Komisja Europejska > EJN > Prawo właściwe > Hiszpania

Ostatnia aktualizacja: 07-12-2007
Wersja do druku Dodaj do ulubionych

Prawo właściwe - Hiszpania

EJN logo

Strona jest nieaktualna. Trwa przygotowywanie zaktualizowanej wersji, która będzie dostępna w europejskim portalu e-Sprawiedliwość.


 

SPIS TRESCI

1. ŹRÓDŁA OBOWIĄZUJĄCYCH PRZEPISÓW 1.
1.1. PRZEPISY KRAJOWE 1.1.
1.2. OBOWIĄZUJĄCE WIELOSTRONNE KONWENCJE MIĘDZYNARODOWE 1.2.
1.3. OBOWIĄZUJĄCE GŁÓWNE KONWENCJE DWUSTRONNE 1.3.
2. STOSOWANIE NORM KOLIZYJNYCH 2.
2.1. Czy sędzia ma obowiązek stosować normy kolizyjne z własnej inicjatywy? 2.1.
2.2. Odesłanie 2.2.
2.3. Zmiana czynnika łączącego 2.3.
2.4. Wyjątki od normalnego stosowania norm kolizyjnych 2.4.
2.5. Dowód prawa obcego 2.5.
3. NORMY KOLIZYJNE 3.
3.1. Zobowiązania umowne i akty prawne 3.1.
3.2. Zobowiązania pozaumowne (czyny niedozwolone, bezpodstawne wzbogacenie, negotiorum gestio itd.) 3.2.
3.3. Status osobisty i jego aspekty związane ze stanem cywilnym (nazwisko, stałe miejsce zamieszkania, zdolność prawna) 3.3.
3.4. Ustalenie istnienia stosunku rodzicielstwa, w tym przysposobienie 3.4.
3.5. Małżeństwo, pary żyjące bez związku małżeńskiego, partnerstwo, rozwód, separacja, obowiązek alimentacyjny 3.5.
3.6. Małżeńskie ustroje majątkowe 3.6.
3.7. Testamenty i dziedziczenie 3.7.
3.8. Nieruchomości 3.8.
3.9. Upadłość 3.9.

 

1. ŹRÓDŁA OBOWIĄZUJĄCYCH PRZEPISÓW

1.1. PRZEPISY KRAJOWE

Źródłami hiszpańskiego porządku prawnego są: przepisy prawne, zwyczaje oraz ogólne zasady prawa. Przepisy kolidujące z innymi przepisami wyższego rzędu nie mają zastosowania. Zwyczaje stosuje się jedynie, gdy nie istnieje prawo własciwe oraz pod warunkiem, że nie kolidują z moralnoscią lub porządkiem prawnym i są ogólnie przyjęte. Ogólne zasady prawa stosuje się, jeżeli nie istnieje prawo ani zwyczaj, bez uszczerbku dla ich roli w stanowieniu porządku prawnego. Porządek prawny uzupełnia orzecznictwo wydawane na bieżąco przez Sąd Najwyższy podczas wykładni i stosowania prawa, zwyczajów oraz ogólnych zasad prawa.

1.2. OBOWIĄZUJĄCE WIELOSTRONNE KONWENCJE MIĘDZYNARODOWE

  • Rozporządzenie Rady (WE) nr 1348/00 English - español - franÂ?ais PDF File (PDF File 87 KB)
  • Rozporządzenie Rady (WE) nr 1206/2001 English - español - français PDF File (PDF File 105 KB)
  • Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 English - español - français PDF File (PDF File 200 KB)
  • Rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/03 English - español - français PDF File (PDF File 227 KB)
  • Konwencja z Lugano z dnia 16 wrzesnia 1988 r.
  • Europejska umowa w sprawie przekazywania wniosków o pomoc prawną, Strasburg, 27 stycznia 1977 r.
  • Konwencja haska z dnia 15 listopada 1965 r. (doręczanie dokumentów)
  • Konwencja haska z dnia 18 marca 1970 r. (dowody)
  • Konwencja haska z dnia 25 października 1980 r. (dostęp do wymiaru sprawiedliwosci)
  • Konwencja haska z dnia 24 października 1956 r. (swiadczenia alimentacyjne dla dziecka)
  • Konwencja haska z dnia 15 kwietnia 1958 r. (egzekucja roszczeń alimentacyjnych dla dziecka)
  • Konwencja haska z dnia 2 października 1973 r. (uznanie i egzekucja roszczeń alimentacyjnych)
  • Konwencja haska z dnia 2 października 1973 r. (roszczenia alimentacyjne - prawo własciwe)
  • Konwencja haska z dnia 1 marca 1954 r. (procedura cywilna)
  • Konwencja haska z dnia 25 października 1980 r. (uprowadzenie dziecka)
  • Konwencja luksemburska z dnia 20 maja 1980 r. (wykonywanie opieki nad dzieckiem)
  • Konwencja strasburska z dnia 15 marca 1978 r. (informacje o prawie obcym)
  • Konwencja panamska z dnia 30 stycznia 1975 r. (arbitraż handlowy)
  • Konwencja z Montevideo z dnia 8 maja 1979 r. (informacje o prawie obcym)
  • Konwencja nowojorska z dnia 20 czerwca 1956 r. (dochodzenie roszczeń alimentacyjnych za granicą)

