelem szwedzkim lub posiada zwykłe miejsce pobytu na terenie Szwecji, zasadniczo ustala się według prawa szwedzkiego. Podobne przepisy dotyczące obszaru nordyckiego określa § 1 rozporządzenia w sprawie niektórych międzynarodowych stosunków prawnych w zakresie małżeństwa, przysposobienia i opieki (1931:429).

Specjalne zasady dotyczące opieki i powiernictwa określono w rozdziale 4 i 5 ustawy o niektórych międzynarodowych stosunkach prawnych w zakresie małżeństwa i opieki (1904:26 s. 1) oraz w §§ 14-21a rozporządzenia w sprawie niektórych międzynarodowych stosunków prawnych w zakresie małżeństwa, przysposobienia i opieki (1931:429).

Zgodnie z rozdziałem 1 § 3 ustawy o międzynarodowych stosunkach prawnych w zakresie spadków po osobach zmarłych (1937:81), zdolność do sporządzenia lub odwołania testamentu podlega prawu kraju, którego testator był obywatelem.

W przypadku pytania o prawo właściwe dla zdolności do zawierania umów, częściowej odpowiedzi dostarcza treść art. 11 konwencji rzymskiej. Zdolność do realizowania transakcji wekslowych lub czekowych podlega szczególnym zasadom określonym w § 79 ustawy o wekslach i § 58 ustawy o czekach.

Istnieje specjalna zasada regulująca kwestię zdolności do występowania przed sądem w charakterze powoda i pozwanego określona w rozdziale 11 § 3 kodeksu postępowania sądowego, zgodnie z którą cudzoziemiec, który we własnym kraju nie posiada zdolności do czynności prawnych, może podejmować takie czynności prawne w Szwecji, o ile posiada do tego zdolność w świetle prawa szwedzkiego.

Do góryDo góry

Zgodnie ze szwedzkim prawem prywatnym międzynarodowym kwestie nazwiska przynależą do statutu osobowego. Oznacza to, że np. przyjęcie przez jedno z małżonków nazwiska drugiego z małżonków nie jest zaliczane do skutków małżeństwa w sferze osobowej. Zgodnie z § 50 ustawy o nazwiskach (1982:670), ustawa ta nie dotyczy obywateli szwedzkich posiadających zwykłe miejsce pobytu na terenie Danii, Norwegii lub Finlandii; z wnioskowania a contrario wynika, że dotyczy ona obywateli szwedzkich w innych krajach. Zgodnie z § 51, ustawa dotyczy również obywateli innych państw, którzy posiadają zwykłe miejsce pobytu na terenie Szwecji.

III.4. Ojcostwo i przysposobienie

Szwedzkie prawo materialne nie zawiera rozróżnienia pomiędzy dziećmi ślubnymi i nieślubnymi, a szwedzkie prawo prywatne międzynarodowe nie określa szczególnych zasad dotyczących wyboru prawa dla ustalenia, czy dziecko należy traktować jako urodzone w małżeństwie lub poza nim bądź czy dziecko może zostać uznane za pochodzące z małżeństwa w późniejszym czasie.

Z kolei w przypadku prawa właściwego dla ustalania ojcostwa należy wspomnieć o odrębnych zasadach dotyczących domniemania ojcostwa i ustalania ojcostwa przez sąd. Domniemanie ojcostwa regulowane jest przez przepisy rozdziału 2 ustawy o międzynarodowych aspektach ojcostwa (1985:367). W rozumieniu ustawy mężczyzna, który pozostaje lub pozostawał w związku małżeńskim z matką dziecka uznawany jest za ojca dziecka, o ile wynika to z przepisów prawa państwa, w którym dziecko uzyskało zwykłe miejsce pobytu w momencie urodzenia lub, w przypadku, gdy w świetle prawa nikt nie zostaje uznany za ojca, o ile wynika to z przepisów prawa państwa, którego dziecko stało się obywatelem w momencie urodzenia. Jeżeli jednak w momencie urodzenia dziecka jego zwykłe miejsce pobytu znajdowało się na terenie Szwecji, sprawa zawsze rozstrzygana jest zgodnie z prawem szwedzkim. W przypadku, gdy ojcostwo ustalone zostaje przez sąd, stosuje on prawo kraju, w którym dziecko posiadało zwykłe miejsce pobytu w momencie wydania orzeczenia przez sąd pierwszej instancji.