1.3. OBOWIĄZUJĄCE GŁÓWNE KONWENCJE DWUSTRONNE

  • Hiszpania - Maroko:
    • Konwencja o współpracy sądowej w sprawach cywilnych, handlowych i administracyjnych (30 maja 1997 r.)
    • Konwencja o współpracy sądowej, uznawaniu i wykonywaniu decyzji dotyczących opieki i kontaktów oraz zwrotu dzieci (30 maja 1997 r.)
  • Hiszpania - Tunezja:
    • Konwencja o pomocy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych oraz uznawaniu i wykonywaniu wyroków (24 wrzesnia 2001 r.)
  • Hiszpania - Tajlandia:
    • Konwencja o pomocy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych (5 czerwca 1998 r.)
  • Hiszpania - Brazylia:
    • Konwencja o pomocy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych (13 kwietnia 1989 r.)
  • Hiszpania - Urugwaj:
    • Konwencja o współpracy sądowej (4 listopada 1987 r.)
    • Konwencja o kolizji prawa w zakresie roszczeń alimentacyjnych, egzekucji wyroków oraz ugody sądowej w sprawie roszczeń alimentacyjnych (4 listopada 1987 r.)
  • Hiszpania - Republika Dominikany:
    • Konwencja o pomocy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych (15 wrzesnia 2003 r.)
  • Hiszpania - Republika Bułgarii:
    • Traktat w sprawie pomocy sądowej w sprawach cywilnych (23 maja 1993 r.)
  • Hiszpania - Federacja Rosyjska:
    • Konwencja o pomocy sądowej w sprawach cywilnych (26 października 1990 r.)
  • Hiszpania - Chińska Republika Ludowa:
    • Traktat w sprawie pomocy sądowej w sprawach cywilnych i handlowych (2 maja 1992 r.) español 
  • Hiszpania - Szwajcaria:
    • Traktat w sprawie wykonywania wyroków w sprawach cywilnych i handlowych (10 listopada 1896 r.)
  • Hiszpania - Kolumbia:
    • Konwencja o wykonywaniu wyroków w sprawach cywilnych z dnia 30 maja 1908 r. español
  • Hiszpania - Meksyk:
    • Konwencja o uznawaniu i wykonywaniu wyroków i decyzji arbitrażowych w sprawach cywilnych i handlowych (17 kwietnia 1989 r.) español
  • Hiszpania - Izrael:
    • Konwencja pomiędzy Hiszpanią a Izraelem w sprawie wzajemnego uznawania i wykonywania wyroków w sprawach cywilnych i handlowych (30 maja 1989 r.) español
  • Hiszpania - Rumunia:
    • Konwencja o własciwosci sądów, uznawaniu i wykonywaniu wyroków w sprawach cywilnych i handlowych (17 listopada 1997 r.)
  • Hiszpania - Salwador:
    • Traktat w sprawie jurysdykcji, własciwosci sądów oraz uznawania i wykonywaniu wyroków w sprawach cywilnych i handlowych (7 listopada 2000 r.)

2. STOSOWANIE NORM KOLIZYJNYCH

2.1. Czy sędzia ma obowiązek stosować normy kolizyjne z własnej inicjatywy?

Sąd i władze stosują hiszpańskie normy kolizyjne z własnej inicjatywy.

Do góryDo góry

2.2. Odesłanie

Międzynarodowe konwencje, których stroną jest Hiszpania, odrzucają instytucję odesłania. Jedynie w przypadku dwóch konwencji istnieją wątpliwości – są to Konwencja waszyngtońska z dnia 18 marca 1965 r. o rozwiązywaniu sporów inwestycyjnych między państwami a obywatelami innych państw oraz Konwencja haska z dnia 25 października 1980 r. o międzynarodowych cywilnych aspektach uprowadzenia dziecka. Jednak powyższe określają stosowanie raczej systemu prawa prywatnego międzynarodowego, a nie wyboru prawa przez sąd; nie chodzi tu o odesłanie.

Jeśli chodzi o ustawodawstwo hiszpańskie, zgodnie z kodeksem cywilnym, który reguluje te kwestie, odniesienie do prawa obcego uważa się odniesienie do prawa materialnego, niezależnie od odesłania do innego prawa niebędącego prawem hiszpańskim, o którym stanowią normy kolizyjne. Oznacza to, że akceptowane jest wyłącznie odesłanie pierwszego stopnia. Jednak odesłanie pierwszego stopnia dopuszczalne w hiszpańskim prawie nie jest obowiązkowe (użyto sformułowania: „będzie brane pod uwagę”). Powyższe jest interpretowane w orzecznictwie tylko jako możliwe w sprawach, w których rozstrzygnięcie jest zadawalające, racjonalne i sprawiedliwe.

Odesłanie drugiego stopnia (gdy prawo, do którego odsyła hiszpańskie prawo, zawiera z kolei odesłanie do prawa jeszcze innego kraju) nie jest dozwolone za wyjątkiem spraw związanych z obrotem wekslowym, czekowym oraz wekslami własnymi. Mogą one narzucać rządy prawa krajowego wystawcy, chociaż, jeśli prawo stanowi, że stosuje się inne prawo, to ono właśnie będzie miało zastosowanie.

Do góryDo góry

2.3. Zmiana czynnika łączącego

W hiszpańskim prawie nie istnieją ogólne zasady w przypadku zmian okoliczności stanowiących w normach kolizyjnych czynnik łączący. Problem ten nie występuje, jeśli w normach kolizyjnych określony jest moment ustalenia czynnika łączącego. Jeżeli tak się nie dzieje, w hiszpańskim prawie nie ma wyraźnego ani ogólnego przepisu. Jednakże kryterium wydaje się stosowanie prawa mającego zastosowanie w chwili powstania sytuacji prawnej, nawet w przypadku późniejszej zmiany czynnika łączącego.

2.4. Wyjątki od normalnego stosowania norm kolizyjnych

W hiszpańskim prawie występuje klauzula o międzynarodowym porządku publicznym, stanowiąca, iż prawo obce nie ma zastosowania w żadnym przypadku, jeżeli jest niezgodne z porządkiem publicznym. Z tego względu stosowanie prawa obcego jest wykluczone, jeżeli w oczywisty sposób łamie ono hiszpańskie prawo. Przypadki te nie są wymienione, ale ogólnie mówiąc chodzi o prawa zastrzeżone w konstytucji, jak na przykład możliwość rozwiązania małżeństwa, równość dzieci wobec prawa, prawo do nazwiska, przepisy dotyczące majątku i warunków rynkowych, ochrony konsumenta, środowiska naturalnego itd. Klauzula o porządku publicznym jest ściśle stosowana. Jeżeli jest stosowana i występuje inny czynnik łączący określony przez prawo prywatne międzynarodowe, oznacza to, że istnieje odesłanie do odpowiedniego prawa. Jeżeli inny czynnik łączący nie występuje, zastosowanie ma prawo hiszpańskie.

2.5. Dowód prawa obcego 

Treść i ważność prawa obcego muszą zostać udowodnione, a sąd może skorzystać z wszelkich środków uznanych przez siebie za stosowne do przeprowadzenia dowodu. Jeśli chodzi o strony, dowód prawa obcego podlega przepisom ogólnym w zakresie ciężaru dowodu w czynnościach cywilnych. Prawo obce może zostać udowodnione w postaci każdego dowodu akceptowanego prawem.