Do góryDo góry

Zgodnie z § 2 ust. 1 ustawy o międzynarodowych stosunkach prawnych w zakresie przysposobienia (1971:796), szwedzki sąd rozpatrujący wniosek o przysposobienie dziecka zobowiązany jest do stosowania prawa szwedzkiego. § 2 ust. 2 stanowi jednak, że w przypadku, gdy wniosek dotyczy dziecka poniżej 18. roku życia, obowiązkiem sądu jest ustalić, czy wnioskodawca lub dziecko posiada łącznik obywatelstwa, łącznik zwykłego miejsca pobytu lub innego rodzaju łącznik z innym państwem, oraz czy okoliczność taka może utrudniać adopcję dziecka ze względu na to, że nie zostaje uznana w takim kraju.

W odniesieniu do prawnych skutków przysposobienia należy wskazać, że w przypadku, gdy postanowienie orzekające przysposobienie jest ważne na terenie Szwecji, przysposobione dziecko uznawane jest dla celów opieki, kurateli i alimentacji za dziecko przysposabiającego w małżeństwie szwedzkim. W przypadku dziedziczenia prawo wymaga jednak równego traktowania dzieci przysposobionych i własnych dzieci przysposabiającego tylko wówczas, gdy przysposobienie nastąpiło w Szwecji. Jeżeli przysposobienie nastąpiło za granicą, prawo dziecka przysposobionego do dziedziczenia ustalane jest zgodnie z przepisami prawa regulującego ogólnie kwestię prawa do dziedziczenia, tj. zgodnie z przepisami prawa w kraju obywatelstwa.

III.5. Małżeństwo itp. oraz alimentacja

W kwestii zdolnosci do zawarcia małżeństwa zob. pkt 3.3. powyżej. Małżeństwo uznaje się za formalnie ważne, o ile jest ono ważne w kraju, w którym zostało zawarte (rozdział 1 § 7 ustawy o niektórych międzynarodowych stosunkach prawnych w zakresie małżeństwa i opieki (1904:26 p. 1)).

Do góryDo góry

Skutki prawne małżeństwa podzielić można na dwie główne kategorie: te dotyczące sfery osobowej oraz te dotyczące małżeńskiego ustroju majątkowego. Głównym skutkiem małżeństwa w sferze osobowej jest przyjęcie przez małżonków wzajemnego obowiązku utrzymania. W swietle szwedzkiego prawa prywatnego międzynarodowego kwestie dotyczące prawa małżonków do dziedziczenia, przyjęcia nazwiska małżonka oraz obowiązku dostarczenia drugiemu z małżonków srodków na utrzymanie dziecka nie są uznawane za skutki prawne małżeństwa, a prawo własciwe w takich przypadkach okreslane jest w oparciu o zasady wyboru prawa w zakresie dziedziczenia, nazwisk itd.

Kwestia prawa własciwego dla utrzymania małżonka nie jest regulowana przez prawodawstwo. W sprawach, w których małżonkowie w trakcie małżeństwa posiadali wspólne zwykłe miejsce pobytu w kraju, w którym posiada zwykłe miejsce pobytu małżonek uprawniony do alimentacji, stosowane jest prawo takiego kraju. Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął dotychczas kwestii, które prawo ma zastosowanie w przypadkach, gdy osoba uprawniona do alimentacji przeniosła się do innego kraju, przy czym niektóre orzeczenia sądów apelacyjnych wskazują na gotowosć do stosowania prawa kraju, do którego przeniosła się taka osoba. W przypadkach, w których po powstaniu sporu zawarto porozumienie w sprawie prawa własciwego, porozumienia takie uznawane są przez sąd.

W kwestiach związanych z rozwodem rozdział 3 § 4 ust. 1 ustawy o niektórych międzynarodowych stosunkach prawnych w zakresie małżeństwa i opieki (1904:26 p. 1) stanowi, iż szwedzkie sądy stosują prawo szwedzkie. Paragraf 4 ust. 2 dopuszcza wyjątek w sytuacji, gdy obydwoje małżonkowie są obywatelami innego państwa, a żadne z nich nie posiada od co najmniej roku zwykłego miejsca pobytu na terenie Szwecji.

Do góryDo góry

Szwedzkie prawo materialne nie przewiduje instytucji separacji prawnej małżonków czy unieważnienia małżeństwa; nie okreslono również ogólnie obowiązujących zasad wyboru prawa, które można by w takich sprawach zastosować. W odniesieniu do krajów nordyckich, § 9 rozporządzenia w sprawie niektórych międzynarodowych stosunków prawnych w zakresie małżeństwa, przysposobienia i opieki (1931:429) stwierdza, że w sprawach separacji prawnej sąd stosuje własne prawo.

Zgodnie z rozdziałem 3 § 1 ustawy o zarejestrowanych związkach partnerskich (1994:1117), związek partnerski pomiędzy osobami tej samej płci rodzi te same skutki prawne, co małżeństwo. Rozdział 3 § 4 dopuszcza jednak wyjątek w przypadkach, gdy stosowane są przepisy wspomnianego już rozporządzenia w sprawie niektórych międzynarodowych stosunków prawnych w zakresie małżeństwa, przysposobienia i opieki (1931:429).

III.6. Małżeński ustrój majątkowy

Kwestię prawa właściwego dla małżeńskiego ustroju majątkowego reguluje ustawa o niektórych międzynarodowych aspektach małżeńskiego ustroju majątkowego (1990:272). Paragraf 3 ustawy zezwala małżonkom lub parom zamierzającym zawrzeć małżeństwo na sporządzenie pisemnej umowy poddającej ich małżeński ustrój majątkowy przepisom prawa kraju, w którym jedno z nich posiada zwykłe miejsce pobytu lub którego jest obywatelem w momencie zawarcia umowy.

W przypadku, gdy małżonkowie nie zawarli ważnej umowy w sprawie wyboru prawa, wówczas, zgodnie z § 4 ustawy, prawem właściwym jest prawo kraju, w którym obierają oni zwykłe miejsce pobytu po zawarciu małżeństwa. Jeżeli natomiast obydwoje małżonkowie obierają następnie zwykłe miejsce pobytu w innym kraju, i przebywają tam przynajmniej przez okres dwóch lat, wówczas stosowane jest prawo takiego kraju. Jeżeli jednak obydwoje małżonkowie posiadali zwykłe miejsce pobytu w takim kraju podczas małżeństwa lub jeśli obydwoje są obywatelami takiego kraju, prawo takiego kraju ma zastosowanie od momentu obrania przez nich zwykłego miejsca pobytu tamże.

Do góryDo góry

Paragraf 5 ustawy stanowi, iż umowa w sprawie wyboru prawa jest ważna, o ile jest zgodna z prawem właściwym dla majątku małżonków w momencie zawarcia transakcji. Jeżeli umowa w sprawie wyboru prawa zostaje zawarta przed ślubem, jest ona ważna, o ile jest zgodna z prawem, które staje się właściwe w momencie zawarcia małżeństwa. Umowa w sprawie wyboru prawa jest formalnie ważna, jeżeli spełnia wymogi formalne określone w prawie kraju, w którym zostaje zawarta lub w którym małżonkowie posiadają zwykłe miejsce pobytu.

Szczególne zasady w sprawach dotyczących krajów nordyckich określa rozporządzenie w sprawie niektórych międzynarodowych stosunków prawnych w zakresie małżeństwa, przysposobienia i opieki (1931:429).

III.7. Dziedziczenie, testamenty

Rozdział 1 § 1 ust. 1 ustawy o międzynarodowych stosunkach prawnych w zakresie spadków po osobach zmarłych (1937:81) stanowi, że prawo do dziedziczenia należy ustalać wyłącznie w oparciu o przepisy prawa kraju, którego zmarła osoba była obywatelem w chwili śmierci. Prawo to określa m.in. kto posiada prawo do dziedziczenia, jaki może być jego udział w masie spadkowej, oraz czy przewidziano ustawowy podział spadku. Prawu właściwemu dla dziedziczenia podlega również prawo spadkobiercy do zachowku przekraczającego wartość dziedziczonego udziału.

Zgodnie z rozdziałem 1 § 8 ustawy o międzynarodowych stosunkach prawnych w zakresie spadków po osobach zmarłych (1937:81), kwestia uznawalności darowizny jako zaliczki na poczet przyszłego spadku rozstrzygana jest zgodnie z prawem kraju, którego osoba zmarła była obywatelem w chwili dokonania darowizny. Analogicznie, rozdział 7 ustawy określa, że kwestia mocy wiążącej umów z osobami zmarłymi w przedmiocie przyszłego dziedziczenia oraz darowizn na wypadek śmierci rozstrzygana jest zgodnie z prawem kraju, którego osoba zmarła była obywatelem w chwili transakcji.