Do góryDo góry

3. NORMY KOLIZYJNE

3.1. Zobowiązania umowne i akty prawne

Hiszpania jest stroną Konwencji rzymskiej z 1980 r. o prawie własciwym dla zobowiązań umownych. Podstawową zasadą jest wolnosć wyboru stron. Jeżeli strony umowy nie dokonają wyboru (lub jeżeli wybór taki jest nieważny), stosuje się prawo kraju zwyczajowego miejsca zamieszkania wykonawcy umowy w chwili jej zawierania, lub w przypadku firmy - lokalizacji siedziby. Natomiast jesli przedmiotem umowy jest budynek, stosuje się prawo własciwe dla lokalizacji tego budynku.

Poza tą ogólną regułą Konwencja rzymska ustanawia pewne gwarancje w zakresie wymogów okreslania przez strony prawa własciwego w pewnych przypadkach (umowy konsumenckie i o pracę), a jeżeli wybór nie zostanie dokonany, pewne formy własciwosci prawa przeważają nad powyższymi postanowieniami. Na przykład prawo własciwe dla zwyczajowego miejsca zamieszkania konsumenta, jeżeli dostawa została odebrana w tym kraju, zamówienie zostało tam otrzymane lub wyjazd zorganizowany przez sprzedawcę w celu nabycia towarów lub usług za granicą. Prawo własciwe dla indywidualnych umów o pracę to prawo miejsca wykonywania pracy, a jesli nie okreslono jednego miejsca, prawo własciwe dla siedziby podmiotu rekrutującego pracownika.

W obszarze ubezpieczeń istnieje specyficzny reżim okreslony przez ustawę o umowach ubezpieczeniowych (ustawa nr 50/1980), odmienny dla ubezpieczeń odszkodowawczych i osobowych.

W przypadku ubezpieczeń odszkodowawczych podstawowe reguły okreslające stosowanie hiszpańskiego prawa są następujące:

Do góryDo góry

  1. jeżeli ryzyko jest zlokalizowane na terytorium Hiszpanii - dla osób fizycznych zwyczajowe miejsce zamieszkania posiadacza polisy w Hiszpanii, dla osób prawnych siedziba, centralna administracja i zarząd;
  2. jeżeli umowa została zawarta zgodnie z obowiązkiem ubezpieczeniowym narzuconym hiszpańskim prawem.

W przypadku umów ubezpieczeniowych dotyczących „poważnego ryzyka” strony mogą wybrać dowolne prawo.

Hiszpańskie prawo stosuje się do polis ubezpieczenia na życie w następujących przypadkach:

  1. Gdy posiadacz polisy jest osobą fizyczną, zamieszkałą na stałe lub zwyczajowo na terytorium Hiszpanii. Natomiast jeżeli jest to obywatel państwa członkowskiego EOG innego niż Hiszpania, może uzgodnić z przedsiębiorstwem ubezpieczeniowym własciwosć prawa kraju, którego jest obywatelem;
  2. Gdy posiadacz polisy jest osobą prawną zarejestrowaną lub prowadzącą rzeczywistą działalnosć administracyjną lub zarząd, lub posiada główną siedzibę lub przedsiębiorstwo na terytorium Hiszpanii;
  3. Gdy posiadacz polisy jest osobą fizyczną narodowosci hiszpańskiej, posiadającą zwyczajowe miejsce zamieszkania w innym kraju oraz uzgodni to odpowiednio z przedsiębiorstwem ubezpieczeniowym;
  4. Jeżeli grupowa umowa ubezpieczeniowa jest zawarta zgodnie z lub w związku z umową o pracę zgodnie z prawem hiszpańskim.

Ważny od dnia 21 listopada 1990 r. do dnia 9 listopada 1995 r.

Artykuł 108

Postanowienia powyższego artykułu dotyczą ubezpieczeń osobowych innych niż ubezpieczenia na życie.

Postanowienie dodane art. 3 ustawy nr 21/1990 z dnia 19 grudnia.

Do góryDo góry

W przypadkach, których nie dotyczy żaden z powyższych reżimów, stosuje się przepisy kodeksu cywilnego. Stanowią one, że prawo, do którego wyraźnie odnoszą się strony, ma zastosowanie do zobowiązań umownych, pod warunkiem że istnieje powiązanie z daną transakcją. Jeżeli nie ma takiego powiązania, zastosowanie ma prawo krajowe wspólne dla stron. Jeżeli takie prawo nie istnieje, stosuje się prawo własciwe dla wspólnego zwyczajowego miejsca zamieszkania, a w ostatecznosci prawo miejsca zawarcia umowy. Natomiast jeżeli nie ma wyraźnego odniesienia, w przypadku umów dotyczących nieruchomosci obowiązuje prawo własciwe dla miejsca lokalizacji nieruchomosci, a w przypadku sprzedaży ruchomosci rzeczowych w punktach sprzedaży, prawo własciwe dla miejsca lokalizacji tych punktów. Należy jednak zauważyć, że istnieje odrębna zasada, zgodnie z którą umowy rodzące obciążenia zawarte w Hiszpanii przez cudzoziemca, który jest niezdolny do pewnego czynu na mocy swego prawa krajowego, obowiązują w hiszpańskim systemie prawnym, jeżeli niezdolnosć ta nie jest uznawana w prawie hiszpańskim. Zasada ta nie dotyczy umów związanych z nieruchomosciami zlokalizowanymi za granicą.

W zakresie umów o pracę, jeżeli nie ma wyraźnego odniesienia stron, zastosowanie ma prawo własciwe dla miejsca wykonywania pracy. Prawo własciwe dla zastępstwa prawnego to prawo regulujące stosunek prawny, z którego wynika upoważnienie przedstawiciela prawnego, a w przypadku dobrowolnego zastępstwa, jeżeli nie ma wyraźnego odniesienia, prawo kraju, w którym przedstawiciel korzysta z nadanego upoważnienia. Darowizny są zawsze regulowane prawem krajowym darczyńcy.

Do góryDo góry

Konwencje i formalnosci umowne podlegają prawu kraju, w którym są zawierane. Natomiast umowy zawierane zgodnie z konwencjami i formalnosciami wymaganymi prawem dotyczącym ich tresci pozostają ważne, jak również umowy zawierane zgodnie ze statusem osobistym beneficjenta lub wspólnego statusu osobistego stron je zawierających. Czynnosci i umowy związane z nieruchomosciami, zawierane zgodnie z konwencjami i formalnosciami wymaganymi w miejscu ich lokalizacji, są również ważne. Jeżeli prawo regulujące tresć czynów i umów wzywa do zastosowania pewnej konwencji lub formalnosci, aby były one ważne, zawsze ma zastosowanie, również w przypadku czynów i umów zawartych za granicą.

Należy również zauważyć, że Hiszpania jest stroną Konwencji haskiej z dnia 15 czerwca 1955 r. o prawie stosowanym w międzynarodowym handlu towarami.

3.2. Zobowiązania pozaumowne (czyny niedozwolone, bezpodstawne wzbogacenie, negotiorum gestio itd.)

Jeżeli nie przyjęto konwencji, stosuje się przepisy kodeksu cywilnego. Hiszpania jest stroną dwóch konwencji w tym obszarze.

Pierwsza z nich to Konwencja haska z dnia 4 maja 1971 r. o prawie właściwym dla wypadków drogowych, zgodnie z którą prawem właściwym jest prawo miejsca wypadku, chociaż istnieją wyjątki dotyczące prawa krajowego państwa, w którym pojazd został zarejestrowany.

Drugą jest Konwencja haska z dnia 2 października 1973 r. o prawie właściwym w przypadku odpowiedzialności za wadliwe produkty. Pozwala ona na stosowanie prawa państwa zwyczajowego miejsca zamieszkania osoby, która ucierpiała bezpośrednio z powodu tych wad (jeżeli państwo to jest także miejscem siedziby przedsiębiorstwa osoby pociąganej do odpowiedzialności), lub prawo państwa, w którym nabyto ten produkt przez osobę, która ucierpiała bezpośrednio z powodu tych wad, lub prawo państwa, w którym wystąpiła wada.

Do góryDo góry

Jeżeli powyższe przepisy nie mają zastosowania, stosuje się postanowienia kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi przypadki zobowiązań pozaumownych podlegają prawu miejsca wystąpienia czynności, z której wynikają. Nieuprawnione negotiorum gestio podlega prawu wykonywania głównej działalności przez pośrednika oraz dojścia do bezpodstawnego wzbogacenia zgodnie z prawem, na którym nastąpiło przeniesienie wartości na rzecz wzbogaconej strony.

3.3. Status osobisty i jego aspekty związane ze stanem cywilnym (nazwisko, stałe miejsce zamieszkania, zdolność prawna)

Konwencja monachijska z dnia 5 września 1980 r. dotyczy imion i nazwisk, zgodnie z którą nazwisko jest określane przez prawo krajowe.

W związku z powyższym, art. 9 kodeksu cywilnego stanowi, że prawo właściwe zależy od obywatelstwa osób fizycznych i reguluje zdolność prawną i stan cywilny, prawa i obowiązki rodzinne oraz dziedziczenie. Podwójne obywatelstwo, zgodnie z hiszpańskim prawem, regulowane jest postanowieniami traktatów międzynarodowych. Jeśli nie regulują one danego przypadku, pierwszeństwo ma obywatelstwo związane z ostatnim zwyczajowym miejscem zamieszkania, a jeśli takowe nie istnieje, ostatnie uzyskane obywatelstwo, chyba że jednym z nich jest obywatelstwo hiszpańskie, które ma pierwszeństwo. W przypadku osób z nieokreślonym obywatelstwem (jeśli nie mogą go dowieść, nie są bezpaństwowcami) stosuje się prawo zwyczajowego miejsca zamieszkania jako status osobisty. Artykuł 12 Konwencji nowojorskiej z dnia 28 września 1954 r. stosuje się do bezpaństwowców. Zgodnie z tym artykułem, prawem właściwym jest prawo miejsca stałego zamieszkania bezpaństwowca lub, jeśli takowe nie istnieje, prawo miejsca pobytu.

Do góryDo góry

Wreszcie status osobisty osób prawnych jest określany przez ich pochodzenie i od tego zależą wszystkie aspekty związane ze zdolnością prawną, założeniem, reprezentacją, działaniem, przekształceniami, likwidacją i zamknięciem, chociaż poszczególne prawa krajowe bierze się pod uwagę w przypadku połączeń przedsiębiorstw pochodzących z różnych krajów. Przedsiębiorstwa z siedzibą na terytorium Hiszpanii pochodzą z Hiszpanii, niezależnie od miejsca ich założenia, choć spółki z główną siedzibą lub przedsiębiorstwem zlokalizowanymi na tym terytorium muszą być zarejestrowane w Hiszpanii.

3.4. Ustalenie istnienia stosunku rodzicielstwa, w tym przysposobienie

W zakresie ustalenia istnienia stosunku rodzicielstwa ustawa instytucjonalna nr 1/1996 pozwoliła Hiszpanii na bezpośrednie opieranie się na Konwencji praw dziecka Organizacji Narodów Zjednoczonych (Nowy Jork, 20 listopada 1989 r.) w obszarze stosunków między osobami fizycznymi. Zgodnie z kodeksem cywilnym, rodzaj i istota stosunku rodzicielstwa, w tym przysposobienia, regulowane są zależnie od statusu osobistego dziecka (zwykle prawem kraju, którego jest obywatelem, jak wspomniano powyżej), a jeśli niemożliwe jest określenie tego statusu, prawem właściwym dla zwyczajowego miejsca zamieszkania dziecka.

Wymogi adopcyjne określone przez sąd hiszpański podlegają prawu hiszpańskiemu. Natomiast w zakresie zdolności prawnej i wymaganej zgody, należy postępować zgodnie z prawem krajowym osoby przysposabianej: 1) jeżeli zwyczajowe miejsce zamieszkania tej osoby leży poza terytorium Hiszpanii; 2) mimo że miejscem zamieszkania jest Hiszpania, osoba ta nie otrzymuje hiszpańskiego obywatelstwa poprzez przysposobienie. Na wniosek przysposabiającego lub prokuratora możliwe jest również żądanie, w interesie osoby przysposobianej, zgody, przesłuchań i upoważnień wymaganych prawem krajowym lub prawem kraju właściwego dla zwyczajowego miejsca zamieszkania osoby przysposobianej lub przysposabiającego.

Do góryDo góry

Opieka oraz inne formy ochrony osób niezdolnych do wykonywania czynności prawnych podlegają prawu krajowemu tych osób. Natomiast tymczasowe lub awaryjne środki ochrony podlegają prawu ich zwyczajowego miejsca zamieszkania. Formalności związane z ustanowieniem opieki oraz innych form ochrony z udziałem hiszpańskich władz sądowniczych lub administracyjnych muszą być przeprowadzane zawsze zgodnie z prawem hiszpańskim.

Prawo hiszpańskie stosuje się w przypadku środków ochrony lub wychowania porzuconych nieletnich lub osób niezdolnych do wykonywania czynności prawnych, przebywających na terytorium Hiszpanii.

3.5. Małżeństwo, pary żyjące bez związku małżeńskiego, partnerstwo, rozwód, separacja, obowiązek alimentacyjny

Zasady dotyczące formy zawierania związku małżeńskiego różnią się w zależności od tego czy strony są obywatelami Hiszpanii. Jeśli tak, kodeks cywilny stanowi, że w Hiszpanii lub poza Hiszpanią związek małżeński można zawrzeć: 1) wobec sądu, burmistrza lub urzędnika wskazanego w kodeksie; 2) zgodnie z prawnie uznanymi rytuałami religijnymi (w obrządku katolickim, żydowskim, ewangelickim i muzułmańskim). Stanowi on również, że Hiszpanie mogą zawierać związki małżeńskie poza terytorium Hiszpanii zgodnie z prawem miejsca zawarcia związku małżeńskiego. Jeżeli obie strony są cudzoziemcami, mogą zawrzeć związek małżeński w Hiszpanii zgodnie z przepisami obowiązującymi obywateli Hiszpanii lub przepisami prawa, któremu podlega jedna ze stron.

Skutki zawarcia związku małżeńskiego podlegają wspólnemu statusowi osobistemu małżonków w chwili zawierania związku małżeńskiego. Jeżeli nie posiadają oni wspólnego statusu osobistego, podlegają statusowi osobistemu lub prawu kraju, w którym zwyczajowo zamieszkuje jeden z małżonków, wybranemu przez nich w ramach prawomocnego aktu przed zawarciem związku małżeńskiego. Jeżeli nie dokonano takiego wyboru, stosuje się prawo kraju, w którym wspólnie zamieszkują zaraz po zawarciu związku małżeńskiego, a jeśli takie miejsce nie istnieje, prawo miejsca, gdzie został zawarty związek małżeński.

Do góryDo góry

Unieważnienie związku małżeńskiego podlega prawu kraju, w którym został zawarty związek małżeński.

Separacja i rozwód podlegają wspólnemu prawu krajowemu małżonków w chwili złożenia odpowiedniego pozwu. Jeżeli małżonkowie nie posiadają tego samego obywatelstwa, podlegają prawu kraju, w którym wspólnie zwyczajowo zamieszkują w danym czasie, a jeśli miejsce takie nie istnieje, prawu kraju, w którym wspólnie ostatnio zamieszkiwali, jeżeli jeden z nich nadal tam mieszka. Hiszpańskie prawo ma zastosowanie zawsze w przypadku, gdy jeden z małżonków posiada obywatelstwo hiszpańskie lub zwyczajowo zamieszkuje na terytorium Hiszpanii: a) jeżeli nie ma zastosowania żadne z wyżej wymienionych praw, b) jeżeli pozew został złożony do sądu hiszpańskiego, a o separację lub rozwód wnoszą małżonkowie wspólnie lub jeden z nich za przyzwoleniem drugiego; c) jeżeli prawa mające zastosowanie zgodnie z powyższymi kryteriami nie uznają separacji lub rozwodu, lub czynią to w sposób dyskryminujący, lub wbrew porządkowi publicznemu.

W hiszpańskim prawie prywatnym międzynarodowym nie przewidziano odrębnych przepisów dla par, które nie zawarły związku małżeńskiego (co w zasadzie oznacza, że postępowanie będzie analogiczne).

W zakresie roszczeń alimentacyjnych w rodzinie, Hiszpania jest stroną Konwencji haskiej z dnia 2 października 1973 r. o prawie właściwym dla roszczeń alimentacyjnych. Konwencja określa formy właściwości, unieważniając tym samym odpowiednie przepisy krajowe, zawarte jeszcze w kodeksie cywilnym. Ogólnie rzecz biorąc, te formy właściwości są jednoznaczne z prawem krajowym miejsca zamieszkania wierzyciela alimentacyjnego. Jeżeli jego zwyczajowe miejsce zamieszkania ulega zmianie, stosuje się prawo krajowe w nowym zwyczajowym miejscu zamieszkania od chwili wystąpienia zmiany. Jeżeli wierzyciel nie ma prawa do świadczeń alimentacyjnych na mocy tego prawa, stosuje się prawo kraju, którego obywatelami są wierzyciel i dłużnik. Jeżeli wierzyciel nie ma prawa do świadczeń alimentacyjnych na mocy tego prawa, stosuje się prawo krajowe władzy rozpatrującej roszczenie.

Do góryDo góry

3.6. Małżeńskie ustroje majątkowe

Powyższe zasady dotyczące skutków związku małżeńskiego dotyczą zarówno skutków osobowych, jak i majątkowych. Umowy i porozumienia ustanawiające, zmieniające lub zastępujące małżeński ustrój majątkowy zachowują ważność, jeśli są zgodne z prawem, któremu podlegają skutki związku małżeńskiego lub prawem państwa, którego dowolna strona jest obywatelem lub w którym posiada zwyczajowe miejsce zamieszkania w chwili zawarcia związku.

3.7. Testamenty i dziedziczenie

Zgodnie z kodeksem cywilnym, dziedziczenie podlega prawu krajowemu zmarłego w czasie śmierci, niezależnie od charakteru majątku ani kraju, w którym majątek ten się znajduje. Natomiast zapisy w testamentach i umowach spadkowych zgodne z prawem krajowym testatora lub beneficjenta w czasie ich wykonania pozostają ważne, nawet jeżeli dziedziczenie podlega innemu prawu, choć do części z nich może się stosować to ostatnie prawo. Uprawnienia, które wskutek działania prawa przysługują żyjącemu małżonkowi, podlegają temu samemu prawu, które dotyczy skutków małżeństwa, poza częścią majątku prawnie przysługującą spadkobiercom. Hiszpania nie jest stroną Konwencji haskiej z dnia 1 sierpnia 1989 r. o prawie właściwym w przypadku dziedziczenia po zmarłych.

Formalności związane z testamentami podlegają prawu kraju, w którym są wykonywane, natomiast same testamenty sporządzone w konwencji i zgodnie z formalnościami wymaganymi przez prawo mające zastosowanie do ich treści, traktuje się jako ważne na równi z testamentami sporządzonymi zgodnie ze statusem osobistym beneficjenta. Testamenty sporządzane na pokładzie statku lub samolotu w podróży uważa się za sporządzone na prawie państwa flagowego lub kraju rejestracji tego statku lub samolotu. Hiszpańskie prawo stosuje się do testamentów potwierdzanych przez hiszpańskich urzędników służb dyplomatycznych lub konsularnych za granicą.

3.8. Nieruchomości 

Prawo własności nieruchomości oraz inne prawa związane z nieruchomościami podlegają prawu kraju, w którym się znajdują. Dotyczy to również ruchomości.

W celu ustanowienia lub cesji praw przewożonych towarów, przyjmuje się, że znajdują się w miejscu, z którego zostały wysłane, chyba że dostawca i odbiorca wyraźnie uzgodnili na piśmie, że miejscem tym jest lokalizacja docelowa.

Statki, samoloty i pojazdy szynowe oraz wszelkie prawa do nich podlegają prawu państwa flagowego lub kraju rejestracji. Samochody oraz inne pojazdy drogowe podlegają prawu miejsca, w którym się znajdują. Emisja papierów wartościowych podlega prawu miejsca emisji tych papierów.

3.9. Upadłość

Prawo upadłościowe nr 22/2003 z dnia 9 lipca odzwierciedla postanowienia rozporządzenia Rady nr 1346 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego, więc nie ma potrzeby opisywania tego prawa w niniejszym dokumencie.

« Prawo właściwe - Informacje ogólne | Hiszpania - Informacje ogólne »

Do góryDo góry

Ostatnia aktualizacja: 07-12-2007

 
  • Prawo wspólnotowe
  • Prawo międzynarodowe

  • Belgia
  • Bułgaria
  • Czechy
  • Dania
  • Niemcy
  • Estonia
  • Irlandia
  • Grecja
  • Hiszpania
  • Francja
  • Włochy
  • Cypr
  • Łotwa
  • Litwa
  • Luksemburg
  • Węgry
  • Malta
  • Niderlandy
  • Austria
  • Polska
  • Portugalia
  • Rumunia
  • Słowenia
  • Słowacja
  • Finlandia
  • Szwecja
  • Wielka Brytania