Do góryDo góry

Rozdział 1 § 9 ustawy stanowi, iż kwestia stopnia zdolności dziedziczenia danej osoby rozstrzygana jest zgodnie z prawem kraju, którego osoba taka jest obywatelem.

Zgodnie z postanowieniami w rozdziale 1 § 3 ustawy, zdolność do sporządzenia lub odwołania testamentu ustalana jest przez prawo kraju, którego testator był obywatelem w chwili transakcji.

Rozdział 1 § 4 stanowi, iż testament zostaje uznany za formalnie ważny, jeżeli spełnia wymogi formalne określone prawem obowiązującym w miejscu sporządzenia testamentu bądź w kraju, którego testator był obywatelem w chwili sporządzenia testamentu lub w chwili śmierci. Jeżeli testament dotyczy nieruchomości, zostaje uznany za formalnie ważny, o ile spełnia wymogi formalne prawa obowiązującego w miejscu, w którym znajduje się nieruchomość. Dotyczy to także odwoływania testamentów. Przepis ten wdraża konwencję haską z 1961 r. dotyczącą kolizji praw w przedmiocie formy rozporządzeń testamentowych.

Rozdział 1 § 5 ustawy stanowi, że o ważności treści testamentu rozstrzygać należy w oparciu o przepisy prawa kraju, którego testator był obywatelem w chwili śmierci. Zgodnie z rozdziałem 1 § 6 ustawy, dotyczy to również ustalania, czy testament jest nie jest nieważny ze względu na niepoczytalność, oszustwo, pomyłkę, zastosowanie przymusu lub innych bezprawnych środków oddziaływania.

Szczególne zasady dotyczące przypadków obywateli państw nordyckich przewiduje ustawa o spadkach po zmarłych obywatelach duńskich, fińskich, islandzkich lub norweskich posiadających zwykłe miejsce pobytu na terenie Szwecji (1935:44).

Do góryDo góry

III.8. Prawo rzeczowe

Pisemne prawo rzeczowe określa zasady wyboru prawa jedynie w niektórych przypadkach dotyczących statków wodnych i powietrznych, instrumentów finansowych oraz bezprawnie zabranych dóbr kultury, a także niektórych sytuacjach regulowanych przez nordycką konwencję o upadłości oraz przez rozporządzenie wspólnotowe w sprawie postępowania upadłościowego.

Rzeczowo-prawne skutki, jakie rodzi np. nabycie bądź ustanowienie hipoteki na majątku ruchomym lub nieruchomym, ustalane są zgodnie z prawem kraju, w którym dana własność się znajduje w chwili nabycia lub ustanowienia hipoteki. Przepisy takie określają charakter praw majątkowych, kwestię powstania i wygaśnięcia wszelkich praw majątkowych, ewentualne wymogi formalne oraz wynikające z praw majątkowych uprawnienia wobec osób trzecich.

W odniesieniu do praw dotyczących zabezpieczeń zagranicznych prawo precedensowe określa, że jeśli w chwili uzyskania praw wynikających z zabezpieczenia sprzedający wiedział, że dana rzecz ma trafić do Szwecji, zaś na terenie Szwecji prawa wynikające z zabezpieczenia tracą ważność, obowiązkiem sprzedającego było uzyskanie zabezpieczenia spełniającego wymogi prawa szwedzkiego. Ponadto prawa wynikające z zabezpieczenia nie są uznawane po upływie pewnego okresu od chwili sprowadzenia rzeczy na teren Szwecji. Uznaje się, że zagraniczny wierzyciel miał czas na uzyskanie nowego zabezpieczenia lub odzyskanie należności.

III.9. Upadłość

W przypadku upadłości na terenie Szwecji, samo postępowanie oraz inne kwestie związane z upadłością, jak np. przesłanki do wszczęcia postępowania, podlegają prawu szwedzkiemu.

Szczególne zasady dotyczące spraw z udziałem innych państw członkowskich UE przewidziano w rozporządzeniu nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego.

« Prawo właściwe - Informacje ogólne | Szwecja - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 22-04-2009

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania